Sygnatura akt II Ca 2075/23 POSTANOWIENIE Dnia 25stycznia 2024 roku Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przwodniczacy: sędzia Katarzyna Oleksiak po rozpoznaniu w dniu 25

§ 3k.p.c.

poprzez uchylenie wpisu dokonanego na wniosek Dz.Kw.KR1P/44977/22 oraz oddalenie wniosku o założenie księgi wieczystej. Mając na uwadze powyższe wnioskodawcy wnieśli o zmianę pkt 1 postanowienia poprzez utrzymanie w mocy dokonanego w księdze wieczystej nr (...) i uchylenie pkt 2 postanowienia oddalającego wniosek o założenie księgi wieczystej oraz zasądzenie zwrotu kosztów od uczestniczki B. D.. Apelację do tego postanowienia wniósł również wnioskodawca Wspólnota Mieszkaniowej Budynku nr (...)przy ul. (...) w K. i zaskarżyła to postanowienie w całości. Przedmiotowemu orzeczeniu zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego, a to art. 22 ust. 3 pkt 5 ustawy o własności lokali poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie, podczas gdy stan faktyczny niniejszej sprawy dokładnie odpowiada hipotezie przywołanej normy, jako że doszło do przebudowy nieruchomości wspólnej, ustanowienia odrębnej własności lokalu nr (...) powstałego w następstwie tej przebudowy oraz do zmiany wysokości udziałów w następstwie powstania odrębnej własności lokalu przebudowanego;
2. naruszenie prawa materialnego, a to art. 22 ust. 3 pkt 5a u.w.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
3. naruszenie prawa materialnego, a to art. 21 ust. 3 u.w.l. w zw. z art. 22 ust. 2 u.w.l w zw. z art. 22 ust. 3 pkt 5 u.w.l. poprzez błędne przyjęcie, że zmiana wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej w następstwie zmiany ustanowienia odrębnej własności lokalu na podstawie pełnomocnictwa w formie uchwały podjętej przez większość właścicieli lokali nie jest czynnością ważną i skuteczną względem właścicieli wszystkich lokali, podczas gdy zgodnie z art. 21 ust. 3 u.w.l. zarząd na podstawie pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 22 ust. 2, składa oświadczenia w celu wykonania uchwał w sprawach, o których mowa w art. 22 ust. 3 pkt 5a, ze skutkiem w stosunku do właścicieli wszystkich lokali;
4. naruszenie prawa materialnego, a to art. 3 ust. 1 u.w.l. zdanie drugie poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że zniesienie współwłasności nieruchomości wspólnej jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy prowadzi do całkowitego wyjścia ze stosunku współwłasności przez dotychczasowych właścicieli lokali, którzy staną się właścicielami odrębnych nieruchomości, podczas gdy przepis ten dopuszcza zniesienie współwłasności nieruchomości wspólnej w zakresie elementów, które nie są koniecznymi składnikami nieruchomości wspólnej; - a w konsekwencji powyższych:
5. naruszenie prawa procesowego, a to art.

§ 3k.p.c.

poprzez uchylenie wpisu dokonanego na wniosek Dz.Kw.KR1P/44977/22 oraz oddalenie wniosku o założenie księgi wieczystej. Mając na uwadze powyższe apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w pkt 1. w ten sposób, że wpis dokonany na wniosek Dz.Kw.KR1P/44977/22 w księdze wieczystej nr (...) zostanie utrzymany w mocy, a pkt. 2 zaskarżonego postanowienia zostanie uchylony oraz zwrot kosztów postępowania poniesionych przez wnioskodawcę . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacje zasługiwały na uwzględnienie. Zasadnicze znaczenie dla oceny zasadności przyjętego rozstrzygnięcia było ustalenie, czy na podstawie przedstawionych przez wnioskodawców dokumentów i na podstawie samej księgi wieczystej można uznać, że doszło do zmiany wielkości udziałów przynależących do poszczególnych wyodrębnionych lokali znajdujących się w budynku przy ul. (...) objętym księgą wieczystą (...). Na wstępie należy podkreślić, że wniosek w zakresie w jakim został rozpoznany przez sąd pierwszej instancji dotyczył wpisu w księdze wieczystej (...) zaktualizowanych wielkości udziału poszczególnych lokali w nieruchomości wspólnej, a nie założenia księgi wieczystej. Lokal (...) posiadał bowiem założoną księgę wieczystą nr (...). Zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym wyznacza art. 626 8 k.p.c. Zasadą jest, że o treści orzeczenia sądu decyduje żądanie wnioskodawcy, wpis dokonywany jest bowiem jedynie na wniosek i w jego granicach, chyba że przepis szczególny przewiduje dokonanie wpisu z urzędu (§ 1). Oznacza to, że wniosek o wpis wyznacza zakres rozpoznania sprawy i sąd nie może rozstrzygać o czymś innym, niż żądał wnioskodawca, więcej niż żądał, ani na innej podstawie faktycznej, niż przez niego wskazana. Zakaz orzekania ponad żądanie odnosi się do samego żądania (petitum) i do jego podstawy faktycznej (causa petendi). Kognicja sądu wieczystoksięgowego została ograniczona, w postępowaniu zarówno przed sądem pierwszej jak i drugiej instancji, do badania treści wniosku o wpis, jego formy, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej (§ 2). Sąd rozpoznając wniosek o wpis w granicach zakreślonych omawianym przepisem, nie może zatem badać innych dokumentów, niż dołączone do wniosku lub znajdujące się w aktach księgi wieczystej i wskazane przez wnioskodawcę oraz uwzględniać innych okoliczności, niż wynikające z wniosku o wpis, dołączonych dokumentów i treści księgi wieczystej. Postępowanie wieczystoksięgowe nie może służyć do rozstrzygania jakichkolwiek sporów o prawo ani w charakterze przesłanki rozstrzygnięcia, ani samego rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji w swoich rozważaniach skupił się na braku możliwości zmiany ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego oraz zmiany wielkości udziałów przynależących do poszczególnych wyodrębnionych lokali znajdujących się w budynku przy ul. (...) objętym księgą wieczystą (...). Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.w.l. w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Nie można żądać zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej, dopóki trwa odrębna własność lokali. Utrwalony jest jednak pogląd że wynikający z art. 3 ust. 1 u.w.l. zakaz zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej dotyczy tylko tych jej elementów, które są nieodzowne do korzystania z lokali, tworząc składniki konieczne nieruchomości wspólnej. W pozostałym zakresie są dopuszczalne korekty granic nieruchomości wspólnej oraz poszczególnych lokali (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2003 r., III CZP 65/03 i z dnia 14 lipca 2005 r., III CZP 43/05, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 2015 r., III CSK 383/14 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2016 r., IV CNP 33/15). To, że ustawodawca akceptuje takie działania już po wyznaczeniu granic nieruchomości wspólnej wynika z art. 22 ust. 5 pkt 5 u.w.l. stosownie, do którego w dużych wspólnotach (jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela jest większa niż trzy - art. 19 u.w.l.) czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu jest udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej, na ustanowienie odrębnej własności lokalu powstałego w następstwie nadbudowy i przebudowy i rozporządzenie tym lokalem oraz udzielenie zgody na zmianę wysokości udziałów we współwłasności nieruchomości wspólnej. Z art. 22 ust. 3 pkt 5 i 5a u.w.l. wynika, że prace budowlane podjęte na podstawie zezwolenia członków wspólnoty wyrażonego w uchwale, a polegające na przebudowaniu nieruchomości wspólnej mogą doprowadzić do powstania kolejnego samodzielnego lokalu. Po ich zakończeniu powstały fizycznie samodzielny lokal mieszkalny zachowa dotychczasowy status jako część budynku aż do momentu, póki nie dojdzie do wyodrębnienia jego własności. Ustanowienie odrębnej własności lokalu powstałego w następstwie nadbudowy lub przebudowy nieruchomości wspólnej musi prowadzić do zmiany wielkości udziałów właścicieli wszystkich dotychczas wyodrębnionych lokali w nieruchomości wspólnej, w granicach której powstał kolejny samodzielny lokal. Podkreślić jednak należy, że przebudowa części wspólnej nieruchomości nie zawsze musi prowadzić do powstania kolejnego samodzielnego lokalu mieszkalnego. Członkowie wspólnoty mogą bowiem przebudować części wspólne budynku, tak by uczynić je bardziej funkcjonalnymi dla nich wspólnie, ale także mogą zezwolić na taką przebudowę części wspólnych, która doprowadzi do ograniczenia powierzchni nieruchomości wspólnej, w warunkach gdy przebudowana powierzchnia połączona zostanie z którymś z wyodrębnionych lokali. Za akceptacją członków wspólnoty (przy odpowiednim zastosowaniu trybu przewidzianego w art. 22 ust. 3 pkt 5 u.w.l.) nieruchomość wspólną można pozbawić takiej powierzchni, która nie musi wchodzić w jej skład, a zatem nie jest niezbędna przynajmniej dwóm właścicielom wyodrębnionych lokali do korzystania z nich. W powyższym kontekście nie były zasadne twierdzenia sądu pierwszej instancji dotyczące braku możliwości zniesienia współwłasności fragmentu nieruchomości wspólnej. Potwierdza to Sąd Najwyższy w postanowieniu z 16 listopada 2018 roku sygn. akt I CSK 646/17 - Możliwość dokonania nadbudowy lub przebudowy nieruchomości wspólnej i ustanowienia odrębnej własności lokalu na skutek dokonanej nadbudowy lub przebudowy wynika także wprost z art. 22 ust. 3 pkt 5 WłLokU, który uznaje za czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu m.in. udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej, ustanowienie odrębnej własności lokalu powstałego w następstwie nadbudowy lub przebudowy i rozporządzenie tym lokalem. Dopuszczalna jest zatem na tej podstawie tego rodzaju przebudowa nieruchomości wspólnej, która samodzielnie lub w powiązaniu z nadbudową doprowadzi częściowo albo w całości kosztem powierzchni nieruchomości wspólnej do powstania samodzielnego lokalu mieszkalnego i umożliwi wyodrębnienie oraz rozporządzenie nowym lokalem. Zmianie tej musi towarzyszyć zmiana udziałów w nieruchomości wspólnej, o czym także stanowi art. 22 ust. 3 pkt 5 WłLokU. Przebudowa substancji budynku nie musi jednak mieć na celu powstania nowego odrębnego lokalu, może także zmierzać – samodzielnie lub w powiązaniu z nadbudową – jedynie do zwiększenia powierzchni wyodrębnionego już lokalu lub lokali o część nieruchomości wspólnej zaadaptowaną, względnie nadbudowaną w tym celu przez właściciela lokalu, z którym część ta jest funkcjonalnie związana, a po dokonaniu koniecznych zmian – tworzyć będzie architektoniczną całość. Taki charakter miały zmiany przeprowadzone przez wnioskodawców – dokonali oni nadbudowy, przebudowy i adaptacji budynku, w którym mieści się lokal będący ich własnością, w tym dobudowania kolejnej kondygnacji, w ten sposób, aby oznaczone części nieruchomości wspólnej zostały przyłączone do tego lokalu. Na skutek dokonanych zmian części nieruchomości wspólnej zostały fizycznie zespolone z lokalem będącym ich własnością. Nic nie stoi na przeszkodzie dokonywaniu tego rodzaju modyfikacji w konfiguracji nieruchomości wspólnej i wyodrębnionego lokalu, z zastrzeżeniem, że lokal, któremu mają one służyć, musi zachować przymiot samodzielności (art. 2 ust. 2 WłLokU); zmiany te nie mogą także ingerować w samodzielność innych lokali, bezpośrednio nimi niedotkniętych. Na podstawie aktu notarialnego z 14 kwietnia 2022 roku rep A (...) sporządzonego przez notariusza T. S. w dziale I-O księgi wieczystej nr (...) ujawniono, że lokal mieszkalny nr (...) składa się z przedpokoju, garderoby, pokoju z aneksem kuchennym, pokoju oraz łazienki o łącznej pow. użytkowej 55,40 m

§3k.p.c.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. Na koszty wnioskodawców składały się koszty: J. P. i R. P. – 200 zł ( opłata od apelacji) oraz Wspólnoty Mieszkaniowej (...) przy ul. (...) w K. – 397 zł ( 200 zł ( opłata od apelacji), 180 zł ( § 5 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 in fine rozporządzenia w sprawie opłata za czynności adwokackie), 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa). Sędzia Katarzyna Oleksiak