obraza art. 53 § 1 i 2 k.k. polegająca na niewystarczającym uwzględnieniu dyrektyw wymiaru kary, o których mowa w naruszonym przepisie, w szczególności motywację i sposób zachowania sprawcy, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, zachowanie się sprawcy po popełnieniu przestępstwa, co doprowadziło do wymierzenia mu kary łącznej 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 2. rażąca niewspółmierność kary. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Podniesiony przez prokuratora zarzut błędu w ustaleniach faktycznych i sformułowany w apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej zarzut naruszenia art. 53 § 1 i 2 k.k. stanowią de facto zarzuty rażącej niewspółmierności kary wymierzonej M. M. w punkcie I zaskarżonego wyroku, a w konsekwencji, zarzut rażącej łagodności kary łącznej. Z uwagi na tożsamość rzeczonych zarzutów zostaną one omówione łącznie. Rażąca niewspółmierność kary w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. zachodzi wówczas, gdy orzeczona kara, bądź suma zastosowanych kar zasadniczych i środków karnych wymierzonych przez sąd za przypisane oskarżonemu przestępstwo nie uwzględnia należycie stopnia szkodliwości społecznej czynów oraz nie realizuje w wystarczającej mierze celów kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie ma uczynić w stosunku do osoby skazanej. Innymi słowy, tylko wtedy można uznać, że przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona, jeśli z punktu widzenia nie tylko sprawcy, ale i ogółu społeczeństwa, kara jawi się jako niesprawiedliwa, zbyt drastyczna, przynosząca nadmierną dolegliwość, albo odwrotnie – zbyt łagodna, nie stanowiąca wymiernej dolegliwości. Rażąca niewspółmierność kary jest uchybieniem w zakresie konsekwencji prawnych czynu, a zatem realnie można o niej mówić wówczas, gdy suma zastosowanych kar i środków karnych, wymierzonych za popełnione przestępstwo, nie odzwierciedla należycie stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz nie zapewnia spełnienia celów kary. Ponadto, orzeczona kara lub środek karny mogą być uznane za niewspółmierne, gdy nie uwzględniają w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnionego czynu, jak i osobowości sprawcy ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2009r., sygn. akt WA 19/09, OSNwSK 2009/1/1255). W innym swoim wyroku Sąd Najwyższy stwierdził, że rażąca niewspółmierność kary występuje wtedy, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą (zasłużoną). Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, iż zachodzi wyraźna różnica między karą wymierzoną a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2007 r., sygn. akt SNO 75/07, LEX nr 569073). Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, iż zmiana kary w instancji odwoławczej nie może następować w każdym przypadku, lecz wyłącznie wówczas, gdy kara orzeczona nie daje się akceptować z powodu różnicy między nią a kara sprawiedliwą, różnicy o randze zasadniczej, rażącej. Taka sytuacja – w ocenie sądu apelacyjnego, nie ma miejsca w niniejszej sprawie, co czyni niezasadnym podniesiony w apelacji przez jej autorów zarzut rozpatrywany na gruncie wspomnianego art. 438 pkt 4 k.p.k. Cele prewencji indywidualnej – wychowawcze i zapobiegawcze - które kara ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego mają zwykle prymat przed innymi, zwłaszcza negatywną prewencją generalną, która może skłaniać do wymierzania nadmiernie surowych kar. Sankcja sprawiedliwa nie powinna zatem wykraczać poza rzeczywistą potrzebę, właściwa reakcja karna to reakcja celowa, uwzględniająca wszystkie elementy decydujące o jej rodzaju i wymiarze, sprawiedliwa i akceptowana społecznie. Art. 54 k.k. nakazuje, aby wymierzając karę nieletniemu albo młodocianemu kierować się przede wszystkim tym aby sprawce wychować. Kierując się powyższymi kryteriami nie można było uznać, aby wymierzona oskarżonemu kara 4 lat pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w konsekwencji kara łączna 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, stanowiły kary niesprawiedliwe. Nie może ujść z pola widzenia fakt, iż M. M. przypisanego mu czynu dopuścił się w wieku 17 lat. Oskarżony miał problem ze sobą, który to problem dostrzegał prosząc matkę kilka dni przed zdarzeniem, by zapisała go na wizytę do psychologa ( „Bo nie dawałem rady z tym co miałem w głowie, przez to nadużywałem alkohol” – k. 509). Oskarżony z racji młodego wieku nie miał jeszcze w pełni ukształtowanej osobowości. Biegli dostrzegli jego niedojrzałość. Mieliśmy zatem do czynienia ze sprawcą z jednej strony z nieprawidłowo kształtującą się osobowością (pobłażliwy wobec siebie, skłonny do wypierania złości i agresji, mający trudności z bezpośrednim wyrażaniem emocji i uczuć, tłumiący je i wypierający, wrażliwy na krytykę), z drugiej zaś młodego człowieka z niestabilną sytuacją rodzinną (konflikt matki z mężem, w tle postępowanie o znęcanie się ojczyma nad rodzina i samym oskarżonym), grzecznego, spokojnego, opanowanego i wrażliwego (v ide: wywiad kuratora k. 155-157), który w areszcie śledczym tęsknił za mamą. Zważywszy dodatkowo na fakt, iż w czasie zdarzenia M. M. działał pod wpływem emocji, zastosowanie wobec niego instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary uznać należało za jak najbardziej uzasadnione. Sąd apelacyjny w pełni zgadza się z argumentacją sądu okręgowego przedstawioną w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zgodnie z którą cele orzeczonych kar (zarówno jednostkowej za czyn przypisany w punkcie I i kary łącznej pozbawienia wolności) osiągnięte zostaną w niniejszej sprawie pomimo wymierzenia kary z nadzwyczajnym jej złagodzeniem. Sąd okręgowy, wbrew zarzutom apelujących, wziął pod uwagę zarówno okoliczności przemawiające na korzyść oskarżonego, jak i okoliczności go obciążające i prawidłowo je rozważył. Mimo przeciwnych twierdzeń skarżących sąd okręgowy uwzględnił okoliczności obciążające, prawidłowo je wypunktował, nadał im odpowiednią wagę i przełożył na surowość wymierzonych kar. Reasumując, sąd apelacyjny uznał więc, iż ukształtowany wobec M. M. wymiar kary jednostkowej i w konsekwencji kary łącznej jest zgodny z zasadami obowiązującymi przy ich wymiarze i nie razi swoją łagodnością, zaś apelacje nie dostarczyły podstaw, które władne byłyby podważyć stanowisko sądu I instancji w tym zakresie. Sąd odwoławczy nie przychylił się do sformułowanego przez prokuratora zarzutu obrazy przepisu art. 413 § 1 pkt 6 k.p.k. polegającej na pominięciu przez sąd I instancji w punkcie VII sentencji wyroku w podstawie prawnej właściwych przepisów ustawy karnej, a mianowicie art.
Zgodnie z art. 438 pkt 2 k.p.k. zarzut obrazy prawa procesowego może być skuteczny wyłącznie w sytuacji, gdy obraza ta mogła mieć wpływ na treść orzeczenia. Art.
stanowi, iż orzekając zakaz zbliżania się do określonych osób, sąd wskazuje odległość od osób chronionych, którą skazany obowiązany jest zachować. Przepis stanowi zatem wskazówkę jak winno wyglądać prawidłowe rozstrzygnięcie w trybie art.
Podstawę zastosowania środka karnego stanowi zatem wyłącznie art.
, 1a, 2 lub 3 k.k., natomiast art.
ma charakter niejako „techniczny”. Podobnie, choć nieco upraszczając, jak w przypadku orzekania kary pozbawienia wolności podstawę jej wymiaru stanowi, co do zasady, konkretny przepis części szczególnej kodeksu karnego, i to ten przepis powołujemy w podstawie skazania, nie zaś art. 37 k.k. wskazujący, iż karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach. W świetle powyższego nie sposób uznać, by sąd I instancji, nie powołując art.
obraził przepis art. 413 § 1 pkt 6 k.p.k. Gdyby jednak nawet przyjąć, iż do takiej obrazy doszło, nie miała ona żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem w punkcie VI zaskarżonego wyroku sąd określił jaką odległość od pokrzywdzonej zobowiązany jest zachować M. M.. Tym samym nie zostały spełnione warunki z art. 438 pkt 2 k.p.k. Wniosek Apelacja prokuratora Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez: - wyeliminowanie z podstawy prawnej w pkt I sentencji wyroku art. 60 § 1 k.k. i art. 60 § 6 pkt 2 k.k. i wymierzenie oskarżonemu M. M. kary 15 lat pozbawienia wolności i wymierzenie odpowiednio kary łącznej w wymiarze 15 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, - uzupełnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w pkt VII sentencji wyroku o przepis art.
Apelacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej Zmiana zaskarżonego wyroku w ten sposób, że sąd odwoławczy usunie z pkt I sentencji wyroku z podstawy prawnej art. 60 § 1 i art. 60 § 6 pkt 2 k.k., a także wymierzy oskarżonemu w pkt I sentencji wyroku karę jednostkową 15 lat pozbawienia wolności i w pkt IV sentencji wyroku karę łączną 15 lat pozbawienia wolności za wszystkie czyny opisane w wyroku. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Odwołać się w tym miejscu należy do zawartych powyżej wywodów odnośnie poszczególnych zarzutów apelacyjnych, których niepodzielenie przełożyło się na utrzymanie w mocy zaskarżonych rozstrzygnięć. Sąd apelacyjny dokonał przy tym również z urzędu kontroli instancyjnej zaskarżonych w zakresie kary rozstrzygnięć w świetle bezwzględnych przesłanek odwoławczych przewidzianych przepisami art. 439 § 1 k.p.k. oraz art. 440 k.p.k. jednak żadne z nich w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły. Z tego względu nie było potrzeby ingerencji w zaskarżone orzeczenie z urzędu.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.