kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Rejonowego w Lesznie z dnia 23 sierpnia 2024 r., sygn. akt II K 125/24
Sąd Rejonowy rozważając nad wymiarem kary wziął bowiem pod uwagę wszystkie występujące w kontrolowanej sprawie okoliczności łagodzące oraz obciążające. Trafnie również został ustalony stopień winy oraz społecznej szkodliwości czynu, jakiego dopuściła się A. T.. Zauważyć należy, że skarżący wytykając organowi meriti niewspółmierność orzeczonej kary grzywny nie przedstawił rzeczowej argumentacji uzasadniającej słuszność prezentowanego w apelacji stanowiska. Omawiany zarzut był więc w istocie pozbawiony odpowiedniego uzasadnienia i sprowadzał się jedynie do polemiki ze słusznym stanowiskiem Sądu Rejonowego co do wymiaru kary, wyolbrzymianiu okoliczności łagodzących, z których każda została dostrzeżona oraz właściwie uwzględniona przy wymiarze kary oraz środka karnego. Oceniając współmierność orzeczonej kary, należało zwrócić szczególną uwagę na istotne okoliczności obciążające występujące w tej sprawie, których zbagatelizować nie można. Niewątpliwie stopień nietrzeźwości oskarżonej w momencie kierowania przez nią samochodem nie oscylował przy granicy uznawanej za stan nietrzeźwości – (art. 115 § 16 kk), lecz był wyraźnie wyższy, przez co zachowanie to niosło za sobą poważne niebezpieczeństwo dla pozostałych uczestników ruchu drogowego. Potwierdza to fakt doprowadzenia przez A. T. do zdarzenia drogowego w tym stanie. Przy czym nie negując, że zdarzenie to mogło wynikać z reakcji oskarżonej na zachowanie innego kierującego, niemniej jednak w sytuacji kiedy podsądna byłaby trzeźwa najpewniej właściwie oceniłaby zagrożenie wynikające z manewru wykonanego przez innego uczestnika ruchu drogowego i być może uniknęłaby wjechania w bariery ochronne. Również droga, którą poruszała się oskarżona jest bardzo ruchliwa (S-5 w kierunku Wrocławia), co potęgowało zagrożenie ze strony nietrzeźwego kierowcy. Ponadto bardzo niekorzystną dla oskarżonej okolicznością jest nieudana próba odjechania z miejsca zdarzenia w momencie kiedy świadek wzywał Policję. Nie sposób zgodzić się z obrońcą by zachowanie to nie stanowiło celowego uniknięcia zbadania jej trzeźwości i zatrzymania na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa z art. 178 a § 1 kk przez osobę postronną. Przykład ten pokazuje, że apelujący w sposób wysoce dowolny interpretował występujące w sprawie okoliczności, próbując w ten sposób wykazać znacznie mniejszą winę oskarżonej i społeczną szkodliwość przypisanego jej przestępstwa. Wszystkie te zabiegi okazały się jednak nieskuteczne i żadne z tych twierdzeń z apelacji nie spotkało się z aprobatą organu odwoławczego. Nie można również zapominać, że przestępstwa prowadzenia pojazdów mechanicznych w stanie nietrzeźwości popełniane są nagminnie i niejednokrotnie takie zachowania są przyczyną utraty zdrowia lub nawet życia innych uczestników ruchu drogowego. Zastanawiające jest, że obrońca nie podważał w żaden sposób trafności przyjętych w tej sprawie przez organ meriti ustaleń faktycznych, a jednocześnie próbował wykazać w postępowaniu apelacyjnym, że w chwili popełnienia przestępstwa oskarżona nie miała świadomości, że znajdowała się w stanie nietrzeźwości w rozumieniu art. 115 § 16 kk. Tymczasem twierdzenia zawarte w apelacji stoją w sprzeczności ze stanem faktycznym ustalonym na podstawie wiarygodnych dowodów. A. T. przyznała się do popełnienia zarzucanego jej w tym postępowaniu czynu zabronionego i składając wyjaśnienia podała, że w noc poprzedzającą inkryminowane zdarzenie aż do godz. 2:00 spożywała alkohol (drinki z wódką), a rano wyjechała z domu do swoich znajomych do W. by pożyczyć pieniądze. Oskarżona została zatrzymana ok. godz. 11:00, w odległości ponad 50 km od miejsca swojego zamieszkania, a więc zaledwie po 9 godzinach od zakończenia spożywania alkoholu, zatem świadomie zdecydowała się prowadzić samochód będąc nietrzeźwą. W takiej sytuacji każdy dorosły, logicznie myślący człowiek miałby co najmniej poważne wątpliwości co do stanu swojej trzeźwości. Nic nie stało na przeszkodzie by oskarżona przekonała się o tym udając się na najbliższy komisariat i korzystając z urządzenia do pomiaru alkoholu w wydychanym powietrzu. Podsądna nie uczyniła nic by zweryfikować czy może kierować samochodem, a w takiej sytuacji niezasadne było zasłanianie się rzekomym brakiem świadomości co do stanu nietrzeźwości. Podjęta zaś przez nią próba ucieczki najlepiej pokazuje jej świadomość w omawianym zakresie. Na niekorzyść oskarżonej przemawia także fakt, że nie znajdowała się on w anormalnej sytuacji motywacyjnej. Bowiem mogła skontaktować się ze znajomymi telefonicznie i poprosić o wsparcie finansowe w postaci natychmiastowego przelewu bankowego, który można wykonać również w niedziele i święta. O braku obiektywizmu ze strony apelującego świadczy przy tym fakt, że zwracał on uwagę na okoliczności korzystne dla swojej klientki, jednocześnie pomijając milczeniem szereg bardzo niekorzystnych dla oskarżonej okoliczności, które musiały wybrzmieć w odpowiedni sposób w wymiarze kary orzeczonej za czyn z art.
Konkludując, wszystkie wymienione wyżej okoliczności oraz te wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wymagały odpowiednio dobranej sankcji i wymierzenia kary w takim wymiarze by spełniła ona stawiane jej cele. Uwzględniwszy to wszystko Sąd Rejonowy słusznie przyjął, że adekwatną w tej sytuacji będzie kara 300 stawek dziennych grzywny. Należy zaznaczyć, że jest to najłagodniejsza rodzajowo kara przewidziana w kodeksie karnym. Ponadto w obecnym stanie prawnym (nowelizacja Kodeksu karnego od dnia 1 października 2023 r.), grzywna nie jest przewidziana w ustawowych granicach kary za czyn z art.
kk, jej wymierzenie zatem było możliwe jedynie poprzez skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 37a § 1 kk. Sąd Okręgowy nie miał także żadnych zastrzeżeń do ustalonej wysokości stawki dziennej grzywny, która uwzględniała wszystkie okoliczności o jakich mowa w art. 33 § 3 kk. Wysokości stawki dziennej grzywny nie podważał również skarżący. Weryfikując współmierność zaskarżonego orzeczenia o środku karnym, należało rozpocząć od przytoczenia przepisu art. 42 § 2 kk, zgodnie z którym w przypadku popełnienia przez sprawcę przestępstwa z art.
kk obligatoryjne jest orzeczenie, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Górna granica tego środka karnego orzekanego w latach, oznaczona w art. 43 § 1 kk to 15 lat. W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy orzekł wspomniany zakaz na czas dłuższy niż minimum, ale bliżej tej dolnej granicy, tj. na okres 5 lat. W ocenie Sądu Okręgowego nie sposób ocenić tego rozstrzygnięcia jako rażąco surowego. Bowiem zawartość alkoholu w organizmie A. T. to prawie dwukrotność granicznego poziomu stanu nietrzeźwości, o której mowa w art. 115 § 16 kk. Zawinienie oskarżonej było wysokie, gdyż zdecydowała się prowadzić samochód choć wiedziała, że może być nietrzeźwa, a nie znajdowała się w anormalnej sytuacji motywacyjnej (mogła telefonicznie poprosić znajomych o wsparcie finansowe). Ponadto, doprowadziła do zdarzenia drogowego uderzając w bariery ochronne na skutek gwałtownego skręcenia kierownicą, a nadto podjęła nieudaną próbę oddalenia się z miejsca zdarzenia w momencie kiedy świadek wzywał patrol Policji. Jak wynikało zaś z relacji tej osoby, oskarżona ruszyła samochodem, pod prąd na drodze ekspresowej. Te okoliczności pokazują, że oskarżona jako kierowca wykazała się skrajną nieodpowiedzialnością i wymaga wyeliminowania jej jako zmotoryzowanego uczestnika ruchu drogowego na dłuższy okres czasu niż minimum 3 lat, prewencyjnie dla zapewnienia bezpieczeństwa wobec innych osób. Ponadto środek karny orzeczony w takim wymiarze stanowi dodatkową dolegliwość dla oskarżonej i pozwoli jej zrozumieć, że takie nieodpowiedzialne zachowania nie mogą liczyć na pobłażanie ze strony organów wymiaru sprawiedliwości, a przeciwnie, są traktowane z całą surowością. Irrelewantne jest to, że oskarżona obecnie z uwagi na utratę uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi nie może dojeżdżać sama na widzenia z córką i ma problemy ze znalezieniem pracy. Jest to naturalna konsekwencja lekkomyślnego zachowania jakiego dopuściła się w dniu 4 lutego 2024 r. Ponadto nic nie stoi na przeszkodzie by znalazła ona miejsce pracy w niedalekiej odległości od miejsca swojego zamieszkania, bądź w miejscu gdzie możliwy jest dojazd transportem publicznym. Również na spotkania z córką oskarżona może dojeżdżać z wykorzystaniem autobusów miejskich, czy podmiejskich, czy poprosić kogoś znajomego o podwiezienie na miejsce takiego spotkania. Okoliczności te w żadnym wypadku nie mogły determinować skrócenia orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Sąd odwoławczy nie miał przy tym zastrzeżeń do wysokości orzeczonego wobec A. T. świadczenia pieniężnego na rzecz pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej. Minimalna wysokość tego świadczenia w przypadku przypisania sprawcy przestępstwa z art.
43a § 2 kk), a górną granicę wyznacza przepis art. 43a § 1 kk i wynosi ona 60.000 zł. Sąd Rejonowy kształtując wysokość świadczenia pieniężnego na 5.000 zł orzekł to świadczenie w kwocie minimalnej. Nie sposób więc uznać takiego rozstrzygnięcia za niewspółmiernie surowe. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku i wymierzenie oskarżonej grzywny w wysokości 150 stawek dziennych po 20 zł każda oraz środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Brak podstaw dla uwzględnienia powyższych wniosków z uwagi na bezzasadność omówionych zarzutów. Kara orzeczona przez Sąd Rejonowy w kontrolowanej sprawie była współmierna do wagi czynu przypisanego A. T.. Podobnie za niewspółmierną nie sposób uznać wysokości środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na okres 5 lat. Przeciwne stanowisko obrońcy oskarżonej nie spotkało się z aprobatą organu odwoławczego. Nie było żadnych powodów dla dokonywania przez organ odwoławczy ingerencji w treść zaskarżonego orzeczenia w zakresie wymiaru kary zasadniczej, czy też środka karnego.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.