Sygn. akt II Ca 513/25 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2025 roku Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Dagmara Pawełczyk-Woicka po rozpoznaniu w dniu 1

§ 1

k.p.c., wpis do księgi wieczystej dokonywany jest na wniosek i w jego granicach, chyba że przepis szczególny przewiduje wpis z urzędu. Art.

§ 2k.p.c.

stanowi, że sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączone dokumenty oraz treść księgi wieczystej. W niniejszej sprawie wnioskodawcy przedłożyli umowę sprzedaży z 9 listopada 2007 r., zawierającą oświadczenie o ustanowieniu służebności, które nie zostało uchylone ani zmienione oraz wyrok Sądu ze stwierdzeniem prawomocności uchylający wyrok stanowiący podstawę wykreślenia służebności. Zgodnie z art. 626 9 k.p.c., sąd oddala wniosek o wpis, jeśli brak jest podstaw lub istnieją przeszkody do jego dokonania. W tym przypadku podstawa wpisu istnieje w postaci ważnej umowy notarialnej, a uczestnicy nie wykazali przeszkód uniemożliwiających wpis, takich jak wygaśnięcie służebności w rozumieniu art. 293 k.c. Wykreślenie służebności na podstawie uchylonego wyroku zaocznego nie stanowi przeszkody w rozumieniu art. 626 9 k.p.c., gdyż treść księgi wieczystej po uchyleniu wyroku z 2020 r. pozwalała na dokonanie wpisu. Uczestnicy powoływali się na art. 338 § 1 k.p.c., wskazując, że uchylenie wyroku zaocznego nie skutkuje automatycznym przywróceniem stanu poprzedniego, a wnioskodawcy nie wnieśli o restytucję świadczenia. Zgodnie z poglądem doktryny (A. Jakubecki, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, 2023), żądanie restytucji na podstawie art. 338 § 1 k.p.c. ma charakter materialnoprawnego roszczenia, którego źródłem jest wykonanie wadliwego orzeczenia sądu. Jest to roszczenie samoistne, niezależne od innych roszczeń przysługujących na podstawie Kodeksu cywilnego, a pozwany, który nie zgłosił wniosku restytucyjnego, może dochodzić restytucji w odrębnym procesie. W niniejszej sprawie wykreślenie służebności z księgi wieczystej nie stanowiło świadczenia w rozumieniu art. 338 k.p.c., lecz zmianę stanu prawnego w księdze wieczystej. W ocenie Sądu Okręgowego nie było potrzeby zgłaszania wniosku restytucyjnego, gdyż po stronie wnioskodawców nie powstało roszczenie o zwrot spełnionego świadczenia ani roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego, gdyż stan prawny ani faktyczny nie uległ zmianie. Do roszczeń restytucyjnych nie należy roszczenie o uzgodnienie treści księgi wieczystej w trybie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Treść księgi wieczystej nie stała na przeszkodzie ponownemu wpisowi służebności, a umowa z 2007 r. była wystarczającą podstawą wpisu. Uczestnicy podnieśli, że brak ich zgody na ponowny wpis służebności uniemożliwia jego dokonanie. Jednakże zgoda właścicieli nieruchomości obciążonej nie jest wymagana, gdy istnieje ważny dokument stanowiący podstawę wpisu, taki jak umowa z dnia 9 listopada 2007 r. i dołączony do wniosku odpis wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy z dnia 1 czerwca 2023 r. z klauzulą prawomocności. Zgodnie z art.

§ 2

k.p.c., sąd wieczystoksięgowy bada zgodność wniosku z treścią dokumentów i stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej. Umowa z 2007 r., zawierająca oświadczenie o ustanowieniu służebności, nie została uchylona ani zmieniona, a jej wykreślenie na podstawie uchylonego wyroku nie wpłynęło na ważność tego oświadczenia. Uczestnicy zarzucili naruszenie art. 626 9 k.p.c., twierdząc, że sąd nieprawidłowo ocenił podstawy wpisu. Jednakże sąd wieczystoksięgowy prawidłowo ustalił, że podstawa wpisu istnieje w postaci umowy z 2007 r., a uchylenie wyroku zaocznego z 2020 r. i oddalenie powództwa o zniesienie służebności potwierdza, że służebność nadal istnieje. Brak przesłanek do wygaśnięcia służebności w rozumieniu art. 293 k.c. oraz istnienie ważnego dokumentu uzasadniają dokonanie wpisu. Argument uczestników, że zobowiązanie do wpisu wygasło wskutek wpisu w 2008 r., jest chybiony, gdyż wpis do księgi wieczystej nie powoduje wygaśnięcia prawa rzeczowego , a umowa z 2007 r. nadal stanowi podstawę wpisu. Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Rejonowego, że orzeczenie referendarza sądowego było błędne. Wykreślenie służebności na podstawie uchylonego wyroku zaocznego z 2020 r. nie pozbawiło wnioskodawców prawa do wpisu. Apelacja uczestników jest bezzasadna i została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c., albowiem nie wykazano naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 520 §3 k.p.c., gdyż interesy wnioskodawców i uczestników były sprzeczne, a uczestników należało uznać za przegrywających sprawę. Dagmara Pawełczyk-Woicka