i wskazał, że dopuszczalność wpisu roszczenia o przeniesienie własności, którego podstawę stanowi warunkowa umowa sprzedaży jest uzależniona od treści roszczenia oraz od rzeczywistego jego istnienia. Sąd rozpoznający sprawę obowiązany jest do dokonania oceny w tym zakresie w oparciu o treść umowy, dokumentów dołączonych do wniosku, treść księgi wieczystej i dokumenty złożone przez uczestnika postępowania wraz z odpowiedzią na wniosek. W razie złożenia przez sprzedawcę oświadczenia o odstąpieniu od umowy, dla stwierdzenia istnienia roszczenia konieczne jest nie tylko ustalenie, że takie oświadczenie zostało złożone, ale również, że zostało złożone skutecznie. Złożenie przez kupującego wniosku o wpis takiego roszczenia i powołanie się przez sprzedawcę na złożone wcześniej oświadczenie o odstąpieniu od umowy świadczy o istnieniu sporu albo co do faktu złożenia oświadczenia, albo co do jego skuteczności. Spór ten nie może być badany i rozstrzygnięty w postępowaniu wieczystoksięgowym. Wymagałoby to bowiem przeprowadzenia dowodów pozostających poza zakresem kognicji określonym w art.
k.p.c. W konsekwencji roszczenie objęte dokumentem stanowiącym podstawę wpisu podlega ujawnieniu w księdze wieczystej. Tego obowiązku nie uchyla zarzut wygaśnięcia roszczenia wskutek złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy, skoro poza kognicję sądu wieczystoksięgowego wykracza badanie skuteczności tego oświadczenia. Apelację od powyższego postanowienia złożyła uczestniczka K. R., zarzucając naruszenie:
w zw. z art. 626 2 § 3 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie prowadzące do podtrzymania przez Sąd I instancji dokonanego przez referendarza niewłaściwego wpisu roszczenia, w sytuacji gdy okoliczności sprawy, w tym dokumenty sporządzone w formie aktu notarialnego w sposób jednoznaczny wskazują, że wnioskodawcy T. P. nie przysługuje jakiekolwiek roszczenie o przeniesienie własności nieruchomości objętej księgą wieczystą, co winno skutkować oddaleniem wniosku w całości, 3. art.
poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie, a to poprzez mylne uznanie, że okoliczności sprawy i stanowisko właściciela nieruchomości co do istnienia roszczenia o przeniesienie prawa własności nieruchomości będącej przedmiotem postępowania wymagają przeprowadzenia szerszego postępowania dowodowego, co wobec przedłożenia przez wnioskodawcę wraz z wnioskiem dokumentu w postaci umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości uzasadniało dokonanie wpisu zgodnie z wnioskiem, gdy tymczasem z załączonych do pism oraz skargi dokumentów – sporządzonych w formie aktów notarialnych – wynikało odstąpienie przez wnioskodawcę od zawarcia umowy przyrzeczonej bez potrzeby przeprowadzania dalszego, szczegółowego postępowania dowodowego,
k.p.c., co w konsekwencji oznacza, że może rozpoznać wniosek o wpis opierając się jedynie na badaniu treści i formy wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej. W niniejszej sprawie wnioskodawca złożył wniosek nie budzący wątpliwości formalnych. Do wniosku załączył przedwstępną umowę sprzedaży, zgodnie z którą uczestniczka K. R. zobowiązała się sprzedać wnioskodawcy T. P. prawo własności nieruchomości położonej w M., składającej się z działek gruntu nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Myślenicach prowadzi księgę wieczystą (...) w terminie najpóźniej do dnia 30 czerwca 2022 r., za cenę 780 000 zł pod warunkiem zapłaty przez kupującego zadatku. Wbrew twierdzeniom skarżącej, z uwagi na ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego, Sąd Rejonowy rozpoznając wniosek nie mógł badać zasadności i skuteczności dokonanego przez sprzedawcę i dołączonego do odpowiedzi na wniosek oświadczenia o odstąpieniu od umowy przedwstępnej sprzedaży, dokonanego aktem notarialnym z dnia 13 września 2022 r. Rep. A nr 5851/2022. Przesądzenie tej kwestii wymagałoby udowodnienia okoliczności takich, jak spełnienie przesłanki określonej w § 7 ust. 3 umowy przedwstępnej w brzmieniu nadanym jej przez „aneks nr (...) do umowy przedwstępnej” zawarty w § 2 aktu notarialnego z dnia 13 lipca 2022 r. (Rep. A nr 4672/2022). W postanowieniu tym strony przesądziły, że w przypadku niewpłacenia przez kupującego drugiej części zadatku w terminie wskazanym w umowie uczestniczce K. R. przysługuje prawo odstąpienia od umowy. Ponadto uprawnienie to przysługiwało tylko do dnia 30 września 2022 r., a trzeba mieć na względzie, że odstąpienie od umowy, choć jest jednostronną czynnością prawną, to zalicza się do oświadczeń woli wymagających zakomunikowania innemu podmiotowi (drugiej stronie umowy), również więc ten fakt musi być ustalony dla przesądzenia o skuteczności odstąpienia od umowy. Brak udowodnienia tych okoliczności oraz ograniczony zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego powoduje, iż nie można uwzględnić zarzutów apelacyjnych wywodzonych z tych okoliczności.. Postępowanie w sprawie wieczystoksięgowej (o wpis) podlega rygorom z art.
Zgodnie z treścią powyższego przepisu rozpoznając wniosek o wpis sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść wniosku, treść i formę dołączonych do niego dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Przepis ten zakreśla kognicję zarówno sądu wieczystoksięgowego rozpoznającego wniosek, jak również sądu II instancji rozpoznającego apelację w takiej sprawie. Ograniczony zakres badania wniosku oznacza, iż sąd nie jest właściwy w tym postępowaniu rozstrzygać jakichkolwiek sporów czy też prowadzić postępowanie wyjaśniające, a Sąd II instancji bada jedynie, czy wpis lub odmowa wpisu dokonana przez Sąd Rejonowy jest zgodna z prawem w świetle złożonego wniosku, treści i formy dokumentów stanowiących podstawę wpisu oraz treści księgi wieczystej. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy oddalił apelację zgodnie z art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. apelacja uczestniczki została oddalona, stad brak jest podstaw do uwzględnienia jej wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania odwoławczego od wnioskodawcy. SSO Agata Maniecka-Kurotaki
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.