k.p.c., który stanowi, że rozpoznając wniosek o wpis sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Wynikające z tego przepisu wąskie ujęcie zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego oznacza, że sąd ten, oceniając zasadność zgłoszonego żądania wpisu, powinien czynić ustalenia wyłącznie na podstawie treści wniosku i dołączonych do niego dokumentów, a także badać stan rzeczy ujawniony w księdze wieczystej w chwili złożenia wniosku (uchwała siedmiu sędziów SN z 16.12.2009 r., III CZP 80/09, postanowienie SN z 28.02.2013 r., III CSK 171/12). W konsekwencji wpis w księdze wieczystej może zostać dokonany jedynie wówczas, gdy załączone do wniosku dokumenty zgodnie z przepisami prawa mogą być podstawą jego dokonania, a treść księgi wieczystej wpisu takiego nie wyklucza, wszystko to zaś jest zgodne z brzmieniem treści wniosku. Podkreślić jednocześnie należy, że sąd wieczystoksięgowy nie może przeprowadzać postępowania wykraczającego poza wynikający z treści art.
zakres. Zawarte w tym przepisie sformułowanie „bada jedynie” jest podkreśleniem ograniczonego charakteru kognicji sądu w tym postępowaniu, w którym sąd nie ma uprawnień ani możliwości prowadzenia postępowania dowodowego, czy samodzielnego modyfikowania wniosku. Pozbawiony jest zatem możliwości weryfikacji danych przez strony stwierdzonych, jak i ich żądania. Szczególna rola sądu wieczystoksięgowego polegająca na prowadzeniu ksiąg wieczystych w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości oznacza, iż ten sąd nie może rozstrzygać zagadnień wątpliwych lub spornych pomiędzy uczestnikami. Z tych też względów dokumenty stanowiące podstawę wpisu w księdze wieczystej muszą wyrażać pewność istnienia rzeczywistego i aktualnego stanu prawnego nieruchomości i być zgodne z treścią księgi wieczystej oraz wniosku uprawnionego. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o ujawnienie na swoją rzecz w księdze wieczystej (...) prawa użytkowania nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...), a to na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. z 16 marca 2022 r., znak GS-03. (...).(...).KZ. Zgodnie z tą decyzją stwierdzono nabycie z dniem 19 stycznia 2014 r. przez (...) Związek (...) z W. prawa użytkowania w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego nieruchomości gruntowych, stanowiących własność Gminy Miejskiej K., położonych przy ul. (...) w K., stanowiących m.in. działkę (...) objętą księgą wieczystą (...), zagospodarowanych pod Rodzinny O. Działkowy (...) w K. - na cele określone w art. 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych (punkt 1 decyzji). Zgodnie zaś z punktem 5 decyzji ostateczna decyzja o stwierdzeniu nabycia prawa użytkowania nieruchomości gruntowych stanowi podstawę do jego wpisu m.in. w księdze wieczystej nr (...) prowadzonej dla działki (...). Decyzja ta jest ostateczna. Sąd Rejonowy trafnie jednocześnie przyjął, że użytkowanie jako ograniczone prawo rzeczowe może obciążać wyłącznie całą nieruchomość, choć wykonywanie prawa użytkowania nieruchomości można ograniczyć do jej oznaczonej części (art. 253 § 2 k.c.) (wyrok SA w Warszawie, I ACa 93/13). Według art. 46 § 1 k.c., nieruchomością gruntową jest część powierzchni ziemskiej stanowiąca odrębny przedmiot własności. Takim odrębnym przedmiotem własności i tym samym osobną nieruchomością jest w całości grunt objęty księgą wieczystą, nawet jeżeli nieruchomość ta składa się z kilku działek ewidencyjnych. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą (wyrok SN z 26.02.2003 r., II CKN 1306/00 oraz postanowienie SN z 30.10.2003 r., IV CK 114/02). Z tego względu przyjmuje się, że wykluczone jest ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego obciążającego poszczególne, pojedyncze działki ewidencyjne wchodzące w skład nieruchomości gruntowej objętej jedną księgą wieczystą. W takim wypadku wyłącznie dopuszczalne jest obciążenie całej nieruchomości w rozumieniu wieczystoksięgowym z wyraźnym – w podstawie wpisu – ograniczeniem użytkowania do określonej części nieruchomości. Takiej treści mająca być podstawą wpisu decyzja nie ma. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 626 9 k.p.c. stwierdzić należy, że nie mógł on zostać uwzględniony albowiem przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy kwestionowania wykładni lub zastosowania przepisów prawa materialnego mających znaczenie dla oceny zasadności wniosku o wpis w księdze wieczystej. Zarzut ten byłby uzasadniony jedynie wówczas, gdyby w wyniku błędnej wykładni lub zastosowania prawa materialnego sąd niezasadnie oddalił wniosek o wpis (postanowienie SN z 12.01.2012 r., IV CSK 250/11), co z podanych wyżej powodów w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Zgodnie z kolei z art. 253 § 2 k.p.c. wykonywanie użytkowania nieruchomości można ograniczyć do jej oznaczonej części. Wykonywanie użytkowania nieruchomości może być ograniczone do jej oznaczonej części, np. jedynie do połowy nieruchomości albo do tej części, na której nie ma budynków, lecz jest pole, albo do oznaczonej części budynku, np. jednego pomieszczenia. Możliwe jest również wskazanie kilku części nieruchomości, co do których ograniczone jest wykonywanie użytkowania, albo kilku części, które będą wyłączone z zakresu wykonywania użytkowania. Ograniczenie może zatem mieć postać pozytywną (wskazanie części, na której ma być wykonywane użytkowanie) lub negatywną (wskazanie części nieruchomości wyłączonych z wykonywania użytkowania). W każdym jednak wypadku użytkowanie obciąża nadal całą nieruchomość i podstawa wpisu całą nieruchomość musi wskazywać jako obciążoną omawianym ograniczonym prawem rzeczowym. Inaczej mówiąc, przedmiotem użytkowania jest zawsze cała nieruchomość, a jedynie sposób jej wykonywania można ograniczyć do części nieruchomości, w tym też określonej działki, która w skład takiej nieruchomości wchodzi. Pamiętać przy tym należy, iż nieruchomości gruntowe, to części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności. I tak kiedy w skład nieruchomości wchodzi tylko jedna działka ewidencyjna, pojęcie nieruchomości odnosi się do tej jednej, konkretnej działki. W przypadku zaś, gdy nieruchomość obejmuje wiele działek ewidencyjnych, za pomocą terminu „nieruchomość” rozumieć należy wszystkie działki ewidencyjne na nią się składające. Istotne jest, aby dokonać rozróżnienia pojęcia nieruchomości od pojęcia działki ewidencyjnej, która stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu ewidencyjnego, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą granic działek ewidencyjnych. Definicja ta wynika z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 27 lipca 2021 r. Wniosek jest zatem taki, aby nie utożsamiać powyższych pojęć wskazując, że przedmiotem obrotu prawnego jest nieruchomość, a nie działka ewidencyjna. Działka ewidencyjna może natomiast odpowiadać nieruchomości jako przedmiotowi własności albo wraz z innymi działkami wchodzić w skład większej nieruchomości, obejmującej kompleks takich działek. Często dokonuje się podziału nieruchomości na działki ewidencyjnej po to, żeby później sprzedać konkretną działkę i wyodrębnić dla niej osobną księgę wieczystą. Dopóki jednak w obrębie jednej księgi wieczystej jest kilka działek ewidencyjnych, stanowią one jedną nieruchomość i ona cała musi być obciążona ograniczonym prawem rzeczowym. Jeżeli zaś podstawa wpisu tego nie uwzględnia, a odnosi się do jednej z kilku działek, to nie można jej obciążyć, gdyż byłoby to wyjście poza ramy podstawy wpisu, czyli byłoby to naruszenie powołanego na wstępie art. 696
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., apelacja podlegała oddaleniu. Sędzia Krzysztof Wąsik
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.