poprzez jego niezastosowanie i odmowę przeniesienia wpisów z księgi dawnej co do nieżyjących współwłaścicieli, których ułamkowe prawo własności nie podlega zastąpieniu przez ułamkowe prawo własności wnioskodawcy, które ma zostać wpisane, a to w wyniku uznania, że nie zachodzą szczególne okoliczności wskazane w postanowieniu Sądu Najwyższego o sygn. I CSK 204/13; 3. art. 1 ust. 2 u.k.w.h. poprzez jego niezastosowanie. Formułując powyższe zarzuty, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez założenie księgi wieczystej dla nieruchomości stanowiącej działkę nr (...), objętej (...) 26 P. oraz ujawnienie w niej prawa własności wnioskodawcy w części wynikającej z aktu notarialnego Rep (...) oraz przeniesienia wpisów dotyczących prawa własności pozostałych osób ujawnionych w powyższym (...). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 626 8 § 2 k.p.c., kognicja sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym ma charakter silnie zawężony, sprowadzając się do badania treści księgi wieczystej i wniosku oraz treści i formy dołączonych do niego dokumentów. Powyższa regulacja determinuje również zakres rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy, który ogranicza się do rozstrzygnięcia, czy orzeczenie sądu pierwszej instancji było zgodne z prawem w świetle: treści wniosku, treści i formy dokumentów stanowiących podstawę wpisu oraz treści księgi wieczystej. Sąd wieczystoksięgowy nie prowadzi postępowania dowodowego jak ma to miejsce w procesie cywilnym, z wyjątkiem dowodu z dokumentów - i to wyłącznie takich, które stanowią podstawę wpisu (por. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2009 r., III CZP 80/09, LEX nr 531134 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z 5 września 2008 r., I CSK 60/08, LEX nr 465956, z 21 lipca 2010 r., III CSK 122/10, LEX nr 1620545 oraz z 16 maja 2019 r., I CSK 647/18, LEX nr 2657467). Na gruncie rozpatrywanej sprawy z załączonych dokumentów, a także twierdzeń samego wnioskodawcy, wynikało bezsprzecznie, że osoby figurujące (...) 26 P. jako współwłaściciele działki (...) zmarły jeszcze przed złożeniem niniejszego wniosku. Za ugruntowany w orzecznictwie uznać należy pogląd, zgodnie z którym założenie księgi wieczystej dla nieruchomości gruntowej musi wiązać się z ujawnieniem wszystkich osób, którym w danym momencie przysługuje prawo własności do niej. Nie jest możliwe zatem założenie księgi wieczystej dla nieruchomości gruntowej z ujawnieniem w niej wyłącznie udziałów niektórych współwłaścicieli, które nie wyczerpują całości, bo księgi wieczyste zakłada i prowadzi się dla nieruchomości, które nie mają ksiąg wieczystych (art. 1 ust. 2 u.k.w.h.) i w celu ustalenia ich stanu prawnego (art. 1 ust. 1 u.k.w.h.). Wskazuje się przy tym, że akceptacja sytuacji, w której treść księgi wieczystej w chwili założenia nie przedstawiałaby w sposób pełny stanu prawnego nieruchomości, sprzeciwiałaby się w sposób oczywisty zasadzie, że księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalania stanu prawnego nieruchomości. "Księga", która w chwili założenia nie spełniałaby wymagania ujawnienia pełnego stanu prawnego w zakresie własności nieruchomości nie mogłaby służyć sprawnemu ewidencjonowaniu stanu prawnego nieruchomości i tym samym bezpieczeństwu obrotu, a postępowanie wieczystoksięgowe służy właśnie - nie dochodzeniu praw podmiotowych, jak chcą niektórzy uczestnicy obrotu prawnego - lecz sprawnemu ujawnianiu stanu prawnego nieruchomości i w konsekwencji zapewnianiu bezpieczeństwa i pewności obrotu prawnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2013 roku, II CSK 26/13, OSNC 2014/6/63; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2018 roku, III CSK 373/16, Lex nr 2510659; postanowienie Sądu Najwyższego z 14.12.2018 r., I CSK 681/17, LEX nr 2618540). Trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że orzeczenie zgodnie z żądaniem wniosku wraz z przeniesieniem pozostałych wpisów z (...) doprowadziłoby do sytuacji, w której wpis nie odpowiadałby aktualnemu stanowi prawa własności. Dodać należy, że nie chodzi tu tylko o wpis ujawnionych w (...) A. D., M. R. i J. D., którzy nie żyją i których spadkobierców nie ustalono w toku niniejszego postępowania ale również o prawa pozostałych - poza zbywającym udział wnioskodawcy J. K.
sprawy w postępowaniu wieczystoksięgowym rozpoznawane są na posiedzeniu niejawnym. Zasady dotyczące posiedzeń w postępowaniu wieczystoksięgowym obowiązują przy tym zarówno w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu apelacyjnym (zob. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 27 lutego 2002 r., III CZP 3/02, OSNC 2002/12, poz. 145). Przepis ten był również przedmiotem rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, który wyraził pogląd, że art.
– pomimo wyłączenia jawności wewnętrznej i zewnętrznej postępowania sądowego – nie narusza prawa do sądu w aspekcie sprawiedliwej procedury (zob. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 3 lipca 2007 r., SK 1/06, OTK-A 2007/7, poz. 73). Jakkolwiek art. 514 § 1 zd. II k.p.c. zezwala na wyznaczenie rozprawy wedle uznania sądu, to jednak w sprawie wieczystoksięgowej z uwagi na ograniczony zakres kognicji sądu celowość wyznaczenia rozprawy nie znajduje żadnego uzasadnienia. Wobec wskazania przez apelującego wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 5500 zł (k. 54) rozpoznanie apelacji nastąpiło w składzie jednoosobowym na podstawie art. 367 1 § 1 k.p.c. w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 2023, poz. 1860). O koszach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sędzia Jarosław Tyrpa
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.