postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Stosownie do treści art.
jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie § 3 przywołanego przepisu stanowi natomiast, iż nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidulanie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje art.
Kolejnym warunkiem uznania za abuzywne danego postanowienia umownego w rozumieniu art.
jest kształtowanie przez sporne postanowienie umowne praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, przy czym na skutek tej sprzeczności musi dojść do rażącego naruszenia jego interesów. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż istotą dobrego obyczaju jest szeroko rozumiany szacunek do drugiego człowieka, sprzeczne z obyczajami będą więc takie działania , które zmierzają do niedoinformowania, dezinformacji, wykorzystania naiwności lub niewiedzy klienta. Natomiast termin „interesy konsumenta” należy rozumieć szeroko, nie tylko jako interes ekonomiczny, ale również przy uwzględnieniu aspektu zdrowia konsumenta i jego bliskich oraz dyskomfortu konsumenta, spowodowanego takimi czynnikami jak strata czasu, dezorganizacja życia, niewygoda, nierzetelne traktowanie, przykrości, naruszenie prywatności, doznanie zawodu, itd. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż pozwanemu przysługiwał przymiot konsumenta. Z kolei pojęcie „główne świadczenia stron” w ocenie Sądu należy rozumieć wąsko i odnieść do essentialia negotii umowy, a więc takich jej elementów konstrukcyjnych, bez których uzgodnienia nie doszłoby do zawarcia umowy pożyczki. Chodzi więc o klauzule regulujące świadczenia typowe dla danego stosunku prawnego, stanowiące te jego elementy, które konstytuują istotę danego porozumienia. Mając na względzie treść art. 720 §1 k.c. stwierdzić należy, iż prowizja oraz opłata przygotowawcza nie są świadczeniami głównymi umowy pożyczki. W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut pozwanego o abuzywności postanowień umownych przewidujących prowizję i opłatę przygotowawczą. W ustawie o kredycie konsumenckim ustawodawca wprost przewidział, że oprócz odsetek stanowiących wynagrodzenie za korzystanie z kapitału przez pożyczkodawcę w umowie o kredycie konsumenckim mogą pojawić się dodatkowe koszty ( por: art. 5 pkt 6 ustawy o kredycie konsumenckim) przy czym w treści art. 36a ustawy określono maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu, którą oblicza się według wskazanego w tym przepisie wzoru. P. koszty kredytu w całym okresie kredytowania nie mogą być wyższe od całkowitej kwoty kredytu, a w części przekraczającej maksymalny poziom nie należą się. Suma wszystkich opłat przewidzianych w umowie i stanowiących pozaodsetkowy koszt pożyczki nie przekracza maksymalnych limitów przewidzianych w ustawie. Pozwany nie sprecyzował przy tym postawionego przez siebie ogólnego zarzutu, podniósł jedynie, że powód nie wykazał, aby koszty prowadzonej działalności uzasadniały ich pobranie w takiej wysokości. Tak postawiony zarzut uznać należy za całkowicie pozbawiony racji, jeśli zważyć, że każda działalność gospodarcza jest nastawiona na odpłatność oraz zysk. Zasady wolnego rynku kształtują adekwatność świadczeń obu stron kontraktu. Pozwany przed zawarciem umowy zapoznał się ze szczegółowym wyjaśnieniem przeznaczenia kosztu prowizyjnego i je zaakceptował. W ocenie Sądu wysokość zastrzeżonej przez powoda prowizji jest usprawiedliwiona wysokością pożyczonej pozwanemu kwoty oraz długością okresu, przez jaki pożyczkodawca zobowiązał się obsługiwać trwający stosunek umowny ( patrz pkt 4.2 i 4.6 umowy), monitorować spłaty pozwanego, względnie podejmować czynności windykacyjne w przypadku braku wpłat. W ocenie Sądu prowizja w wysokości nieprzekraczającej (...) całkowitej kwoty pożyczki, podobnie i koszt opłaty przygotowawczej w wysokości 340 zł, nie kształtują praw i obowiązków pozwanego w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, i nie naruszają rażąco jego interesów. Nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym również zarzut naruszenia przez pożyczkodawcę obowiązków informacyjnych o jakich mowa w art. 30 ust. 1 pkt 6, 7 i 10 ustawy o kredycie konsumenckim. W tym miejscu odnotować jednakże należy, że pozwany nie wskazywał naruszenia przepisu art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. w oświadczeniu złożonym powodowi 6 marca 2024 r. Stosownie do treści art. 30 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim umowa o kredyt konsumencki, z zastrzeżeniem art. 31-33, powinna określać między innymi: - stopę oprocentowania kredytu, warunki stosowania tej stopy, a także okresy, warunki i procedury zmiany stopy oprocentowania wraz z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu; jeżeli umowa o kredyt konsumencki przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy (pkt 6) ; - rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia (pkt7); - informację o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności o opłatach, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których są zapisywane zarówno transakcje płatności, jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla transakcji płatności, jak i dla wypłat, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie (pkt 10); Pozwany upatrywał się naruszenia przepisu art. 30 ust.1 pkt 6 ukk w nierzetelnym informowaniu o stopie oprocentowania w treści postanowienia 1.2 umowy. Zgodnie z jego treścią pożyczka jest oprocentowana według stałej stopy oprocentowania w wysokości (...) w skali roku. Nie sposób przyjąć za pozwanym, że treść tego postanowienia miałaby być niejednoznaczna. Pozwany nie wykazał jednocześnie wadliwości wyliczenia odsetek, nie wskazał nawet z jakiego powodu uważa je za zawyżone. Podobnie jednoznacznie w punkcie 1.5 umowy została określona rzeczywista roczna stopa oprocentowania, jako stosunek procentowy całkowitej kwoty pożyczki do całkowitego kosztu pożyczki w stosunku rocznym. Pozwany nie wskazał również jakie koszty zostały miały zostać naliczone przez powoda pomimo ich nie wskazania w treści umowy. W związku z powyższym nie było podstaw do uwzględnienia zarzutu pozwanego dotyczącego naruszenia przez powoda obowiązku informacyjnego, a w konsekwencji do uznania skuteczności złożonego przez niego oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Niezasadnym okazał się zarzut wadliwego wypowiedzenia umowy pożyczki. Zgodnie z postanowieniem 8.1 umowy pożyczkodawca mógł wypowiedzieć umowę w przypadku, gdy opóźnienie w płatności kwoty równej jednej racie przekroczy 30 dni, po uprzednim wezwaniu pożyczkobiorcy do zapłaty zaległości w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. Powód wykazał zarówno fakt zaległości pozwanego, który zapłacił wyłącznie jedną ratę 774 zł, natomiast w dniu wezwania (24 kwietnia 2023 r.) zalegał z płatnością kolejnych dwóch rat. Doręczenie wezwania nastąpiło 27 kwietnia 2023 r. (potwierdzenie nadania k. 14) zatem termin zapłaty zaległości upłynął z dniem 4 maja 2023 r. Wypowiedzenie natomiast zostało doręczone pozwanemu w dniu 25 maja 2023 r. (potwierdzenie nadania k.15) i z tym dniem rozpoczął bieg 30 dniowy termin wypowiedzenia. Umowa pożyczki uległa zatem rozwiązaniu z dniem 24 czerwca 2023 r. i w tym dniu powstał stan wymagalności dochodzonej kwoty. W konsekwencji należało uznać, iż roszczenie powoda oparte w niniejszej sprawie o zobowiązanie wekslowe, było zasadne w zakresie zaległości pozwanego wynikającej z zawartej umowy pożyczki. W konsekwencji Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 25 081,96 złotych wraz z umownymi odsetkami w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od 25 czerwca 2023 r. do dnia zapłaty. Zgodnie z treścią punktu 4.1 umowy pożyczki łączącej pozwaną z pożyczkodawcą, roczna stopa oprocentowania zadłużenia przeterminowanego w przypadku zalegania przez pozwanego ze spłatą należności wynikających z umowy równa jest stopie odsetek maksymalnych za opóźnienie, o których mowa w art. 481 §2 1 k.c. Żądanie zasądzenia odsetek od 21 czerwca 2023 r. nie zasługiwało na uwzględnienie dlatego w tym zakresie Sąd powództwo oddalił. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 §1 i 1 1 k.p.c., wyrażającej zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Jako niezbędny i celowy koszt procesu powoda Sąd uwzględnił opłatę od pozwu (1 315 zł) wraz z opłata skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego ustalone w kwocie 3 600 zł, równej stawce minimalnej, określonej §2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.