Sygn. akt XXV C 1657/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2021 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Edyta Bryzgalska Protokolant: sekretarz sądowy Weronika Kutyła po rozpoznaniu w dniu 30 września 2021 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przeciwko M. Ż., E. W. i N. Ż. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rzecz M. Ż., E. W. i N. Ż. kwotę 5.417 zł (słownie: pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt XXV C 1657/21 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 9 kwietnia 2020 r. (data nadania k.45) (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o zasądzenie od B. Ż., a po jego śmierci, która nastąpiła w toku procesu, od jego następców prawnych M. Ż., E. W. i N. Ż. kwoty (...) zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot: - (...) zł od dnia 9 stycznia 2017 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 8 lutego 2017 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 7 marca 2017 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 7 kwietnia 2017 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 9 maja 2017 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 8 czerwca 2017 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 7 lipca 2017 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 8 sierpnia 2017 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 7 września 2017 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 6 października 2017 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 8 listopada 2017 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 7 grudnia 2017 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 9 stycznia 2018 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 8 lutego 2018 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 21 lutego 2018 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 8 marca 2018 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 9 kwietnia 2018 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 19 kwietnia 2018 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 9 maja 2018 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 23 maja 2018 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 7 czerwca 2018 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 6 lipca 2018 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 8 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 7 września 2018 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 8 października 2018 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 15 października 2018 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 8 listopada 2018 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 7 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 9 stycznia 2019 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 7 lutego 2019 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 8 marca2019 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 9 kwietnia 2019 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 9 maja 2019 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 9 września 2019 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 8 października 2019 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 23 października 2019 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 7 listopada 2019 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 22 listopada 2019 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 9 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty, - (...) zł od dnia 9 stycznia 2020 r. do dnia zapłaty. Ponadto wniosła o zasądzenie od pozwanych na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje roszczenie powodowa spółka wskazała, że łączyły ją z B. Ż. umowy zlecenia, na podstawie których B. Ż. świadczył usługi związane z transportem wartości pieniężnych, obsługą i serwisem urządzeń bankowych oraz wypełnianiem innych obowiązków określonych w umowie. Za wykonaną pracę otrzymywał wynagrodzenie zależne od nakładu pracy i rodzaju wykonywanych czynności. Było ono wypłacane według cen umownych z zastrzeżeniem, że za czynności związane z transportem wartości była określona stawka za roboczogodzinę. W kwietniu 2019 r. B. Ż. złożył pozew przeciwko swojemu pracodawcy (...) sp. z o.o. o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych wskazując, że wszystkie godziny realizacji umów zlecenia na rzecz (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. traktuje jako pracę w godzinach nadliczbowych na rzecz (...) sp. z o.o., a umowę zlecenia z powodową spółką traktuje jako zawartą dla pozoru. Powódka wskazała, że czynność prawna zawarta dla pozoru jest nieważna. Wobec powyższego skoro pozwany w postępowaniu przed sądem pracy twierdzi, że umowa zlecenia była pozorna, wypłacone jemu wynagrodzenie na podstawie umowy zlecenie było nienależne i podlega zwrotowi. W odpowiedzi na pozew B. Ż. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz od powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według spisu, który zostanie złożony w późniejszym czasie (k.54-68). Pozwany podniósł, że brak jest przesłanek do uznania umów zlecenia za nieważne oraz podstaw do stwierdzenia, że doszło po jego stronie do bezpodstawnego wzbogacenia kosztem powódki. W ocenie pozwanego wypłacone mu wynagrodzenie nie stanowi świadczenia nienależnego w rozumieniu art. 410 § 2 k.c. i nie może podlegać zwrotowi. Ponadto pozwany zgłosił zarzut bezproduktywnego zużycia środków otrzymanych od powódki (art. 409 k.c.) oraz zarzut przedawnienia roszczeń. Pozwany wskazał, że podnoszony przez niego w sprawie pracowniczej zarzut pozorności nie dotyczy pozorności umów w sensie prawnym, a strony zlecenia pozostawały w spornym okresie w przekonaniu, że realizują umowę zlecenia. W dalszych pismach procesowych strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie. W związku ze śmiercią pozwanego B. Ż., postanowieniem z dnia 7 czerwca 2021 r. Sąd na mocy art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. zawiesił postepowanie, po czym podjął postepowanie z udziałem jego następców prawnych M. Ż., E. W. i N. Ż. (postanowienie k.200). Na rozprawie w dniu 30 września 2021 r., na której zamknięto rozprawę strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. jest następcą prawnym (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dowód: odpis KRS k.40-43). B. Ż. od 01-01-2013 r. był zatrudniony na umowę o pracę w (...) Sp. z o.o. w W. (obecnie (...) sp. z o.o.) na czas nieokreślony na stanowisku pracownika (...) (dowód: umowa o pracę k.91-91v akt VII P458/19). W trakcie tego zatrudnienia w dniu 1 stycznia 2017 r. zawarł z poprzednikiem prawnym powodowej spółki – (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. jako zleceniodawcą umowę zlecenia nr (...) na czas określony od 01-01-2017 r. do 31-12-2018 r. Na podstawie tej umowy B. Ż. zobowiązał się do wykonywania na rzecz zleceniodawcy usług polegających na czynnościach związanych z transportem wartości pieniężnych oraz konwojowanym transportem wartości pieniężnych, obsłudze i serwisowaniu bankomatów i innych urządzeń bankowych, obsłudze korespondencji, dokonywaniu czynności zdawczo-odbiorczych oraz innych obowiązków wynikających z umów z klientami spółki. Kolejne umowy określające tożsamy zakres obowiązków zleceniobiorcy zostały zawarte pomiędzy stronami w dniu 1 stycznia 2019 r. – umowa nr (...) na czas określony do 31-12-2020 r. oraz w dniu 21 sierpnia 2019 r. – umowa nr (...) na czas określony do 31- 07-2021 r. dowód: umowy zlecenia k.7, 8, 9 (...) Sp. z o.o. w W. i jego następca prawny (...) sp. z o.o. oraz (...) Sp. z o.o. w W. i jego następca prawny (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. wchodzą w skład Grupy (...) świadczącej szeroko pojęte usługi z zakresu ochrony osób i mienia, monitoringu, obsługi gotówki itp. (okoliczności bezsporne). W skład organów zarządzających obu spółek wchodziły te same osoby. W ramach grupy praktyką było równoległe zawieranie z tymi samymi osobami umów o pracę i umów zlecenia na rzecz różnych spółek. Standardowo wraz z podjęciem zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. w W. na podstawie umowy o pracę pracownicy zawierali umowę cywilnoprawną z inną spółką wchodzącą w skład grupy. W ramach obu umów – umowy o pracę i umowy zlecenia – pracownicy ochrony – konwojenci wykonywali te same czynności, zlecane przez tego samego dyspozytora. Pracownik pobierał broń z magazynu broni i amunicji spółki, dla której miał realizować zadania, dokonując pokwitowania w książce wydania broni. Każda ze spółek miała własny magazyn broni. Niedopuszczalna była sytuacja, aby B. Ż. realizując zadanie na rzecz jednej spółki posługiwał się bronią należącą do innej spółki. Poza tym praca na rzecz obu spółek była wykonywana w tej samej odzieży roboczej i przy użyciu tych samych pojazdów. Za godzinę rozpoczęcia pracy uważano 15 minut przed pobraniem przez pracownika broni z magazynu broni i amunicji, a za godzinę zakończenia pracy 15 minut po zdaniu przez pracownika broni z magazynu broni i amunicji. dowód: zeznania P. M. w charakterze strony pozwanej k.34-340v, uchwała k.28 akt VII P458/19, książki pobrania broni w aktach VII P458/19 Z tytułu umów zlecenia B. Ż. w okresie od 9 stycznia 2017 r. do 9 stycznia 2020 r. otrzymał wynagrodzenie w łącznej kwocie (...) zł (dowód: roczne karty wynagrodzenia za lata 2017-2020 k.10-13, zestawienie płatności k.14). Środki zarobione z tytułu powyższych umów zlecenia B. Ż. wykorzystał na pokrycie bieżących potrzeb swoich i rodziny. B. Ż. na utrzymaniu miał dwoje dzieci. Nie poczynił żadnych inwestycji z kwot uzyskanych od powodowej spółki. dowód: zeznania M. Ż. k.340v-341 W 2017 r. B. Ż. osiągnął dochód w wysokości (...) zł z (...) i (...) zł z (...), a jego żona (...) zł. Łącznie po odliczeniach osiągnęli dochód (...) zł. dowód: PIT k.218-223, 224-229, 230-232, 233-236 W 2018 r. B. Ż. osiągnął dochód w wysokości (...) zł z (...) i (...) zł z (...), a jego żona (...) zł. Łącznie po odliczeniach osiągnęli dochód (...) zł. dowód: PIT k.237-238, 239-242, 243-245, 246-249, 250-252 W 2019 r. B. Ż. osiągnął dochód w wysokości (...) zł z (...) sp. z o.o., (...) zł z (...) sp. z o.o., (...) zł z (...) i (...) zł z (...) sp. z o.o., a jego żona (...) zł. Łącznie po odliczeniach osiągnęli dochód (...) zł. dowód: PIT k.253-256, 257-260, 261-264, 265-267, 268-271 W 2020 r. B. Ż. z żoną łącznie po odliczeniach osiągnęli dochód w wysokości (...) zł (dowód: PIT k.272-275, 276-278, 279-282, 283-286). W dniu 18 kwietnia 2019 r. B. Ż. wniósł do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pozew przeciwko (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. (obecnie (...) sp. z o.o. z siedzibą w W.) o zapłatę kwoty (...) zł z tytułu niewypłaconego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych za okres od 11 maja 2016 r. do 11 kwietnia 2019 r. (pozew k.3-27 akt VII P 458/19). W uzasadnieniu pozwu podniósł, że (...) sp. z .o.o. wykorzystując pozorne umowy zlecenia łączące powodów z inna spółką, realizując z góry powzięty zamiar, w sposób stały w stosunku do B. Ż. stosowała praktykę mającą na celu ukrycie pracy w godzinach nadliczbowych. W czasie wykonywania czynności nie sposób było odróżnić czy pracownik wykonuje pracę czy umowę zlecenia. Zakres obowiązków i sposób ich wykonywania w każdym przypadku odpowiadał obwiązkom wskazanym w stanowiskowej karcie pracy. Pracownik codziennie przed przystąpieniem do pracy otrzymywał kartę zadań z poleceniami na dany dzień ze wskazaniem godzin, w których praca ma zostać wykonana. Godziny te oscylowały każdorazowo pomiędzy 7:00 a 23:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.