Sygn. akt I ACa 1527/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek Sędziowie: SSA
§2
kc dodatkowo wskazał , że Sąd powszechny, w ramach procesu cywilnego , nie ma kompetencji aby w tym zakresie zastępować właściwy organ lub Sąd administracyjny. Samodzielna jego ocena legalności decyzji z której D. B.
(1)wywodzi swojej roszczenia , jest zatem wykluczona. Fakty ustalone w postępowaniu potwierdzają , iż Kierownik USC w C. działał w ramach istniejącego porządku prawnego, na podstawie stosownych przepisów prawa- ustawy O zmianie imion i nazwisk , na wniosek matki dziecka, która do jego sformułowania i popierania była uprawniona. Jeżeli ojciec A. był innego zdania, powinien w sposób przewidziany w procedurze administracyjnej wnieść odwołanie od wydanej decyzji. To , że nie zgadza się z jej treścią samo w sobie nie wystarcza do zakwalifikowania jej jako błędnej, c/ jak Sąd argumentował w dalszym ciągu; cześć, dobre imię, dobra sława człowieka , są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny jego życia osobistego, zawodowego i społecznego. Naruszenie czci może więc nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające dobre imię danej osoby i mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności. Nazwisko podlega ochronie prawnej na podstawie art. 24 kc albowiem identyfikuje osobę fizyczną, jako podmiot praw i obowiązków, jednocześnie określając tożsamość tego podmiotu. Odwołując się do takiego rozumienia tych dóbr osobistych uznał , że D. B.
(1)nie wykazał , iż zostały one działaniem Kierownika USC w C. prowadzącym do zmiany nazwiska syna , naruszone. Powód też nie może skutecznie poszukiwać ochrony więzi rodzinnych z dzieckiem skoro jak wynika z faktów ustalonych w sprawie , wieź ta obecnie pomiędzy nim a synem nie istnieje. Sąd w tym kontekście zaznaczył , iż z uwagi na przestępczą przeszłość powoda, jego konflikty z prawem i demoralizację, nie jest dobrym wzorem postępowania dla małoletniego, co wynika, w sposób nie budzący wątpliwości z opinii (...) sporządzonej na potrzeby postępowania przed Sądem rodzinnym. D. B.
(1)nie może zasadnie upatrywać podstawy więzi rodzinnej z synem w noszonym przez niego nazwisku, a powinien skupić się na kształtowaniu pozytywnych relacji z dzieckiem oraz zapewnianiu mu bezpiecznych warunków wychowania. Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu była norma art. 98 §1 kpc i zasada odpowiedzialności za wynik sprawy . Sad I instancji szczegółowo określił elementy składowe , które złożyły się na sumę , którą z tego tytułu obciążył powoda na rzecz wygrywającego przeciwnika procesowego wraz z odsetkami. W końcowej części uzasadnienia podał podstawę prawną przyznania wynagrodzenia dla pełnomocnika powoda ustanowionego z urzędu, za pomoc prawną udzieloną D. B.
(1). W apelacji od tego wyroku , obejmując jej zakresem punkty 1 i 2 jego sentencji , D. B.
(1)domagał się wydania przez Sąd II instancji orzeczenia reformatoryjnego , którym powództwo zostanie uwzględnione w całości. Jako wniosek ewentualny sformułował żądanie uchylenia orzeczenia z dnia 1 lipca 2022r., w zaskarżonej części i przekazania sprawy , w tym zakresie , do ponownego rozpoznania. Na wypadek nie uwzględnienia środka odwoławczego powód postulował nieobciążanie go kosztami postępowania apelacyjnego należnymi stronie przeciwnej. W takim przypadku pełnomocnik powoda z urzędu domagał się przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu w postępowaniu apelacyjnym ze środków budżetowych, wobec ich nie pokrycia przez reprezentowanego nawet w części. Apelacja została oparta na zarzutach : - naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści kwestionowanego wyroku istotne znaczenie , a to : a/ art. 233 §1 kpc , poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów i zastąpienie jej oceną dowolną. Tej nieprawidłowości powód upatrywał w przyjęciu przez Sąd I instancji , za wnioskami opinii biegłych (...) w K. wydanej w sprawie (...) Sądu Rejonowego wC. nieistnienia więzi pomiędzy nim a synem oraz uznaniu , iż dobra osobiste powoda do których odwoływał się nie zostały naruszone , wydaniem decyzji z dnia 8 maja 2018r , b/ art. 235 2 §1 kpc w zw. z art. 227 kpc , jako następstwa nie uwzględnienia osobowych wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego i nie przeprowadzenia dowodów z zeznań wskazanych przez niego świadków oraz przesłuchania stron mimo , że osoby te miały istotne dla rozstrzygnięcia wiadomości , c/ art. 98 §1 kpc poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w sprawie i obciążenie apelującego kosztami procesu należnymi stronie przeciwnej , zamiast d/ zastosowania w zakresie rozliczenia tych kosztów pomiędzy stronami art. 102 kpc i na tej podstawie odstąpienia od obciążania nimi D. B.
(1), - naruszenia prawa materialnego poprzez nieprawidłową wykładnię i błędne zastosowanie : art.
§2
kc , które doprowadziło do nieuzasadnionego oddalenia powództwa w całości , niezastosowanie dla oceny roszczenia majątkowego powoda art. 77 ust. 1 Konstytucji RP i tym samym pozbawienia skarżącego prawa do wynagrodzenia szkody , która została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie władzy publicznej , niezastosowanie art. 5 kc przy ocenie zgłoszonych przez powoda roszczeń mimo , iż zasady współżycia społecznego sprzeciwiają się oddaleniu powództwa i obciążeniu powoda kosztami postępowania na rzecz drugiej strony. D. B.
(1), powołując art. 380 kpc , domagał się ponadto dokonania przez Sąd Odwoławczy oceny poprawności decyzji procesowej Sądu niższej instancji o oddaleniu zgłoszonych przez niego wniosków dowodowych i w następstwie tej oceny, przeprowadzenie tych dowodów na odwoławczym etapie sporu. Ponadto złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia Zakładu Karnego w R.[ gdzie naówczas odbywał karę pozbawienia wolności [ dodatek redakcyjny S.A.] dla ustalenia aktualnej sytuacji dochodowej skarżącego /. Wskazał , że potrzeba powołania tego dowodu powstała wówczas , gdy okazało się , iż został obciążony kosztami procesu przez Sąd I instancji. Odpowiadając na apelację strona pozwana domagała się jej oddalenia jako pozbawionej uzasadnionych podstaw. Ostatecznie , jak wynika z oświadczenia pełnomocnika procesowego Gminy (...), na rozprawie apelacyjnej poprzedzającej wydanie motywowanego wyroku, strona pozwana nie domagała się obciążania powoda kosztami postępowania apelacyjnego a sposób rozliczenia pomiędzy nimi kosztów procesu pozostawiła uznaniu Sądu Odwoławczego. Gmina sprzeciwiła się natomiast przeprowadzaniu, w ramach postępowania odwoławczego, dowodów zgłoszonych przez D. B.
(1)/ por. zapis dźwiękowy rozprawy z dnia 19 grudnia 2024r minuty 7-11 , zapis skrócony k. 157 v akt /. Rozpoznając apelację , Sąd Apelacyjny rozważył : Środek odwoławczy D. B.
(1)nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu. Nie można podzielić żadnego z zarzutów na których została oparta. Rozpoczynając ich ocenę od tych , mających procesowy charakter , przypomnieć należy, że zarzut tego rodzaju jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki. Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując, zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść. Co więcej , Sąd drugiej instancji, rozpoznający sprawę na skutek apelacji, jest związany zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa procesowego. Oznacza to, że bez podniesienia w apelacji odpowiedniego zarzutu - nie może rozważać z urzędu- uchybień prawu procesowemu, popełnionych przez sąd pierwszej instancji, choćby miały wpływ na wynik sprawy. / por. także , wskazany jedynie dla przykładu , wyrażający również takie stanowisko, judykat Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2020r , sygn. III UK 293/19 , powołany za zbiorem Lex /. Z kolei możliwość podzielenia zarzutu naruszenia art. 233 §1 kpc pod postacią przekroczenia granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów / i w konsekwencji tej nieprawidłowości , błędu w poczynionych przez Sąd niższej instancji ustaleniach faktycznych ], wymaga od strony odwołującej się do tych zarzutów , wykazania na czym, w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów , polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń. W szczególności skarżący ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia. Nie oparcie stawianego zarzutu na tych zasadach , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia , polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji. / por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005, sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/ Ponadto nie można tracić z pola widzenia również , że swobodna ocena dowodów stanowi jeden z podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję Sądu , który dowody bezpośrednio przeprowadza. Ma to m. in. i takie następstwo , że nawet w sytuacji , w której z treści dowodów można , w zakresie ustaleń , wyprowadzić równie logiczne , chociaż przeciwne do przyjętych przez Sąd I instancji wnioski , to zarzut naruszenia normy art. 233 §1 kpc , /a w konsekwencji także , wywołanego tą nieprawidłową oceną błędu [ błędów ] ustaleń pomimo to , nie zostanie uznany za usprawiedliwiony. Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych , aprobować . To, w jaki sposób D. B.
(1)motywuje ich realizację , wyklucza uznanie ich za uzasadnione. W miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej kryteriach , odniesionej do indywidualnie oznaczonych dowodów [ i opartych na wnioskach z tej oceny ustaleń faktycznych , które przez to miałyby być dotknięte wytykanymi nieprawidłowościami ] , polemiki ze sposobem postępowania Sądu Okręgowego , skarżący ogranicza się do przeciwstawienia jej własnej ich wersji , jego zdaniem poprawnej. Nieprawidłowość Sądu na której oparty jest ten , oraz zarzut błędu ustaleń - zgodnie z argumentacja apelanta - sprawdza się ją się do tego ,że nie przyjął on wersji afirmowanej przez D. B.
(1). A zgodnie z nią powód , na skutek wydania przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w C. , pozostającego w strukturze organizacyjnej urzędu Gminy (...) , decyzji z dnia 8 maja 2018r o zmianie nazwiska jego syna na nazwisko matki dziecka, doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda , w tym w szczególności więzi rodzinnych pomiędzy ojcem i synem. Taki sposób motywowania obu zarzutów z przyczyn wskazanych wyżej , wystarcza aby je odeprzeć. Zatem tylko uzupełniająco , dla porządku oraz zapewnienia kompletności wywodu, Sąd Odwoławczy wskazuje , iż z treści opinii biegłych (...) w K. , złożonej do akt postępowania w sprawie o sygnaturze (...) Sądu Rejonowego wC. , w ramach którego Sąd rozpoznawał połączone żądania o zmianę kontaktów ojca nad synem stron , pozbawienie D. B.
(1)władzy rodzicielskiej nad A. oraz przywrócenia mu tej władzy [ w sytuacji gdy została ona zawieszona postanowieniem tego Sądu z dnia 21 grudnia 2016r , w sprawie o sygnaturze (...) ] wynika , że : a/ małoletni A. urodził się (...) z nieformalnego związku powoda i K. P., b/ udział ojca w wychowaniu i opiece nad synem był niewielki albowiem jego rodzice tworzyli wspólne gospodarstwo domowe tylko do września 2014r., a jeszcze w ramach tego okresu , powód pomiędzy 28 listopada 2013r. i 23 kwietnia 2014r przebywał w Areszcie Śledczym w M.. W połowie października 2014r rozpoczął natomiast obywanie kary pozbawienia wolności ,które nadal ma miejsce także w dniu zamknięcia rozprawy przed Sądem II instancji, c/ pomiędzy ojcem i synem nie ma więzi uczuciowej. Dziecko wie , że ma ojca ale nie zalicza go do swojej rodziny i nie zna jego roli. Jako rodzinę traktuje członków rodziny generacyjnej matki, d/ na tle udziału powoda w procesie wychowania syna pomiędzy jego rodzicami istnieje ostry konflikt, a D. B.
(1)swoje postępowanie w sprawach syna motywuje potrzebą egzekwowania własnych praw jako rodzica oraz pretensjami jakie formułuje wobec K. P., e/ sposób postępowania powoda , w tym dotychczasowe konflikty z prawem oraz demoralizacja powodują , że nie jest dla syna właściwym wzorem postępowania, a jego kompetencje opiekuńcze wobec dziecka wywołują istotne wątpliwości opiniujących specjalistów, a jego kompetencje wychowawcze oceniają oni tylko jako teoretyczne. /por k. 54-65 akt/. Powód podczas postępowania rozpoznawczego przed Sądem I instancji nie wskazał merytorycznych przyczyn / poza generalnym ich zakwestionowaniem / dla których takie wnioski opiniodawców miałyby być niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, szczególnie w zakresie braku istnienia emocjonalnych więzi pomiędzy nim a małoletnim A.. Nie można , w ramach przeprowadzenia oceny tego zarzutu procesowego i faktycznych pomijać także tego , co wynika z reguł doświadczenia życiowego , a one uczą , iż taka więź emocjonalna , na której naruszenie przez zmianę nazwiska dziecka powołuje się powód , nie mogła się w praktyce pomiędzy nim a synem wykształcić a w każdym razie prawidłowo utrwalić, skoro realne kontakty ojca z dzieckiem nie przekraczały kilku miesięcy w zupełnie początkowym okresie życia A. , a obecnie obaj mogą utrzymywać ze sobą kontakty tylko w formie zdalnej , za pośrednictwem, elektronicznego komunikatora (...) , w każdą niedzielę w godzinach pomiędzy 10 i 12 jak określił je Sąd Okręgowy w K.postanowieniem z dnia 13 października 2017 , sprawie o sygnaturze(...) / por. k. 11 akt /. Przy tym powód nie wskazywał czy i w jakim zakresie , z tego uprawnienia rzeczywiście korzysta. Nie twierdził też , że na taką możliwość w jakikolwiek negatywny sposób wpłynęła zmiana nazwiska dziecka. Nie tylko nie dowiódł też , że na skutek zmiany nazwiska syna doszło do naruszenia innych wskazywanych przez siebie dóbr osobistych / cześć oraz nazwisko / ale nawet nie starał się wskazać w czym upatruje sytuacji doznania przez te jego dobra uszczerbku przez to , iż syn nosi obecnie nazwisko drugiego z rodziców. Fakt ,że w niewątpliwym konflikcie pomiędzy rodzicami A. zmiana ta może mieć potencjalnie znaczenie dla jednej ze stron to dla oceny roszczeń niemajątkowego o charakterze restytucyjnym oraz majątkowego , skierowanych przeciwko Gminie (...) która pozostaje poza nim , jest prawnie irrelewantne. Ocena , iż zarzuty dotąd zweryfikowane nie są uzasadnione ma m. in. to następstwo, że ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji , jako poprawne w świetle treści dowodów zgromadzonych w postępowaniu, a przy tym kompletne dla oceny roszczeń poddanych pod osąd w rozstrzyganej sprawie , Sąd Odwoławczy przyjmuje za własne. Chybione są także pozostałe zarzuty natury procesowej. Odwołując się do sformułowanych na wstępie tej części pisemnych motywów orzeczenia , generalnych uwag dotyczących warunków , które muszą być spełnione łącznie aby uznać za uzasadniony taki zarzut, powiedzieć należy ,iż Sąd I instancji - wbrew odmiennej ocenie apelującego - nie popełnił błędu proceduralnego , naruszenia art. 235 2 §1 kpc w zw. z art. 227 kpc . Sąd Okręgowy przede wszystkim zasadnie przyjął [ o czym będzie bliżej mowa w dalszej części uzasadnienia , poświęconej zarzutom materialnym ] ,że sposób działania Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w C. zakończonego , obecnie ostateczną, decyzją z dnia 8 maja 2018r o zmianie nazwiska A. B.
(1)był zgodny z prawem. Decyzja ta bowiem objęta jest nadal domniemaniem legalności , a powód nie przedstawił w procesie orzeczenia stwierdzającego , iż jest ona [ jednak ] z prawem niezgodna , co zniweczyłoby wskazane domniemanie. Skoro tak , to nawet gdyby przyjąć , ku czemu z przyczyn o których była mowa wcześniej , brak podstaw , że poprzez wydanie tej decyzji strona pozwana dopuściła się naruszenia wskazywanych przez powoda jego dób osobistych to i tak odpowiedzialność strony pozwanej za takie naruszenie była wyłączona , po myśli art. 24 §1 in . princ k.c. Brak tej odpowiedzialności, wyklucza także uznanie za zasadne majątkowego roszczenia kompensacyjnego , które zgłosił powód. Tymczasem wszystkie dowody osobowe zawnioskowane przez D. B.
(1)obejmujące zeznania świadków rekrutujących się spośród członków jego najbliższej rodziny rodziny jak i współosadzonych , odbywających kary pozbawienia wolności wspólnie z nim , oraz wniosek o jego przesłuchanie w charakterze strony, miały służyć wykazaniu skali naruszenia dobra osobistego w postaci więzi z synem albo też rozmiaru krzywdy , jakiej na skutek zmiany nazwiska dziecka , miał doznać jego ojciec. Wobec tego prowadzenie tych dowodów nie mogło doprowadzić do poczynienia ustaleń doniosłych dla rozstrzygnięcia. Już tylko na marginesie należy dostrzec, iż Sąd I instancji , nawet zamierzał przeprowadzić część tych dowodów / z zeznań świadków , członków rodziny generacyjnej powoda / ale okazało się to niemożliwe albo to wobec wskazania przez niego ich adresów , które okazały nieprawidłowe / nieskuteczne dla skutku wezwania / albo też wezwany na podany adres świadek [ A. P. ] nie stawił się / por. k. 72, 78-80, 83,91-92 oraz 96-97 akt/. Dlatego też ponowienie tych dowodów na etapie postępowania odwoławczego w powołaniu się na art. 380 kpc było nieuzasadnione albowiem decyzja procesowa Sądu I instancji o ich oddaleniu była poprawna . Stąd wnioski osobowe zgłoszone w apelacji Sąd Odwoławczy oddalił w uznaniu ich za spóźnione w rozumieniu art. 381 kpc. Natomiast wniosek o przeprowadzenie dowodu z załączonego do środka odwoławczego zaświadczenia Zakładu karnego w R. o aktualnym stanie dochodów skarżącego, został oddalony dlatego , iż nie służył ustaleniu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia , szczególnie w sytuacji , gdy brak było podstaw do skorzystania przez powoda z dobrodziejstwa nie ponoszenia kosztów procesu należnych stronie pozwanej , a wzajemnego rozliczania kosztów postępowania odwoławczego pozwana Gmina, ostatecznie, nie domagała się. Nieuzasadniony jest także i ten zarzut procesowy , w ramach którego skarżący krytykuje zastosowanie przez Sąd I instancji , w odniesieniu do rozliczenia pomiędzy stronami kosztów procesu art. 98 §1 kpc zamiast 102 kpc Zastosowanie opartej na zasadzie słuszności normy art. 102 kpc , jako podstawy takiego rozliczenia jest wyjątkiem od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy i może mieć miejsce tylko w zupełnie wyjątkowych sytuacjach , w których zarówno sytuacja osobista strony , która w oparciu o nią miałoby nie zostać obciążona lub obciążona w części , kosztami należnymi stronie przeciwnej jak i sam charakter rozstrzyganej sprawy, przemawiają za odwołaniem się, w tym zakresie do zasad słuszności i sprawiedliwości. Trzeba też dodać , ze zastosowanie tego wyjątku przez Sąd niższej instancji przynależy do dyskrecjonalnej kompetencji tego Sądu , który nawet bez wniosku o zastosowanie tego odstępstwa od ogólnej reguły rozliczeniowej , wynikającej z art. 98 §1 kpc , może je zastosować. W konsekwencji , postulowana w ramach zarzutu powoda , zmiana rozstrzygnięcia o kosztach procesu zawartego w zaskarżonym wyroku mogłaby nastąpić tylko wówczas, gdyby przy realizacji obu wymienionych wyżej warunków podmiotowego i przedmiotowego , orzeczenie kosztowe Sądu Okręgowego mogłoby być uznane za oparte na ocenie / o braku przesłanek zastosowania art. 102 kpc / oczywiście dowolnej . / por. także w tej materii , prezentujące podobne stanowisko , powołane tylko ilustracyjnie orzeczenia SN z dnia 5 października 2012r ,sygn. IV CZ 63/12 i z dnia 15 marca 2013 , sygn. V CZ 89/12 , obydwa powołane za zbiorem Lex / W rozpoznawanej sprawie , sytuacja w której do takiej korekty orzeczenia o kosztach procesu mogłoby dojść , zważywszy na wskazane wyżej restryktywnie rozumiane warunki jej dokonania przez Sąd Odwoławczy , nie ma miejsca. Wystarczy wskazać , że aktualna sytuacja osobista D. B.
(1), który odbywa długoletnią kare pozbawienia wolności z którą związane jest niewątpliwe ograniczenie jego dochodów i możliwości ich pozyskiwania , nie jest argumentem za nie obciążaniem go kosztami przegranego procesu. Sytuacja w której się znalazł jest wynikiem popełnienia przez niego przestępstwa za które został prawomocnie skazany. Dolegliwość , w postaci ograniczenia dochodów , musi ponosić on sam. Nie można przy tym nie dostrzegać , że w procesie korzystał z dobrodziejstwa zwolnienia od kosztów sądowych i pomocy prawnej udzielonej z urzędu , której ciężaru finansowego także nie ponosił. Także charakter rozstrzyganej sprawy nie przemawiał za sięgnięciem przez Sąd I instancji po normę art. 102 kpc jako podstawę orzeczenia o kosztach procesu. Według obiektywnej oceny, nie odbiegała ona od innych spraw mających za przedmiot roszczenia obu rodzajów , które sformułował D. B.
(1). Przechodząc do oceny zarzutów materialnych , na wstępie należy zauważyć , że ten , który dotyczy art.
§ 2kc jest wadliwie skonstruowany.
Błąd materialny Sądu orzekającego nie może równocześnie polegać na nieprawidłowej wykładni normy oraz jej wadliwym zastosowaniu. Skoro apelujący, uzasadniając ten zarzut , odwołuje się do poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych i w nich poszukuje argumentacji dla jego potwierdzenia , to zarzut stanowi o nieprawidłowym zastosowaniu przepisu przez Sąd Okręgowy , a nie jego wadliwej wykładni czyli rozumienia normy przez Sąd , niezależnie od faktów skonstatowanych w rozstrzyganym sporze. Dlatego też zarzut dotyczący tego przepisu , Sąd II instancji traktuje jako dotyczący sposobu jego zastosowania , w świetle okoliczności ustalonych w sprawie. Nie jest on uzasadniony albowiem wbrew argumentacji D. B.
(1), Sąd I instancji poprawnie go stosując uznał ,iż sposobowi działania kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w C. , który wydał decyzję z dnia 8 maja 2015r nr USC. (...).15.2018, o zmianie nazwiska syna powoda na nazwisko matki , nie można przypisać cech bezprawności , a ściślej, powód w postępowaniu rozpoznawczym nie obalił domniemania legalności tej decyzji , która nadal funkcjonuje w obrocie , tworząc stan prawny , mimo podejmowanych przez ojca dziecka / opisanych w podstawie faktycznej zaskarżonego wyroku / czynności zmierzających do jej podważenia. Decyzja, co do której nie zapadło na właściwej drodze orzeczenie potwierdzające jej nielegalność, korzysta z domniemania zgodności z prawem i nie może być rozpatrywana w kategorii zdarzenia uzasadniającego odpowiedzialność deliktową. /por. bliżej także wyrażający podobne stanowisko wyrok SN z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. III CSK 132/14 powołany za zbiorem Lex/ Wynikający z treści art.
§2
kc wymóg uzyskania przez stronę domagającą się przepisania takiej odpowiedzialności za wydanie decyzji administracyjną , przednio takiego orzeczenia, mającego charakter prejudykatu , ma dwa następstwa. Pierwsze powoduje , iż jak trafnie wskazał Sąd I instancji , Sąd powszechny w sprawie cywilnej nie ma kompetencji do samodzielnej oceny legalności takiej decyzji , a jedynym podstawą dla jej jest przeprowadzenie weryfikacji jej zgodności z prawem we właściwym postępowaniu o jakim mowa we wskazanym wyżej przepisie. / por. także w tej materii , uwagi G, Bieńka w komentarzu do kodeksu cywilnego pod redakcją J. Gudowskiego - wydanie z 2018r./ Skutkiem drugiego jest to , iż w warunkach braku takiego prejudytaktu Sąd cywilny w ramach rozstrzyganej indywidualnej sprawy , obowiązany jest przyjmować , że decyzja administracyjna jest legalna. W konsekwencji , o ile roszczenia poddane pod osąd opierają się jej kwalifikacji jako niezgodnej z prawem / tak jak ma to miejsce w rozstrzyganej sprawie / nie mogą one , już z tej przyczyny , zostać uznane za usprawiedliwione. Kontynuując dodać należy , iż w przypadku decyzji administracyjnej , która nie była przedmiotem oceny sądowo – administracyjnej , służącej od decyzji mających przymiot ostateczności / a jak wynika z ustaleń taki przymiot miała była decyzja Kierownika USC w C. dnia 8 maja 2018r nr (...), ewentualnemu ustaleniu niezgodności jej z prawem służą prejudykaty: 1) decyzja wydana wskutek wznowienia postępowania 145-152 k.p.a. 2) decyzja wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji art. 156 k.p.a. , gdyby przyjąć , że w chwili obecnej ma ona przymiot ostateczności , a powód nie brał udziału w postępowaniu zakończonym jej wydaniem mimo , że przysługiwał mu w nim status strony. Trzeba przy tym jeszcze dostrzec , że z niekwestionowanej przez apelanta części ustaleń wynika , iż wprawdzie powód kierował skargę na tę decyzję do organu nadzoru jakim w sprawach zmiany imion i nazwisk nad kierownikami USC , są po myśli art. 14 ust.2 ustawy z dnia 17 października 2008r O zmianie imienia i nazwiska [jedn. tekst DzU z 2021 poz 1988] , są właściwi Wojewodowie albowiem zadania i kompetencje powierzone kierownikom są zadaniami z zakresu administracji rządowej / art. 14 ust. 1 ustawy/ ale skarga ta została potraktowana jako złożona na podstawie przepisów działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego i uznana przez Wojewodę (...) za nieuzasadnioną. Taka kwalifikacja pisma powoda do organu nadzoru / w warunkach gdy organ wydający decyzje traktował je jako odwołanie / spowodowała , iż złożona przez D. B.
(1)skarga na decyzję z dnia 8 maja 2018r do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., została z przyczyn formalnych odrzucona , ze wskazaniem , że powód nie wyczerpał drogi odwoławczej kontroli poprawności tej decyzji , a to wyklucza możliwość skutecznego złożenia skargi do Sądu administracyjnego. Ustalenia te dodatkowo przekonują o zasadności stanowiska Sądu I instancji , zgodnie z którym decyzja z której wydania powód wywodzi swoje obydwa roszczenia niemajątkowe / restytucyjne / i majątkowe / kompensacyjne / , pozostaje nadal w obrocie prawnym i nadal jest objęta domniemaniem zgodności z prawem, nie tylko jej treści / sentencji / ale i wszystkich czynności organu administracji , które doprowadziły do jej wydania. Tym samym przyjmując , iż D. B.
(1)nie zdołał obalić domniemania jej legalności w sposób wymagany przez wskazany wyżej przepis kodeksu cywilnego zarzut naruszenia tej normy , przez wadliwe zastosowanie, należało uznać za chybiony. Nie jest rzeczą Sądu Odwoławczego wskazywanie powodowi środków prawnych za pomocą których może zmierzać do wzruszenia tej decyzji. Ale tylko na marginesie trzeba dostrzec , że w warunkach czasowego zawieszenia wykonywania a nie pozbawienia władzy rodzicielskiej nad synem , należy brać pod uwagę , iż ojcu w postępowaniu o zmianę nazwiska dziecka służy przymiot strony, w rozumieniu przepisów rozdziału 6 kodeksu postępowania administracyjnego. Nie ma racji apelujący , gdy podnosi zarzut niezastosowana przez Sąd I instancji, jako podstawy uwzględnienia zgłoszonego przez niego majątkowego roszczenia wyrównawczego/ zadośćuczynienia / art. 77 ust. 1 Konstytucji RP / nota bene w ramach wszystkich zarzutów materialnych powód koncertuje się tylko na szkodzie , którą w wywołało wydanie kwestionowanej decyzji , a nie na podstawach przysługiwania mu niemajątkowego roszczenia restytucyjnego / Zarzut ten jest nietrafny dlatego , że art. 77 ust. 1 Ustawy Zasadniczej mógłby potencjalnie być samodzielną podstawą roszczenia odszkodowawczego wówczas , gdyby ustawodawca dopuścił się zaniechania prawodawczego, w zakresie określenia w drodze ustawowy zwykłej, na jakich warunkach Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego ponosi odpowiedzialność za niezgodne z prawem działanie władzy publicznej . Skoro taka regulacja znalazła się w kodeksie cywilnym, a jej elementem składowym jest właśnie norma art.
§2
kc , wskazywana przez skarżącego norma konstytucyjna nie może być podstawą takiej odpowiedzialności. Natomiast należy jej brzmienie uwzględniać przy wykładaniu treści przepisu ustawy zwykłej, mającej w sprawie zastosowanie. / por. w tej kwestii także , powołany tylko przykładowo judykat SN z dnia 24 listopada 2005 , sygn. III CZP 82/05 , powołany za zbiorem Lex / . Odeprzeć należy również jako bezzasadny , ostatni z podniesionych przez D. B.
(1)zarzutów materialnych – niezastosowania w sprawie art. 5 kc. Uznając go za nieuzasadniony wystarczy wskazać , że przepis ten zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa SN oraz doktryny prawa cywilnego, nie może być samodzielną podstawą - źródłem roszczenia . A do takich konsekwencji zastosowania tego przepisu, przy ocenie roszczenia odszkodowawczego powoda zdaje się zmierzać apelujący- chociaż jego stanowisko nie jest , jak wynika z motywów apelacji, w tym zakresie , do końca jasne. Dla porządku , chociaż taki zarzut nie został w środku odwoławczym odrębnie sformułowany , należy odnieść się do argumentacji zawartej w motywach środka odwoławczego , zgodnie z którą dochodzone świadczenie wyrównujące szkodę powoda [ kwota 300 000zł ] , w okolicznościach faktycznych ustalonych w rozstrzyganej sprawie , jest mu należne nawet w warunkach , gdyby przyjąć ,że sposób postępowania Kierownika USC w C. przy wydawaniu spornej decyzji był zgodny z prawem. Zauważając , że powód w ramach tej argumentacji popada w sprzeczność z pozostałą jej częścią twierdząc , że „[…] w ramach niniejszego postępowania powód nie usiłuje wzruszyć decyzji administracyjnej , a jedynie uzyskać zadośćuczynienie za krzywdę jakiej doznał na skutek uchybień popełnionych przez kierownika USC w C. „ chociaż w postępowaniu rozpoznawczym przed Sądem Okręgowym a także w winnych fragmentach motywów środka odwoławczego stanowczo twierdził , iż zmierzał do podważenia tej decyzji , jest ona niezgodna z prawem bo została wydana po przeprowadzeniu postępowania bez jego udziału jako strony. Co więcej na takiej kwalifikacji tej decyzji opierał swoje roszczenia restytucyjne i wyrównawcze. Użyta przez D. B.
(1)motywacja , pomijając już nawet wskazaną wyżej niedoskonałość jednoznacznie zmierza do tego aby roszczenie kompensacyjne powoda oceniać w oparciu o art. 417 2 kc. Taka ocena jest , w okolicznościach faktycznych sprawy wykluczona , skoro powód nie twierdził , iż na skutek działania Kierownika USC w C. wykonującego zasadnie z zakresu administracji rządowej doznał szkody na osobie . Nawet gdyby przyjąć , że krzywda , która miała być jego udziałem jest rodzajem takiej szkody , to inne okoliczności ustalone w sprawie , odniesione do pozostałych wymagań warunkujących zastosowanie tego wyjątkowego przepisu , nie będąc w przypadku powoda spełnione , wykluczają sięgniecie po zasadę słuszności jako źródła nałożenia na stronę pozwaną obowiązku indemnizacyjnego wobec niego. Z poddanych przyczyn w uznaniu , iż także żaden z zarzutów materialnych sformułowanych przez D. B.
(1)mnie jest trafny , jego apelację , Sąd II instancji oddalił , na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 24 §1 kc oraz
§2
kc Sąd Odwoławczy nie orzekał o kosztach postępowania apelacyjnego , w sytuacji gdy wygrywająca odwoławczy etap sporu stron Gmina (...) , cofnęła pierwotnie złożony w odpowiedzi na apelację , wniosek o ich przyznanie od przerywającego powoda. Wynik postępowania odwoławczego spowodował , że wynagrodzenie należne pełnomocnikowi z urzędu , za pomoc prawną udzieloną powodowi przed Sądem II instancji , zostało przyznane ze środków budżetowych Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Krakowie. Kwota należna z tego tytułu została ustalona jako suma należności za dochodzenie roszczenia niemajątkowego / 540 złotych / oraz majątkowego / 8100 złotych , ustalonych na podstawie 14 ust. 1 pkt 2 oraz §8 pkt 7 w zw. z §16 ust1 Rozporządzenia MS w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa […] kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu [ DzU z 2024 poz, 763 ] , przy czym Sąd podwyższył to wynagrodzenie do 75 % stawki minimalnej , nie widząc dostatecznych racji prawnych do tego aby rozmiar tych stawek różnicować pomiędzy pełnomocnikiem z urzędu i z wyboru. Zgodnie z postanowieniem §4 ust. 3 Rozporządzenia suma należna pełnomocnikowi z urzędu została podwyższona o należny, od przyznanego mu świadczenia, podatek od towarów i usług.