zgodnie z którym, w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, a podstawę do wydania decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenie komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i odwołanie od decyzji opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia, sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, które powstały po dniu złożenia odwołania od tej decyzji. W tym przypadku sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę do rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie. W ocenie Sądu powyższa regulacja winna znaleźć zastosowanie w przedmiotowej sprawie, albowiem po złożeniu przez wnioskodawczynię odwołania zaistniały nowe okoliczności istotne dla oceny jego zdolności do pracy i zdolności do samodzielnej egzystencji. W wyroku z dnia 12 stycznia 2012 roku Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż „nowe okoliczności” to schorzenia istniejące przed wydaniem decyzji, lecz wykazane przez ubezpieczonego dopiero po wniesieniu odwołania do sądu albo ujawnione na podstawie badań lekarskich w trakcie postępowania sądowego i których nie oceniał ani lekarz orzecznik, ani komisja lekarska organu rentowego. Jeśli ujawnią się one w postępowaniu przed sądem I instancji, sprawa „wraca” na etap postępowania przed organem rentowym po to zasadniczo, aby organy orzecznicze ZUS mogły dokonać ponownej oceny stanu zdrowia z ich uwzględnieniem (por. uzasadnienie wyroku SN z dnia 12 stycznia 2012 roku, II UK 79/11). W wyroku z dnia 17 stycznia 2012 roku Sąd Najwyższy uznał zaś, iż art.
znajduje zastosowanie nie tylko wtedy, gdy nowa okoliczność istniała (dotyczyła stanu zdrowia) już w dacie wydania zaskarżonej decyzji rentowej (por. wyrok SN z dnia 16 maja 2008 roku, I UK 385/07, OSNP 2009/17-18/240), ale także wtedy, gdy powstała - w kontekście wymagającym zbadania jej jako „nowości” dotyczącej stwierdzenia „potencjalnej” niezdolności do pracy - po dniu złożenia odwołania od zaskarżonej decyzji, ale przed wydaniem wyroku przez Sąd pierwszej instancji . (por. wyrok SN z dnia 17 stycznia 2012 roku, I UK 190/11). Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż po wniesieniu odwołania ujawniła się nowa okoliczność dotycząca stanu zdrowia A. M.. Biegła kardiolog L. D. w swojej opinii uzupełniającej wskazała, że po raz pierwszy udokumentowany napad arytmii pod postacią napadowego trzepotania przedsionków stwierdzono u wnioskodawczyni w dniu (...) roku. Biegła wskazała, że arytmia pod postacią trzepotania przedsionków powoduje pogorszenie stanu zdrowia, podkreślając jednocześnie, że napady arytmii powodują nagłe pogorszenie stanu zdrowia oraz osłabienie, co utrudnia wykonywanie podstawowych czynności, w tym pomocy związanej np. z wezwaniem karetki. Mając na uwadze powyższą opinię biegłej kardiolog, należy wskazać, że postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ma charakter odwoławczy. Przedmiotem postępowania w sprawach o świadczenia z ubezpieczeń społecznych jest zatem co do zasady kontrola decyzji organu rentowego według stanu rzeczy z chwili jej wydania. Podkreślić przy tym należy, że przesłanka niezdolności do samodzielnej egzystencji ma charakter dynamiczny i może zdarzyć się, że zostanie ona ujawniona w toku postępowania sądowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Z regulacji art.
wynika , że przed organem rentowym koncentruje się badanie i ocena niezdolności do samodzielnej egzystencji, co nie zawsze zapewnia i gwarantuje aktualność tej oceny w przypadku późniejszych zmian i pogorszenia stanu zdrowia, nie tylko w ramach tych samych dolegliwości i schorzeń, lecz także również w razie stwierdzenia niezdolności do samodzielnej egzystencji z przyczyny niebranej pod uwagę na pierwotnym etapie decydowania o prawie do świadczenia. Nowe okoliczności mogą nałożyć się na gorszy stan zdrowia i spowodować niezdolność do samodzielnej egzystencji. Przesłanka niezdolności do samodzielnej egzystencji, o ile nie była spełniona na etapie wydania decyzji, może wystąpić po jej wydaniu, jednak wówczas według regulacji przepisu, to organ rentowy powinien mieć pierwszeństwo i prowadzić ustalenia dotyczące tej niezdolności. Innymi słowy, w toku sprawy odwoławczej sytuacja może ulegać zmianie z powodu "nowych okoliczności" wynikłych po wydaniu decyzji, które mogą być nawet odrębne od dotychczasowych chorób (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II UK 333/13). Ocena "nowych okoliczności" przez organy orzecznicze zakładu ubezpieczeń społecznych może doprowadzić do zmiany pierwotnego stanowiska organu rentowego i zakończenia sporu bez potrzeby jego rozstrzygania przed sądem i ponoszenia kosztów opinii biegłych (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt III AUa 139/15) W orzecznictwie wskazuje się, że "nowe okoliczności", o których mowa w hipotezie cytowanego wyżej przepisu, to schorzenia istniejące przed wydaniem decyzji, lecz wykazane przez ubezpieczonego dopiero po wniesieniu odwołania do sądu albo ujawnione na podstawie badań lekarskich w trakcie postępowania sądowego i których nie oceniał ani lekarz orzecznik, ani komisja lekarska organu rentowego. W niniejszej sprawie Sąd zważył, że po dniu wniesienia odwołania zaistniały nowe okoliczności, które z całą pewnością mają wpływ na końcową ocenę niezdolności wnioskodawczyni do samodzielnej egzystencji. Powyższe znajduje potwierdzenie w opinii biegłej kardiolog L. D., która jednoznacznie stwierdziła, że stan zdrowia wnioskodawczyni uległ pogorszeniu po dniu wydania zakażonej decyzji. Pogorszenie się stanu zdrowia A. M. ma związek ze schorzeniami kardiologicznymi, które charakteryzują się napadami arytmii pod postacią napadowego trzepotana przedsionków, a które stwierdzone zostały dopiero w dniu (...) roku tj. po wniesieniu odwołania przez A. M., u skarżącej wystąpiło nowe schorzenie, dotychczas nierozpoznawane przez ZUS (brak informacji w orzeczeniach zarówno lekarza orzecznika, jak i Komisji lekarskiej ZUS). Zauważyć należy, że schorzenia przebiegają z fazami nasileń czy popraw, dlatego też, oceniając stan zdrowia ubezpieczonej, biegła wskazała na pogorszenie się stanu zdrowia, a które zostało ujawnione po wniesieniu odwołania, w trakcie postępowania sądowego. Powyższe uzasadnia na podstawie art.
uchylenie zaskarżonych decyzji, przekazanie sprawy organowi rentowemu do ponownego rozpoznania i umorzenie postępowania.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.