Sygn. akt V U 353/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lipca 2025 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodni

§ 21 k.p.c.

Odstępstwo od zasady jest jednak ograniczone podmiotowo i przedmiotowo. Przepis powyższy wskazuje bowiem, że chodzi wyłącznie o decyzję nakładającą na ubezpieczonego zobowiązanie, ustalającą wymiar tego zobowiązania lub obniżającą świadczenie, a także, że w ujęciu podmiotowym chodzi wyłącznie o ubezpieczonego, który jest adresatem decyzji. W niniejszej sprawie decyzja zaskarżona została przez płatnika, a nie przez ubezpieczonego, ponadto ich przedmiotem jest stwierdzenie podlegania ubezpieczeniom społecznym. Już choćby dlatego nie można w sprawie stosować art.

§ 21 k.p.c.

Nie można także uznać, że zaskarżona decyzja ma wady, które ją dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego jako przedmiotu odwołania. Zatem wskazane w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia Kodeksu postępowania administracyjnego nie mogą być rozpoznawane w postępowaniu odwoławczym. Nie ma także racji pełnomocnik wnioskodawcy, że wydając decyzje organ naruszył Konstytucję oraz przepisy ustawy Prawo przedsiębiorców, godząc w wolność prowadzenia działalności gospodarczej oraz zasadę swobody kontraktowania. Organ rentowy, który stwierdza podleganie ubezpieczeniom społecznym, może - bez względu na nazwę umowy i jej postanowienia wskazujące na charakter stosunku prawnego, któremu strony zamierzały się poddać - ustalić rzeczywisty jego charakter i prawidłowy tytuł ubezpieczeń społecznych. Ustalenie, że między stronami umowy o dzieło zachodzą stosunki polegające na wykonywaniu za wynagrodzeniem usług odpowiadających umowom nazwanym, zdefiniowanym w art. 734 i 758 k.c. lub właściwych umowom, do których - stosownie do art. 750 k.c. - stosuje się przepisy o zleceniu, nakazuje z kolei wydanie decyzji na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3 z zastosowaniem art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 13 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponadto korzystanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z jego ustawowych uprawnień nie narusza art. 7 w związku z art. 87 Konstytucji RP, ponieważ pierwszy z wymienionych przepisów stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a drugi określa hierarchię źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej, wymieniając wśród nich właśnie ustawy, a takim aktem prawnym jest ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, której przepisy dopuszczają weryfikację tytułów podlegania lub niepodlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Sąd badał więc charakter i rodzaj czynności wykonywanych przez ubezpieczonego w ramach zawartej umowy. Okoliczności w tym zakresie ustalił na podstawie treści umów, nazwanych umowami o dzieło oraz na podstawie zeznań świadka J. S. oraz W. P.. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że L. M.

(1)wykonywał prace polegające na rozbiórce stacji przerobu mas, to jest rozbierał budynek, bowiem w 2022 roku Spółka zakończyła działalność odlewniczą. Nie posiadał specjalnych kwalifikacji, prace wykonywał przy użyciu narzędzi płatnika, prace wykonywał zespołowo. Ubezpieczony za wykonaną pracę otrzymał wynagrodzenie. W świetle powyższego stwierdzić więc należy, że umowę, którą zakwestionował ZUS była nakierowana na podjęcie starannych działań, a nadto nie były nakierowane na jednorazowy rezultat. Umowa nie dotyczyła także wykonania konkretnego, zindywidualizowanego, niepowtarzalnego dzieła, gdyż nie zawierała postanowień dotyczących cech i parametrów indywidualizujących dzieło. W związku z wykonywanymi pracami nie można również mówić o jakichkolwiek wadach fizycznych dzieła, a możliwość poddania umówionego rezultatu sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych stanowi jedno z kryteriów pozwalających na odróżnienie umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług. Wreszcie wykonanie dzieła, o którym mowa w art. 627 k.c., to stworzenie dzieła, które poprzednio nie istniało. Kierując się zasadami logicznego myślenia nie sposób przyjąć, że w rezultacie czynności wykonywanych przez ubezpieczonego, polegających na pracach rozbiórkowych powstawał jakiś nowy, nieistniejący wcześniej wytwór. Reasumując, w analizowanej sprawie sposób wykonania zawartych umów przez strony nie odpowiadał treści art. 627 i nast. k.c., a sam zamiar stron co do rodzaju umowy nie może decydować o jej prawnej kwalifikacji jako umowy o dzieło w sytuacji, gdy faktycznie wykonywana umowa wskazuje na charakterystyczne cechy innej umowy. Ubezpieczony wykonywał typowe czynności polegające na starannym działaniu, bez wytworzenia zindywidualizowanego dzieła. Tym samym przedmiot spornej umowy posiadał cechy charakterystyczne dla umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu (art.750 k.c.). Konkludując, w rozpoznawanej sprawie umowa zawarta formalnie jako umowa o dzieło, była w istocie umową o świadczenie określonych usług. Umowa taka stanowi tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych oraz do ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Otrzymane zaś wynagrodzenie stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia. Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy, na podstawie art.

§ 1k.p.c.

orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. i art. 99 k.p.c.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.