Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach procesu rozstrzygnięto w oparciu o przepis art. 100 k.p.c. Apelacją z 23 stycznia 2024 r. pozwany zaskarżył przedmiotowy wyrok w całości, zarzucając naruszenie art. 56 ust. 1 pkt 12 prawo energetyczne, art. 233 § 1 k.p.c., art.
na płaszczyznach wskazanych w apelacji, wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie odwołania, oraz zasądzenie kosztów procesu za II instancję według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów procesu za II instancję według norm przepisanych. Apelacją z 21 stycznia 2024 r. powód zaskarżył przedmiotowy wyrok w całości, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. art. 7a § 1 k.p.a., art. 8 § 1 i 2 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 7 kp.a., art. 77 k.p.a. i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 328 § 2 k.p.c., § 1 pkt 5 oraz § 14 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. z 2012 r., poz. 1468), § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Transportu z 20 września 2006 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 34),, błędy w ustaleniach faktycznych, na płaszczyznach wskazanych w apelacji, wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie odwołania w całości, oraz zasądzenie kosztów procesu za II instancję według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów procesu za II instancję według norm przepisanych. Sąd apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja powoda podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 373 § 1 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca apelację spóźnioną, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie usunęła w wyznaczonym terminie. Odrzucenie apelacji nastąpiło z przyczyn jej niedopuszczalności z powodu jej wniesienia od orzeczenia nieistniejącego (brak substratu zaskarżenia). W odwołaniu z 5 lipca 2021 r. powód zaskarżył decyzję organu regulacyjnego w całości (k. 20). Natomiast wyrokiem sądu okręgowego z 28 grudnia 2023 r. zmieniono zaskarżoną decyzję w ten sposób, że uchylono punkt 2 decyzji. W sentencji wyroku brak jest rozstrzygnięcia co do jej punktu 1. W apelacji powód zaskarżył zaś punkt 1 wyroku sądu I instancji „w części, której sąd I instancji nie uchylił punkt 1 decyzji Prezesa URE) (sąd uchylił tylko punkt drugi decyzji Prezesa URE)”. Według art.
k.p.c. sąd ochrony konkurencji i konsumentów oddala odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia (§ 1). W razie uwzględnienia odwołania, sąd ochrony konkurencji i konsumentów zaskarżoną decyzję albo uchyla, albo zmienia w całości lub w części i orzeka co do istoty sprawy (§ 2). W literaturze – na tle analogicznie brzmiącego art. 479 31a k.p.c.- wskazuje się, że oddalenie odwołania następuje wyrokiem sądu ochrony konkurencji i konsumentów. Ma to miejsce wówczas, gdy nie ma podstaw do jego uwzględnienia – odwołanie oparto na podstawach, które nie mogą prowadzić do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji (w całości lub w części) (tak S. Krześ, A. Sikorski, w: E. Marszałkowska-Krześ, I. Gil, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, Legalis, wydanie 35, art. 479 31a, Nb 6). Częściowe oddalenie odwołania powinno nastąpić także wówczas, gdy sąd ochrony konkurencji i konsumentów częściowo zmieni lub uchyli decyzję, ale nie uwzględnia w całości wniosków odwołania. Rozstrzygnięcie sądu powinno bowiem, co do zasady, obejmować cały zakres zaskarżonej decyzji. Innymi słowy, sąd powinien ustosunkować się również do tych elementów decyzji, które zostały zaskarżone, a których w wyroku nie zmienił, bądź nie uchylił. W przeciwnym razie odwołujący zostanie pozbawiony możliwości zaskarżenia niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, wyrażającego się w braku uwzględnienia wniosków odwołania w całości (M. Łochowski, w: T. Szanciło, Kodeks postępowania cywilnego, tom 1, 2023, wyd. 2, art. 479 31a, Nb 11). Innymi słowy, sąd ochrony konkurencji i konsumentów zmieniając część decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na skutek wniesionego odwołania (art.
k.p.c.), oddala je pozostałej części, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia (art.
W wyroku sądu okręgowego z 28 grudnia 2023 r. nie oddalono odwołania powoda w pozostałej części, tj. co do punktu 1 zaskarżonej decyzji. Z art. 351 § 1 k.p.c. wynika, że strona może w ciągu dwóch tygodni od ogłoszenia wyroku, a gdy doręczenie wyroku następuje z urzędu - od jego doręczenia, zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości żądania, o natychmiastowej wykonalności albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Z akt sprawy wynika, że powód nie złożył wniosku o uzupełnienie wyroku. W związku z tym brak jest rozstrzygnięcia sądu ochrony konkurencji i konsumentów co do punktu 1 zaskarżonej decyzji, a apelacja podlega odrzuceniu w tej części, jako niedopuszczalna (art. 374 § 1 k.p.c.). Sąd II instancji wskazuje, że odrzucenie apelacji powoda nie pogarsza jego sytuacji w procesie ze względu na uwzględnienie apelacji pozwanego. Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę będzie badał sprawę w całości, także w zakresie, w jakim nie rozstrzygnął o niej w wyroku, który został uchylony (czyli co do punktu 1 zaskarżonej decyzji). Apelacja pozwanego jest zasadna, w zakresie, w jakim prowadzi do uchylenia wyroku z powodu nierozpoznania istoty sprawy. Ze stanowiska sądu I instancji wynika, że „w sytuacji naruszenia przez powoda warunku koncesji, formalnie zachodziły podstawy do nałożenia na powoda kary pieniężnej za jej naruszenie w oparciu o przepis art. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy prawo energetyczne. Niemniej jednak sąd doszedł do przekonania, że okoliczności sprawy nie pozwalają na nałożenie na powoda kary”. Zasadny jest zarzut naruszenia art.
w zw. z art. 56 ust. 1 ustawy prawo energetyczne co do punktu 1 zaskarżonego wyroku, w zakresie, w jakim uchylił on punkt 2 zaskarżonej decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej. Uchylenie zaskarżonej decyzji w postępowaniu sądowym może nastąpić w razie stwierdzenia przez sąd istnienia przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, gdyż sąd ochrony konkurencji i konsumentów nie jest władny do wydania takiego rozstrzygnięcia w trybie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z ograniczeniem dopuszczalnych rozstrzygnięć do wymienionych wprost w treści komentowanego przepisu. Do uchylenia decyzji powinno dojść także w przypadku: 1) nieważności decyzji, 2) wydania decyzji pomimo braku podstawy prawnej (post. SN z 11.8.1999 r., I CKN 351/99), 3) skierowania decyzji do podmiotu niebędącego stroną, 4) gdy sprawa dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 5) pozbawienia strony prawa do obrony w postępowaniu przed organem regulacyjnym (wyr. SN z 3.10.2013 r., III SK 67/12). Sąd I instancji nie stwierdził żadnej z tych przesłanek. W istocie, gdyby tak było to musiałby on uchylić całą decyzję, a nie jej część. Łączne odczytanie art.
w zw. z art. 56 ust. 1 ustawy prawo energetyczne prowadzi do wniosku, że niedopuszczalne jest uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki tylko w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej, o której stanowi drugi z wymienionych przepisów, ze względu na jego brzmienie ab initio „Karze pieniężnej podlega ten, kto (…)”. Stwierdziwszy zatem, że koncesjonariusz nie przestrzega obowiązków wynikających z koncesji (art. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy prawo energetyczne), sąd ochrony konkurencji i konsumentów nie może uchylić zaskarżonej decyzji w części, w jakiej podlega on karze pieniężnej, z powodu konieczności zachowania spójności systemowej co do rozstrzygnięcia o zaskarżonej decyzji. Może natomiast tę decyzję zmienić obniżając wymierzoną karę pieniężną (art.
k.p.c.) i oddalić odwołanie w pozostałej części (art.
k.p.c.) albo decyzję zmienić przez odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej (art.
w zw. z art. 56 ust. 6a ustawy prawo energetyczne). Nawet silne względy aksjologiczne nie stanowią podstawy do wydania konstrukcyjnie innego rozstrzygnięcia niż określone w powołanych przepisach. Jedynie na marginesie należy wskazać, że u podstaw rozstrzygnięcia sądu I instancji mającego na względzie uchylenie zaskarżonej decyzji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej legły względy, które nie wynikają z ustalonego przez ten sąd stanu faktycznego. Według sądu okręgowego „kluczowe dla rozstrzygnięcia sądu w zakresie kary miał podniesiony przez powoda zarzut, że Prezes URE w dotychczasowej praktyce akceptował wykorzystywanie zbiornika magazynowego, w sposób, jaki to czynił powód. W szczególności powód wskazywał, w jaki sposób wykorzystuje zbiornik w każdym wniosku o udzielenie lub zmianę koncesji kierowanym do organu (począwszy od 2012 r.), a organ nie oczekiwał od powoda, aby zbiornik spełniał kryteria NO, oraz aby powód posiadał stosowne zezwolenie na wykorzystywanie go w charakterze urządzenia NO”, przyjmując, że organ zmienił interpretację co do kwalifikacji zbiornika, mimo że przepisy regulujące tę kwestię nie zmieniły się od 2012 r. Tymczasem z ustaleń faktycznych zaskarżonego wyroku takie fakty oczywiście nie wynikają. Sąd okręgowy – zrekonstruował jedynie – że powód w odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa URE z 10 maja 2021 r. podkreślił, że „ten sposób użytkowania zbiornika (od 2002 r.) był odpowiedni i nie budził zastrzeżeń, dodając, iż przepisy się nie zmieniły”. Ten fakt został zrekonstruowany na podstawie pisma powoda z 20 maja 2021 r. wraz z załącznikami (k. 88-93 akt administracyjnych). Abstrahując od tego, że z treści tego pisma nie wynika stanowisko jak przytoczone przez sąd I instancji, gdyż brzmi ono: „chcemy zaznaczyć, że nasz zbiornik magazynowy nie znajduje się na bazie paliw, jedynie znajduje się na terenie stacji paliw nie stanowiącej jej infrastruktury i nie wszystkie przepisy należy w tym wypadku stosować. Ponadto, jak wskazywałem we wcześniejszych pismach, taki sposób użytkowania zbiornika był właściwy od roku 2002 r. i nie budził zastrzeżeń a przepisy w tym zakresie się nie zmieniły”, to sąd okręgowy co do pierwszej tezy tego wywodu zajął stanowisko odmienne, stwierdzając naruszenie warunku koncesji. Z załączników do tego pisma wcale nie wynika jednak teza przytoczona przez powoda w zdaniu drugim. Do pisma zostało załączone świadectwo Dyrektora Transportowego Dozoru (...) nr (...)/ (...)/(...) – zatwierdzenia typu cysterny, oraz świadectwo jakości według wymagań (...) nr (...) co do węża kompozytowego (...) S. (...) + końcówki. W treści tych załączników brak jest w ogóle mowy o faktach przytoczonych przez sąd okręgowy. W związku z tym sąd okręgowy – wobec tego, że nie rozstrzygnął o wymiarze kary pieniężnej – lecz z nieuzasadnionych przyczyn aksjologicznych wydał wyrok anulacyjny co do drugiego punktu zaskarżonej decyzji, to nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż nie odniósł się w ogóle do wysokości wymierzonej kary pieniężnej. Mając na uwadze powyższe sąd apelacyjny na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. orzekł jak w sentencji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy – w ramach art. 386 § 6 k.p.c. – sąd I instancji weźmie pod rozwagę wyżej wymienione rozważania prawne i rozstrzygnie o całości odwołania skarżącego, a uwzględniwszy je w części, oddali je w części pozostałej, i rozstrzygnie o wymiarze kary pieniężnej, przy czym sąd apelacyjny nie antycypuje wysokości, o jaką kara pieniężna ma zostać ewentualnie obniżona, oraz czy sąd może odstąpić od jej wymierzenia. Przemysław Feliga
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.