IV Ka 204/25

(1)Oskarżony podpisał się pod wnioskiem, który w formie elektronicznej wypełnił bliżej nieustalony pracownik Ośrodka Doradztwa Rolniczego - z konta należącego do E. B.

(1). Oskarżony nie miał zamiaru uzyskania w bezprawny sposób spornych dopłat do posiadanych parceli gruntu. W Ośrodku Doradztwa Rolniczego funkcjonuje model obsługi klientów, który pozwala na to, by petent był kolejno obsługiwany przez kilku doradców Ośrodka, w szczególności, by po przedstawieniu problemu czy opisaniu oczekiwanego żądania jednemu doradcy, klient był kierowany do innego doradcy pracującego już przy innym biurku. Świadek M. M. nie pamięta, aby obsługiwał w Ośrodku oskarżonego, ale jednocześnie nie wyklucza tego, że uczestniczył w jakimś momencie obsługi oskarżonego jako klienta. Oskarżony prowadził sprawę cywilna z sąsiadami spornego gruntu związana z ustanowieniem drogi koniecznej. - uzup. wyjaśnienia oskarżonego K. P.

(1)- uzup. zeznania świadka M. M.

(2)- odpis apelacji IV Ca 293/23 SO w (...); k.169-170, k.184v-186 k.182-183 1.1.

1. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.
2. 1.
3. Ocena dowodów 1.1.
4. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.1.1.
5. - uzup. wyjaśnienia oskarżonego; - uzup. zeznania świadka M. M.

(2); Za wiarygodne uznano uzupełniające wyjaśnienia oskarżonego, w szczególności co do tego, że swoje oczekiwania i problem, z jakim zwrócił się do pracownika Ośrodka Doradztwa Rolniczego opisywał między innymi nieustalonemu mężczyźnie. Za wiarygodne uznano także uzupełniające zeznania świadka M. M.

(2). Materiał dowodowy uzupełniony w toku postępowania odwoławczego, a więc w/w uzupełniające wyjaśnienia i zeznania, wzajemnie ze sobą koresponduje, a co najważniejsze, znajduje potwierdzenie w dokumentach, które załączono w poczet materiału dowodowego. Wnika z nich, że sporny wniosek o dopłaty został wygenerowany w formie elektronicznej na terenie Ośrodka Doradztwa Rolniczego i wysłany do Agencji, z konta (komputera) należącego do E. B.

(1). Oskarżony konsekwentnie wskazywał, iż informował doradcę – a był to nieustalony młody mężczyzna – że ma nieużytki rolne, których nie może użytkować maszynami z powodu zastawienia wjazdu przez sąsiadów. Pytał go, czy może otrzymać fundusze na inną formę uprawy/rekultywacji działki i ucieszył się kiedy został poinformowany, że może ktoś z Agencji przyjedzie na oględziny spornej działki. Taka wizja była mu „na rękę” z powodu sporu cywilnego prowadzonego z sąsiadami, w toku którego starał się wykazać, że przez ich bezprawne działania nie może niczym wjechać na działkę (spór o ustanowienie grogi koniecznej). Nie ustalono, by oskarżony miał zamiar uzyskania w nielegalny sposób dopłat do posiadanych spornych parceli gruntu. 1.1.

1. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 2.1.2.
2. .
3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.
4. jak można wnosić z apelacji zarzuty (choć niewyartykułowane wprost): - obrazy prawa procesowego, która miała wpływ na treść wydanego orzeczenia poprzez brak rozważenia całokształtu sprawy i dowolną ocenę zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonego, - błęduw ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mającego wpływ na jego treść, poprzez ustalenie, iż oskarżony dopuścił się zarzuconego mu czynu tj. że składając przedmiotowy wniosek chciał bezprawnie uzyskać dopłaty do spornej działki wiedząc, że nic takiego mu się nie należy; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadne Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja była zasadna i skutkowała zmianą zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzuconego mu czynu. W ocenie sądu odwoławczego, sąd rejonowy oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przekroczył ramy swobodnej oceny dowodów, czego skutkiem było dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, iż oskarżony dopuścił się zarzuconego mu czynu. Oskarżony od samego początku utrzymywał, że udał się do urzędu (gdzie jak ustalono był to Ośrodek Doradztwa Rolniczego w B.) celem otrzymania pomocy w oczyszczeniu zarośniętej spornej działki gruntu, a przy tym zarośniętej z powodu bezprawnego zachowywania się sąsiadów. Konsekwentnie wyjaśniał, że rozmawiał tam z urzędnikiem (młodym mężczyzną), któremu opisał swój problem z brakiem możliwości wjazdu pojazdami na sporną działkę, informował go, iż od dawna nie użytkuje tej działki, w następstwie działań w/w sąsiadów, którzy uniemożliwili mu jakikolwiek wjazd na teren posiadanych parceli gruntu pojazdem. Z konsekwentnej i spójnej wersji oskarżonego wynika, że ów urzędnik poinformował go o możliwości uzyskania stosownych środków, jak uzna się, że grunt porośnięty jest trawami „gorszego” rodzaju. Według wersji oskarżonego to urzędnik złożył za niego stosowny wniosek (a dokładnie sporządził i przesłał go drogą elektroniczną do (...) w T. formularz z zakreślonymi rubrykami), który oskarżony podpisał. Oskarżony był wówczas przekonany, że ma to na celu możliwe uzyskanie środków na oczyszczenie spornej parceli gruntu. Oskarżony wyjaśnił, iż sam prosił, aby na działce przeprowadzono stosowną kontrolę. Według jego wersji kontrola była potrzebna, aby zweryfikować możliwość otrzymania dopłaty, gdzie w toku kontroli zawsze informował, że sąsiedzi uniemożliwili mu wjazd na parcele gruntu i dlate4go gruntu nie uzytkuje. W aktach sprawy na karcie 114 znajduje się informacja (...) z siedzibą w B. z której wynika, że w 2021 roku została wykonana usługa wypełnienia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich (...) i rolnośrodowiskowych dla K. P.

(2). W toku postępowania odwoławczego uzyskano potwierdzenie wykonania usługi złożenia wniosku o przyznanie dopłat wobec K. P.

(2). Co prawda wskazano, że wniosek ten wypełniała E. B.

(1)(gdzie oskarżony utrzymuje, że był obsługiwany przez młodego mężczyznę), jednakże zwrócić należy uwagę na treść pisma (...) z siedzibą w B., z którego wynika, że nie jest wykluczona sytuacja, iż udzielać porad K. P.

(2)mógł inny doradca (wskazano tu dane mężczyzny M. M.

(2)), natomiast sam wniosek został sporządzony przez E. B.

(1)tzn. z pewnością z jej konta komputerowego został przesłany do (...). Przesłuchany w charakterze świadka M. M.

(2), także uzupełniająco w toku postępowania odwoławczego, opisał, że w Ośrodku funkcjonuje taka praktyka, iż doradcy konsultują się ze sobą, a po ustaleniu z jaką sprawą klient się zgłosił, kierują go do kolejnego konsultanta. Zeznania tego świadka - w zakresie modelu udzielanych konsultacji - znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadka E. B.

(1). Świadek M. M.

(2)nie wykluczył, że mógł uczestniczyć w rozmowie w przedmiocie wniosku K. P.

(2). Zeznał, że w chwili składania zeznań pamięta jedynie sytuację, w której, jak K. P.

(2)przyszedł zorientować się z kim odbył feralną wcześniejszą rozmowę i poinformował ww. „o kierowaniu dalszych spraw do dyrekcji”. Świadek zeznał także, że bywają sytuacje, w których petent korzysta z porady kolejnego doradcy, jednakże nie informuje już rzeczonego o najistotniejszych aspektach sprawy lub informuje go w sposób niepełny. Sąd Okręgowy zważył, iż taki model obsługi klienta Ośrodka – a przynajmniej model jaki opisują świadkowie – nie wyklucza wersji opisywanej przez K. P.. Nie sposób więc wykluczyć, że K. P. pierwszemu w doradców przekazał informację o nieużytkowaniu działki, a skoro mimo to „przekazano” go innemu doradcy celem dalszej obsługi w sporządzeniu dokumentów, to po pierwsze: mógł pozostawać w przekonaniu, że kolejni urzędnicy już posiadają stosowną i pełną wiedzę o jego „problemie”, (zwłaszcza, jak weźmie się pod uwagę informacje płynące z depozycji świadka M. M.

(2), jak wygląda infrastruktura urzędu i sposób w jaki przyjmowani są interesanci w pomieszczeniu na które składa się kilka pokoi), a po drugie: że jednak jakaś dopłata do ugoru będzie mu się należała. Przede wszystkim jednak nie można wykluczyć, że oskarżony konsultowany był przez innego pracownika placówki aniżeli E. B., z której konta wniosek przesłano do (...). Świadek M. M.

(2)wskazał także na sytuacje, w których petenci nie do końca rozumieją treść przekazywanych im informacji. Nie można więc wykluczyć sytuacji, że udzielenie porady i okoliczności wypełnienia wniosku były takie, jakie płyną z wersji oskarżonego, a także że mógł błędnie zrozumieć kierowane do niego treści. Także prawdopodobnym zdaje się być motywacja oskarżonego, która przyświecała jego wizycie z żądaniem stosownej kontroli, jak uwzględni się fakt istnienia sąsiedzkiego konfliktu, który znajduje finał w prowadzonych sprawach cywilnych o służebność drogi dojazdowej i inne. Nie można przecież wykluczyć, że oskarżony faktycznie chciał dodatkowo unaocznić komisji, że wskutek „bezprawnych’ naniesień sąsiadów, ma znacznie utrudniony dostęp do gruntu, który wskutek tego uległ zaniedbaniu i spowodować sytuacje pomocy w usunięciu immisji (wynik oględzin był ma „:na rękę” w prowadzonym sporze cywilnym). Oskarżony wyjaśnił, że kontrola w jego ocenie miała zweryfikować, jak zaklasyfikować jego grunt. Ponadto podkreślić należy na już wspomniane błędny w komunikacji doradców z petentami. Uwaga ta jest o tyle istotna, iż sąd odwoławczy po dwukrotnym kontakcie z oskarżonym na sali rozpraw zauważa, że K. P.

(1)w dość „specyficzny” sposób przedstawia swe twierdzenia. Artykułuje swe stanowisko kilkukrotnie, dość chaotycznie, nie pozwala na swobodę wypowiedzi stronie przeciwnej, wykazując tendencje wybitnie ocenne na pograniczu wulgarności, niejednokrotnie z zabiegami dziwnych porównań (np. siebie do „crazy kamikadze”). Ton jego głosu jest podniesiony, a tembr nasilony, wręcz krzykliwy. Sąd odwoławczy miał wrażenie, że oskarżony, dla wzmocnieni a swoich racji, prowadzi specyficzny dialog sam ze sobą. Jego wypowiedziom brakuje spokoju i dystansu w prezentowaniu swego stanowiska. Nie można więc wykluczyć, że właśnie w takich okolicznościach i takiej atmosferze przebiegało spotkanie z doradcami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Tym samym także sposób artykułowania roszczeń przez K. P.

(2)mógł spowodować sytuację, że nie zostały właściwie rozpoznane jego intencje; kolokwialnie rzecz ujmując, że nie został ostatecznie właściwie zrozumiany. Ponadto świadek M. M.

(3)mający 17 letnie doświadczenie zawodowe zeznał, że nie spotkał się z sytuacją, aby petent złożył wniosek jedynie w zakresie dofinansowania gruntów z ograniczeniami ( a wiec gruntów nie będących rolnymi). W kwestii okazanego wniosku dotyczącego oskarżonego ww. zeznał, że z jego treści wynika, iż wniosek złożony został o dopłaty bezpośrednie, a więc do gruntów rolnych, natomiast nie wynika, czy został złożony także w zakresie dofinansowania gruntów z ograniczeniami. Natomiast świadek zeznał (pomimo tak dużego doświadczenia zawodowego), że nie posiada wiedzy, jak miałby wyglądać wniosek zawierający żądanie dofinansowania tylko gruntów z ograniczeniami, bo nie spotkał się z takowym w praktyce zawodowej. Zwrócić przy tym uwagę należy, na konstrukcję przedmiotowego wniosku o dopłaty. Posiada on jedynie rubryki, które wypełniane są w sposób zakreślenia alternatywnej możliwości. Taka konstrukcja wniosku jest dość nietransparentna dla przeciętnego petenta, który przecież działa w zaufaniu do osoby urzędnika państwowego. Nie można oczekiwać od oskarżonego, że miał obiektywną możliwość odkodowania treści zawartej we wniosku, bo sam oskarżony w swych wyjaśnieniach wskazuje na pewne ograniczenia w tym zakresie i własną ufność do urzędnika. Aby można była przypisać oskarżonemu sprawstwo zarzuconego mu czynu – usiłowania oszustwa - należałoby ponad wszelką wątpliwość wykazać, że celowo, co było to jego zaplanowanym zamiarem, dążył do wprowadzenia urzędnika w błąd, tak aby uzyskać korzystną dla siebie decyzję, która powodowałaby sytuację, w której miałoby dojść do niekorzystnego rozporządzenia mieniem po stronie organu dotującego. Takiego ustalenia jednakże w niniejszej sprawie nie można poczynić, a to właśnie wskutek występujących w ocenie sądu odwoławczego wątpliwości, które należało rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego. Chodzi tu głownie o model obsługi kilenta-oskarżonego w Ośrodku Doradztwa Rolniczego, wygląd spornego wniosku i przesłanie go ostatecznie przez urzędnika, a nie samego K. P.. Przypomnieć należy, że naczelną zasadą procesu karnego jest zasada domniemania niewinności. Sprowadza się ona do tego, że oskarżony jest w procesie karnym niewinny, a "przeciwne" musi mu być jednoznacznie i pewnie udowodnione, przy czym związana ściśle z domniemaniem niewinności zasada in dubio pro reo (art. 5 § 2 k.p.k.) nakazuje rozstrzygnąć nie dające się usunąć wątpliwości (a obecnie wątpliwości, których nie usunięto w postępowaniu dowodowym) na korzyść oskarżonego. Oznacza to, że udowodnienie winy oskarżonemu musi być całkowite, pewne, wolne od wątpliwości (wyr. SN z 24.02.1999 r., V KKN 362/97, LEX 36732), a takowe w niniejszej sprawie nie jest. Wniosek - o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego, ☒ zasadny pierwszy z wymienionych wniosków ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. - ze względów wyżej opisanych, zaistniały podstawy do zmiany zaskarżonego wyroku w kierunku postulowanym przez apelanta;

1. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.
2. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
3. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.
4. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.
5. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.
6. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.
7. Przedmiot i zakres zmiany - sprawstwo, wszystkie rozstrzygnięcia wyroku, Zwięźle o powodach zmiany - wniesiona apelacja skutecznie podważyła ustalenia w zakresie sprawstwa oskarżonego, szerzej wskazano w punkcie 3.
8. uzasadnienia; 1.
9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.
10. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.
11. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.
12. ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.
13. ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.
14. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.
15. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.
16. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
17. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności punkt 2 Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 632 pkt 2 kpk koszty procesu w sprawie przejęto na rachunek Skarbu Państwa.
18. PODPIS 0.11.
19. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację oskarżony Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie M.. z dnia 21 stycznia 2025 roku wydany w sprawie II K 155/24 0.11.3.
20. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.
21. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☒ brak zarzutów 0.11.
22. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana