UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 38/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 7 listopada 2024 roku w sprawie o sygn. akt II K 215/24. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☒ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Obrońca oskarżonego w punkcie pierwszym (I) wniesionej apelacji zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 17 § 1 pkt. 7 k.p.k., stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt. 8 k.p.k. polegające na przypisaniu oskarżonemu W. M. zarzucanego mu czynu - w sytuacji, gdy co do tego samego zachowania, które składało się na czyn przypisany oskarżonemu - zawierającego się w ramach tego samego zdarzenia faktycznego (historycznego) postępowanie karne zostało już prawomocnie zakończone wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb, z dnia 28 stycznia 2022 r., (sygn. akt: IV Ka 750/21), którym oskarżony został uniewinniony od zarzucanego mu czynu polegającego m. in. na przedłożeniu w nieustalonej dacie nie później niż w dniu 24 lipca 2018 r. wypełnionego weksla w Sądzie Rejonowym w Tomaszowie Mazowieckim do sprawy I C 1431/18, jako weksla zupełnego, działając w ten sposób na szkodę B. G., a zatem zachowania tożsamego z tym, które W. M. zostało przypisane w niniejszym postępowaniu i z uwagi na fakt, iż było ono elementem czynu, który został już prawomocnie osądzony - zachodziła w tym zakresie negatywna przesłanka procesowa w postaci rei iudicatae; ☐ zasadny ☐częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut pierwszy (I) podniesiony przez obrońcę oskarżonego nie zasługuje na uwzględnienie. Zdarzenie historyczne to pojęcie o szerszym znaczeniu aniżeli pojęcie „czynu” oskarżonego, polegającego na jego konkretnym działaniu lub zaniechaniu. Sąd zatem może inaczej pod względem faktycznym w porównaniu z twierdzeniami oskarżyciela, w szczególności zawartymi w akcie oskarżenia, dokonać ustaleń w sprawie, nadać inną, łagodniejszą lub surowszą kwalifikację prawną stosowną do ustalonego stanu faktycznego, który może być niezgodny z twierdzeniami oskarżyciela. Identyczność czynu jest wyłączona, jeśli w porównywalnych jego określeniach zachodzą tak istotne różnice, że według rozsądnej życiowej oceny nie można ich uznać za określenia tego samego zdarzenia faktycznego (zob. postanowienie SN z dnia 29 kwietnia 2010 r., III KK 368/09, tak również M. Cieślak: Polska procedura karna, Warszawa 1971, s. 280). Rzecz osądzona ( res iudicatae) to niewątpliwie przeszkoda prawna stanowiąca bezwzględną przyczynę odwoławczą o jakiej stanowi art. 439 § 1 pkt 8 kpk, przy czym wymagana jest tożsamość podmiotowo-przedmiotowa, chodzi bowiem „o ten sam czyn, tej samej osoby”, a więc o to samo zdarzenie faktyczne, które było już przedmiotem orzekania. Zakres powagi rzeczy osadzonej wykreowany jest bowiem przez orzeczenie wydane w chronologicznie pierwszym postępowaniu i jako, że jest następstwem materialnej prawomocności orzeczenia, w związku z czym nie może być mowy o jakiejkolwiek powadze rzeczy osądzonej poza zakresem tego o czym prawomocnie orzeczono. W sprawie o sygn. akt IV Ka 750/21 Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim W. M. został uniewinniony od zarzuconego mu czynu wypełniającego dyspozycję art. 270 § 2 kk polegającego na tym, że: w nieustalonym okresie nie później niż do dnia 24 lipca 2018 roku wypełnił bez zgody i upoważnienia B. G. weksel in blanco na kwotę 6700 złotych z terminem wykupu na dzień 24.01.2016 r. i tak wypełniony weksel przedłożył Sądowi Rejonowemu w (...)w dniu 24 lipca 2018 r. do sprawy IC 1431/18 jako zupełny czym działał na szkodę B. G.. W przedmiotowej sprawie W. M. został oskarżony o to, że w dniu 12 kwietnia 2018 roku w T., woj. (...) działając w celu osiągniecia korzyści majątkowej usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem B. G. w kwocie 6700 złotych za pomocą wprowadzenia w błąd, w ten sposób, że do Sądu Rejonowego w (...) złożył pozew o zapłatę 6700 złotych, sprawa o sygn. I C 1431/18, do którego załączył weksel wskazując, że jest to weksel własny sporządzony przez B. G., gdy w rzeczywistości był to weksel in blanco, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na oddalenie powództwa przez Sąd, przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi tj. o czyn wypełniający dyspozycję art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 286 § 3 kk. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim w zaskarżonym wyroku wydanym w dniu 07 listopada 2024 roku uznał oskarżonego W. M. za winnego dokonania zarzuconego mu czynu wypełniającego dyspozycję art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 286 § 3 kk i art. 4 § 1 kk i na podstawie art. 14 § 1 kk w zw. z art. 286 § 3 kk wymierzył mu karę 120 stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych. Czyn, od którego oskarżony został uniewinniony prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim wydanym, w dniu 22 stycznia 2022 roku w sprawie o sygn. akt IV Ka 750/21 dotyczył popełnienia przestępstwa z art. 270 § 2 kk przez wypełnienie weksla in blanco bez zgody i upoważnienia B. G. i złożeniu tak wypełnionego weksla w dniu 24 lipca 2018 roku do sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim o sygn. akt IC 1431/18. Oskarżony zatem miał odpowiadać karnie za wypełnienie bez zgody i wiedzy pokrzywdzonego weksla złożonego w sprawie cywilnej, przy czym wypełnić ten weksel miał najpóźniej do 24 lipca 2018 roku i w tym dniu miał złożyć go w sądzie do akt ww. sprawy cywilnej. W realiach przedmiotowej sprawy oskarżony odpowiada za usiłowanie oszustwa polegającego na tym, że w dniu 12 kwietnia 2018 roku w T., woj. (...) działając w celu osiągniecia korzyści majątkowej usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem B. G. w kwocie 6700 złotych za pomocą wprowadzenia w błąd, w ten sposób, że do Sądu Rejonowego w Tomaszowie M.. złożył pozew o zapłatę 6700 złotych, sprawa o sygn. I C 1431/18, do którego załączył weksel wskazując, że jest to weksel własny sporządzony przez B. G., gdy w rzeczywistości był to weksel in blanco, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na oddalenie powództwa przez sąd. Zdarzenie historyczne zatem w przedmiotowej sprawie dotyczy złożenia pozwu przeciwko B. G. mającego na celu zasądzenie przez sąd na rzecz oskarżonego (powoda) kwoty 6700 złotych na podstawie roszczenia wynikającego z weksla przedstawionego przez oskarżonego (powoda) jako weksel własny (zupełny) w sytuacji, gdy miał on świadomość, że jest to weksel (niezupełny) in blanco. W realiach przedmiotowej sprawy istotne jest, że oskarżony wnosząc pozew wiedział, że jego roszczenie jest oparte na wekslu in blanco (wekslu niezupełnym) i w związku z tym dochodzone przez niego roszczenie uległo przedawnieniu. Z tego powodu wskazał sądowi ( usiłując wprowadzić go w błąd), że weksel dołączony do pozwu jest wekslem własnym (zupełnym), co miało decydujące znaczenie dla ustalenia okresu przedawnienia roszczenia dochodzonego przez W. M. (powoda w sprawie cywilnej IC 1431/18 Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim) wynikającego z tego weksla. Sąd okręgowy w pełni podziela argumenty prawne przytoczone w uzasadnieniu Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim do wydanego wyroku w sprawie o sygn. akt I C 1431/18 dotyczące ustalenia okresu przedawnienia dla roszczenia dochodzonego na podstawie złożonego weksla przez W. M. (oskarżonego) do pozwu o zapłatę, stąd powielanie ich jest zbędne (k- 158-161 akt IC 1431/18). Reasumując inne są czynności sprawcze i dobro prawne objęte ochroną, przy czynie, od którego oskarżony został uniewinniony, a inne przy przypisanym mu czynie w zaskarżonym wyroku. Wniosek O uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania z uwagi na negatywną przesłankę procesową res iudicatae. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Skoro niezasadny okazał się zarzut poniesiony w punkcie pierwszym apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, to brak było podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postepowania z uwagi na negatywna przesłankę procesową res iudicatae. 3.2. Obrońca oskarżonego w punkcie (II) wniesionej apelacji zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mający wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie: - art. 41 § 1 kpk w zw. z art. 4 kpk - poprzez wydanie skarżonego wyroku przez sędziego Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim M. D., która z uwagi na stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji podjętej na etapie postępowania przygotowawczego, dotyczącej uchylenia postanowienia Prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego, wypowiedziała się co do oceny materiału dowodowego, w tym okoliczności mających świadczyć o podjęciu przez oskarżonego „oszukańczych zabiegów”, zresztą tożsamych jak zawarte w uzasadnieniu skarżonego wyroku, co wskazywało, iż Sąd jeszcze przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie - uzewnętrznił swoje przekonanie dotyczące orzeczenia, jakie ma zapaść w przedmiocie odpowiedzialności oskarżonego W. M., co w konsekwencji powodowało, że pozbawione jest ono przymiotu obiektywizmu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut podniesiony w punkcie drugim (II) apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego nie jest zasadny. Przepis art. 4 ujmuje zasadę obiektywizmu, rozumianą jako dyrektywę, wedle której organy procesowe powinny zachować obiektywny stosunek do sprawy i stron, a także uczestników postępowania, z wyłączeniem wszelkiej stronniczości, uprzedzenia i kierunkowego nastawienia (por. M. Cieślak, Polska procedura, 1984, s. 318; P. Hofmański, KPK. Komentarz, t. 1, 2011, s. 52; B. Bieńkowska, w: P. Kruszyński, Wykład, 2004, s. 108; S. Waltoś, Glosa do uchw. SN z 6.7.1967 r., VI KZP 18/67, s. 318-319). Wszak organy procesowe, na każdym etapie procesu karnego, mają obowiązek badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego, po to, aby dążyć do ustalenia prawdy (art. 2 § 2 KPK).W ocenie skarżącego sędzia (...) z uwagi na stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu postanowienia wydanego na etapie postępowania przygotowawczego - nie mogła w sposób obiektywny rozpoznać niniejszej sprawy. Skarżący wskazał, że sąd rejonowy uchylił postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego, zaś w treści wydanego postanowienia sędzia (...) wypowiedziała się co do oceny materiału dowodowego, w tym okoliczności mających świadczyć o podjęciu przez oskarżonego ,,oszukańczych zabiegów”. Skarżący podnosi, że w uzasadnieniu postanowienia sądu rejonowego z dnia 16 marca 2023 roku stwierdzono bowiem, m.in. ,,gdyby przyjąć, że załączony do pozwu w sprawie Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim o sygnaturze akt I C 1431/18 weksel jest wekslem własnym, to osoba, która go wystawiła w dniu 24 .01.1995 r. winna zostać określona mianem jasnowidza, albowiem wymieniony w wekslu (...) (jako część (...) Banku SA) powstał dopiero w 2000 roku,” po czym przywołano tezy z uzasadnienia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb., które wskazywały na ,,bezprawność” działania oskarżonego (k-155). W ocenie sądu odwoławczego w treści uzasadnienia do wydanego postanowienia w dniu 16 marca 2023 roku w sprawie o sygn. akt II Kp 521/22 sędzia (...) nie zawarła sformułowania, że W. M. działaniem swoim popełnił przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1 kk lub przestępstwo usiłowania oszustwa. Wręcz przeciwnie uchylając zaskarżone postanowienie z dnia 06 września 2022 roku, zatwierdzone przez Prokuratora Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim w dniu 07 września 2022 roku w sprawie (...) w przedmiocie umorzenia dochodzenia - zawarła sformułowanie ,,przedstawione uchybienia stwarzają potrzebę uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Rozpoznając zaś sprawę ponownie. Prokuratura Rejonowa w Tomaszowie Mazowieckim winna przeprowadzić postępowanie dowodowe w sposób pozwalający na wyeliminowanie dostrzeżonych uchybień, po uprzednim zapoznaniu się z kwestiami podniesionymi w niniejszym uzasadnieniu oraz w złożonym zawiadomieniu o przestępstwie i uzasadnieniu zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa”. Jasno wynika z wytycznych sądu I instancji, że prokurator przy ponownym rozpoznaniu przedmiotowej sprawy powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe i sąd nie stwierdził, jak powinno to postępowanie się zakończyć (k-115v). Konstrukcja uzasadnienia postanowienia wydanego w dniu 16 marca 2023 roku w sprawie o sygn. akt II Kp 521/22 wskazuje, że sąd rejonowy przedstawił chronologię podjętych czynności, wydanych orzeczeń, wniesionych środków zaskarżenia. Obrońca oskarżonego podnosi, że sędzia referent zawierając w postanowieniu wydanym w dniu 16 marca 2023 roku sformułowanie ,,gdyby przyjąć, że załączony do pozwu w sprawie Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim o sygnaturze akt I C 1431/18 weksel jest wekslem własnym, to osoba, która go wystawiła w dniu 24 .01.1995 r. winna zostać określona mianem jasnowidza, albowiem wymieniony w wekslu (...) (jako część (...) Banku SA) powstał dopiero w 2000 roku” wypowiedziała się co do oceny materiału dowodowego. Tymczasem sformułowanie to jest w zasadzie cytatem z postanowienia wydanego przez Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim w dniu 2 listopada 2020 roku w sprawie o sygn. akt II Kp 227/20 przez inny skład sądu (k.76-78 akt II K 51/21 SR w (...)) W ww. postanowieniu sąd rejonowy w innym składzie (sędzia J. N.) zawarł także stwierdzenie ,, ponadto trudno przyjąć, jak to słusznie zauważa pełnomocnik skarżącego, aby wierzyciel i dłużnik określili termin płatności weksla za 21 lat od daty wystawienia weksla.” Obiektywizm sądu powinien być oceniany w szczególności po sposobie prowadzenia postępowania, podejmowanych w jego trakcie czynnościach procesowych, czy odnoszenia się do stron, zwłaszcza oskarżonego, ale również i innych uczestników postępowania, a nie dopiero po wydaniu orzeczenia, np. na podstawie niestosownych, a nawet obraźliwych sformułowań dotyczących oskarżonego (wymienionych podmiotów), zawartych w pisemnym uzasadnieniu wyroku, chyba że ujawnią się dowody (okoliczności) wskazujące na brak wcześniejszej bezstronności tego sądu (por. wyr. SN z 11.5.2011 r., WA 10/11, Biul. PK 2011, Nr 10, poz. 45). Do naruszenia zasady obiektywizmu prowadzi pominięcie w uzasadnieniu wyroku dowodów powołanych na obronę oskarżonego i jego wyjaśnień (zob. wyr. SA w Krakowie z 9.2.2000 r., II AKa 252/99, KZS 2000, Nr 4, poz. 46). Sam fakt, że po przeprowadzeniu postępowania w sprawie II K 215/24 w uzasadnieniu do wydanego wyroku w dniu 07 listopada 2024 roku sąd I instancji wyraził ten sam pogląd co Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie o sygn. akt IV Ka 750/21 stwierdzając, że mało logicznym jest, a z pewnością sprzecznym z doświadczeniem życiowym, by czekać 20 lat na wypełnienie posiadanego weksla in blanco i dopiero po takim czasie dochodzić roszczeń z nim związanych – nie przesądza o braku obiektywizmu sędziego referenta. Na marginesie tylko podnieść należy, że oskarżony nie brał udziału w rozprawie w dniu 28 października 2024 roku przed sądem I instancji (powiadomienie odebrał osobiście k-211) i nie skorzystał z inicjatywy dowodowej przed sądem I instancji. Wniosek O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Skoro niezasadny okazał się zarzut poniesiony w punkcie drugim (II) apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, to brak było podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 3.3. Obrońca oskarżonego w punkcie trzecim (III) wniesionej apelacji zaskarżonemu wyrokowi zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i mający wpływ na jego treść, a polegający na uznaniu, że oskarżony W. M. zrealizował znamiona przypisanego mu czynu, w ten sposób, że usiłował wprowadzić Sąd w błąd, co do charakteru weksla „w celu uniknięcia podniesienia przez B. G. zarzutu przedawnienia roszczenia i pozbawienie pozwanego w sprawie cywilnej takiej możliwości” - w sytuacji, gdy z tak opisanego przez Sąd zachowania nie wynikały okoliczności relewantne dla realizacji znamion przypisanego mu czynu, albowiem co ustala Sąd samo roszczenie przysługiwało oskarżonemu, jako wierzycielowi, a przy tym nie pozbawiało to możliwości podniesienia zarzutu przedawnienia, to bowiem było niezależne od woli oskarżonego, a jednocześnie brak było tożsamości podmiotu, który miałby zostać wprowadzony w błąd i tego, do którego rozporządzenia „własnym” mieniem miałoby rzekomo dojść, co w konsekwencji nie pozwalało na przyjęcie, ze oskarżony W. M. wypełnił znamiona określone w art. 13 §1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut podniesiony w punkcie trzecim (III) apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego nie jest zasadny. Art. 7 k.p.k. ( określający zasadę swobodnej oceny dowodów) stanowi, że organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Przekonanie sądu orzekającego o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną wskazanego przepisu tylko wtedy, gdy:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.