IV U 326/25

Sygn. akt IV U 326/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 września 2025 roku Sąd Rejonowy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu w składzie: Przewodniczący: Sędzia Alina Kordus-Krajewska Protokolant: starszy sekr. sąd. Michał Ziółkowski po rozpoznaniu w dniu 16 września 2025 roku sprawy z odwołania S. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o zasiłek chorobowy w związku z odwołaniami od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 30 maja 2025 roku o numerze (...) i z dnia 9 lipca 2025 roku o numerze (...) I. Zmienia zaskarżone decyzje z dnia 30 maja 2025 roku i z dnia 9 lipca 2025 roku w ten sposób , że przyznaje ubezpieczonemu S. P. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 5 kwietnia 2025 roku do dnia 21 maja 2025 roku i od 22 maja 2025 roku do dnia 11 czerwca 2025 roku. Sędzia Alina Kordus-Krajewska Sygn. akt IV U 326/25 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. decyzją z 30 maja 2025 r., znak: (...) odmówił S. P. prawa do zasiłku chorobowego od 5 kwietnia 2025 r. do 21 maja 2025 roku. Decyzja została wydana na podstawie art. 6 ust. 1, art. 7 pkt 1 i art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501). Organ rentowy podał, iż w dniach 22 kwietnia 2025 r. oraz 22 maja 2025 r. S. P. wystąpił do ZUS z wnioskiem o wypłatę zasiłku chorobowego za okres orzeczonej niezdolności do pracy z powodu choroby od 5 kwietnia do 21 maja 2025 r. z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ubezpieczony objęty był dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od 1 sierpnia 2024 r. do 17 marca 2025 roku. Z dniem 17 marca 2025 r. ustał tytuł do ubezpieczenia chorobowego. Do ubezpieczeń społecznych i dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ubezpieczony był zgłoszony od 17 kwietnia 2025 roku. Z oświadczenia (...) ubezpieczonego oraz z jego konta wynikało, że od 21 sierpnia 2024 r. ubezpieczony miał zawartą umowę zlecenia z płatnikiem (...) SP. Z O.O. W wyniku postępowania wyjaśniającego dnia 8 maja 2025 r. płatnik ten potwierdził, że ubezpieczony miał zawartą umowę zlecenia na czas nieokreślony. Na dzień 5 kwietnia 2025 r. w ocenie organu ubezpieczony miał tytuł do objęcia dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym. Ponadto niezdolność ubezpieczonego do pracy powstała 5 kwietnia 2025 r., a więc po upływie 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego. Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu rentowego ubezpieczony nie miał prawa do zasiłku chorobowego od 5 kwietnia do 21 maja 2025 roku. ( decyzja ZUS z 30 maja 2025 r. – k. 17-17v akt rentowych (...) Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony. W piśmie z 25 czerwca 2025 r. wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie mu prawa do zasiłku chorobowego od 5 kwietnia do 21 maja 2025 roku. W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że ZUS wydał odmowną decyzję w zakresie prawa do zasiłku chorobowego od 5 kwietnia do 21 maja 2025 roku, gdyż według stanu na 30 maja 2025 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ubezpieczony był objęty dobrowolnym ubezpieczeniem od 1 sierpnia 2024 r. do 17 marca 2025 r., a do ubezpieczeń społecznych i dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu prowadzonej działalności ubezpieczony był ponownie zgłoszony od 17 kwietnia 2025 r. Z tego wynikało, że istniała przerwa w podleganiu ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym. Powyższe dane informatyczne nie uwzględniały jednak stanu faktycznego tzn. że w CEIDG został zgłoszone zawieszenie działalności gospodarczej ubezpieczonego od 1 kwietnia 2025 roku. Dane te zostały nieprawidłowo wczytane przez ZUS. Po konsultacji z pracownikiem ZUS i potwierdzeniu nieprawidłowości ubezpieczony złożył dnia 10 czerwca 2025 r. w G. druk (...), w ramach którego prosił o dokonanie korekty okresów podlegania ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ubezpieczony nadmienił, że deklaracja rozliczeniowa za miesiąc marzec 2025 r. została sporządzona, wysłana i opłacona w pełnej wysokości do 20 kwietnia 2025 r. za cały miesiąc. W okresach od 10 maja 2017 r. do 31 maja 2024 r. oraz od 1 sierpnia 2024 r. do 31 marca 2025 r. ubezpieczony był zgłoszony zaś do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Niezdolność ubezpieczonego do pracy powstała 5 kwietnia 2025 r. nastąpiła w związku z tym przed upływem 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego. Od sierpnia 2024 r. ubezpieczony miał z kolei zawartą umowę zlecenia z (...) Sp. z o.o., ale w związku z zawieszeniem działalności od 1 kwietnia 2025 r. ubezpieczony poprosił zleceniodawcę o zakończenie współpracy. ( odwołanie od decyzji ZUS z 25 czerwca 2025 r. – k. 4-4v akt sprawy o sygn.(...) W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko, organ rentowy wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie ze stanem faktycznym znanym w dniu 9 czerwca 2022 roku. Zgodnie z art. 7 pkt 1 ustawy zasiłkowej – zasiłek chorobowy przysługuje również osobie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu tytułu do ubezpieczenia chorobowego, jeżeli niezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy – zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. W myśl zaś art. 13 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy – zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy powstałej w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, jak i z tytułu niezdolności do pracy powstałej po ustaniu tytułu ubezpieczenia nie przysługuje za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba niezdolna do pracy kontynuuje działalność zarobkową lub podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby. Organ rentowy powielił część faktów przytaczanych przez ubezpieczonego w jego odwołaniu. Dodał jednak, iż ustalił, że od 21 sierpnia 2024 r. ubezpieczony ma zawartą umowę zlecenia z płatnikiem składek (...) Sp. z o.o. Powyższe oznaczało, że na dzień powstania niezdolności do pracy tj. 5 kwietnia 2025 r. odwołujący posiadał możliwość przystąpienia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu umowy cywilno-prawnej z (...) Sp. z o.o. Niezdolność do pracy powstała w dniu 5 kwietnia 2025 r., a więc po upływie 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego jakim było prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (tytuł ustał z dniem 17 marca 2025 roku). Organ rentowy wskazał także, że ubezpieczony złożył korektę deklaracji (...) oraz wystąpił z wnioskiem o zasiłek chorobowy na dalszy okres. Ponadto płatnik składek (...) Sp. z o.o. złożył wyrejestrowanie z ubezpieczeń S. P. jako zleceniobiorcy od dnia 6 czerwca 2025 r. W wyniku weryfikacji podlegania do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ustalono, że zmianie uległ okres podlegania do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z działalności gospodarczej tj. ustalono podleganie od 1 sierpnia 2024 r. do 31 marca 2025 r. W związku z powyższym w dniu 9 lipca została wydana decyzja znak (...) zmieniająca zaskarżoną decyzję z dnia 30 maja 2025 r. w zakresie uzasadnienia prawa do odmowy zasiłku chorobowego. Skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej był objęty dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od 1 sierpnia 2024 r. do 31 marca 2025 roku. Od 21 sierpnia 2024 r. do 6 czerwca 2025 r. S. P. miał zawartą umowę zlecenia z płatnikiem składek (...) Sp. z o.o. Oznaczało to, że na dzień powstania niezdolności do pracy tj. 15 kwietnia 2025 r. skarżący posiadał możliwość przystąpienia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu umowy cywilno-prawnej z (...) Sp. z o.o. ( odpowiedź na odwołanie – k. 9-10v akt sprawy o sygn. (...) Decyzją z 9 lipca 2025 r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., na podstawie art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej odmówił S. P. prawa do zasiłku chorobowego również za okres od 22 maja do 11 czerwca 2025 roku po ustaniu działalności gospodarczej. W uzasadnieniu organ rentowy powołał argumentację tożsamą do tej w decyzji z dnia 9 lipca została wydana decyzja znak: (...).( decyzja ZUS z 9 lipca 2025 r. – k. 1-1v akt rentowych (...) Ubezpieczony złożył odwołanie również od powyższej decyzji ZUS z 9 lipca 2025 r. znak: (...), wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie mu prawa do zasiłku chorobowego od 22 maja do 11 czerwca 2025 roku. W uzasadnieniu wyjaśnił, że umowa zlecenia, która była powodem odmowy przyznania prawa do zasiłku była zawarta z (...) Sp. z o.o. od 19 sierpnia 2024 r. do 1 kwietnia 2025 roku. Od 1 kwietnia 2025 r. ubezpieczony nie kontynuował działalności zarobkowej. Istotnym było, że 1 kwietnia 2025 r., po zawieszeniu działalności, ubezpieczony poprosił (...) Sp. z o.o. o zakończenie współpracy. Ubezpieczony wyraził nadto przypuszczenie, że nie został wyrejestrowany z ubezpieczeń społecznych oraz dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego niezwłocznie, dlatego że nie osiągnął żadnego przychodu z tytuły umowy w roku 2024 i

1. Dla osoby, która zajmowała się jego przypadkiem wyrejestrowanie z końcem umowy mogło nie mieć znaczenia. Sprawa z odwołania została zarejestrowana pod sygnaturą (...) akta sprawy o sygn. (...): odwołanie – k. 3-3v; zarządzenie – k. 1 Organ rentowy w piśmie z 5 września 2025 r. (data prezentaty) wniósł o oddalenie również tego odwołania oraz o połącznie sprawy z odwołania od decyzji ZUS z 9 lipca 2025 r. znak: (...)ze sprawą z odwołania od decyzji ZUS z 30 maja 2025 r. znak: (...) prowadzoną przez tutejszy Sąd pod sygn. akt (...) W uzasadnieniu organ rentowy podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, dodając że z tytułu przedmiotowej umowy zlecenia wpłynął do ZUS raport składkowy złożony przez (...) za S. P. za czerwiec 2025 roku z podstawą wymiaru składek: 30,50 zł. Innych składek z tytułu ww. umowy nie zaewidencjonowano na koncie ubezpieczonego.( odpowiedź na odwołanie – k. 5-6v (...) ) Postanowieniem z 9 września 2025 r. Sąd Rejonowy w Toruniu połączył sprawę prowadzoną pod sygn. (...) ze sprawą o sygn. (...) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą akt (...). ( postanowienie – k. 10-10v akt (...) ) Sąd ustalił co następuje: S. P. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą (...) objęty był obowiązkowym ubezpieczeniem: emerytalnym, rentowymi, wypadkowym i zdrowotnym, a także dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym w okresie od 1 sierpnia 2024 r. do 31 marca 2025 roku. okoliczności bezsporne, nadto dowód: akta sprawy o sygn. (...) - druk (...) k. 5-5v, - zaświadczenie ZUS – k. 7-7v; - wniosek o poświadczenie ubezpieczenia chorobowego – k. 18-19 akt rentowych (...) Dnia 21 sierpnia 2024 r. S. P. zawarł umowę zlecenia na czas nieokreślony z (...)Choć ubezpieczony w umowie zobowiązywał się do wykonania aktualizacji bazy danych, faktycznie realizacja zlecenia miała polegać na sprzedaży produktów kredytowych. Sprzedaż ta wymagała posiadania dostępu do banku. Aby ten dostęp umożliwić, banki wymagały zawierania ze zleceniobiorcami umów. Z powyższego względu umowa, którą ubezpieczony zawarł z ww. spółką obejmowała przepracowanie wyłącznie w godziny rocznie z wynagrodzeniem godzinowym wynikającym z krajowej pensji minimalnej. Określono w niej, że na realizację przedmiotu umowy zleceniobiorca nie przeznaczy więcej niż jedną godzinę w roku kalendarzowym oraz nie może bez zgody zleceniodawcy wykonać rzeczonych czynności w czasie dłuższym. Umowa nie przewidywała okresu wypowiedzenia. Dnia 1 kwietnia 2025 r. ubezpieczony zawiesił swoją działalność gospodarczą. W związku z tym skontaktował się telefonicznie ze spółką-zleceniodawcą celem rozwiązania umowy. Spółka po interwencji powoda dopiero w czerwcu przysłała mu wypowiedzenie umowy z dniem 1 kwietnia 2025 r. Mimo to płatnik składek wyrejestrował ubezpieczonego z ubezpieczeń dopiero od dnia 7 czerwca 2025 roku. Ubezpieczony był niezdolny do pracy od 5 kwietnia do 11 czerwca 2025 r. Ubezpieczony nie wykonał na rzecz spółki żadnych czynności począwszy od momentu zawarcia umowy. Mimo to 23 czerwca 2025 r. spółka dokonała na rachunek bankowy ubezpieczonego przelewu na kwotę 21,26 zł (30,50 zł brutto) za umowę zlecenia za rok 2025 tytułując przelew: „Wynagrodzenie (...)”. W związku z tym do ZUS wpłynął raport składkowy złożony przez (...). za S. P. za czerwiec 2025 roku z podstawą wymiaru składek w wysokości 30,50 zł. dowody: akta sądowe w sprawie o sygn. (...) - wypowiedzenie umowy o współpracę - k. 6 - wydruk z CEIDG – k. 8-8v, - umowa zlecenie, korespondencja mailowa, potwierdzenie przelewu – k. 32, - protokół skrócony rozprawy z 16 września 2025 r. – przesłuchanie ubezpieczonego – k. 33v-34 – 00:15:59 – 00:23:52; - druk (...) k. 4 akt rentowych akt rentowych (...) - druk (...) k. 11-11v akt rentowych (...) - wniosek o zasiłek chorobowy – k. 1-4v akt rentowych (...) - oświadczenie – k. 6-8 akt rentowych (...) Odwołanie od decyzji z dnia 9 lipca 2025r. zmieniające uzasadnienie decyzji z dnia 30 maja 2025r. zostało zarejestrowanie pod sygn. (...) Postępowanie w sprawie zostało zawieszone postanowieniem z dnia 9 września 2025r. ( okoliczność znana sądowi z urzędu) Sąd zważył co następuje: Za bezsporne należało uznać, iż S. P. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą (...) objęty był obowiązkowym ubezpieczeniem: emerytalnym, rentowymi, wypadkowym i zdrowotnym, a także dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym w okresie od 1 sierpnia 2024 r. do 31 marca 2025 roku. Łącząca ubezpieczonego ze spółką (...)umowa zlecenia została rozwiązana faktycznie za obopólną zgodą od dnia 1 kwietnia 2025 r. co skorelowane było z zawieszeniem przez ubezpieczonego jego działalności gospodarczej. Wszystkie te fakty wynikały z przedłożonych w sprawie dokumentów (w tym wydruku z CEIDG ubezpieczonego, wypowiedzenia umowy). Posiłkowo zaś zostały potwierdzone w drodze przesłuchania ubezpieczonego na rozprawie. Organ rentowy w swoich decyzjach odmawiających ubezpieczonemu prawa do zasiłku chorobowego w łącznym okresie od 5 kwietnia do 11 czerwca 2025 r. powołał się na to, iż ubezpieczony, po ustaniu tytułu do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, wypełniał swoim zachowaniem przesłanki określone w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501). Prawo do zasiłku po ustaniu ubezpieczenia chorobowego reguluje także art. 7 ustawy zasiłkowej. Przesłanki z tego przepisu zostało spełnione. Należy mieć na uwadze, że ratio legis art. 7 ustawy zasiłkowej sprowadza się do dostarczenia środków utrzymania byłemu ubezpieczonemu, który z powodu ustania pracy zarobkowej traci dotychczasowe dochody, a któremu choroba przeszkadza w znalezieniu i podjęciu nowej pracy zarobkowej, a tym samym uzyskaniu nowego źródła dochodu. Wyłączenie prawa do zasiłku chorobowego na podstawie art. 13 ustawy zasiłkowej dotyczy sytuacji, gdy osoba niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego nie podlega żadnemu ubezpieczeniu, natomiast kontynuuje lub podejmuje działalność zarobkową uprawniającą ją do objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2003 r., III UZP 3/03, OSNP 2004 nr 2, poz. 39; por. również uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2001 r., III ZP 11/01, OSNAPiUS 2002 nr 1, poz. 18, OSP 2002 nr 12, poz. 151). Sama wykładnia językowa sformułowań "kontynuowanie" lub "podjęcie" działalności zarobkowej, użytych w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej, zakłada pewną aktywność wykonawcy tych czynności. Potwierdza to również wykładnia systemowa i celowościowa. "zasiłek chorobowy ma zastąpić utracony zarobek" (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2012 r., I UK 13/12, LEX nr 1218583, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lutego 2014 r., SK 18/13 (OTK-A 2014 nr 2, poz. 5). W stanie faktycznym tej sprawy ubezpieczony nie kontynuował działalności zarobkowej, kwota 30, 50 zł brutto nie dotyczyła okresu choroby i niewątpliwie nie mogłaby być uznana za kwotę zastępująca utracony zarobek. Dodatkowo takie roczne wynagrodzenie nie stanowiłoby podstawy do objęcia ubezpieczonego dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Zgodnie z art. 20 ust. 1 i 18 ust. 7 ustawy z dnia 13 października 1998 r.o systemie ubezpieczeń społecznych podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust.
2. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, oraz ubezpieczonych podlegających dobrowolnie tym ubezpieczeniom, o których mowa w art. 7, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż kwota minimalnego wynagrodzenia, z zastrzeżeniem ust. 3, 9 i
3. Mając powyższe na uwadze sąd ocenił, że w sprawie nie zaszły przesłanki z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej, Sąd uznał zaskarżone decyzje ZUS za niezasadne i orzekł zgodnie z art. 477 14 § 2 kpc o ich zmianie w punkcie I sentencji wyroku. Sędzia Alina Kordus-Krajewska