Sygn. akt VII Pa 164/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 września 2025 roku Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodni
§ 1i 2 Pr
USP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 8 ustawy okołobudżetowej poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie, że pracodawca był zobowiązany do wypłacania stronie powodowej wynagrodzenia w 2022 roku, w oparciu o art. 91 § 1c w zw. z art.
§ 1i 2 Pr
USP, podczas gdy pozwany zobowiązany był do wypłaty wynagrodzenia ustalonego na podstawie aktu prawnego rangi ustawowej uchwalonego później, niż ww. przepis, tj. w oparciu o art. 8 ustawy okołobudżetowej, którego zastosowania Sąd I instancji odmówił, uznając go sprzeczny z art. 2 i art. 178 ust. 2 Konstytucji RP; 3. art. 91 § 1c w zw. z art.
§ 1i 2 Pr
USP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 12 ustawy okołobudżetowej poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie, że pracodawca był zobowiązany do wypłacania stronie powodowej wynagrodzenia w 2021 roku, w oparciu o art. 91 § 1c w zw. z art.
§ 1i 2 Pr
US, podczas gdy pozwany zobowiązany był do wypłaty wynagrodzenia ustalonego na podstawie aktu prawnego rangi ustawowej uchwalonego później, niż ww. przepis, tj. w oparciu o art. 12 ustawy z dnia 19 listopada 2020r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021, którego zastosowania Sąd I instancji odmówił, uznając go za sprzeczny z art. 2 i art. 178 ust. 2 Konstytucji RP;
- art. 359 § 1 k.c. w zw. z 481 § 1 i 2 k.c., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, że stronie powodowej przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od poszczególnych kwot i dat wskazanych w treści zaskarżonego orzeczenia, podczas gdy ewentualne odsetki ustawowe za opóźnienie (mające charakter odszkodowawczy) przysługiwałyby powódkom dopiero od dnia wyrokowania w niniejszej sprawie, czyli od dnia, w którym Sąd meriti odmówił zastosowania zakwestionowanego przepisu art. 8 ustawy okołobudżetowej na 2022r. oraz art. 12 ustawy okołobudżetowej na 2021 rok, a nie jak przyjął Sąd I instancji, począwszy od następnego dnia po upływie terminu płatności comiesięcznego wynagrodzenia strony powodowej w latach 2021-
- Mając powyższe zarzuty na względzie, pozwany wniósł na podstawie art. 338 § 1 k.p.c. - w przypadku zmiany albo uchylenia wyroku Sądu I instancji - z uwagi na nadanie ww. orzeczeniu w punktach VIII i IX rygoru natychmiastowej wykonalności - o orzeczenie o zwrocie przez stronę powodową na rzecz pozwanego spełnionego świadczenia w całości lub stosownej części. Z kolei na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa również co do kwoty 48.385,27 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwot i dat wskazanych w punktach I - VI ww. wyroku, ewentualnie o ich zasądzenie począwszy od dnia wydania orzeczenia w niniejszej sprawie oraz w zakresie zwrotu kosztów procesu - poprzez zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego. Na podstawie art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1, 1 1 i 3 k.p.c. oraz art. 99 k.p.c. pozwany wniósł o zasądzenie od powódek kosztów zastępstwa procesowego za II instancję według norm przepisanych (apelacja z dnia 10 grudnia 2024r., k. 86-90). W odpowiedzi na apelację z dnia 27 stycznia 2025r. powódka E. S. wniosła o oddalenie apelacji jako bezzasadnej (odpowiedź na apelację, k. 99). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanego doprowadziła do uchylenia zaskarżonego wyroku w zakresie punktów 2 i 4, i umorzenia postępowania w tej części, natomiast w pozostałym zakresie podlegała oddaleniu. Sąd Okręgowy w pełni podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, dlatego nie zachodzi potrzeba ich powtarzania, tym bardziej że między stronami stan faktyczny nie był przedmiotem sporu ani zarzutów apelacyjnych. Zasadny okazał się zarzut apelacji dotyczący naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 321 § 1 k.p.c. poprzez niezasadne zasądzenie ponad żądanie kwot z punktów 2 i 4 wyroku, tytułem dodatku funkcyjnego za lata 2021-
- Jak wynika z pozwu, powódka E. S. zażądała zasądzenia od pozwanego kwot, które Sąd Rejonowy uwzględnił w zaskarżonym wyroku, w tym dodatku funkcyjnego należnego przewodniczącemu wydziału w sądzie rejonowym. Jednak po złożeniu przez pozwanego odpowiedzi na pozew, kiedy pozwany zakwestionował w części wyliczenia powódki i przedstawił zestawienie należności sporządzone przez służby finansowo – księgowe Sądu Rejonowego w L., powódka E. S. w piśmie z 4 kwietnia 2024r. (k. 40) dokonała modyfikacji powództwa, żądając zasądzenia wynagrodzenia powiększonego o dodatek za długoletnią pracę - za rok 2021 w kwocie 6.257,65 zł oraz za rok 2022 w kwocie 15.338,27 zł. W uzasadnieniu pisma wyjaśniła, że powodem modyfikacji jest wyliczenie, jakie przedstawił pozwany. Również na rozprawie w dniu 9 października 2024r. pełnomocnik powódki podtrzymał powództwo jak w pozwie, ale z modyfikacją wynikającą z ww. pisma (k. 56). Mimo wskazanej modyfikacji żądania, jakiej dokonała powódka E. S., Sąd Rejonowy zasądził na jej rzecz wszystkie kwoty, których żądała w pozwie, nie uwzględniając zmiany dokonanej w piśmie procesowym, aktualnej aż do zamknięcia rozprawy. W opisanej sytuacji naruszony został art. 321 k.p.c., zgodnie z którym sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. Przepis ten wyraża kardynalną zasadę wyrokowania dotyczącą przedmiotu orzekania, według której sąd związany jest żądaniem zgłoszonym przez powoda w powództwie, a więc nie może wbrew żądaniu pozwu zasądzić czegoś jakościowo innego albo w większym rozmiarze lub uwzględnić powództwo na innej podstawie faktycznej niż wskazana przez powoda (O. M. Piaskowska [w:] S. Góźdź, M. Kuchnio, A. Majchrowska, K. Panfil, J. Parafianowicz, A. Partyk, A. Rutkowska, D. Rutkowski, A. Turczyn, O. M. Piaskowska, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Art. 1–505
(39). Tom I, LEX/el. 2025, art. 321, wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 15 października 2010r., III UK 20/10, z dnia 2 grudnia 2011r., III CSK 136/11, z dnia 25 czerwca 2015r., V CSK 612/14). Mając na względzie, że kwota wynagrodzenia zasądzona powódce w punktach 1 i 3 wyroku obejmowała już dodatek funkcyjny, zasądzenie dodatkowo kwot należnego dodatku funkcyjnego w punktach 2 i 4 wyroku – mimo modyfikacji powództwa - stanowiło orzeczenie ponad żądanie. Zatem zaskarżony wyrok w zakresie tych punktów - na podstawie art. 386 § 3 k.p.c. - podlegał uchyleniu, a postępowanie w tej części zostało umorzone na podstawie art. 355 k.p.c. sędzia Agnieszka Stachurska