IV Ka 201/25

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 201/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1

1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
2. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim wydany w dniu 13 stycznia 2025 roku w sprawie o sygn. akt II K 1028/
3. 1.
4. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
5. Granice zaskarżenia 1.1.
6. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.
7. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
8. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana
9. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.
10. Ustalenie faktów 1.1.
11. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.
12. 1.1.
13. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.
14. 1.
15. Ocena dowodów 1.1.
16. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.
17. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
18. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.
19. Obrońca oskarżonego N. C. we wniesionej apelacji pisemnej zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła obrazę przepisów postepowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, to jest naruszenie art. 387a kpk, poprzez brak pouczenia oskarżonego o konsekwencjach skorzystania z instytucji dobrowolnego poddania się karze, co doprowadziło do sytuacji, w której oskarżony podjął decyzję o skorzystaniu z tego trybu bez pełnej świadomości skutków prawnych, w tym ograniczeń w zaskarżonym wyroku. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut zawarty w apelacji obrońcy oskarżonego N. C. nie jest zasadny. Z treści protokołu rozprawy przed sądem I instancji w dniu 13 stycznia 2025 roku wynika, że oskarżony był obecny na rozprawie i złożył wniosek o dobrowolne poddanie się karze z za zarzucony mu czyn. Przewodnicząca zarządziła przerwę w rozprawie w celu uzyskania stanowiska od prokuratora. Po przerwie przewodniczą przedstawiła warunki wyroku skazującego zaproponowane przez prokuratora i N. C. wyraził zgodę na wydanie wyroku skazującego w trybie art. 387 § 1 i 2 kpk na warunkach zaproponowanych przez prokuratora. Pokrzywdzeni obecni na rozprawie nie sprzeciwiali się wydaniu wyroku skazującego na warunkach wynikających ze stanowiska prokuratora. Wbrew zarzutowi zawartemu w apelacji oskarżony N. C. został przez przewodniczącą pouczony o treści art. 447 § 5 kpk (k-550v). Oskarżony także został pouczony o treści art. 447 § 5 kpk przez prokuratora podczas przesłuchania go w charakterze podejrzanego w dniu 07 maja 2024 roku (k-349-350). Wniosek O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek obrońcy oskarżonego okazał się zasadny, ale z powodu innej przyczyny, niż zarzut podniesiony w apelacji. Sąd okręgowy z urzędu stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 10 kpk i z tego powodu uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim do ponownego rozpoznania. Aktualne są rozważania sądu okręgowego zawarte w punkcie 4.1 uzasadnienia.
20. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.
21. Zgodnie z art. 439 § 1 pkt 10 kpk niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia sąd odwoławczy uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli oskarżony w postępowaniu sądowym nie miał obrońcy w wypadkach określonych w art. 79 § 1 i 2 kpk oraz art. 80 kpk lub obrońca nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział jest obowiązkowy. W realiach przedmiotowej sprawy prokurator wystąpił w dniu 23 lutego 2024 roku do Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim o wyznaczenie obrońcy z urzędu na zasadzie art. 79 § 1 pkt 3 i 4 dla podejrzanego N. C. (k-105). Podczas posiedzenia sądu rejonowego w przedmiocie tymczasowego aresztowania brała udział w posiedzeniu sądu obrońca z urzędu oskarżonego N. C. adwokat A. K. (k-121, k-144). W dniu 14 marca 2024 roku dla oskarżonego N. C. został ustanowiony obrońca z wyboru w osobie adwokata J. P. (k-201-202, k-218). W dniu 27 marca 2024 roku prokurator wydał postanowienie o zasięgnięciu opinii biegłych psychiatrów dotyczącej podejrzanego N. C. (k-211). W dniu 12 kwietnia 2024 roku Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim wydał postanowienie w sprawie sygn. akt II Kp 215/24 o cofnięciu podejrzanemu N. C. wyznaczonego obrońcy z urzędu - na podstawie art. 78 § 2 kpk ( k- 252- został ustanowiony obrońca z wyboru przez podejrzanego). W dniu 21 czerwca 2024 roku powołani przez prokuratora biegli lekarze psychiatrzy wydali opinię pisemną w sprawie dotyczącą podejrzanego N. C. (k-401-402). W dniu 20 września 2024 roku adwokat J. P. poinformował Prokuraturę Rejonową w Piotrkowie Trybunalskim, że upoważnienie do obrony N. C. zostało rozwiązane. (k-455). W dniu 18 października 2024 roku prokurator wniósł do Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalski akt oskarżenia przeciwko N. C. i I. T. wskazując, że oskarżony N. C. występuje w sprawie bez obrońcy (k-493-494). Zgodnie z niekwestionowaną linią orzecznictwa Sądu Najwyższego treść znowelizowanego art. 79 § 4 kpk przesądza przy tym o tym, że sama treść opinii biegłych lekarzy psychiatrów, w której stwierdzają, że poczytalność oskarżonego w chwili czynu nie była wyłączona albo ograniczona w stopniu znacznym i stan jego zdrowia psychicznego w czasie postępowania pozwala na udział w nim i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny, jest niewystarczająca do ustania obrony obligatoryjnej; konieczne jest w takim wypadku wydanie przez sąd postanowienia uznającego, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy (postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 28 stycznia 2020 r. V KS I/20). Sąd rejonowy procedując w przedmiotowej sprawie nie wydał postanowienia o jakim mowa powyżej. Zdaniem sądu okręgowego w zaistniałej sytuacji procesowej w stosunku do oskarżonego N. C. istniał przymus adwokacki w dalszym ciągu po wniesieniu aktu oskarżenia do sądu I instancji. Skoro sąd I instancji nie wydał postanowienia w trybie art. 79 § 4 kpk uznającego, że udział obrońcy w przypadku oskarżonego N. C. nie jest obowiązkowy z uwagi na treść opinii biegłych lekarzy psychiatrów, to procedując na rozprawie w dniu 13 stycznia 2025 roku z udziałem oskarżonego N. C., który występował w sprawie bez obrońcy, sąd meriti dopuścił się bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 kpk, Stanowisko takie wynika z utrwalonej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego, który stwierdził „uchybienie o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 kpk stanowi nieobecność obrońcy na rozprawie w przypadku braku wydania przez sąd postanowienia, o którym mowa w art. 79 § 4 kpk, stwierdzającego brak obligatoryjności obrony, również w sytuacji, gdy z opinii biegłych lekarzy psychiatrów wynika, iż poczytalność oskarżonego w czasie popełnienia czynu nie była wyłączona ani w znacznym stopniu ograniczona, a nadto, że stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala mu na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny”( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2022 r., I KZP 10/21, OSNK 2022, z. 6, poz. 23). Mając powyższe rozważania na uwadze sąd okręgowy uchylił zaskarżony wyroku sądu I instancji w stosunku do N. C. i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
22. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.
23. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.
24. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.
25. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.
26. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.
27. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.
28. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.
29. Sąd okręgowy uchylił zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego N. C. i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim do ponownego rozpoznania. Sąd okręgowy przyjął, że rozstrzygnięcie z punktu 5 o solidarnym naprawieniu szkody pokrzywdzonym dotyczy wyłącznie oskarżonego I. T.. ☒ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Aktualne są rozważania sądu okręgowego zawarte w punkcie 4.1 uzasadnienia. 5.3.1.2.
30. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości. ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.
31. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.
32. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.
33. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd I instancji wyda postanowienie w trybie art. 79 § 1 pkt 4 kpk, jeżeli stwierdzi, że udział obrońcy oskarżonego N. C. nie jest obowiązkowy z uwagi na treść opinii biegłych lekarzy psychiatrów dotyczącej ww. oskarżonego. W przeciwnym razie aktualnie ustanowiony obrońca przez oskarżonego obligatoryjnie powinien być obecny na rozprawie przed sądem I instancji. 1.
34. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
35. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
36. PODPIS 1.
37. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego N. C. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Skarżone jest rozstrzygniecie skazujące oskarżonego na bezwzględną karę pozbawienia wolności za popełnienie zarzuconego mu czynu w trybie art. 387 § 1 kpk bez pouczenia oskarżonego o konsekwencjach skorzystania z trybu z art. 387 kpk. 0.1.1.3.
38. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.
39. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.
40. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana