Sygn. akt I AGa 128/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2025 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący SSA Zygmunt Drożdżejko Protokolant Madela

§6

pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) (Dz.U. z 2013 r. poz. 461), 8 100 zł - wynagrodzenie pełnomocnika przed Sądem II instancji ustalone na podstawie §2 pkt 7 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800). Pozwany poniósł koszty procesu w łącznej kwocie 24 989,29 zł (17 zł - opłata skarbowa, 7 200 zł i 3 600 zł - wynagrodzenie pełnomocnika przed Sądem

§6pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych (…) (Dz.U. z 2013 r. poz. 490), 3 210,34 zł i 161,95 zł - wydatki, 10 8000 zł - wynagrodzenie nowego pełnomocnika przed Sądem II instancji ustalone na podstawie §2 pkt 7 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265). W wyniku stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu pozwany winien jest zwrócić powodowi z tego tytułu kwotę 63 490,03 zł ( 84 244,43 zł x 81% minus 24 989,29 zł x 19%). Apelacja pozwanego Wyrok został zaskarżony w części dotyczącej punktu I. Pozwany domagał się zmiany wyroku i oddalenia pwództwa w zakresie punktu I. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: A. Naruszenie przepisów prawa materialnego: l. Art. 6 k.c. poprzez błędne przyjęcie, iż powód wykazał poniesienie szkody w kwocie objętej żądaniem pozwu, w sytuacji gdy w aktach sprawy brak jest dowodu zapłaty (potwierdzenia przelewu) wynagrodzenia za wykonanie robót dodatkowych na oczyszczalni ścieków pokąpielowych w W. na rzecz generalnego wykonawcy robót budowlanych K. M.,

1. art. 471 k.c. w zw. z art. 361§1 k.c. poprzez błędne przyjęcie, iż w okolicznościach sprawy pozwany ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą wobec powoda za rzekome błędy projektowe w projekcie oczyszczalni ścieków pokąpielowych w miejscowości W., w sytuacji gdy: • odpowiedzialność pozwanego jako projektanta jest wyłączona z uwagi na budowę oczyszczalni ścieków przez wykonawcę robót budowlanych niezgodnie z projektem opracowanym przez pozwanego i zastosowaniem przez generalnego wykonawcę, bez uzyskania zgody pozwanego jako projektanta, urządzenia zamiennego (stacji odwróconej osmozy) o parametrach niższych (niższej wydajności) niż te przewidziane w projekcie, • roszczenie powoda wynika z bezwzględnie nieważnej, zawartej niezgodnie z przepisami ustawy prawo zamówień publicznych, umowy z dnia 7 czerwca 2013 r., (...) (...),
2. Art. 362 k.c. poprzez jego niezastosowanie w sprawie w sytuacji gdy powód przyczynił się do szkody zlecając wykonawcy prac budowlanych K. M. budowę oczyszczalni ścieków pokąpielowych w miejscowości W., mając już na etapie przetargu i przed zawarciem umowy wykonawczej, wiedzę i świadomość konieczności zaprojektowania modułu filtracji przed stacją odwróconej osmozy, a tym samym świadomość konieczności wykonania dodatkowych prac nieobjętych projektem pierwotnym. B. Naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy: l. Art. 233 § 1 k.p.c. poprzez poczynienie sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym ustaleń, iż wykonawca robót budowlanych polegających na budowie oczyszczalni ścieków pokąpielowych w miejscowości W. wykonał je zgodnie z pierwotnym projektem budowlanym opracowanym przez pozwanego, w sytuacji gdy przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż wykonawca nie wykonał budowy zgodnie z projektem i bez zgody i wiedzy projektanta (pozwanego) dokonał zamiany stacji odwróconej osmozy na stację o niższych parametrach (wydajności) od tej zaprojektowanej przez pozwanego.
3. Art. 327 1 § 1 k.p.c. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyczyn nieuwzględnienia podniesionych przez pozwanego w toku postępowania zarzutu przyczynienia się powoda do szkody oraz zarzutu nieważności umowy z dnia 7 czerwca 2013r. ( (...) (...)) zawartej pomiędzy powodem a K. M. na wykonanie robót dodatkowych. Powód wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny zważył co następuje Apelacja jest uzasadniona. Na wstępie należy zaznaczyć, ze Sąd Okręgowy przekroczył granice swobodnej oceny dowodów. W ustaleniach stanu faktycznego wskazał, że : „ błędy projektowe skutkowały wadliwym działaniem oczyszczalni ścieków pokąpielowych i gdyby nie one dodatkowe koszty związane z koniecznością wykonania robót dodatkowych nie powstałyby”. Takie ustalenia są sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W pierwszej kolejności należy wskazać, że z opinii biegłych wynika, że błędy projektowe dotyczyły tego, że nie zaprojektowano modułu filtracji przed stacją odwróconej osmozy, którego rolą było usunięcie mętności przed procesem filtracji. Drugi istotny błąd polegał na zamontowaniu stacji odwróconej osmozy nie spełniającej odpowiednich parametrów, bez konsultacji z pozwanym. Pozwany zaprojektował inną stację, a wykonawca samodzielnie zastosował inną. Z opinii biegłego M. K., a w zasadzie z załączonych do opinii wyjasnień D. T. (k.1085) wynika, że „ Koszt prac wykonanych w projekcie zamiennym jest taki sam lub zbliżony do kosztów adaptacji obiektów po wykonaniu prac dla projektu pierwotnego. Oczywiście prace te powinny zostać wykonane podczas podstawowego zakresu realizacji budowy, co zmniejszyłoby wpływ na środowisko i przyspieszyło realizację obiektu zgodne z założeniami SIWZ”. Zatem gdyby pierwotnie zaprojektowano moduł filtracji przed stacją odwróconej osmozy to powód poniósłby dodatkowe koszty przy realizacji pierwotnego projektu, które odpowiadałyby kosztom wykonania prac na podstawie projektu zamiennego. Zarzut dotyczący naruszenia art. 233 kpc Art. 233 § 1 k.p.c. poprzez poczynienie sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym ustaleń, iż wykonawca robót budowlanych polegających na budowie oczyszczalni ścieków pokąpielowych w miejscowości W. wykonał je zgodnie z pierwotnym projektem budowlanym opracowanym przez pozwanego, w sytuacji gdy przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż wykonawca nie wykonał budowy zgodnie z projektem i bez zgody i wiedzy projektanta (pozwanego) dokonał zamiany stacji odwróconej osmozy na stację o niższych parametrach (wydajności) od tej zaprojektowanej przez pozwanego jest o tyle uzasadniony, że rzeczywiście w ustaleniach stanu faktycznego wprost nie wskazano, że wykonawca dokonał wymiany stacji osmozy bez zgody pozwanego, chociaż w ustaleniach Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z umową wymiana tej stacji wymagała takiej zgody. W pozostałej części ustalenia faktyczne są prawidłowe i dlatego Sąd Apelacyjny przyjął je za własne. W pozostałym zakresie ustalenia faktyczne nie były kwestionowane. Zarzut naruszenia art. 471 k.c. w zw. z art. 361§1 k.c. poprzez błędne przyjęcie, iż w okolicznościach sprawy pozwany ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą wobec powoda za rzekome błędy projektowe w projekcie oczyszczalni ścieków pokąpielowych w miejscowości W., w sytuacji gdy odpowiedzialność pozwanego jako projektanta jest wyłączona z uwagi na budowę oczyszczalni ścieków przez wykonawcę robót budowlanych niezgodnie z projektem opracowanym przez pozwanego i zastosowaniem przez generalnego wykonawcę, bez uzyskania zgody pozwanego jako projektanta, urządzenia zamiennego (stacji odwróconej osmozy) o parametrach niższych (niższej wydajności) niż te przewidziane w projekcie jest uzasadniony. Wykonawca działający na zlecenie powoda dokonał zamiany stacji odwróconej osmozy bez zgody pozwanego. Zatem pozwany w tym zakresie nie ponosi odpowiedzialności za nieprawidłowe jej funkcjonowanie. Zatem koszty wymiany tej stacji w żaden sposób nie mogą obciążać pozwanego. Pozwanego mogłyby obciążać jedynie koszty wykonania modułu filtracji przed stacją odwróconej osmozy. Zgodnie z art. 361 kc zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Zatem koszty te mogłyby obciążać pozwanego w sytuacji gdyby wynikały one z błędów projektowych, byłyby jej normalnym następstwem. Należy jednak zauważyć że w przedmiotowej sprawie błąd projektowy polegał na niezaprojektowaniu modułu filtracji przed stacją odwróconej osmozy. Oznacza to, że koszty o wykonawstwo pierwotnego projektu były niższe o 387 549,76 zł. Gdyby projekt prawidłowo zaprojektowano to ten koszt byłby odpowiednio wyższy (wynika to z opinii biegłego). Dodatkowe prace wynikały z konieczności dobudowania przedmiotowego modułu, a nie przebudowy już istniejącego. Zatem wskazane wady projektu nie przyczyniły się do wyższych kosztów wykonania projektu. Zarzut naruszenia art. 6 k.c. poprzez błędne przyjęcie, iż powód wykazał poniesienie szkody w kwocie objętej żądaniem pozwu, w sytuacji gdy w aktach sprawy brak jest dowodu zapłaty (potwierdzenia przelewu) wynagrodzenia za wykonanie robót dodatkowych na oczyszczalni ścieków pokąpielowych w W. na rzecz generalnego wykonawcy robót budowlanych K. M. nie zasługuje na uwzględnienie. W aktach na k. 409 znajduje się taki dowód, potwierdzenie pracownika o wypłacie. Zarzut naruszenia art. 362 k.c. poprzez jego niezastosowanie w sprawie w sytuacji gdy powód przyczynił się do szkody zlecając wykonawcy prac budowlanych K. M. budowę oczyszczalni ścieków pokąpielowych w miejscowości W., mając już na etapie przetargu i przed zawarciem umowy wykonawczej, wiedzę i świadomość konieczności zaprojektowania modułu filtracji przed stacją odwróconej osmozy, a tym samym świadomość konieczności wykonania dodatkowych prac nieobjętych projektem pierwotnym nie jest uzasadniony. Powód zlecał profesjonaliście wykonanie projektu i brak jest podstaw do przerzucania odpowiedzialności na powoda. Skoro pozwany zaprojektował oczyszczalnię bez modułu filtracji przed stacją odwróconej osmozy to powód mógł być w przekonaniu, że jej nie potrzeba. Powód nie dysponował żadnymi opiniami, które podważałyby prawidłowość projektu. Zarzut naruszenia art. 327 1 § 1 k.p.c. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyczyn nieuwzględnienia podniesionych przez pozwanego w toku postępowania zarzutu przyczynienia się powoda do szkody oraz zarzutu nieważności umowy z dnia 7 czerwca 2013r. ( (...) (...)) zawartej pomiędzy powodem a K. M. na wykonanie robót dodatkowych nie jest uzasadniony. Pozwany łączy fakt przyczynienia się ze sposobem finansowania inwestycji. Należy jednak wskazać, ze to nie ma znaczenia. Nawet jeżeli gmina finansowała prace ze środków unijnych to te środki zostały przekazane gminie, a nie pozwanemu i to gmina odpowiada za ich prawidłowe wydatkowania. Zatem fakt, że dodatkowe prace były sfinansowane ze środków własnych, a mogły być sfinansowane z unijnych pozostaje bez znaczenia. Zarzut dotyczący nieważności umowy z dnia 7 czerwca 2013 r., (...) (...), z uwagi na fakt, że nie było podstaw do zawarcia umowy z wolnej ręki nie jest uzasadniony. Zgodnie z obowiązującą ustawą z dnia 29.01.2004r. „prawo o zamówieniach publicznych” w wersji obowiązującej w dniu 7.06.2013r. art. 67.1.5) b) stanowił, że zamawiający mógł udzielić zamówienia z wolnej ręki w przypadku udzielania dotychczasowemu wykonawcy usług lub robót budowlanych zamówień dodatkowych, nieobjętych zamówieniem podstawowym i nieprzekraczających łącznie 50 % wartości realizowanego zamówienia, niezbędnych do jego prawidłowego wykonania, których wykonanie stało się konieczne na skutek sytuacji niemożliwej wcześniej do przewidzenia, jeżeli wykonanie zamówienia podstawowego jest uzależnione od wykonania zamówienia dodatkowego nie jest uzasadniona. Pozwany odwołuje się do raportu NIK, ale z tego raportu nie wynika dlaczego było to niedozwolone. Sam również nie wskazuje jakie elementy decydują o nieważności umowy. Należy zauważyć, że wykonawcą pierwszej i drugiej umowy była ta sama osoba, koszt pierwszej umowy to kwota 34 243 712,55 zł, a drugiej to drugiej umowy to 476 686,20 zł, a zatem druga umowa to 1,40 % pierwszej umowy, a wykonanie zamówienia dodatkowe było konieczne aby oczyszczalnia ścieków funkcjonowała prawidłowo. Zmiana wyroku pociągnęła za sobą konieczność zmiany orzeczenia o kosztach procesu za I instancje. W skład zasądzonych kosztów wchodzi kwota 14 189,29 zł na którą składa się 17 zł - opłata skarbowa, 7 200 zł i 3 600 zł - wynagrodzenie pełnomocnika przed Sądem

§6pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych (…) (Dz.U. z 2013 r. poz. 490), 3 210,34 zł i 161,95 zł – wydatki. Sąd nie uwzględnił kosztów pełnomocnika za II instancję, albowiem dotyczyło ono tylko zarzutu przedawnienia. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł stosując zasadę z art. 98 kpc i w całości obciążono nimi pozwanego. W skład zasądzonych kosztów wchodzi wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 8100 zł wyliczone w oparciu o §10.1.1) i §2.7) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. „w sprawie opłat za czynności radców prawnych”.