Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 01 lipca 2025 r., sygn. akt XVII AmW 22/23
Sygn. akt XVII AmW 22/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 01 lipca 2025 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SO Arkadiusz Zagrobelny Protokolant – Sekretarz sądowy Magdalena Ratajczyk po rozpoznaniu w dniu 01 lipca 2025 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. przeciwko Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z udziałem zainteresowanego Zakład (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. w przedmiocie umorzenia postępowania na skutek odwołania (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 01 sierpnia 2023 r. znak: (...) (...) (...) 1. oddala odwołanie, 2. zasądza od (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie kwotę 737 zł (siedemset trzydzieści siedem) złotych, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu. /sędzia Arkadiusz Zagrobelny/ Sygn. akt XVII AmW 22/23 UZASADNIENIE wyroku z dnia 1 lipca 2025 r.
Decyzją z dnia 1.08.2023 r. nr (...) (...) (...) Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej również jako : „Organ”, „Pozwany”) na podstawie art. 479 (
Zaskarżonej Decyzji Powód zarzucił:
Wnioskiem z dnia 3.04.2023 r. Powód zwrócił się do Pozwanego o rozstrzygnięcie sporu pomiędzy nim (jako odbiorcą usług), a Zainteresowanym (jako przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym w przedmiocie odmowy dokonania odbioru przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej osiedla 20-stu budynków mieszkalnych dwulokalowych zlokalizowanych w miejscowości W. na działkach nr (...) (po podziale dokonanym zgodnie z planem podziału zatwierdzonym decyzją Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 23.09.2021 r. działki nr (...)).
Powód domagał się zobowiązania Zainteresowanego do:
Uzasadniając pkt 1 Decyzji Pozwany wskazał, że zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 4 Ustawy (tj. spełnione zostały warunki przyłączenia nieruchomości do sieci określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19 Ustawy, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług), co uprawniało go do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 27e Ustawy. Jednocześnie Pozwany nadmienił, że przystąpienie do czynności odbioru przez przedsiębiorstwo nie stanowi czynności administracyjnoprawnej (jest czynnością faktyczną).
Pozwany wskazał, że postępowanie zostało umorzone w pozostałej części (pkt. 2) tj. w zakresie odmowy zawarcia umowy na odbiór ścieków, albowiem taka umowa może zostać zawarta z właścicielami lokali przedmiotowych budynków lub zarządcą (art. 6 ust. 4 i 5 Ustawy). Powód nie ma natomiast tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, ani też nie posiada stosownego pełnomocnictwa od właścicieli lokali (którzy to właściciele nie są stroną postępowania przed Organem). (decyzja z dnia 4.07.2023 r. k. 177-175 akt adm.) W związku z wniesionym przez Zainteresowanego Odwołaniem od powyższej Decyzji, Pozwany w dniu 1.08.2023 r. wydał zaskarżoną decyzję.
Pozwany wskazał, że w trybie autokontroli tj. w oparciu o art. 479 81 § 2 kpc uwzględnił odwołanie Zainteresowanego w całości i umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa. Pozwany nadmienił, że wydając w dniu 4.07.2023 r. decyzję, nie wiedział o tym, że Zainteresowany dokonał czynności faktycznego przyłączenia przedmiotowej nieruchomości (tj. osiedla 20-stu budynków mieszkalnych dwulokalowych) do sieci kanalizacyjnej oraz o tym, że od dnia 2.06.2023 r. ścieki z powyższych budynków są odprowadzane do kanalizacji. (odwołanie z dnia 21.07.2023 r. k. 237-217 akt adm., decyzja z dnia 1.08.2023 r. k. 9-13-175 akt sąd.) Przedmiotowa nieruchomość (tj. osiedle 20-stu budynków mieszkalnych dwulokalowych) została w czerwcu 2023 r. przyłączona do sieci kanalizacyjnej.
W konsekwencji, Zainteresowany zawierał z właścicielami nieruchomości lokalowych zlokalizowanych w budynkach mieszkalnych położonych na przedmiotowej nieruchomości, umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków.
Z omawianej nieruchomości ścieki grawitacyjnie płyną do kanalizacji sanitarnej.
Zainteresowany dokonał przyłączenia tej nieruchomości do sieci pomimo tego, że nie dokonał odbioru technicznego przyłącza kanalizacji sanitarnej. (okoliczności niesporne: k. 39v, k. 48, k. 91v, k. 94v, k. 130v akt sąd; a ponadto m.in: porozumienie z dnia 1.06.2023 r. k. 335-333 akt adm., notatka służbowa z dnia 2.06.2023 r. k. 331 akt adm., umowa z dnia 4.04.2024 r. k. 100-101 akt sąd.) Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd oparł się na niespornych twierdzeniach stron (art. 229 k.p.c. oraz art. 230 k.p.c.). Twierdzenia te, mając oparcie w znajdujących się w aktach sprawy dokumentach (art. 245 oraz art. 246 k.p.c.) nie budziły wątpliwości Sądu.
Na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 kpc Sąd pominął zgłoszone przez Zainteresowanego dowody (pkt 3, 4 oraz 5 pisma Zainteresowanego z dnia 2.01.2024 r.) – (k. 131 w zw. z k. 46 akt sąd.). Wskazać należy, iż ustalony w sprawie stan faktyczny skutkował wydaniem przez Sad orzeczenia zgodnego ze stanowiskiem Zainteresowanego. W związku z tym przeprowadzanie przez Sąd dowodów z zeznań świadków oraz przesłuchania Zainteresowanego było zbędne.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona Decyzja jest słuszna i ma oparcie w przepisach prawa, a podnoszone przez Powoda zarzuty nie są trafne, stąd nie mogą skutkować uchyleniem tej Decyzji.
Zgodnie z art. 479 81 § 2 kpc, jeżeli organ regulacyjny uwzględni odwołanie w całości, może - nie przekazując akt sądowi - wydać nową decyzję, w której uchyla lub zmienia swoją decyzję, o czym bezzwłocznie powiadamia stronę, przesyłając jej nową decyzję, od której stronie służy odwołanie.
Korzystając z możliwości przewidzianej powyższym przepisem, wniesione przez Zainteresowanego odwołanie od decyzji z dnia 4.07.2023 r. Pozwany w całości uwzględnił wydając w dniu 1.08.2023 r. decyzję zaskarżoną tym razem przez Powoda.
Powód przede wszystkim podniósł zarzut, iż Pozwany naruszył przepis art. 105 § 1 kpa . W myśl tego przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Powód wywodził, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, albowiem nie zostało definitywnie stwierdzone, by doszło do prawidłowego i ostatecznego zrealizowania przyłączenia (brak jest dowodu na taką okoliczność tj. nie został sporządzony protokół odbioru prac polegających na faktycznym dokonaniu przyłączenia) (tak w odwołaniu k. 11, k. 12v akt sąd.). Powód podkreślał, że nie doszło do formalnego odbioru tj. w szczególności nie został podpisany protokół zdawczo-odbiorczy, ani też nie została sporządzona inna dokumentacja przesądzająca o formalnym spełnieniu wszystkich wymogów dla przyłączenia instalacji zbudowanej przez Powoda do sieci Zainteresowanego (tak w piśmie: z dnia 30.08.2024 k. 84 akt sąd., z dnia 12.07.2024 k. 66 akt sąd).
Z kolei zdaniem Pozwanego, postępowanie należało umorzyć, albowiem skoro przed dniem wydania Decyzji z dnia 4.07.2023 r. (tj. decyzji rozstrzygającej spór pomiędzy Powodem a Zainteresowanym w sposób korzystny dla Powoda) doszło do przyłączenia do sieci kanalizacyjnej przedmiotowej nieruchomości, to postępowanie w sprawie rozstrzygania tego sporu stało się bezprzedmiotowe.
Rację w omawianej kwestii ma Pozwany.
Kompetencja Organu do rozstrzygania sporów pomiędzy przedsiębiorstwami wodociągowo-kanalizacyjnymi a odbiorcami usług wynika z art. 27e Ustawy. W myśl art. 27e ust. 1 pkt 1 Ustawy, na wniosek strony Organ rozstrzyga spory dotyczące m.in. odmowy przyłączenia do sieci nieruchomości osobie ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Stosownie natomiast do art. 27e ust. 2 pkt 4 Ustawy Rozstrzygnięcie organu może polegać na nakazaniu przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu przyłączenia do sieci.
Zgodnie z art. 15 ust. 4 Ustawy, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług.
W niniejszej sprawie niesporne było to, że takie przesłanki zachodziły.
Sporne natomiast było to, jak należy rozumieć zwrot „przyłączenie do sieci”. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że przyłączenie do sieci nie następuje na podstawie decyzji administracyjnej (nie stanowi czynności administracyjnoprawnej), lecz jest czynnością faktyczną o czysto technicznym charakterze (tak m.in.: NSA w wyroku z dnia 23.02.2021 r. III OSK 3236/21, SOKiK w wyroku z dnia 22.11.2021 r. XVII AmW 8/20). Sąd orzekający w niniejszej sprawie poglądy te podziela.
W związku z tym, o tym czy w dacie decyzji z dnia 4.07.2023 r. nastąpiło już przyłączenie przedmiotowych nieruchomości do sieci, czy też nie nastąpiło, nie decydują kwestie formalne (w tym to, czy został podpisany, czy też nie został podpisany protokół odbioru). Kluczowe znaczenie ma natomiast to, czy z technicznego punktu widzenia doszło do przyłączenia. Takim swoistym „testem” istnienia przyłączenia jest zawarcie z odbiorcą usług przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne umowy o odprowadzanie ścieków (art. 6 ust. 2 Ustawy), oraz wykonywanie takiej umowy poprzez odbieranie ścieków przez przedsiębiorstwo.
W niniejszej sprawie nie ulegało najmniejszych wątpliwości, że do przyłączenia nieruchomości (w wyżej przedstawionym rozumieniu) doszło.
W tym miejscu nadmienić należy, iż również Powód zdawał się dostrzegać konsekwencje zawarcia przez Zainteresowanego umów o odprowadzenie ścieków z przedmiotowej nieruchomości. Na rozprawie w dniu 1.07.2025 r. stwierdził bowiem, że nie jest możliwe zawarcie umowy o odprowadzanie ścieków w sytuacji, gdy nie ma przyłączenia nieruchomości do sieci (k. 130v akt sąd.).
Podsumowując powyższą część rozważań, skoro do przyłączenia nieruchomość do sieci doszło przed wydaniem przez Organ decyzji nakazującej przyłączenie, to słusznie Pozwany uznał, że postępowanie w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu (w ramach którego Powód domagał się przyłączenia nieruchomości do sieci) stało się bezprzedmiotowe. Jednocześnie stanowisko Powoda, że o bezprzedmiotowości nie może być mowy (albowiem nie został sporządzony formalny protokół odbioru przyłączenia) nie znajduje oparcia w przepisach prawa.
W związku z tym, zarzuty z punktów 2 i 6 Odwołania Sąd uznał za chybione.
Kolejna grupa zarzutów Powoda odnosiła się do naruszenia przez Pozwanego (zdaniem Powoda) szeregu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W tym zakresie wskazać należy, że Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela utrwalony w judykaturze pogląd o nieskuteczności powoływania się na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postępowaniu przed SOKiK, poza pewnymi wyjątkami. W szczególności, tego typu zarzuty zasadniczo nie mogą stanowić samoistnej podstawy uchylenia decyzji. Wynika to z faktu, że wniesienie do sądu odwołania od decyzji administracyjnej wszczyna dopiero cywilne, pierwszoinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sąd dokonuje własnych ustaleń, rozważając całokształt materiału dowodowego (takie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 maja 1991r., sygn. akt III CRN 120/91; postanowieniu z dnia 11 sierpnia 1999r. sygn. akt I CKN 351/99; wyroku z dnia 19 stycznia 2001r. sygn. akt I CKN 1036/98). Podobnie Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 grudnia 2006r. stwierdził, iż zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie mogą być podnoszone przed SOKiK, który jako sąd powszechny rozpatruje sprawę od nowa, co skutkuje brakiem możliwości uchylenia decyzji zaskarżonej do tego sądu z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (sygn. akt VI ACa 620/06).
Wyjątki od zasady, że zarzuty procesowanie odnoszące się do etapu postępowania administracyjnego nie mogą doprowadzić do uchylenia decyzji w ramach rozpoznania odwołania, które zostały wykreowane przez orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazują, że taka możliwość odnosi się tylko do takich zarzutów, które po pierwsze nie mogą być niejako konwalidowane na etapie postępowania sądowego (jak ma to miejsce np. w odniesieniu do ustaleń faktycznych, środków dowodowych, oceny dowodów, niektórych wad formalnych samej decyzji) ale także waga tych zarzutów musi być na tyle istotna, że uzasadnia ona uchylenie decyzji. Chodzi o takie uchybienia organu, na skutek których przedsiębiorca, którego dotyczy decyzja, nie ma zapewnionych odpowiednich gwarancji proceduralnych, w szczególności mówi się tutaj o uchybieniach tego rodzaju (wadach kwalifikowanych decyzji), które istotnie wpłynęły na merytoryczną treść zaskarżonej decyzji lub też takie sytuacja w których zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej.
W niniejszej sprawie Sad nie stwierdził, aby takie kwalifikowane wady zaskarżonej decyzji wystąpiły. Z analizy przedstawionego przez Powoda uzasadnienia naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (zarzuty z punktów 1, 3-5 Odwołania) wynika, że nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że doszło do ich naruszenia, to naruszenia te mogą być konwalidowane w postępowaniu przez tut. Sądem, a ich waga nie jest na tyle istotna, aby zachodziła konieczność uchylenia decyzji. W szczególności należy zwrócić uwagę, że:
W związku z tym, zarzuty z punktów 1, 3-5 Odwołania Sąd uznał za chybione.
W tych okolicznościach, w oparciu o przepis art. 479 86 § 1 kpc, oraz na podstawie wyżej w uzasadnieniu wskazanych przepisów, Sąd oddalił wniesione odwołanie ( pkt 1 wyroku).
O kosztach procesu ( pkt 2 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc, zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na nieuwzględnienie odwołania, Powoda należało uznać za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niego na rzecz Pozwanego zwrot kosztów procesu, w skład których wchodziły: opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 720 zł (ustalone w oparciu o § 20 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych). /sędzia Arkadiusz Zagrobelny/ Sygn. akt XVII AmW 22/23 ZARZĄDZENIE