kk, poprzez orzeczenie w punkcie 7 zaskarżonego wyroku przepadku równowartości pojazdu mimo ustalenia, że pojazd ten uległ tak istotnemu uszkodzeniu, że nie da się nim już jeździć i stał się niezdatny do użytku ( s. 2 i s. 3 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Ustalenie to nie zostało zakwestionowane przez prokuratora – wyrok zaskarżono jedynie na korzyść oskarżonego, a w związku z tym Sąd Okręgowy nie może go już zmienić i poczynić innych ustaleń. Mimo to Sąd Rejonowy uznał ten fakt za nieistotny i orzekł przepadek równowartości tego pojazdu ( stanowił on współwłasność ustawową małżeńską oskarżonego i jego żony M. C.). Tymczasem zgodnie z dyspozycją art.
kk „przepadku pojazdu mechanicznego oraz przepadku równowartości pojazdu nie orzeka się, jeżeli orzeczenie przepadku pojazdu mechanicznego jest niemożliwe lub niecelowe z uwagi na jego utratę przez sprawcę, zniszczenie lub znaczne uszkodzenie”. W zaistniałej sytuacji orzeczenie przepadku pojazdu nie było prawnie możliwe ( oskarżony nie był jego wyłącznym właścicielem), a orzeczenie przepadku jego równowartości nie było celowe, albowiem pojazd uległ zniszczeniu ( jak ustalił Sąd Rejonowy jest niezdatny do użytku), zaś był przedmiotem współwłasności oskarżonego i jego małżonki ( notatka k. 83, wyjaśnienia k. 93). Celem przepadku, o jakim mowa w art.
kk, jest pozbawienie sprawcy przedmiotu, którym ponownie mógłby popełnić czyn polegający na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości ( przepadek) lub pozbawienie go środków materialnych pozwalających mu na nabycie takiego pojazdu i ponowne popełnienie analogicznego przestępstwa ( przepadek równowartości ). Zatem zniszczenie pojazdu w przypadku, w którym sprawca przestępstwa z art. 178 a kk jest jego właścicielem lub współwłaścicielem ( zwłaszcza w przypadku współwłasności małżeńskiej) czyni zadość celom przyświecającym ustawodawcy wprowadzającemu instytucję z art.
kk . Nie ma racji Sąd Rejonowy, twierdząc, że taka interpretacja ustawy promowałaby tych sprawców przestępstw z art. 178 a kk, którzy nie dość, że prowadzili pojazd mechaniczny w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości, to jeszcze spowodowali realne zagrodzenie rozbijając taki pojazd. Otóż zdaniem Sądu Okręgowego zastosowanie art.
kk ( nie orzekanie przepadku) jest uprawnione, gdy orzeczenie przepadku jest niecelowe – co ma miejsce w sytuacji, gdy sprawca powodujący zniszczenie pojazdu jest jego właścicielem lub współwłaścicielem. Taki sprawca „sam się dodatkowo ukarał” powodując zniszczenie swojej własności lub współwłasności. Gdyby jednak sprawca nie był współwłaścicielem pojazdu, można by uznać, że orzeczenie przepadku jego równowartości byłoby celowe mimo zniszczenia pojazdu ( np. gdyby sprawca pożyczył czyjś samochód, ukradł go, itp., a następnie prowadząc go w stanie nietrzeźwości spowodował jego zniszczenie ). Jednak w realiach przedmiotowej sprawy oskarżony był współwłaścicielem pojazdu, a w dodatku pojazd nie miał polisy AC ( wyjaśnienia k. 93 v). Zatem oskarżony sam się dodatkowo ukarał niszcząc swój rodzinny samochód, a rodzina ta nie należy do majętnych, a wręcz przeciwnie. Tym samym orzekanie wobec niego przepadku równowartości pojazdu stanowiłoby dla niego dodatkową, nie przewidzianą przez ustawodawcę dolegliwość i nie odróżniałoby jego sytuacji od sytuacji sprawców, którzy uszczerbku majątkowego nie ponieśli bo zniszczyli samochód nie będący ani ich własnością, ani nawet współwłasnością. Dlatego Sąd Okręgowy uchylił rozstrzygnięcie z punktu 7 zaskarżonego wyroku o przepadku równowartości pojazdu. Nadmienić należy, że interpretacja ta nie jest odosobniona i wpisuje się w linię orzeczniczą tutejszego sądu odwoławczego, albowiem Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim orzekający w innym składzie w innej sprawie podobnie zinterpretował dyspozycję art.
kk ( wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 13 maja 2025 roku w sprawie IV Ka 227/25 zmieniający wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 21 stycznia 2025 roku w sprawie II K 808/24). Jedyna różnica polega na tym, że Sąd Okręgowy w sprawie niniejszej uważa, iż w przypadku zastosowania art.
kk nie ma potrzeby wydawania orzeczenia następczego o odstąpieniu od orzekania przepadku. Odstąpienie od orzekania przepadku ma bowiem miejsce w sytuacji określonej w art. 178 a § 5 kk, a więc w której przepadek co do zasady należałoby orzec, ale zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami, pozwalający na fakultatywne odstąpienie od zastosowania tej sankcji. Natomiast w przypadku określonym w art.
kk ustawa stanowi, że przepadku „nie orzeka się” – nie ma więc od czego odstępować. Dlatego zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym omawianą sprawę w sytuacji określonej w art.
kk wystarczające jest wyeliminowanie orzeczenia o przepadku przez jego uchylenie. Wobec powyższego zdezaktualizowały się zarzuty apelacyjne powołujące się na naruszenie zasady równości wobec prawa wyrażone w art. 32 ust. 1 Konstytucji, więc na podstawie art. 436 kpk nie będą tu omawiane, gdyż uchylenie rozstrzygnięcia o przepadku z powodu uznania za zasadny zarzutu naruszenia prawa materialnego karnego ( art.
Na podstawie art. 624 § 1 kpk zwolniono oskarżonego od kosztów sądowych z uwagi na jego złą sytuację materialną ( zarabia zaledwie około 3700 zł miesięcznie, a ma na utrzymaniu małe dziecko i nie posiada żadnego majątku, poniesie obciążenia finansowe związane z orzeczoną grzywną i świadczeniem pieniężnym).
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.