Sygn. akt VIII U 906/25 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 21.02.2025 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziału (...) w Ł. na podstawie ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. 2025 poz. 197) odmówił A. F. prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym powstałej w skutek choroby zawodowej, podnosząc iż orzeczeniem Komisji Lekarskiej Kasy z dnia 7.02.2025 r. uznano, że okresowa całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym ubezpieczonej nie pozostaje w związku przyczynowym z chorobą zawodową. /decyzja – k. 26 akt KRUS/ Decyzją z dnia 26.03.2025 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziału (...) w Ł. na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. 2025 poz. 197) odmówił A. F. prawa do dodatku pielęgnacyjnego wskazując, iż w orzeczeniu Komisji Lekarskiej Kasy z dnia 7.02.2025 r. nie została stwierdzona niezdolność do samodzielnej egzystencji warunkująca przyznanie tego świadczenia. / decyzja k. 40 akt KRUS/ Odwołanie od obu ww. decyzji wniosła A. F. domagając się ich zmiany i przyznania zarówno renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym powstałej w skutek choroby zawodowej, jak i dodatku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu powyższego odwołująca podniosła, iż jest niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym z uwagi na przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną wykonywaniem pracy w gospodarstwie rolnym w formie ciaśni nadgarstka - który jest wymieniony w wykazie chorób zawodowych. Orzeczenie lekarskie PK 153.2016 z dnia 16.12.2016 zostało wystawione przez (...) w Ł. w poradni chorób zawodowych. Ocena narażenia zawodowego jak również wykonywana praca rolnika indywidualnego w gospodarstwie rolnym wskazuje na przyczynowy związek jej choroby z pracą zawodową. Odwołująca wskazała, iż jej obecny stan zdrowia - całkowita niezdolność do pracy determinowana jest przede wszystkim tym schorzeniem. Ubezpieczona zaznaczyła też, że cierpi na wiele innych przewlekłych schorzeń, które znacznie ograniczają sprawność jej organizmu- nie jest w stanie zrobić zakupów , przygotować posiłków zadbać o higienę osobistą. W związku z czym wymaga stałej pomocy osób trzecich i jest osoba niezdolną do samodzielnej egzystencji. /odwołanie k. 3-4 akt VIII U 906/25 oraz odwołanie k. 4 akt VIII U 1076/25/ Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziału (...) w Ł. wniósł o oddalenie obu odwołań podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonych decyzjach. /odpowiedzi na odwołanie – k. 5 akt VIII U 906/25 oraz k. 9-10 akt VIII U 1076/25// Sprawy z ww. odwołań połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. / zarządzenie k. 12 akt VIII U 1076/25/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni A. F. ur. (...), w dniu 13.11.2024 r. wniosła o przyznanie prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, powstałej wskutek rolniczej choroby zawodowej. W dniu 19.03.2025 r. ubezpieczona złożyła też wniosek o dodatek pielęgnacyjny. / bezsporne wniosek k. 1 -3 akt KRUS/ Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Orzeczenie wydano do 31.10.2027r. Orzeczeniem Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Centrum (...) Lecznicze w Ł. z dnia 16.12.2016 potwierdzono u wnioskodawczyni chorobę zawodową związaną ze sposobem wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym pod postacią obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. bezsporne, orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z 22.07.2022 r. k. 5 akt VIII U 1076/25, orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej r. PK 153.2016 dokumentacja medyczna w aktach KRUS k. nienumerowane Lekarz rzeczoznawca KRUS orzeczeniem z dnia 9.01.2025 r. rozpoznając u wnioskodawczyni zmiany zwyrodnieniowo- dyskopatyczne kręgosłupa C, Th i LS z zespołem bólowym lędźwiowym lewostronnym. Obustronny zespół cieśni nadgarstka po stronie lewej leczony operacyjnie, nadciśnienie tętnicze labilne, chorobę niedokrwienną serca, uznał ubezpieczoną za okresowo całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 13.11.2024 do stycznia 2026r. Nie stwierdził niezdolności badanej do samodzielnej egzystencji. Stwierdził, iż okresowa całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym pozostaje w związku przyczynowym z chorobą zawodową. orzeczenie Lekarza Rzeczoznawcy KRUS k. 19 akt KRUS , opinia lekarska – dokumentacja medyczna w aktach KRUS k. nienumerowane Do przedmiotowego orzeczenia zarzut wadliwości wniósł regionalny inspektor Orzecznictwa Lekarskiego i orzeczeniem z dnia 7.02.2025 r. Komisja Lekarska KRUS rozpoznając u wnioskodawczyni zmiany zwyrodnieniowo- dyskopatyczne kręgosłupa szyjno- piersiowo- lędźwiowego z przewlekłym zespołem bólowym i nawracającymi objawami korzeniowymi po stronie lewej, obustronny zespół cieśni nadgarstka, uznał badaną za trwale całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 13.11.2024 r. Nie stwierdził niezdolności badanej do samodzielnej egzystencji. Stwierdził, iż trwała całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym nie pozostaje w związku przyczynowym z chorobą zawodową. orzeczenie Komisji Lekarskiej KRUS – k. 23 akt KRUS, opinia lekarska – dokumentacja medyczna w aktach KRUS k. nienumerowane / W tym stanie rzeczy wydano zaskarżone decyzje, nadto decyzję z dnia 21.02.2025 r., na mocy której z urzędu przyznano A. F. prawo do renty rolniczej z ogólnego stanu zdrowia od 13.11.2024 r. bezterminowo. / bezsporne decyzja k. 28 akt ZUS/ U wnioskodawczyni ze względów neurologicznych stwierdza się zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne całego kręgosłupa, szczególnie odcinka lędźwiowego, z przewlekłym zespołem bólowym kręgosłupa, obustronny zespół cieśni nadgarstków oraz przebyty zabieg operacyjny zespołu cieśni nadgarstka 13.04.2022 r. Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym z uwagi na stan układu ruchu i choroby somatyczne a nie z układu nerwowego. Badana w 2016 roku miała potwierdzoną chorobę zawodową związaną ze sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. Odwołująca się od wielu lat jest leczona z powodu dolegliwości bólowych właściwie całego kręgosłupa, często jest rehabilitowana. Przebyła operację zespołu cieśni nadgarstka lewego 13.04.2022 r. Aktualnie jest po iniekcjach prawego nadgarstka i zakwalifikowany jest kciuk do operacji. Z powodu bólów głowy badana miała wykonane (...) głowy, gdzie stwierdzono drobne naczyniopochodne zmiany w mózgu, jest systematycznie leczona przez neurologa. Ortopeda zalecił jej poruszanie się za pomocą kul łokciowych, żeby odciążyć kręgosłup LS. Z powodu choroby zwyrodnieniowo-dyskopatycznej odwołująca się jest całkowicie trwale niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym. Nie ma to związku z rozpoznaną chorobą zawodową. Z punktu widzenia neurologa badana jest zdolna do samodzielnej egzystencji, ponieważ jest w stanie samodzielnie spożywać posiłki, samodzielnie przemieścić się z leżanki na krzesełko i z powrotem. Po powierzchniach płaskich porusza się o kulach łokciowych, ale samodzielnie. Przy utrzymaniu higieny osobistej jest samodzielna. Przy kąpieli całego ciała wymaga pomocy. Jest w stanie rozebrać się i ubrać samodzielnie, chociaż w gabinecie w niektórych czynnościach pomagał jej syn. Panuje nad czynnościami fizjologicznymi. Z punktu widzenia neurologa odwołująca nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy w zaspakajaniu podstawowych potrzeb życiowych, tj. takich, które warunkują życie w biologicznym znaczeniu tego słowa. Podstawowe potrzeby to przyjmowanie pokarmu, załatwianie potrzeb fizjologicznych, utrzymanie higieny osobistej i poruszanie się po domu, ewentualnie dla osoby mieszkającej samotnie zaopatrzenie w artykuły żywnościowe. Pomoc to praca, działanie fizyczne lub moralne podjęte dla dobra innej osoby w celu ulżenia w jej działalności. pisemna opinia biegłego neurologa J. B. k. 21-25, pisemna opinia uzupełniająca k. 48-49 Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał w oparciu o załączone akta organu rentowego, dokumentację medyczną, opinię biegłego neurologa J. B.. Wskazaną opinię Sąd uznał za wiarygodną, została bowiem ona sporządzona przez biegłą o specjalności właściwej z punktu widzenia schorzeń, na jakie cierpi wnioskodawczyni i z uwagi na które stwierdzono u niej chorobę zawodową. Biegła w sposób wyczerpujący określiła schorzenia, jakie występują u A. F. i kompleksowo oceniła ich znaczenie dla oceny jej zdolności do pracy w gospodarstwie rolnym a także przeanalizowała związek tej niezdolności ze stwierdzoną u wnioskodawczyni chorobą zawodową. Biegła mając na uwadze niezdolność do pracy wnioskodawczyni z ogólnego stanu zdrowia oceniła też jej zdolność do samodzielnej egzystencji nie znajdując podstaw dla uzasadnienia takiego orzeczenia. W ocenie Sądu wydana w sprawie opinia jest logiczna, spójna i rzetelnie opisuje stan zdrowia ubezpieczonej i sposób jej funkcjonowania , stanowiąc tym samym wiarygodne źródło dowodowe. Opinia została wydana w oparciu o dostępną dokumentację medyczną wnioskodawczyni oraz po uprzednim zbadaniu ubezpieczonej. Biegła neurolog nie widziała potrzeby, aby w sprawie dopuszczony był dowód z opinii biegłych innych specjalności medycznych. Sąd ma przy tym na uwadze, iż ubezpieczona po zapoznaniu się z treścią opinii biegłego neurologa nie zgadzała się z jej wnioskami - domagając się przeprowadzenia opinii uzupełniającej lub wydania opinii przez innego biegłego specjalistę w tej dziedzinie. Wskazać należy, że opiniująca w sprawie biegła neurolog szczegółowo odniosła się do zgłoszonych przez stronę zarzutów. Biegła w sposób przejrzysty i wyczerpujący wyjaśniła dlaczego brak podstaw zmiany wniosków w zakresie oceny braku związku niezdolności do pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym z jej chorobą zawodową oraz dlaczego nie ma podstaw do stwierdzenia niezdolności wnioskodawczyni do samodzielnej egzystencji, pomimo pewnych deficytów w jej funkcjonowaniu. Analiza opinii biegłej pozwala uznać, iż ta wnikliwie zapoznała się z dokumentacją medyczną ubezpieczonej, historią jej choroby, sposobem jej funkcjonowania i wyciągnęła zarówno z tych dowodów oraz z osobistego badania ubezpieczonej stanowcze wnioski w zakresie oceny jej zdolności do pracy w kontekście choroby zawodowej i jej zdolności do samodzielnej egzystencji, które zostały umotywowane w sposób niebudzący wątpliwości. Wnioskodawczyni ostatecznie nie przedstawienia konkretnych i jednoznacznych zarzutów, które dyskwalifikowałyby opinię biegłego jako nierzetelną. Wnioski wypływające z opinii biegłej należy więc uznać za kompletne i miarodajne dla rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych odwołania nie są zasadne i jako takie podlegają oddaleniu. W myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 197) renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który łącznie spełnia następujące warunki:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.