Obsah (5)

§ 1§ 2§ 3§ 5§ 6

Sygn. akt III C 92/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 października 2025 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie III Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędz

§ 1ust.

1 umowy, pozwany Bank udzielił powódce pożyczki w kwocie 72.675,76 zł, obejmującej:

1. całkowitą kwotę pożyczki, określoną w ust. 2,
2. kwotę przeznaczoną na zapłatę kosztów związanych z udzieleniem pożyczki, wymienionych w § 2 – jeżeli koszty te,

wolą pożyczkobiorcy podlegają kredytowaniu przez (...) SA, na okres kredytowania wynoszący 120 miesięcy, szczegółowo określony w planie spłaty, który stanowi integralną część umowy.

§ 1

pkt 2 umowy całkowita kwota pożyczki wynosiła (kwota pożyczki bez kredytowanych kosztów pożyczki) 66.868,97 zł.

§ 1ust.

3 całkowity koszt pożyczki wynosił 48.588,51 zł.

§ 1ust.

4 całkowita kwota do zapłaty przez pożyczkobiorcę wynosiła 115.457,48 zł. Całkowita kwota do zapłaty jest sumą całkowitej kwoty pożyczki i całkowitego kosztu pożyczki.

§ 1ust.

5 rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynosi 12,69%.

§ 1ust.

6, do wyliczenia wielkości, o których mowa w § 1 ust. 1 – 5 przyjmuje się, że umowa pożyczki będzie obowiązywać przez czas, na który została zawarta oraz że bank i pożyczkobiorca wypełnią zobowiązania wynikające z umowy pożyczki w terminach określonych w umowie.

§ 2

umowy pożyczkobiorca zobowiązuje się do zapłaty przy wypłacie przez bank pożyczki, kosztów obejmujących prowizję za udzielenie pożyczki w wysokości 5.806,79 zł.

§ 3ust.

1 umowy za czynności związane z obsługą pożyczki, bank pobiera prowizje i opłaty bankowe przewidziane w „ Taryfie prowizji i opłat bankowych w (...) Banku (...) Spółce Akcyjnej”, które na dzień zawarcia umowy opiewają na kwoty wskazane w tym postanowieniu umowy.

§ 5ust.

1 umowy kwota pożyczki, o której mowa w par. 1 ust. 1 jest oprocentowana według zmiennej stopy procentowej stosowanej w banku dla pożyczek gotówkowych, która w dniu zawarcia umowy wynosi 9,99%. W dalszych ustępach tego postanowienia wskazano przesłanki zmiany oprocentowania oraz o przyznaniu pożyczkobiorcy uprawnienia do wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji zmiany oprocentowania.

postanowieniem § 6 ust. 1 umowy pożyczkobiorca zobowiązany był do spłaty pożyczki wraz z odsetkami w 120 równych ratach kapitałowo – odsetkowych, płatnych w okresach miesięcznych , w wysokości i terminach wyszczególnionych w planie spłaty, który stanowi integralną część umowy.

harmonogramem pożyczka miała być spłacana w równych ratach miesięcznych w terminie od 15 sierpnia 2015 r. do 15 lipca 2025 r. W harmonogramie wskazano termin spłaty pożyczki, kwotę kapitału, kwotę odsetek i wysokość raty łącznie oraz saldo zadłużenia po spłacie raty.

§ 6ust.

5 umowy wpłaty są przez bank zaliczane na poczet należności w następującej kolejności: prowizje i opłaty, odsetki od zadłużenia przeterminowanego, odsetki zaległe, zadłużenie przeterminowane z tytułu pożyczki, odsetki bieżące, zadłużenie z tytułu pożyczki.

postanowieniem § 15 ust. 1 umowy, pożyczkobiorca uprawniony jest do odstąpienia o umowy w terminie 14 dni od jej zawarcia. W dalszych paragrafach tego postanowienia wskazano sposób skorzystania z tego uprawnienia i skutki odstąpienia od umowy. Powyższe warunki umowy zostały przedstawione powódce w formularzu informacyjnym dotyczącym kredytu konsumenckiego. Dowód: -wniosek o pożyczkę gotówkową k. 56, -formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego k. 58 – 60, -informacja o ryzyku stopy procentowej k. 61 – 62, -umowa pożyczki k. 13 – 15, -harmonogram spłaty pożyczki k. 63 – 64, -potwierdzenie uruchomienia kredytu k. 65; -przesłuchanie powódki W. S. k. 147-

1. Powódka W. S. spłaciła pożyczkę do dnia 24 sierpnia 2023 r. Na poczet spłaty zapłaciła: -72.675,76 zł tytułem kapitału, -39.814,88 zł tytułem odsetek, -523,36 zł tytułem odsetek skapitalizowanych, -0,01 zł tytułem odsetek karnych. W toku wykonywania umowy powódka zapłaciła nadto: -5.806,79 zł tytułem prowizji, -łącznie 200 zł tytułem opłaty za zmianę warunków umowy. W związku ze spłatą pożyczki przed terminem, pozwany Bank zwrócił powódce w dniu 24 sierpnia 2023 r. kwotę 1.097,30 zł tytułem części prowizji. Dowód: -pismo Banku z dnia 9 kwietnia 2024 r. k. 16 –
2. -przesłuchanie powódki W. S. k. 147-
3. 19 sierpnia powódka W. S. złożyła oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego na podstawie przepisu art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, wskazując na następujące uchybienia ze strony banku:
4. brak określenia w umowie oraz brak prawidłowego pouczenia konsumenta o zasadach i terminach spłaty pożyczki, w szczególności o kolejności zaliczania rat pożyczki na poczet należności banku,
5. brak określenia (lub błędnie określona) wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania ( (...)) oraz całkowitej kwoty do zapłaty,
6. brak określenia w umowie oraz brak pouczenia konsumenta o skutkach odstąpienia przez niego od umowy,
7. brak określenia (lub błędne określenie) informacji o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową oraz warunków ich zmiany,
8. brak prawidłowego pouczenia konsumenta, że od kwoty kredytowanych kosztów naliczane będą odsetki umowne należne bankowi, a obciążające konsumenta,
9. brak określenia (lub błędne określenie) całkowitej kwoty kredytu,
10. brak określenia (lub błędne określenie) w umowie informacji o wszystkich założeniach przyjętych do ustalenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania oraz całkowitej kwoty do zapłaty. Jednocześnie powódka W. S. w piśmie tym wezwała pozwany Bank do zapłaty kwoty stanowiącej sumę dokonanych przez nią wpłat na poczet odsetek, prowizji i innych kosztów, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, przelewem na wskazany rachunek bankowy. Pismo zostało pozwanemu Bankowi doręczone w dniu 21 sierpnia 2024 r. Dowód: -pismo powódki z dnia 19 sierpnia 2024 r. k. 19-19v; -potwierdzenie nadania k. 20, -wydruk ze strony operatora pocztowego k. 21 –
11. -przesłuchanie powódki W. S. k. 147-
12. Pozwany Bank odmówił zapłaty, wskazując, że w jego ocenie nie zachodzą przesłanki do skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Dowód: -pismo z dnia 28.08.2024 r. k.
13. Pismem z dnia 29 października 2024 r. powódka W. S. ponownie wezwała pozwany Bank do zapłaty, w terminie 14 dni od doręczenia pisma. Pismo zostało doręczone w dniu 4 listopada 2024 r. Wezwanie okazało się bezskuteczne. Dowód: -wezwanie do zapłaty k. 23, -potwierdzenie nadania k. 24, -wydruk ze strony operatora pocztowego k. 25, -pismo z dnia 18.11.2024 r. k.
14. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo okazało się uzasadnione w przeważającej części, tj. co do kwoty 45.247,74 zł oraz liczonych od niej odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 13 listopada 2024 r. do dnia zapłaty. W przedmiotowej sprawie powódka W. S. domagała się zasądzenia od pozwanego (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej w W. kwoty 46.345,04 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 13 listopada 2024 r. do dnia zapłaty. Powódka wywodziła swoje roszczenie z faktu złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego przewidzianej przepisem art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim uzasadnionego wyszczególnionymi w piśmie z dnia 19 sierpnia 2024 r. naruszeniami przepisu art. 30 tej ustawy i domagała się zwrotu kwoty stanowiącej równowartość zapłaconych na poczet spłaty kredytu odsetek umownych, prowizji i opłat związanych ze zmianą treści umowy w łącznej kwocie 46.345,04 zł. Podstawę prawnążądania zapłaty stanowi przepis art. 410 § 2 k.c., który stanowi, że świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. Natomiast z art. 405 k.c. wynika, że kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Nie było pomiędzy stronami sporne, że w dniu 6 lipca 2015 r. doszło między stronami postępowania do skutecznego zawarcia umowy kredytu gotówkowego nr (...) oraz że umowa ta podlega przepisom ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Nie było również pomiędzy stronami sporne, że powódka W. S. spłaciła pożyczoną od pozwanego Banku kwotę wraz z odsetkami umownymi, prowizją oraz opłatami pobranymi w związku ze zmianą treści umowy, a także, że na poczet należności z tytułu odsetek umownych, prowizji oraz opłat uiściła łącznie kwotę 45.247,74 zł. Jak wynika z treści pisma pozwanego Banku z dnia 9 października 2024 r. powódka w dniu 24 sierpnia 2023 r. otrzymała od pozwanego zwrot kwoty 1.097,30 zł tytułem części prowizji, co było związane z faktem spłaty pożyczki przez powódkę przed umówionym terminem. Sporne było natomiast między stronami, czy doszło naruszenia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim w zakresie uzasadniającym skorzystanie z sankcji kredytu darmowego, a jeżeli tak, to czy powódka dochowała terminu do skorzystania z tego uprawnienia.

art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 r.

1. W przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie.
2. Jeżeli kredytodawca w umowie nie określił zasad i terminów spłaty kredytu, konsument zwraca kredyt w równych ratach, płatnych co miesiąc, od dnia zawarcia umowy.
3. Jeżeli umowa o kredyt konsumencki nie przewiduje terminu spłaty kredytu, konsument zwraca kredyt w terminie: 1) pięciu lat - w przypadku kredytów konsumenckich do wysokości 80 000 zł; 2) dziesięciu lat - w przypadku kredytów konsumenckich powyżej 80 000 zł.
4. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, konsument ponosi koszty ustanowienia zabezpieczenia kredytu przewidziane w umowie.
5. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy. Zgodnie natomiast z art. 30 w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia umowy
6. Umowa o kredyt konsumencki, z zastrzeżeniem art. 31-33, powinna określać: 1) imię, nazwisko i adres konsumenta oraz imię, nazwisko (nazwę) i adres (siedzibę) kredytodawcy i pośrednika kredytowego; 2) rodzaj kredytu; 3) czas obowiązywania umowy; 4) całkowitą kwotę kredytu; 5) terminy i sposób wypłaty kredytu; 6) stopę oprocentowania kredytu oraz warunki jej zmiany z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu; jeżeli umowa o kredyt konsumencki przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy; 7) rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia; 8) zasady i terminy spłaty kredytu, w szczególności kolejności zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy, w tym informację o prawie, o którym mowa w art. 37 ust. 1; 9) zestawienie zawierające terminy i zasady płatności odsetek oraz wszelkich innych kosztów kredytu, w przypadku gdy kredytodawca lub pośrednik kredytowy udziela karencji w spłacie kredytu; 10) informację o innych kosztach, które konsument zobowiązany jest ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności opłatach, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki na jakich koszty te mogą ulec zmianie; 11) roczną stopę oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, warunki jej zmiany oraz ewentualne inne opłaty z tytułu zaległości w spłacie kredytu; 12) skutki braku płatności; 13) informację o konieczności poniesienia opłat notarialnych, o ile wystąpią; 14) sposób zabezpieczenia i ubezpieczenia spłaty kredytu, jeżeli umowa je przewiduje; 15) termin, sposób i skutki odstąpienia konsumenta od umowy, obowiązek zwrotu przez konsumenta udostępnionego przez kredytodawcę kredytu oraz odsetek

rozdziałem 5, a także kwotę odsetek należnych w stosunku dziennym; 16) prawo konsumenta do spłaty kredytu przed terminem; 17) informację o prawie kredytodawcy do zastrzeżenia w umowie prowizji za dokonanie spłaty kredytu przed terminem i zasady ustalenia wysokości tej prowizji 18) informację o prawie, o którym mowa w art. 59 ust. 1; 19) warunki wypowiedzenia umowy; 20) informację o możliwości korzystania z pozasądowego rozstrzygania sporów oraz zasadach dostępu do tej procedury, jeżeli takie prawo przysługuje konsumentowi; 21) wskazanie organu nadzoru właściwego w sprawach ochrony konsumentów. 2. Jeżeli

postanowieniami umowy o kredyt, płatności dokonywane przez konsumenta nie są niezwłocznie zaliczane do spłaty całkowitej kwoty kredytu, ale są wykorzystywane do zgromadzenia kapitału przez okresy i na zasadach określonych w umowie o kredyt lub w umowie dodatkowej, umowa powinna zawierać jasne i zwięzłe stwierdzenie, że nie przewiduje gwarancji spłaty całkowitej kwoty kredytu wypłaconej na jej podstawie. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia wskazanego w uzasadnieniu pozwu naruszenia przepisu art. 30 ust. 1 pkt 7 w zakresie, w jakim odnosi się do obowiązku wskazania całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta ustalonej w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia. W par. 1 ust. 4 umowy wskazano, że całkowita kwota do zapłaty wynosi 115.457,48 zł. Całkowita kwota do zapłaty jest sumą całkowitej kwoty pożyczki i całkowitego kosztu pożyczki. Jako całkowitą kwotę pożyczki wskazano 66.868,97 zł, jako całkowity koszt pożyczki wskazano kwotę 48.588,51 zł. Koszt pożyczki obejmuje natomiast odsetki umowne w kwocie 42.781,72 zł, które wskazano wprost z harmonogramie spłaty pożyczki oraz prowizję w kwocie 5.806,79 zł. Wskazano zatem nie tylko całkowitą kwotę do zapłaty ale również i sposób jej wyliczenia (66.868,97 zł + 48.588,51 zł). Zdaniem Sądu, pozwany Bank nie naruszył również wynikającego z art. 30 ust. 1 pkt 8 ustawy o kredycie konsumenckim określenia zasad i terminów spłaty kredytu, w szczególności kolejności zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy, w tym informację o prawie, o którym mowa w art. 37 ust. 1. Informacje w tym przedmiocie zawarte są par. 6 ust. 1 i 5 umowy. Pożyczkobiorca zobowiązany był do spłaty pożyczki wraz z odsetkami w 120 równych ratach kapitałowo – odsetkowych, płatnych w okresach miesięcznych , w wysokości i terminach wyszczególnionych w planie spłaty, który stanowi integralną część umowy.

harmonogramem, pożyczka miała być spłacana w równych ratach miesięcznych w terminie od 15 sierpnia 2015 r. do 15 lipca 2025 r. W harmonogramie wskazano termin spłaty pożyczki, kwotę kapitału, kwotę odsetek i wysokość raty łącznie oraz saldo zadłużenia po spłacie raty.

§ 6ust.

5 umowy wpłaty są przez Bank zaliczane na poczet należności w następującej kolejności: prowizje i opłaty, odsetki od zadłużenia przeterminowanego, odsetki zaległe, zadłużenie przeterminowane z tytułu pożyczki, odsetki bieżące, zadłużenie z tytułu pożyczki. W § 15 ust. 1 umowy pouczono, że pożyczkobiorca uprawniony jest do odstąpienia o umowy w terminie 14 dni od jej zawarcia. W dalszych paragrafach tego postanowienia wskazano sposób skorzystania z tego uprawnienia i skutki odstąpienia od umowy, a także wysokość odsetek za dzień korzystania z pożyczonej kwoty. Nie doszło zatem do naruszenia przepisu art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o kredycie konsumenckim. Umowa określa również i jakie inne koszty pożyczkobiorca zobowiązany jest ponieść – z § 2 umowy wynika, że tym innym kosztem jest prowizja za udzielenie pożyczki w kwocie 5.806,79 zł. Nadto za wyszczególnione w § 3 umowy czynności Bank pobiera prowizje i opłaty w wysokości wskazanej w tym postanowieniu umowy. Paragraf 3 zawiera również postanowienia wskazujące na możliwość zmiany wysokości tych opłat i prowizji w określonych wypadkach. Na uwzględnienie zasługiwał natomiast zarzut naruszenia przepisu art. 30 ust. 1 pkt 7 i 8 u.k.k. w zakresie odnoszącym się do sposobu ustalenia wysokości rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania.

art. 5 pkt 12 u.k.k. rzeczywista roczna stopa oprocentowania to całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym. Całkowity koszt kredytu to wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, w szczególności:

1. a)odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże jeżeli są znane kredytodawcy oraz
2. b)koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach, - z wyjątkiem kosztów opłat notarialnych ponoszonych przez konsumenta, o czym stanowi art. 5 pkt 10. Jak wynika z postanowień umowy, rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynosiła 12,69%, a jako podstawę jej ustalenia, podano w umowie, że przyjmuje się, że „umowa pożyczki będzie obowiązywać przez czas, na który została zawarta oraz że (...) SA i pożyczkobiorca wypełnią zobowiązania wynikające z umowy pożyczki w terminach określonych w umowie. Z powyższych postanowień wynika, że do wyliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania przyjmowana jest kwota pożyczki, stanowiąca sumę środków udostępnionych powódce – całkowita kwota pożyczki i prowizji banku oraz – co wynika z harmonogramu spłaty pożyczki - że od tej kwoty bank nalicza odsetki. Nadto zauważyć należy, że umowa definiowała pojęcia: kwota kredytu i całkowita kwota kredytu. W ocenie Sądu, powyższa praktyka jest niezgodna z wynikającymi z u.k.k. zasadami ochrony praw konsumentów. W wyroku z 21 kwietnia 2016 r. C-377/14 (...) w punkcie 87. stwierdził, że niezgodnie z prawem jest włączenie do całkowitej kwoty kredytu kwot należących do całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta, gdyż to powoduje zaniżenie (...), co z kolei wypacza informacje udzielane kredytobiorcy, który na podstawie tego wskaźnika może porównywać oferty różnych banków. Ustawa o kredycie konsumenckim wyłącza koszty kredytu z zakresu pojęcia całkowitej kwoty kredytu. Całkowita kwota kredytu (art. 5 pkt 7 u.k.k.) będąca maksymalną kwotą wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty, suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, stanowi jedną z podstawowych informacji mających wpływ na podjęcie przez konsumenta decyzji o zaciągnięciu kredytu. Całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta (art. 5 pkt 8 u.k.k.) jest to natomiast suma całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu, natomiast pozaodsetkowe koszty kredytu (art. 5 pkt 6 u.k.k.) to wszystkie koszty, które konsument ponosi w związku z umową o kredyt konsumencki, z wyłączeniem odsetek. Wobec tego, informacja o całkowitej wysokości faktycznie kredytowanych środków powinna być jasna i precyzyjna. Tymczasem postanowienie § 1 ust. 5 takie nie jest. Nie wiadomo bowiem jaka kwota faktycznie została przyjęta do ustalenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, tj. czy całkowita kwota pożyczki (66. 868,97 zł) czy kwota ta powiększona o kredytowaną prowizje (5.806,79 zł). Fakt, że do ustalenia tego wskaźnika przyjęto sumę całkowitej kwoty kredytu oraz prowizję, wynika dopiero z harmonogramu spłat. W wyroku z dnia 30 stycznia 2019 r., (sygn. I NSK 9/18, opubl. LEX nr 2643248), Sąd Najwyższy wskazał, że w aktualnym stanie prawnym nie jest dopuszczalne prezentowanie tej samej kwoty (np. opłaty przygotowawczej, prowizji itp.) zarówno w ramach całkowitej kwoty kredytu (tut. "kwota kredytu"), jak i w kosztach kredytu. I to nawet wówczas, gdy składniki kosztów kredytu są kredytowane przez kredytodawcę. Za taką tezą, jak podniósł Sąd Najwyższy, przemawia wyraźna treść art. 5 pkt 7 u.k.k.. Przepis ten stanowi, że całkowita kwota kredytu to maksymalna kwota wszystkich środków pieniężnych udzielonych przez bank, ale nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty, suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmująca kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi kredytobiorcy. Celem kredytobiorcy nie jest wzięcie kredytu na same prowizje i koszty dla banku, ale na inne cele wyznaczone sobie przez konsumenta. Ze wskazanego wyżej orzeczenia wynikają dwa istotne wnioski - po pierwsze, składniki kosztu kredytu mogą być kredytowane przez kredytodawcę, a po drugie, prowizja - nawet jeśli jest kredytowana - nie może być wykazywana w umowie w kwocie kredytu, tylko powinna znajdować się w kosztach kredytu. Istota omawianego zagadnienia została wyjaśniona w wyroku (...) z dnia 21 kwietnia 2016 r., C-377/14. Sprowadza się ona, najogólniej rzecz ujmując, do tego, że włączenie jakiejkolwiek kwoty należącej do całkowitego kosztu kredytu do całkowitej kwoty kredytu może mieć wpływ na obliczenie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania i w konsekwencji może wpłynąć na prawidłowość informacji, które kredytodawca powinien wskazać w danej umowie o kredyt. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Pozwany Bank naruszył zatem zdaniem Sądu art. 30 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Zauważyć również należy, że takie koszty kredytu jak skredytowane prowizje nie mogą być oprocentowane, gdyż nie można kwoty stanowiącej koszt kredytu (a taką jest prowizja) doliczać do kwoty kapitału. Prowizja dla Banku nie może być jednocześnie kosztem i kapitałem pożyczonym klientowi. Celem kredytobiorcy nie jest wzięcie pożyczki na spłatę prowizji, ale wzięcie pożyczki na inne cele. Również art. 69 prawa bankowego potwierdza to rozumowanie. Jeśli Bank zdecydował się na skredytowanie prowizji, to mógłby ją rozłożyć w formie nieoprocentowanych rat. Dodatkowo za taką interpretacją przemawia treść art. 5 pkt 7 u.k.k. Fakt, że umowa zawiera postanowienie, że koszty te zostały kredytowane na wniosek kredytobiorcy nie ma znaczenia, gdyż w żaden sposób nie sanuje naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. Dla oceny naruszenia tego przepisu istotne jest jedynie to, że kredytodawca naliczał odsetki od kwot, które nie zostały faktycznie postawione do dyspozycji konsumenta. Ponadto, pozwany Bank nie wykazał, by omawiane postanowienia były w jakikolwiek sposób negocjowane przez konsumenta (art. 385 1 § 4 k.c.). W konsekwencji nie sposób podzielić argumentacji pozwanego Banku, że konsument zdecydował o przeznaczeniu części kwoty kredytu na pokrycie ww. kosztów, albowiem wskazane wyżej koszty nie zostały postawione do jego dyspozycji. Faktyczna kwota pożyczki dotyczyła bowiem kwoty 66.868,97 zł, co wynika z wydruku uruchomienia pożyczki. Bank naliczał odsetki zarówno od kwoty faktycznie wypłaconej, jak i od kwoty prowizji, a fakt ten miał bezpośredni wpływ na wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (art. 24 ust. 1 pkt 1 ukk.). Tymczasem

wypracowanym dotychczas orzecznictwem, od prowizji i innych kosztów kredytu kredytodawca przy kredycie konsumenckim nie może naliczać odsetek, nawet jeśli je kredytuje ( por. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 30 stycznia 2019 r. w sprawie o sygn. akt I NSK 9/18). Kredytodawca może naliczać oprocentowanie, co wynika z definicji rocznej rzeczywistej stopy oprocentowania zawartej w art. 5 pkt 12 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o kredycie konsumenckim, tylko od całkowitej kwoty kredytu. Całkowita kwota kredytu w rozumieniu art. 5 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim nie obejmuje natomiast kredytowanych kosztów, a więc prowizji i opłat. Pozwany Bank poprzez oprocentowanie skredytowanej prowizji zaniżył więc koszty kredytu i (...), co dodatkowo stanowiło naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k,

którym umowa o kredyt konsumencki powinna określać rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia. Stanowisko w tym zakresie zajął już (...) w wyroku z dnia 21 kwietnia 2016 r., w sprawie C-377/14, wskazując, że: „Jako, że pojęcie "całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta" zostało zdefiniowane w art. 3 lit. h dyrektywy 2008/48/WE jako "suma całkowitej kwoty kredytu i całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta", wynika z tego, że całkowita kwota kredytu i całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta są pojęciami odrębnymi i, że w związku z tym całkowita kwota kredytu nie może obejmować żadnych kwot należących do całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta. (...)art. 3 lit. I i art. 10 ust. 2 dyrektywy 2008/48/WE, a także pkt I załącznika I do rzeczonej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że całkowita kwota kredytu i kwota wypłat określają całość kwot udostępnianych konsumentowi, co wyklucza kwoty powiązanie przez kredytodawcę z pokryciem kosztów związanych przez kredytodawcę z udzieleniem odnośnego kredytu, które to kwoty nie są w rzeczywistości wypłacane konsumentowi". Z uwagi na powyższe, jak podnosi się w orzecznictwie, "przedsiębiorca jest jedynie uprawniony do naliczania odsetek za środki udostępnione konsumentom. Środki udostępnione to te, którymi może świadomie i swobodnie rozporządzać" (wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 11 grudnia 2015 r., sygn. akt XVII AmA 125/14). Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że wadliwość umowy pożyczki z dnia 6 lipca 2015 r. odnośnie do naliczenia oprocentowania sprowadza się do tego, że pozwany Bank podał w umowie - wbrew wymaganiu z art. 5 pkt 12 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim - nieprawidłową stawkę (...), gdyż została ona wyliczona w oparciu o kwotę odsetek ustaloną na podstawie kwoty kredytu, której częścią była niewypłacona konsumentowi prowizja. Zostały zatem w ocenie Sądu spełnione przesłanki uzasadniające złożenie przez powódkę oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Oświadczenie w tym przedmiocie powódka W. S. złożyła pismem z dnia 19 sierpnia 2024 r., w którym powołała się między innymi na naruszenie przepisu art. 30 art. 1 pkt 7 i 8 ustawy o kredycie konsumenckim w zakresie nieprawidłowego ustalenia wysokości rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Oświadczenie to zostało doręczone pozwanemu Bankowi w dniu 21 sierpnia 2024 r., co nie było sporne. Oświadczenie powyższe zostało złożone z zachowaniem terminu przewidzianego przepisem art. 45 ust. 5 u.k.k. Pod pojęciem „wykonanie umowy” należy rozumieć sytuację, w której należycie wypełniono wszystkie obowiązki w ramach stosunku kredytu konsumenckiego, w tym obowiązki powstające z mocy ustawy, przy czym chodzi zarówno o obowiązki dotyczące świadczenia głównego i świadczeń ubocznych, tak po stronie konsumenta jak i kredytodawcy, wykonane dobrowolnie lub przymusowo. Wykonanie umowy następuje w dniu, w którym strony wywiążą się z wszystkich obowiązków ciążących na nich na podstawie umowy. W typowych przypadkach umowę o kredyt konsumencki uznaje się za wykonaną w dniu, w którym konsument spłacił ostatnią należność z tytułu tej umowy na rzecz kredytodawcy. Jeżeli zatem konsument wykona umowę, a następnie złoży w ciągu roku oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, wówczas jest on zwolniony z wszystkich poniesionych już kosztów (wykonanie umowy zakłada wywiązanie się z wszystkich obowiązków), a po stronie kredytodawcy powstaje obowiązek zwrotu kosztów kredytu (za wyjątkiem kosztów ustanowienia zabezpieczeń kredytu ( por. komentarz do art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim: T. Czech, WKP 2018, SIP LEX, M. Stanisławska, Warszawa 2018, SIP Legalis). Przedmiotowa umowa została zawarta na okres 120 miesięcy, licząc od dnia 15 sierpnia 2015 r. Powódka spłaciła kredyt w terminie do dnia 23 sierpnia 2023 r. i w tym dniu doszło do wykonania łączącej strony umowy. Termin do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego upłynąłby zatem 23 sierpnia 2024 r. Oświadczenie złożone pismem z dnia 19 sierpnia 2024 r., doręczonym 21 sierpnia 2024 r., nie było zatem spóźnione i wywołało skutek prawny polegający na tym, że powódka zobligowana jest do zwrotu kredytu bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Ustalenie, że przedmiotowa pożyczka jest kredytem darmowym w rozumieniu cytowanego przepisu oznacza, że powódka zobligowana jest do zwrotu jedynie udzielonego jej kapitału pożyczki, a zatem kwoty 66. 868,97 zł. Nie było pomiędzy stronami sporne, że na poczet spłaty pożyczki powódka zapłaciła: 72. 675,76 zł tytułem kapitału, 5.806,79 zł tytułem prowizji, 39.814,88 zł tytułem odsetek, 523,36 zł tytułem odsetek skapitalizowanych, 0,01 zł tytułem odsetek karnych. W toku wykonywania umowy powódka zapłaciła nadto łącznie 200 zł tytułem opłaty za zmianę warunków umowy. Z uwagi na spłatę pożyczki przez umówionym terminem, pozwany Bank zwrócił powódce kwotę 1.097,30 zł tytułem części prowizji. Powódka poniosła zatem koszty prowizji w kwocie 4.709,49 zł (5.806,79 zł – 1.097,30 zł). Fakt ten wynika również zaświadczenia wystawionego przez pozwany Bank – pisma z dnia 9 października 2024 r. ( k.16-18), którego prawdziwość i wiarygodność nie była kwestionowana. Pozwany Bank zobowiązany jest zatem do zwrócenia powódce – jako nienależnego świadczenia – kwoty 45.247,74 zł, tj. kwoty 39.814,88 zł tytułem odsetek umownych + kwoty 523,36 zł tytułem odsetek skapitalizowanych +kwoty 0,01 zł tytułem odsetek karnych + kwoty 4.709,49 zł tytułem prowizji + kwoty 200 zł tytułem opłat za zmianę warunków umowy). Łącznie daje to kwotę 45.247,74 zł. Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie I wyroku zasądził od pozwanego (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powódki W. S. kwotę 45.247,74 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 13 listopada 2024 r. do dnia zapłaty i w punkcie II oddalił powództwo w pozostałym zakresie, tj. w zakresie kwoty 1.097,30 zł, tytułem części prowizji, ta kwota bowiem została już powódce przez pozwany Bank zwrócona w dniu 24 sierpnia 2023 r. Powódka natomiast domagała się w procesie zwrotu całej kwoty prowizji, tj. 5.806,79 zł. O odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd orzekł

art. 481 § 1 k.c., mając na uwadze, że w piśmie z dnia 29 października 2024 r. powódka wezwała pozwany Bank do zwrotu świadczenia, które okazało się nienależne z uwagi na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego w terminie 14 dni od doręczenia pisma. Pismo zostało doręczone 4 listopada 2024 r., co wynika z wydruku ze strony internetowej operatora pocztowego, a zatem pozwany Bank winien dokonać zapłaty w terminie do dnia 12 listopada 2024 r. Skoro tego nie uczynił, żądanie zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 13 listopada 2024 r., należało uznać za uzasadnione. Ustalenia faktyczne nie były pomiędzy stronami sporne, gdyż spór stron sprowadzał się wyłącznie do kwestii oceny prawnej a ustalenia w tym zakresie Sąd poczynił na podstawie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, co do których nie powziął żadnych wątpliwości i które również przez strony nie były kwestionowane. Sąd za wiarygodne uznał także zeznania powódki W. S., albowiem korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Sąd na rozprawie 11 września 2025 r. postanowił pominąć wnioski dowodowe stron o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości. Zważywszy bowiem, że przedmiotem sporu była jedynie kwestia oceny prawnej, dowód z opinii biegłego zmierzałby jedynie do przedłużenia postępowania. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 100 k.p.c., który stanowi, że w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Powódka wygrała niniejszą sprawę w 97,63% (45.247,74 zł z żądanej kwoty 46.345,04 zł), zaś przegrała w 2,37 %. Pozwany Bank wygrał sprawę w 2,37 % i przegrał w 97,63 %. Na koszty procesu, które pozwany Bank- jako przegrywający proces w 97,63 % jest zobowiązany jest zwrócić powódce złożyła się opłata od pozwu w kwocie 1.000 zł, wynagrodzenie pełnomocnika powódki w osobie radcy prawnego w kwocie 3.600 zł (§ 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) i opłata skarbowa od złożonego dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17 zł. 97,63 % ww. kwoty 4.617 zł to 4.507,57 zł. Z kolei powódka obowiązana jest, proporcjonalnie do wyniku procesu, zwrócić pozwanemu Bankowi 2,37 % poniesionych przez niego kosztów, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 3.600 zł obliczone na podstawie ww. przepisów Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz opłata skarbowa od złożonego dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17 zł, tj. kwotę 85,72 zł ( 3.617 zł x 2,37 %). Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie 3 wyroku zasądził od pozwanego (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powódki W. S. kwotę 4.421,85 zł (4.507,57 zł – 85,72 zł) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Ww. kwota została zasądzona wraz z wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty,

e znowelizowanym brzmieniem art. 98 k.p.c., w myśl którego, od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty (art. 98 § 1 1 k.p.c.).