kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Stosownie do treści art.
kc jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Postanowienie § 3 cytowanego przepisu stanowi natomiast, iż nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. W niniejszej sprawie bezspornym jest , iż pozwana miał przymiot konsumenta. Odnosząc się do pojęcia „główne świadczenia stron” wskazać należy , iż pojęcie to należy rozumieć wąsko i odnieść do essentialia negotii umowy, a więc takich jej elementów konstrukcyjnych, bez których uzgodnienia nie doszłoby do zawarcia umowy pożyczki. Chodzi więc o klauzule regulujące świadczenia typowe dla danego stosunku prawnego, stanowiące te jego elementy, które konstytuują istotę danego porozumienia. Mając na względzie treść art. 720 §1 kc będą to kapitał pożyczki z jednej strony oraz wynagrodzenie za jego korzystanie (odsetki kapitałowe) z drugiej. Prowizja od pożyczki jako koszt pozaodsetkowy nie jest świadczeniem głównym stron umowy pożyczki. W ocenie Sądu zapisy umowy nakładające na pozwaną obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej - prowizji w kwocie 378,72 zł faktycznie nie zostały z pozwaną uzgodnione indywidulanie. Zgodnie z treścią art.
kc nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. Wskazać przy tym należy, iż stosownie do treści art.
kc ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidulanie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje. Kolejnym jednak koniecznym warunkiem uznania za abuzywne danego postanowienia umownego w rozumieniu art.
kc jest kształtowanie przez sporne postanowienie umowne praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, przy czym na skutek tej sprzeczności musi dojść do rażącego naruszenia jego interesów. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż istotą dobrego obyczaju jest szeroko rozumiany szacunek do drugiego człowieka, sprzeczne z obyczajami będą więc takie działania, które zmierzają do niedoinformowania, dezinformacji, wykorzystania naiwności lub niewiedzy klienta. Natomiast termin „interesy konsumenta” należy rozumieć szeroko , nie tylko jako interes ekonomiczny, ale również przy uwzględnieniu aspektu zdrowia konsumenta i jego bliskich oraz dyskomfortu konsumenta, spowodowanego takimi czynnikami jak strata czasu, dezorganizacja życia, niewygoda, nierzetelne traktowanie, przykrości, naruszenie prywatności, doznanie zawodu , itd. W ocenie Sądu nałożenie na pozwaną opłaty – prowizji w kwocie 378,72 zł, która wynosiła nieco ponad 10 % kwoty udzielonej pożyczki, nie stanowiło rażącego naruszenia dobrych obyczajów, rzetelności kupieckiej i uczciwości, stąd brak jest podstaw do uznania postanowień umowy z dnia 15.12.2023 r. w zakresie ustalenia wysokości prowizji za abuzywne. Również odsetki kapitałowe, choć z całą pewnością nie były niskie, to jednak mieściły się w granicy maksymalnych, zarówno w dniu zawarcia umowy jak również przez cały okres jej trwania. Pozwana decydując się na pożyczkę oferowaną w sektorze pozabankowym godziła się na ich poniesienie. Zgodnie z treścią art. 481 § 1 kc jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Zgodnie z treścią art. 481§ 2 1 kc maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). Wobec powyższego należało uznać, iż pozwana jest zobowiązana do zapłaty na rzecz powoda kwoty 3 500 zł jako kwoty udzielonej pożyczki wynikającej z umowy zawartej z powodem, kwoty 378,72 zł. tytułem niespłaconej prowizji od umowy pożyczki oraz kwotę 51,78 zł. Tytułem odsetek kapitałowych pozostających do spłaty. W konsekwencji Sąd uwzględnił powództwo zasądzając od pozwanej na rzecz powoda dochodzone pozwem kwoty wraz ze wskazanymi w wyroku odsetkami zgodnymi z żądaniem pozwu w zakresie kwot należności głównej oraz prowizji. (punkt I wyroku). Sąd nie zasądził jednocześnie odsetek od kwoty 51,78 jako skapitalizowanych odsetek uznając je za niezasadne i w tej części powództwo oddalił (punk II wyroku). Jednocześnie w punkcie III wyroku, Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1 117 zł wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu. Powód wygrał proces zdecydowanej części tj. co do całej dochodzonej pozwem kwoty, a jedynie Sąd nie orzekł o odsetkach od kwoty 55,78 zł. Tym samym o kosztach procesu Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 98 § 1 kpc. Zgodnie z treścią tego przepisu strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Natomiast stosownie do treści art. 98 § 3 kpc do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Stosownie do powyższego przepisu Sąd uznał, iż pozwana jako strona przegrywająca proces, jest zobowiązana zwrócić powodowi uzasadnione i celowe koszty procesu poniesione przez powoda w łącznej kwocie 1 117 zł , na którą składały się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 900 zł ustalone zgodnie z treścią § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, koszty uiszczonej opłaty od pozwu w kwocie 200 zł oraz koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. O odsetkach należnych od kosztów procesu Sąd orzekł zgodnie z treścią art. 98 § 1 1 kpc, który stanowi, iż od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w punkcie III wyroku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.