Sygn. akt I ACa 1286/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2025 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek Protokolant: Edy
§1
i 3 kc oraz 385 2 kc wobec uznania części postanowień umowy z dnia 23 listopada 2005r za mające niedozwolony charakter przez to , iż ich treść nie była pomiędzy stronami indywidualnie negocjowana przed jej podpisaniem, a one , w przyjętym umownie kształcie, są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interesy powodów jako konsumentów. Zdaniem strony skarżącej postanowienia te nie realizują w szczególności tych normatywnych przesłanek oceny ich jako niedozwolonych. Bank podnosił także , że Sąd naruszył także przepis art.
§1
kc przez to , że nie odniósł przeprowadzonej przez siebie oceny abuzywności , indywidualnie do każdego z tych , kwestionowanych przez kredytobiorców postanowień , a jego ocena ma charakter generalnego uogólnienia. Taka indywidualna ocena , szczególnie w odniesieniu do przesłanek naruszania ich treścią dobrych obyczajów i w sposób rażący , usprawiedliwionych interesów R. P.
(1)i A. P.
(1)powinna dotyczyć zapisów dotyczących spreadu walutowego i ryzyka kursowego, a takiej po stronie Sądu , zdaniem banku, zabrakło . Ów brak realizuje stawiany zarzut. Strona pozwana w tym kontekście podkreśliła , że powodowie świadomie wybrali rodzaj podpisanej umowy kredytowej z uwagi na korzyści z niej wynikające dla nich , większe aniżeli gdyby zawarli umowę kordytu złotowego. Mieli też możliwość przewalutowania kredytu na walutę polską, c/ art. 410 §1 i 2 kc w zw z art. 405 oraz 411pkt 2 kc wobec uznania spłacanych przez kredytobiorców rat ich zobowiązania , jako świadczenia nienależnego , w sytuacji gdy miały one podstawę prawną , a realizacja ich obowiązku odpowiadała zasadom współżycia społecznego. Strona pozwana w apelacji podniosła zarzut zatrzymania do kwoty udzielonego powodom kapitału [ 143 321, 87 zł ] Odwołała się przy tym do materialnoprawnego oświadczenia o skorzystaniu z tego zarzutu , które skierowała do R.i A. P.
(1)w dniu 14 lipca 2022r. Kredytobiorcy nie kwestionowali , w ramach postępowania odwoławczego , że oświadczenie to otrzymali. Odpowiadając na apelację , kredytobiorcy domagali się jej oddalenia jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia skarżącego banku kosztami postępowania apelacyjnego. Rozpoznając apelację Sąd Apelacyjny rozważył : W pierwszej kolejności wskazać należy , że dostrzegając oczywiste : niedokładność w zakresie oznaczenia strony pozwanej w komparycji zaskarżonego wyroku i pominięcie słowa „ powództwo „ w punkcie III jego sentencji, Sąd II instancji , działając z urzędu , na podstawie art. 350 §3 kc , usunął wskazaną oczywistą niedokładność i uzupełnił opisany brak / pkt I sentencji motywowanego wyroku/ Apelacja pozwanego banku prowadzi prowadzi do zmiany objętego nią wyroku tylko , w sposób określony w punkcie 2 sentencji , a przyczyna tej zmiany będzie wskazana w końcowej części uzasadnienia. W pozostałym zakresie środek odwoławczy (...) Banku (...) S.A. ulega oddaleniu , jako nieuzasadniony. Przechodząc do oceny apelacji strony pozwanej ,przypomnieć należy , że nie formułuje ona żadnych zarzutów natury procesowej oraz takich za pomocą których negowałaby dokonane przez Sąd niższej instancji ustalenia faktyczne doniosłe dla rozstrzygnięcia. To zaniechanie ma tę konsekwencję , że będąc związanym zarzutami procesowymi , Sąd Odwoławczy , jest zobowiązany przyjmować , że tak ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd Okręgowy jak i oparte na tej ocenie ustalenia są poprawne. Zatem ustalenia te przyjmuje za własne. W ich świetle , nie można podzielić jako trafnego żadnego z zarzutów materialnych , na których opiera się konstrukcja środka odwoławczego pozwanego banku. Nie ma racji strona pozwana formułując zarzuty materialne naruszenia art.
§1
i 2 kc w powiązaniu ze wskazanymi przez bank innymi przepisami kodeksu cywilnego oraz ustawy Prawo bankowe , a także art. 353 1kc w zw z art. 58 §1 kc Zostaną one omówione w sposób zbiorczy, skoro za ich pośrednictwem strona pozwana kwestionuje w istocie trzy elementy oceny Sądu I instancji: a/ to , że postanowienia umowy kredytowej, zakwestionowane przez powodów prowadzą do tego , że jest ona nieważna w całości , jako naruszająca zasadę swobody umów , mimo , że tak nie jest w sytuacji, gdy po stronie pozwanego banku wykluczona była swoboda w kształtowaniu kursu waluty szwajcarskiej wobec złotego , a rynkowy kurs stosował on do wszystkich transakcji walutowych , których dokonywał, b/ to , że mają charakter niedozwolony , w warunkach wypełnienia przez bank obowiązków informacyjnych wobec kredytobiorców, w odniesieniu w szczególności do mechanizmu waloryzacji / zastosowania klauzul przeliczeniowych / i ich konsekwencji dla wysokości obciążającego powodów zobowiązania oraz ryzyka walutowego, c/ trzecim elementem składającym się na tę apelacyjną krytykę są konsekwencje, które Sąd wyciągnął z potwierdzenia abuzywności części postanowień umowy z dnia 23 listopada 2005r., ustalając jej nieważność w całości przy uznaniu , iż narusza ona prawa i obowiązki kredytobiorców jako konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami , rażąco naruszając ich interesy. A taka niezasadna ocena prawna prowadzi do kolejnego błędu kwalifikacyjnego Sądu niższej instancji , który niezasadnie ocenia , iż , zwrotne roszczenie pieniężne powodów , obejmujące dotąd zapłaconą – dochodzona pozwem - bankowi kwotę jest usprawiedliwione w całości / oddalenie powództwa dotyczyło tylko części roszczenia w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie/. Zrelacjonowana pokrótce argumentacja jest chybiona , a w konsekwencji oceniany zarzut należy odeprzeć. Przepisy art.
i następnych k.c. dotyczące niedozwolonych postanowień umownych mają charakter szczególny , w stosunku do tych norm , które mają generalne zastosowanie do kształtowania przez kontrahentów treści umowy. Stanowią one implementację w polskim porządku prawnym , postanowień dyrektywy nr 93/13/ EWG, w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sądy krajowe, stosując prawo wewnętrzne, zobowiązane są tak dalece, jak jest to możliwe, dokonywać jego wykładni w świetle brzmienia i celu tej dyrektywy, tak aby osiągnąć przewidziany w niej rezultat, a zatem zastosować się do art. 288 akapit trzeci Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. /por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 VI 2016 r., C-377/14./. Przewidziana przez art.
kc sankcja bezskuteczności wobec konsumenta niedozwolonego postanowienia umownego, ma dla jego interesu i pozycji wobec drugiej – silniejszej strony kontraktu - działanie ochronne i jest dla niego obiektywnie korzystniejsza, aniżeli sankcja nieważności wynikająca z norm ogólnych kodeksu cywilnego. W ten sposób konsument jest chroniony przed upadkiem całej umowy. To on może zrezygnować z przysługującej mu ochrony prawnej przed nieuczciwymi postanowieniami czynności prawnej co spowoduje , że od jego swobodnej i uświadomionej decyzji zależy czy uznaje , iż jego interes przemawia dostatecznie za tym , że pomimo abuzywności niektórych spośród postanowień, umowa będzie nadal obwiązywać. Zatem normę
k.c. należy traktować jako lex specialis względem ogólnej regulacji kodeksowej . W konsekwencji , zarzuty niedozwolonego charakteru postanowień umowy zawartej w dniu 23 listopada 2005r , mogą być oceniane z punktu widzenia tylko tego przepisu. Decydująca dla oceny niedozwolonego charakteru postanowień umownych jest data podpisania umowy kredytowej oraz to, czy podmiot profesjonalny miał chociażby potencjalną możliwość, na ich podstawie , jednostronnego kształtowania zakresu obowiązków umownych konsumenta ,w tym poprzez mechanizm waloryzacji jego zobowiązania walutą franka szwajcarskiego. W tym kontekście za błędne należy uznać , wyrażone przez Sąd I instancji, w końcowej części motywów ocenianego instancyjnie orzeczenia poświęconych ocenie prawnej , stanowisko, zgodnie z którym umowa stron jest nieważna [ także ] na podstawie art. 58 §2 kc . Norma ta, z przyczyn o których była mowa wyżej, nie jest podstawą takiej oceny. Błąd ten jednak jest prawnie irrelewantny dla oceny zapadłego orzeczenia , który Sąd II instancji uznaje w okolicznościach faktycznych ustalonych w sprawie , za trafny. Sąd Okręgowy nie popełnił zarzucanych mu błędów zastosowania art.
§1
i 2 kc ,w powiązaniu z innymi powołanymi przez stronę skarżącą , trafnie przyjmując abuzywność postanowień umowy stron, w szczególności tych , określających sposób waloryzacji /przeliczenia / waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie, według Tabeli Kursów obowiązujących w (...) S.A. To ten właśnie mechanizm , na zastosowanie którego powodowie jako klienci banku, nie mieli żadnego realnego – rzeczywistego - wpływu , decydował o wysokości ich zobowiązania / salda kredytu /. Był wprowadzony jednostronnie przez kredytodawcę, na podstawie wzorca umownego i ostatecznie decydował o tym ile pieniędzy zostało ówcześnie R. i A. P.
(1)udostępnione przez udzielający kredytu podmiot oraz w jaki sposób poszczególne raty kapitałowo – kredytowe wpływały na rzeczywiste zmniejszenie ich długu kredytowego. Taki ich charakter prowadził do nieważności umowy jako całości albowiem nie mogła ona nadal funkcjonować, w warunkach uznania tych klauzul za nie wiążące kredytobiorców. Dodać jeszcze należy , iż jak wynika z ustaleń poczynionych w postępowaniu, żadne postanowienie umowne spośród tych , które składały się na mechanizm służący opisanym wyżej przeliczeniom , nie zostało z nimi indywidualnie uzgodnione. W szczególności bank nie dowiódł- mimo , że to na nim spoczywał obowiązek w tym zakresie- faktów pozwalających na wniosek przeciwny. Powodowie dokonali jedynie wyboru gotowego produktu przygotowanego przez przedsiębiorcę , w formie wzorca. Trzeba jeszcze dodać w tym kontekście , iż dla zrealizowania przesłanki rzeczywistego wpływu konsumenta na treść postanowień umownych nie wystarczy wykazanie, że dowiedział się o treści postanowień których niedozwolony charakter podnosi, w odpowiednim czasie, a strony prowadziły w tym przedmiocie negocjacje. Konieczne jest udowodnienie przez przedsiębiorcę , szczególnie jeżeli posługuje się przygotowanym przez siebie wzorcem , wspólnego ustalenia ostatecznej ich treści , w wyniku rzetelnych negocjacji, w ramach których konsument miał realny wpływ na treść określonego postanowienia umownego, chyba że zostało ono sformułowane przez niego i włączone do umowy na jego żądanie. / por. w tej materii także judykat Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2019r , sygn.IV CSK 443/18 , powołany za zbiorem Legalis /. Takich indywidualnych uzgodnień przed podpisaniem umowy z małżonkami P.
(1)nie było, w tym w szczególności w odniesieniu do postanowień określających sposób, w jaki kwota kredytu i sumy rat kapitałowo odsetkowych , będą przeliczane z waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie. W ocenie Sądu II instancji , kwestionowane przez powodów postanowienia umowne dotyczyły- wbrew stanowisku apelacyjnemu banku- świadczeń głównych stron. Za utrwalone w konsekwentnym orzecznictwie sądów powszechnych , a w szczególności Sądu Najwyższego, należy uznać zapatrywanie zgodnie z którym tak właśnie należy kwalifikować postanowienia umowne składające się na mechanizm przeliczeniowy , w kredytach denominowanych w walucie obcej [ waloryzowanych walutą obcą ] / por. powołane jedynie przykładowo wyroki Sądu Najwyższego: z 4 kwietnia 2019 r., sygn. III CSK 159/17, z 9 maja 2019 r., sygn. I CSK 242/18 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. V CSK 382/18., wskazane za zbiorem Legalis /. Obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu w oznaczonych terminach spłaty , stanowi główne świadczenie kredytobiorcy. Natomiast klauzula według której dochodzi do przeliczenia dokonywanych przez niego wpłat rat na walutę obcą [ w tym przypadku na franka szwajcarskiego ] wpływa na wysokość tego świadczenia. To z zastosowania tego mechanizmu wynika to , w jakiej wysokości świadczenie główne ma być spełnione, co tym bardziej upewnia poprawność takiej jej kwalifikacji. Wobec powyższego poddanie tych postanowień umownych kontroli pod kątem abuzywności jest możliwe tylko pod warunkiem, że nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny ( art.
§ 1zd.
drugie k.c.) a zatem jeżeli nie zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem , nie spełniając tym samym wymogu przejrzystości materialnej wynikającej z art. 4 ust. 2 oraz art. 5 dyrektywy nr 93/13. Jak wyjaśnił TSUE w wyroku z dnia 20 września 2017 r. w sprawie o sygnaturze C - 186/16, wymóg wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem oznacza, że warunek ten musi zostać zrozumiany przez konsumenta zarówno w aspekcie formalnym i gramatycznym, jak i w odniesieniu do jego konkretnego zakresu, tak aby właściwie poinformowany , a przy tym, jako osoba dostatecznie uważna i rozsądna , mógł nie tylko dowiedzieć się o możliwości wzrostu lub spadku wartości waluty obcej, ale również miał realną możliwość oszacowania konsekwencji ekonomicznych takiego potencjalnego następstwa dla swoich zobowiązań finansowych. Zdaniem Sądu II instancji, ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu nie dają dostatecznych podstaw do uzasadnionego przyjęcia, iż w momencie zawierania umowy kredytobiorcy mieli możliwość uzyskania pełnego rozeznania co do wysokości świadczenia, które będą mieli obowiązek spełnić oraz i w szczególności , co do ryzyka zmiany kursu waluty w przyszłości i wpływu tej zmiany na rzeczywiste saldo ich zobowiązania , przekładające się wprost na jego sytuację ekonomiczną , w dającym się przewidzieć realnie okresie , zważywszy , iż [ w wypadku powodów ] mieli związać się z bankiem węzłem obligacyjnym na okres trzydziestu lat. W szczególności brak było , w dniu zawierania umowy , możliwości ustalenia wysokości zobowiązania ratalnego kredytobiorców wobec banku , / rat kapitałowo - odsetkowych / albowiem wysokość ta zależna była od danych zamieszczonych w nieokreślonej w umowie Tabeli Kursów, stosowanej przez bank . Przy tym sposób zamieszczania w niej tych danych także był pozostawiony wyłącznej jego decyzji. Klienci – konsumenci - nie mieli możliwości ich sprawdzenia ani, tym bardziej, jakiegokolwiek wpływu na ich rzeczywistą wysokość. Tym samym warunek jednoznaczności klauzuli denominacyjnej /przeliczeniowej i kursowej/ , nie został w umowie stron spełniony. / por. w tej materii także stanowisko SN zawarte w judykacie z 19 kwietnia 2021r., sygn. III CSK 159/17- powołanym za zbiorem Lex /. Okoliczności ustalone w sprawie nie pozwalają na potwierdzenie , iż powodowie zostali, przed podpisaniem umowy, w sposób jasny , możliwie pełny i zrozumiały poinformowani o ryzyku walutowym, związanym z możliwością niekorzystnych zmian kursu franka szwajcarskiego w czasie. Przy tym nie można uznać, że obowiązek ten został spełniony przez bank, który poprzestał na ogólnym pouczeniu o możliwości wzrostu kursu w czasie trwania umowy i wynikającym stąd wpływie na wzrost zakresu obowiązku finansowego powodów. Dodać do tego należy , iż dla potwierdzenia wypełnienia przez bank obowiązków informacyjnych dotyczących ryzyka kursowego , nie jest wystarczające odebranie od konsumenta standardowego oświadczenia, iż o takim ryzyku został poinformowany, a taką formę właśnie przybrało oświadczenie małżonków P.
(1). / por. w tej materii także wyrok SN z 27 listopada 2019r., sygn. II CSK 483/18 powołany za zbiorem Lex /. Zgodnie z aktualnie obowiązującą w judykaturze wykładnią art.
§1k.c.
nie budzi wątpliwości, iż postanowienia umowy, które określają zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, a także spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych. / por. wskazane tylko ilustracyjnie orzeczenia SN z 27 lutego 2019 r. sygn. II CSK 19/18 i z 29 października 2019 r. sygn. V CSK 382/18 , powołane za zbiorem Legalis / Klauzule takie mają charakter abuzywny, gdyż kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy. Przy czym sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie tych interesów polega w tym wypadku na uzależnieniu wysokości świadczenia banku i konsumenta od swobodnej decyzji silniejszej strony stosunku zobowiązaniowego / przedsiębiorcy/. / por. tylko ilustracyjnie wyroki SN z 13 grudnia 2018 r., sygn. V CSK 559/17 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 382/18 powołany za zbiorem Legalis /. Stąd nietrafną jest argumentacja strony skarżącej podnoszona w ramach zarzutu naruszenia art.
§1
kc , iż Sąd I instancji nie dokonał prawidłowej oceny postanowień umowy składających się na mechanizm przeliczeniowy z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów , doniosłych dla pozycji powodów wobec banku – przedsiębiorcy , w ramach stosunku umownego ani też nie wskazał dlaczego te kryteria ustawowe uznaje w rozstrzyganej sprawie za spełnione. Nie ma też racji strona skarżąca , twierdząc w ramach motywów tego zarzutu , iż świadczenie kredytobiorców było od samego początku jednoznacznie oznaczone , odwołując się do faktu , iż umowa zawarta przez strony miała charakter kredytu denominowanego a suma kapitału określona w walucie szwajcarskiej. Powodowie chcieli uzyskać pieniądze w walucie polskiej, z przeznaczeniem na pokrycie kosztów budowy przez (...) spółkę z o. o. w K. , budynku wielorodzinnego , w którym znajdzie się ich lokal mieszkalny, położony w K. przy ul. (...). Od banku otrzymali złotówki i w tej walucie także spłacali do lutego 2019r., swoje zobowiązanie zwrotne wobec oponenta procesowego. Rozmiar tak sumy kapitału oraz skala ich długu , będąc kształtowanymi przez oznaczony przez bank jednostronnie mechanizm przeliczenia, w ramach mechanizmu denominacji , wyklucza przyjęcie argumentów strony skarżącej za uzasadnione. Dlatego , ocenie Sądu Apelacyjnego, postanowienia łączącej strony umowy, zawartej w dniu 23 listopada 2005r., w zakresie ryzyka walutowego oraz określające wskazany wyżej sposób dokonywania przeliczeń walut polskiej i szwajcarskiej , w odwołaniu się do danych kursowych kształtowanych jednostronnie przez bank, przybierających postać przygotowanych przezeń i obowiązujących w banku (...), uznać należy, za niedozwolone Nie ma znaczenia dla tej oceny to, w jaki sposób umowa w rzeczywistości była wykonywana i czy oraz w jaki sposób , po jej zawarciu , zmieniała się jej treść. / por. także uchwalę[ 7] Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. III CZP 29/17 powołaną za zbiorem Lex. Przechodząc do oceny skutków niedozwolonego charakteru tych postanowień , wskazać na wstępie należy , iż zgodnie z treścią uchwały SN z dnia 7 maja 2021 sygn. III CZP 6/21 , powołanej za zbiorem Lex /, której stanowisko Sąd II instancji, w składzie rozpoznającym sprawę podziela, niedozwolone postanowienie umowne jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który ewentualnie może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną. W rozpoznawanej sprawie , o czym była już uprzednio mowa , stanowisko powodów było jednoznaczne co do tego, iż[ żądając od początku sporu zwrotu części dotąd spełnionych świadczeń] , nie są zainteresowani , w warunkach abuzywności części postanowień, w utrzymaniu w dalszym ciągu umowy jako obowiązującej pomiędzy stronami. Eliminacja tych postanowień z umowy powoduje brak możliwości określenia mechanizmu oznaczenia wysokości świadczenia jakie konsumenci - kredytobiorcy - mają otrzymać od drugiej strony- skoro- jak w rozstrzyganej sprawie - otrzymali świadczenie w walucie polskiej po jego przeliczeniu według kursu / ceny / kupna waluty szwajcarskiej oraz zostali zobowiązani zwrócić na rzecz banku , w ramach umowy kredytu denominowanego w walucie szwajcarskiej , w odwołaniu się do kursu jej sprzedaży przez pozwany bank, wedle którego, [ w stanie faktycznym rozstrzyganej sprawy ] przeliczana miała być wpłata złotówkowa, mająca prowadzić do ograniczenia długu R. i A. P.
(1). Zgodnie ze stanowiskiem TSUE wyrażonym w motywach wyroku z dnia 3 października 2019r sygn. C – 260/18 , postanowienie art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 , należy wykładać w ten sposób [a jest to wykładania, którą Sądy krajowe muszą brać pod uwagę przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw], iż stoi ono na przeszkodzie wypełnianiu luk w umowach spowodowanych eliminacją klauzul uznawanych za niedozwolone , wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, nie będących przepisami dyspozytywnymi lub takimi , które będą mieć zastosowanie dlatego , że strony umowy wyrażą na to wolną i uświadomioną zgodę. Takiej regulacji ,[ jak dotąd] w polskim porządku prawnym brak. Nie można też w sposób usprawiedliwiony przyjmować , że wolą stron w listopadzie 2005r. było zawarcie umowy kredytu waloryzowanego walutą obcą , bez mechanizmu waloryzacji wzajemnych świadczeń , na podstawie kursów waluty polskiej i szwajcarskiej, przy równoczesnym pozostawieniu wskaźnika referencyjnego LIBOR, stosowanego tylko w kredytach walutowych oraz kredytach waloryzowanych do takiego zagranicznego pieniądza[ które z punktu widzenia interesów umownych kredytobiorców , są traktowane tak jak kredyty złotowe] Analiza treści pozostałych postanowień umownych w tym w szczególności tych , które określały sposób wypłaty kwoty kredytu i warunki jej spłaty, takiemu zamiarowi w sposób nie budzący wątpliwości zaprzecza , by przypomnieć tylko sposób określenia wysokości należności odsetkowej i sposobu jej wyrażenia. Skoro tak , to uzasadnionym jest wniosek zgodnie z którym tego rodzaju zabiegi , jakie postuluje bank motywując omawiane zarzuty materialne , mające polegać na utrzymaniu umowy w mocy, są - szczególnie przy stanowczym- zrelacjonowanym wyżej , stanowisku procesowym powodów , niedopuszczalne, skoro prowadziłoby to , do tak znacznego przekształcenia umowy, iż wywołałoby skutek nie dający się pogodzić z charakterem stosunku prawnego nawiązanego przez strony. Trzeba także podkreślić , iż eliminacja postanowień niedozwolonych o ile nie miałoby prowadzić do nieważności umowy jako całości , musi zapewniać to , że prawa i obowiązki stron są nadal ściśle oznaczone i w tym zakresie nie zachodzi skutek deformacji regulacji umownej, [także z punktu widzenia celu jaki strony chciały osiągnąć, wyrażając wzajemny konsens poprzez zawarcie umowy kredytowej określonego rodzaju, na oznaczonych naówczas warunkach]. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju deformacja , przy aprobacie dla argumentacji apelacyjnej banku , zwłaszcza zaważywszy na charakterystyczne elementy kredytu waloryzowanego walutą obcą , miałaby przy jej potencjalnym utrzymaniu , miejsce. Już tylko uzupełniająco i na marginesie , wobec kolejnych argumentów skarżącego , co do tego, że powodowie wybrali samodzielnie rodzaj kredytu i byli uprawnieni do jego przewalutowania wskazać należy , iż z ich ,[ a w szczególności R. P. k. 198 v akt] , zeznań wynika, iż jedynym kredytem jaki zaoferował bank w ich ówczesnej sytuacji finansowej był kredyt denominowany we franku szwajcarskim, a nie zostali poinformowani o możliwości spłacania zobowiązania bezpośrednio w walucie kredytu. Zważywszy na datę oceny abuzywności postanowień umownych, potencjalna możliwość przewalutowania / którego warunków nota bene skarżący nie podaje/ dla oceny roszczenia ustalającego, jest pozbawiona znaczenia prawnego. Nie ma racji strona pozwana podnosząc zarzut naruszenia art. 410 §1 i 2 kc w zw z art. 405 kc oraz 411 pkt 2 kc Biorąc pod rozwagę , w czym bank upatruje naruszenia tych przepisów poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie , polegające na niewłaściwej kwalifikacji świadczenia objętego roszczeniem pieniężnym powodów , jako nienależnego, zarzut ten nie jest trafny. Strona skarżąca nie dostrzega , że to, co R. i A. P.
(2)objęli tym roszczeniem stanowi część świadczenia pieniężnego , które spełnili na rzecz (...) S.A. ,w wykonaniu umowy kredytowej . Uwzględnione zaskarżonym wyrokiem roszczenie zwrotne jest wynikiem uznania , iż podstawa świadczeń wzajemnych stron od samego początku nie istniała, wobec nieważności umowy , która była dla nich źródłem i racją prawną./ condictio sine causa /. Pozwany bank w sposób nieuzasadniony w swojej argumentacji o realizacji tego zarzutu, odwołuje się także do noprmy art. 411 pkt2 kc uznając , że w oparciu o nią nie jest zobowiązany do zwrotu tego świadczenia na ich rzecz . Przepis ten nie może mieć dla oceny roszczenia pieniężnego powodów zastosowania albowiem dotyczy przypadków wyłączenia takiego obowiązku w zupełnie odmiennej , niż ustalona w rozstrzyganej sprawie sytuacji. Takiej , w której tylko i wyłącznie wzgląd na szczególne wartości o charakterze moralnym usprawiedliwiają takie wyłączenie , po stronie podmiotu znajdującego się wyjątkowej sytuacji. Taka po stronie (...) S.A. w sposób oczywisty nie ma miejsca. Sąd II instancji uznał za niezasadny , podniesiony na apelacyjnym etapie sporu stron przez bank , zarzut zatrzymania do kwoty udzielonego powodom kapitału. Powołując się na mogące być uznane za ukształtowane najbardziej aktualne orzecznictwo SN , co do merytorycznej zasadności takiego zarzutu w tzw. „ sprawach frankowych „ / por. spośród kilku , stanowisko SN zawarte w judykacie z dnia 24 października 2024r , sygn. I CSK 2443/24 – powołanym za zbiorem Lex / , które Sąd Apelacyjny, w składzie rozpoznającym sprawę podziela ; przyjąć należy , iż w sytuacji gdy strona sporu , szczególnie bank – przedsiębiorca - w relacji z konsumentem , może skutecznie powołać zarzut potrącenia wierzytelności wzajemnej , wobec pretensji finansowej drugiej strony , nie jest uprawniona do korzystania z zarzutu zatrzymania w powołaniu się , jako na jego źródło , na taką wierzytelność własną. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozstrzyganym sporze , a , jak dotąd bank z możliwości potrącenia nie zdecydował się skorzystać . Apelacja strony pozwanej prowadzi do zmiany objętego nią orzeczenia Sądu I instancji tylko w niewielkim zakresie , a mianowicie co sposobu w jaki został w punkcie IV sentencji zaskarżonego orzeczenia , określony sposób spełnienia obowiązku zapłaty przez bank na rzecz powodów kosztów procesu. Odwołując się do reguły , iż solidarna odpowiedzialność za dług lub takie samo uprawnienie po stronie wierzycielskiej, może wynikać tylko z umowy albo ustawy , Sąd II instancji wskazując, iż przy braku podstawy umownej , żaden przepis ustawowy nie powołuje takiego rodzaju uprawnieninia małżonków P. wobec dłużnika, przyjął, iż obowiązek zapłaty tych kosztów jest takim , który bank ma spełnić łącznie na rzecz powodów/ inaczej to określając spełnienie tego świadczenia ma nastąpić „ do niepodzielnej ręki „ / Z podanych powodów w uznaniu apelacji strony pozwanej , za uzasadnioną tylko w tym zakresie, Sąd Apelacyjny zmienił objęty kontrola instancyjną wyrok w punkcie IV sentencji w sposób wskazany w punkcie 2 orzeczenia zmieniającego , na podstawie art. 386 §1 kpc . W pozostałej części apelacja , jako nieuzasadniona , uległa oddaleniu, na podstawie art. 385 kpc. / pkt 3 sentencji motywowanego wyroku/. Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego była norma art. 100 kpc w zw. z art. 391 §1 kpc, w ramach zastosowania której , Sąd uwzględnił ostateczny wynik sporu na jego odwoławczym etapie. Ocenił , że w warunkach, gdy apelacja strony pozwanej została uwzględniona jedynie w niewielkiej części i to nie z przyczyn powoływanych przez bank, jest ona zobowiązana zwrócić w całości koszty postępowania apelacyjnego, celowo poniesione przez powodów, a świadczenie z tego tytułu przynależy łącznie obydwojgu małżonkom. Ich suma odpowiada wynagrodzeniu reprezentującego ich zawodowego pełnomocnika - radcy prawnego , ustalonym , jako pochodna wartości przedmiotu zaskarżenia , na podstawie §2 pkt 7 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 [ jedn. tekst DzU z 2018 poz.265 ]. Kwota należna z tytułu rozliczeń kosztowych została zasądzona, po myśli art. 98 §1 1kpc, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie , o których Sąd II instancji był obowiązany orzec z urzędu. / pkt 4 sentencji motywowanego orzeczenia /.