5 k.p.c. pominął dowód z zeznań świadka M. Z. jako zmierzającego jedynie do przedłużenia postępowania. Wyrokiem z dnia 27 maja 2025r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV P 14/25 Sąd Rejonowy w B. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych orzekł o: 1) nakazaniu pozwanemu wydania powodowi świadectwa pracy za okres zatrudnienia powoda u pozwanego, tj. okres od dnia 1 grudnia 2021r. do dnia 31 lipca 2022r. w pełnym wymiarze czasu pracy; 2) zasądzeniu od pozwanego na rzecz powoda kwoty 240,00 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty; 3) zasądzeniu od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w B. na rzecz kuratora pozwanego – A. D. kwoty 240 złotych tytułem wynagrodzenia powiększonego o należny podatek od towarów i usług; 4) obciążeniu kosztami sądowymi Skarbu Państwa. Sąd Rejonowy ustalił, że powód W. Z. będąc zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, w pełnym wymiarze czasu pracy, w okresie od dnia 1 grudnia 2021r. do dnia 31 lipca 2022r. wykonywał pracę na stanowisku montera instalacji na rzecz pozwanej spółki (...) Sp. z o.o. Jak podkreślił Sąd Rejonowy powyższych ustaleń dokonał w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty, których autentyczności strony nie podważały, jak również w oparciu o zeznania powoda, które Sąd uznał za wiarygodne, gdyż zdaniem sądu były one jasne, konkretne i pozbawione sprzeczności, a ponadto również znajdowały potwierdzenie w zgromadzonych dokumentach. Sąd I Instancji podał również, że na mocy przepisu art.
5 k.p.c. pominął dowód z zeznań świadka M. Z. na okoliczność świadczenia pracy przez powoda, w tym również czasookresu jej wykonywania, gdyż w ocenie Sądu Rejonowego fakty te zostały już jednoznacznie wykazane zgromadzonymi w sprawie dokumentami, a w szczególności umową o pracę łączącą strony i zeznania podatkowego PIT, które to dokumenty także nie były kwestionowane przez żadną ze stron procesu. Następnie Sąd I instancji przeszedł do rozważań prawnych. W pierwszej kolejności Sąd Rejonowy wskazał, że zgodnie z obowiązującym od dnia 7 września 2019r. przepisem art. 97 § 1 kodeksu pracy w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy, pracodawca jest obowiązany wydać pracownikowi świadectwo pracy w dniu, w którym następuje ustanie stosunku pracy, jeżeli nie zamierza nawiązać z nim kolejnego stosunku pracy. Jeżeli z przyczyn obiektywnych wydanie pracownikowi takiego świadectwa pracy albo osobie przez niego upoważnionej w tym terminie nie jest możliwe, to pracodawca w ciągu 7 dni od dnia upływu tego terminu przesyła świadectwo pracy pracownikowi lub tej osobie za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018r., poz. 2188 ze zm.) albo doręcza je w inny sposób. Świadectwo pracy dotyczy okresu lub okresów zatrudnienia, za które dotychczas nie wydano świadectwa pracy. Na mocy § 1 1 – w przypadku nawiązania z tym samym pracownikiem kolejnego stosunku pracy, w ciągu 7 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniego stosunku pracy, pracodawca jest obowiązany wydać pracownikowi świadectwo pracy wyłącznie na jego wniosek, złożony w postaci papierowej lub elektronicznej. Przy czym taki wniosek może zostać złożony w każdym czasie i dotyczyć wydania świadectwa pracy dotyczącego poprzedniego okresu zatrudnienia albo wszystkich okresów zatrudnienia, za które dotychczas nie wydano świadectwa pracy. Zgodnie zaś z § 1 2 w przypadku, o którym mowa w §1 1, pracodawca jest obowiązany wydać pracownikowi świadectwo pracy w ciągu 7 dni od dnia zgłoszenia przedmiotowego wniosku. Odnosząc się do powyższych regulacji, Sąd Rejonowy ocenił, że powód pozostawał w ciągłym zatrudnieniu u pozwanego, poczynając od dnia 1 grudnia 2021r. Ostatecznie jednak stosunek pracy łączący strony ustał wskutek wypowiedzenia umowy, co było związane z zamiarem podjęcia przez powoda zatrudnienia u innego pracodawcy. Od tego momentu powód miał podejmować starania, w celu uzyskania świadectwa pracy, lecz z uwagi na braki w zarządzie spółki pozwanego nie otrzymał on żadnej odpowiedzi. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd I Instancji ocenił roszczenie powoda jako zasadne na gruncie przepisu art. 97 § 1 kodeksu pracy i nakazał pozwanemu wydać powodowi świadectwo pracy za cały okres zatrudnienia u pozwanego (punkt 1 sentencji wyroku). Ponadto w punkcie 2 sentencji wyroku Sąd Rejonowy orzekł o kosztach procesu, w tym kosztach zastępstwa procesowego obciążając nimi pozwanego jako strony przegrywającej proces. W punkcie 3 sentencji wyroku Sąd Rejonowy orzekł o pokryciu kosztów ustanowionego dla strony pozwanej kuratora procesowego w osobie A. D. przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w B.. Natomiast, w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd I Instancji orzekł o obciążeniu Skarbu Państwa kosztami sądowymi, uznając bowiem, że pozwana spółka zaprzestała prowadzenia faktycznej działalności gospodarczej, w związku z czym ich egzekucja i tak najprawdopodobniej była bezskuteczna. Apelację od powyższego wyroku Sądu I instancji złożył kurator pozwanej spółki, zaskarżając ten wyrok w części, tj. w zakresie punktu 1 i 2 sentencji wyroku oraz zarzucając mu: 1.naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: - tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i przyjęcie, że powód faktycznie był zatrudniony przez pozwaną spółkę we wskazanym okresie, podczas gdy dokumentacja przedstawiona przez powoda, która miała tego dowodzić nie została przez Sąd należycie zweryfikowana; - tj. art. 227 w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania świadka M. Z., mimo iż kurator pozwanej kwestionował dokumenty prywatne powoda i zaprzeczał, aby powód był zatrudniony przez spółkę; - tj. art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niedostateczne uzasadnienie przyjęcia za udowodnione faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i to pomimo ich kwestionowania przez kuratora strony pozwanej. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego: - tj. art. 97 § 1 kodeksu pracy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji, gdy brak jest wiarygodnych dowodów potwierdzających zatrudnienie powoda przez pozwaną spółkę w spornym okresie, a w konsekwencji bez podstaw ustalenia obowiązku wydania świadectwa pracy stronie powodowej; - tj. art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. poprzez bezpodstawne przerzucenie ciężaru dowodu na pozwaną spółkę pomimo tego, że to strona powodowa winna wykazać istnienia okoliczności, z których wywodzi dla siebie skutki prawne. W oparciu o tak sformułowane powyżej zarzuty, kurator strony pozwanej domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia powództwa w całości wraz z rozstrzygnięciem o kosztach procesu, poprzez zasądzenie wynagrodzenia kuratora w wysokości uwzględniającej należną stawkę podatku VAT. W uzasadnieniu apelacji znalazło się rozwinięcie powyższych zarzutów. Kurator pozwanej w uzasadnieniu artykułował, że nie ma możliwości należytego zweryfikowania twierdzeń strony powodowej, gdyż z jednej strony nie miał on dostępu do dokumentacji korporacyjnej, ani kadrowej spółki przez co nie miał możliwości obiektywnego ustosunkowania się do przedłożonych przez powoda dokumentów prywatnych, a po drugie występujące w sprawie okoliczności dotyczące uniemożliwienia mu uzyskania akt osobowych dotyczących powoda w praktyce uniemożliwiają mu rzetelną obronę interesów pozwanej spółki. Zdaniem strony apelującej powyższe trudności z uzyskaniem dokumentacji spółki powodują, że Sąd I Instancji tym bardziej powinien przeprowadzić dowód z przesłuchania świadka M. Z., zamiast jak to uczynił, pomijać go. Zeznania tego świadka miałyby rzucić nowe światło na realny przebieg zatrudnienia powoda i przyczynić się do wyjaśnienia wszelkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Z tego też powodu apelacja strony pozwanej zawierała również wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka M. Z., który został pominięty przez Sąd I Instancji. W odpowiedzi na apelację, strona powodowa wniosła o oddalenie apelacji pozwanego w całości oraz zasądzenie od strony pozwanej na rzecz każdego z powodów zwrotu kosztów postepowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona powodowa wywodziła, iż apelacja wniesiona przez stronę pozwaną nie zasługuje na uwzględnienie, wyjaśniając przy tym, dlaczego uznaje zarzuty apelacji za chybione. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja strony pozwanej jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Zaskarżone orzeczenie Sądu I Instancji jest prawidłowe i jako takie odpowiada prawu. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I Instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny, a następnie dokonał jego prawidłowej oceny i trafnie zastosował obowiązujące przepisy. Tym samym Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego i wyprowadzone na ich podstawie wnioski oraz ocenę prawną. Nie zachodzi w tej sytuacji potrzeba szczegółowego ich powtarzania (wyrok Sądu Najwyższego z 12 stycznia 1999r., sygn. akt I PKN 21/98). W postępowaniu przed sądem drugiej instancji stosuje się art. 328 § 2 k.p.c. odpowiednio, a więc z uwzględnieniem istoty i swoistości postępowania przed tym sądem (art. 391 § 1 k.p.c.). Na wstępie wskazać należy, że strona pozwana zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie między innymi przepisów art. 233 k.p.c., który dotyczy tzw.: „zasady swobodnej oceny dowodów” i stanowi jedną z podstawowych reguł procesu cywilnego. Odnosi się ona zarówno do wyboru określonych środków dowodowych, jak i do sposobu ich przeprowadzenia. Ramy swobodnej oceny dowodów określone w art. 233 § 1 k.p.c. wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych, ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według swego przekonania na podstawie rozważenia zebranego materiału. Dając lub odmawiając wiary zeznaniom dowodowym kieruje się wyłącznie własnym przekonaniem (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 roku, sygn. akt II UKN 685/98, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2000 roku, sygn. akt V CKN 94/00; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2001 roku, sygn. akt V CKN 561/00). Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, samo przytoczenie w apelacji odmiennej własnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego nie może być uznane za wystarczające do podważenia dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych oraz ich oceny i znaczenia jako przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2005 roku, sygn. akt IV CK 387/04, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2004 roku, sygn. akt IV CK 274/03). Przekładając to na grunt niniejszej sprawy oraz w odniesieniu do zarzutu sformułowanego przez stronę pozwaną i dotyczącego jej zdaniem wadliwego przyjęcia przez Sąd I Instancji, że powód faktycznie był zatrudniony przez pozwaną spółkę we wskazanym okresie, podczas gdy dokumentacja powoda miała nie zostać przez ten Sąd należycie zweryfikowana – uznać należy za chybiony. W niniejszej sprawie Kurator reprezentujący stronę pozwaną nie przedstawił żadnej kontrargumentacji, która podważałyby te ustalenia Sądu Rejonowego, przy czym zaprezentowane przez niego stanowisko opierało się wyłącznie na jego subiektywnej i odmiennej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W tym kontekście klarownym i oczywistym jest, że powołany w sprawie kurator reprezentujący daną stronę procesu musi podejmować działania na korzyść strony, do której w procesie przystąpił. To jednak nie przesądza o zasadności podniesionych przez tę stronę zarzutów. Wręcz przeciwnie, należyte ustalenie przez Sąd stanu faktycznego sprawy wymaga zgromadzenia możliwie jak najbardziej wszechstronnego materiału dowodowego w sprawie, pod warunkiem jednak, że w danej sprawie jest to możliwym. Z tego tez względu Sąd Okręgowy wskazuje, iż po pierwsze zebranie całego materiału dowodowego w sprawie nie zawsze jest możliwym, a po drugie nie zawsze jest to konieczne, aby w sposób prawidłowy Sąd, w tym wypadku Sąd I Instancji był w stanie ustalić stan faktyczny. Po trzecie wreszcie może dochodzić również do odmiennej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co jest z kolei zjawiskiem wtórnym występującym niezależnie od tego, czy w sprawie przeprowadzono wszystkie z wnioskowanych dowodów, czy też nie. Ocena materiału dowodowego winna być dokonana przez Sąd w sposób swobodny, ale nie w sposób dowolny, o czym wspomniano już wyżej. Jednak co należy jeszcze raz podkreślić, ocena materiału dowodowego jest czynnością wtórną względem jego gromadzenia. To oznacza, że w niniejszej sprawie zarzut sformułowany przez kuratora procesowego pozwanej spółki dotyczący jedynie jego oceny miał węższy zakres, aniżeli zarzut, który dotyczyłby błędów w gromadzeniu materiału dowodowego przez Sąd I Instancji i prowadziłby do odmiennych ustaleń w zakresie stanu faktycznego. Sąd odwoławczy rozpoznaje jednak sprawę w granicach podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów, a ten z kolei sprowadzał się jedynie do odmiennej jego oceny. Odnosząc się do zarzutu strony pozwanej dotyczącego nieprzeprowadzenia przez Sąd Rejonowy dowodu z zeznań świadka M. Z. to w tym kontekście zarzut ten także okazał się nietrafionym. W tym miejscu wskazać należy, iż względem świadka M. Z. były podejmowane działania mające na celu skontaktowanie się z nim i pozyskanie jego zeznań w roli świadka. Mimo wzywania tego świadka, nie udało się spowodować jego stawiennictwa na rozprawę przed Sądem Okręgowym, wobec czego na podstawie art.
§ pkt 4 kpc dowód z jego zeznań został pominięty jako niemożliwy do przeprowadzenia. Nie mniej, nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań tego świadka nie mogło stanowić przeszkody dla ustalenia faktycznego zgodnego z tym, które ustalił Sąd Rejonowy. Tym bardziej, że Sąd Okręgowy uzupełniająco przesłuchał także powoda, którego zeznania w połączeniu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym dają podstaw do stwierdzenia, iż Sąd Rejonowy nie naruszył żadnych reguł postępowania. Następnie, należało przejść do sformułowanych przez stronę apelującą zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności przepisów art. 97 § 1 kodeksu pracy i art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. W niniejszej sprawie to na pozwanym pracodawcy spoczywał ciężar wykazania, że pomimo łączącego strony stosunku pracy powód pracy tej w spornym okresie nie wykonywał, i że nie należy mu się z tego powodu świadectwo pracy. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego pracodawca, który wbrew obowiązkowi nie prowadzi dokumentacji pracowniczej albo prowadzi ją nieprawidłowo, musi się liczyć z tym, że będzie na nim spoczywał ciężar udowodnienia faktów z tego wynikających. (vide m.in. wyrok SN z 14 maja 1999r. I PKN 62/99). To na pracodawcy w takiej sytuacji spoczywa ciężar udowodnienia nieobecności pracownika, braku świadczenia pracy w określonym czasie. Dochodzi do tzw. odwrócenia ciężaru dowodu. Ponadto wskazać należy, że strona pozwana, pomimo braków w składzie organów uprawnionych do jej reprezentacji, nie ustanowiła osób uprawnionych do jej reprezentacji, na skutek czego doszło do ustanowienia w niniejszej sprawie kuratora. Okoliczność, iż kurator nie dysponował dokumentacją pracowniczą powoda nie może obciążać pracownika, a także powodować nieuzasadnionego dalszego przedłużania postępowania, w szczególności w sytuacji, gdy przedmiotem roszczenia pozwu jest żądanie wydania świadectwa pracy. Odnosząc się do sformułowanego w pozwie żądania w zakresie wydania świadectwa pracy wskazać należy, że zgodnie z art. 97 § 1 k.p., w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy pracodawca jest obowiązany niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy, jeżeli nie zamierza nawiązać z nim kolejnego stosunku pracy w ciągu 7 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniego stosunku pracy. Świadectwo pracy dotyczy okresu lub okresów zatrudnienia, za które dotychczas nie wydano świadectwa pracy. W ocenie Sądu rozpatrującego sprawę, fakt niewydania powodowi świadectwa pracy przez ponad półtora roku, które upłynęło od momentu ustania stosunku pracy do dnia wniesienia pozwu, a także fakt niewydania powodowi świadectwa pracy w okresie późniejszym - do dnia wydania wyroku – czyni powództwo uzasadnionym. Obowiązek wydania świadectwa pracy spoczywa na pracodawcy i nie jest uzależniony od wezwania go do wydania dokumentu przez pracownika. Wbrew twierdzeniom strony pozwanej, powód nie miał obowiązku kontaktu ze stroną pozwaną ani podjęcia jakichkolwiek działań w celu uzyskania tego dokumentu. Wydanie świadectwa pracy należy do zbioru ukształtowanych ustawowo obowiązków pracodawcy, któremu strona pozwana nie zadośćuczyniła. Reasumując, w realiach niniejszej sprawy argumentacja zaprezentowana przez kuratora procesowego pozwanej była wyłącznie powtórzeniem jej stanowiska w toku postępowania przed Sądem I instancji, a podniesione przez niego zarzuty stanowiły jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu Rejonowego i pozostają one nietrafne. Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c., orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu zawarte w punkcie 2. wyroku wydano zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.). Wysokość tych kosztów Sąd ustalił w oparciu o treść § 10 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 roku, zgodnie z którym stawki minimalne wynoszą za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym przed sądem okręgowym - 50% stawki minimalnej, a jeżeli w pierwszej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny - 75% stawki minimalnej, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. O odsetkach zasądzonych od kosztów procesu Sąd postanowił na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. O wynagrodzeniu kuratora pozwanego powołanego do sprawy Sąd orzekł na podstawie §1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej z dnia 9 marca 2018r. i uwzględniając nakład pracy kuratora. SSR del. Katarzyna Błażejowska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.