I ACa 3263/23

Sygn. akt I ACa 3263/23 WYROK CZĘŚCIOWY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek Protokolant: Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa T. K. i W. K. przeciwko Syndykowi masy upadłości (...) Bank S.A. z siedzibą w W. – w upadłości o ustalenie na skutek apelacji strony pozwanej w zakresie w jakim dotyczy ona rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 sentencji wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt I C 67/20 oddala apelację. Sygn. akt : I ACa 3263/23 UZASADNIENIE postanowienia z dnia 13 marca 2024r Wraz z apelacją strona pozwana – ówcześnie (...) Bank S.A. w W. założyła wniosek o zwolnienie obowiązku poniesienia opłaty sądowej od apelacji / por. k.562 i586 akt/ Motywując to żądanie pozwany bank nie przedstawił żadnych dowodów obrazujących aktualną, na datę jego sformułowania, sytuację finansową i szerzej ekonomiczną z której wynikałaby nie dysponowanie wystarczającymi środkami na pokrycie tych kosztów , a w szczególności opłaty od środka odwoławczego , która zważywszy na wskazaną w nim wartość przedmiotu zaskarżenia, wynosiła [ wliczając wniesioną opłatę od wniosku o uzasadnienie wyroku Sądu I instancji ] 30 394 zł Argumentacja do której odwołał się ograniczała się do przedstawienia okoliczności związanych z objęciem banku przymusową restrukturyzacją, a także do złożenia naówczas przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny wniosku o ogłoszenie upadłości strony pozwanej./ por. k. 586 akt / Po ogłoszeniu upadłości (...) Bank S.A. syndyk masy upadłości [ z którego udziałem postępowanie odwoławcze w części dotyczącej orzeczenia Sądu I instancji ustalającego , iż umowa kredytu hipotecznego , indeksowanego do waluty franka szwajcarskiego, z dnia 17 stycznia 2008r , zawarta pomiędzy powodami a (...) Bank SA jest nieważna jest kontynuowane] podtrzymał apelację , wskazane w niej zarzuty a także wyżej wniosek o zwolnienie od obowiązku fiskalnego związanego z jego wniesieniem. Trzeba przy tym pokreślić , iż nie wskazał na żadne okoliczności mówiące o aktualnej zasobności funduszów masy , której stan usprawiedliwiałby podstawę do konstatacji o istnieniu podstaw do postulowanego zwolnienia. Tym bardziej nie przedstawił – mimo , że jest zawodowo w procesie reprezentowany- dokumentów mogących wykazać brak środków na sprostanie temu obowiązkowi , którego chce uniknąć podtrzymując wniosek. Rozpoznając wniosek, Sąd Apelacyjny rozważył : Wniosek syndyka nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu. Sam charakter postępowania upadłościowego nie przesądza o konieczności zwolnienia syndyka od opłat sądowych w postępowaniu sądowym z jego udziałem. Jeżeli ustawodawca takie stanowisko wyraża właśnie z uwagi na to jaki cel ma postępowanie upadłościowe czyni to wprost , jak chociażby w normie art. 132 ust. 2 ustawy Prawo Upadłościowe. Co do zasady, syndyk masy upadłości działa we własnym imieniu, ale na rzecz upadłego. Oznacza to, że wchodzi w jego sytuację prawną. Jest więc w postępowaniu sądowym traktowany tak samo. Ma takie same prawa procesowe i podlega tym samym obowiązkom procesowym , a jednym z nich jest obowiązek pokrycia kosztów postępowania o ile jego w nim udział wywołuje powstanie takiego obowiązku. Sprawa , której przedmiot został poddany pod osąd obecnie do kategorii tych , w których syndyk jest objęty ustawowym zwolnieniem od pokrycia opłat sądowych , nie przynależy . Skoro tak , to możliwość skorzystania przez niego z wyjątkowego w zakresie zastosowania dobrodziejstwa zwolnienia od obowiązku fiskalnego wywołanego jego udziałem w postępowaniu, jest oceniana na podstawie przesłanek mającej generalne zastosowanie do wszystkich osób prawnych nie zwolnionych od niego z mocy ustawy , wskazanych w normie art. 103 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005r. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa Sądów powszechnych a przede wszystkim Sądu Najwyższego, osoba prawna ubiegając się o takie zwolnienie jest zobowiązana udowodnić realizację przesłanek zwolnienia i spełnijac ten obowiązek przedłożyć , bez wezwania ze strony Sądu , wszystkie dokumenty np. sprawozdania finansowe , wyciągi z kont bankowych , bilanse, spisy inwentarzowe , a także wszelkie inne o takiej treści , na podstawie których buduje swoje twierdzenie , iż nie dysponuje dostatecznymi środkami finansowymi , którymi ten obowiązek mogłaby zaspokoić. Dopiero , gdy wykaże , że mimo swoich zapobiegliwych i racjonalnych zabiegów służących uzyskaniu tych pieniędzy , nie jest w stanie temu obowiązkowi sprostać w całości lub w części wówczas i tylko wówczas istnieją dostateczne racje prawne aby udzielić takiej osobie , poprzez zwolnienie , pomocy Państwa w realizacji tego obowiązku, przy zaangażowaniu środków budżetowych , pochodzących od innych podatników. Jak powiedziano już wyżej - takich dowodów ani uprzednio (...) Bank SA ani później syndyk nie przedstawili , wobec czego ocenić należało , że nie sprostał on obowiązkowi udowodnienia , że masa upadłości nie dysponuje środkami aby nawet ten, stosunkowo niewielki z punktu widzenia skali prowadzonego postępowania upadłościowego obowiązek fiskalny [ kwota 30394 zł ] pokryć. Nie można przy tym nie dostrzec ,iż ten element kosztów mieści się w granicach normy art. 230 ust. 1 in fine ustawy Prawo Upadłościowe, skoro jest rodzajem daniny o charakterze publicznym, związanej z prowadzonym postępowaniem / likwidacją masy./ Nie można też stracić z pola widzenia tego , że syndyk musi dysponować środkami na prowadzenie tego postępowania nadal , skoro Sąd orzekł o ogłoszeniu upadłości , a postępowania likwidacyjne jest , w dacie orzekania o wniosku syndyka, kontynuowane. Dlatego Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji postanowienia , na podstawie art. 103 ust 1 u.k.s.c