VI Ka 1061/24

(1), syna A. i H., ur. (...) w miejscowości G. 11oskarżonego o przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk 12na skutek apelacji wniesionej przez oskarżycielkę posiłkową 13od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie 14z dnia 26 kwietnia 2024 r. sygn. akt II K 746/22 16I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; 17II. zasądza od oskarżycielki posiłkowej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem opłaty sądowej w postępowaniu odwoławczym i obciąża ją wydatkami tego postępowania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 1061/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1

1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1 Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 26 kwietnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt II K 746/22 1.2 Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.
2. Granice zaskarżenia 0.11.3.
3. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.
4. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.
5. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana
6. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.
7. Ustalenie faktów 0.12.1.
8. Fakty uznane za udowodnione Lp. Wskazać oskarżonego. Wskazać fakt. Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. 0.12.1.
9. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Wskazać oskarżonego. Wskazać fakt. Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. 0.12.
10. Ocena dowodów 0.12.2.
11. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Wskazać fakt Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu. 0.12.2.
12. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Wskazać fakt Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu. . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Oskarżycielka posiłkowa zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
13. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 kpk poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, wbrew zasadom prawidłowego rozumowania oraz zasadom wiedzy i doświadczenia życiowego; nierozważeniu całokształtu okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia o winie oskarżonego, które to naruszenie miało wpływ na treść skarżonego orzeczenia;
14. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający na błędnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego oraz okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż oskarżony P. H.

(1)nie działał z zamiarem popełnienia zarzucanego mu czynu podczas, gdy całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do odmiennego wniosku, który to błąd miał wpływ na treść skarżonego orzeczenia. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny. Ilość, rodzaj i powiazanie zarzutów przemawiały za ich zbiorczym omówieniem. Tym bardziej, że wszystkie były niezasadne. Na wstępie przypomnieć należy, że by ocena dowodów przeprowadzona przez organ postępowania dokonana została zgodnie z regułami art. 7 kpk konieczne jest: 1) oparcie jej na wszystkich przeprowadzonych dowodach, mając na względzie, że podstawę orzeczenia może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku postępowania, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia danej kwestii; 2) uwzględnienie zasad prawidłowego rozumowania; 3) uwzględnienie wskazań wiedzy; 4) uwzględnienie doświadczenia życiowego. Zasada swobodnej oceny dowodów jest zasadą kontrolowanej oceny dowodów, która wyraża się w dwóch aspektach. Po pierwsze, organ procesowy musi uzasadnić, dlaczego oparł się na jednych, a nie na innych dowodach oraz dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Po drugie, organ odwoławczy kontroluje swobodną ocenę dowodów dokonaną przez organ pierwszej instancji. Przy czym zarzut naruszenia art. 7 kpk nie może ograniczać się do wskazania wadliwości sędziowskiego przekonania o wiarygodności jednych, a niewiarygodności innych źródeł czy środków dowodowych, lecz powinien wykazać konkretne błędy w samym sposobie dochodzenia do określonych ocen, przemawiające w zasadniczy sposób przeciwko dokonanemu rozstrzygnięciu. W grę może wchodzić np. pominięcie istotnych środków dowodowych, niedostrzeżenie ważnych rozbieżności, uchylenie się od oceny wewnętrznych czy wzajemnych sprzeczności. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 kwietnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt III KK 78/21, prezentowanie własnej - możliwej w realiach konkretnej sprawy - oceny dowodów, bez wykazania błędności tej, której dokonał sąd pierwszej instancji, nie upoważnia jeszcze sądu odwoławczego do zajęcia w tej materii stanowiska odmiennego. Sąd odwoławczy, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie prowadzi samodzielnie postępowania dowodowego co do istoty sprawy, jest bowiem głównie sądem kontrolującym procedowanie przed sądem pierwszej instancji i stanowisko tego sądu może zakwestionować jedynie wówczas, gdy wykaże, że to postępowanie i jego wynik obrażają prawo. Sąd Okręgowy podziela również pogląd zawarty w wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 2019 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 173/

1. Wskazano w nim, że na uzasadnienie błędu ustaleń faktycznych lub naruszenie standardów swobodnej oceny bądź interpretacji dowodów nie wystarczy subiektywne przekonanie skarżącego o niesprawiedliwości orzeczenia, a konieczne jest wykazanie, że w zaskarżonym wyroku poczyniono ustalenie faktycznie nie mające oparcia w przeprowadzonych dowodach, albo że takiego ustalenia nie poczyniono mimo, że z przeprowadzonych dowodów określony fakt jednoznacznie wynikał, względnie wykazanie, iż tok rozumowania sądu I instancji był sprzeczny ze wskazaniami doświadczenia życiowego, prawidłami logiki, czy zasadami wiedzy. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, apelacja oskarżycielki posiłkowej stanowiła jedynie subiektywną ocenę zaistniałych okoliczności i gołosłowną polemikę z zaskarżonym wyrokiem. Wbrew jej twierdzeniom, Sąd Rejonowy prawidłowo, zgodne z regułami wynikającymi z art. 7 kpk, ocenił cały zgromadzony materiał dowodowy i poczynił trafne ustalenia faktyczne, słusznie uniewinniając oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Po pierwsze, w latach 2014 - 2016 oskarżonego i oskarżycielkę posiłkową łączyła relacja romantyczna. Nie była to zatem krótkotrwała znajomość. W/w pomieszkiwali ze sobą i rozważali wspólną przyszłość, mając mieć nawet wspólne dziecko. To, że ostatecznie nie rozwinęło się to w sposób oczekiwany przez oskarżycielkę posiłkową nie oznacza automatycznie, że oskarżony od początku miał złe intencje i ją oszukał. Zarówno w sensie uczuciowym, jak i finansowym. Po drugie, oskarżycielka posiłkowa miała pożyczyć oskarżonemu pieniądze - czyniąc to wielokrotnie i gotówką - ale nie posiadała żadnych dokumentów bezsprzecznie to potwierdzających, w tym umów lub pokwitowań, z których wynikałyby nie tylko daty i kwoty, ale również termin lub terminy zwrotu. Mimo że doradzał jej to świadek G. K.. Co więcej, oskarżycielka posiłkowa sama nie wiedziała, ile to było, raz wskazując na 70.000 złotych, a innym razem na 58.100 złotych. Wprawdzie w/w dołączyła cztery potwierdzenia wypłaty przez nią środków finansowych i dwa potwierdzenia wykonanych przez nią przelewów na rzecz innej osoby niż oskarżony, jednak nie jest to tożsame z udostępnieniem mu tych pieniędzy. Tym bardziej, że w/w przelewy dokonano na rzecz M. N. i zatytułowano je „zasilenie”, a nie „pożyczka”. Ponadto nie wiadomo, jakie dokładnie były ustne ustalenia z oskarżonym. Twierdzenia oskarżycielki posiłkowej, których nie sposób w obiektywny sposób potwierdzić były niewystarczające. Po trzecie, oskarżycielka posiłkowa jest dorosłą i doświadczoną życiowo osobą, świadomie i dobrowolnie wspomagając oskarżonego w jego bieżących sprawach, w tym zawodowych, mając w perspektywie prowadzenie w przyszłości wspólnego gospodarstwa domowego i wspólnego budżetu. Tym samym w/w działała nie tylko dla dobra oskarżonego, ale też pośrednio swojego, dobrze znając jego skomplikowaną sytuację rodzinną i materialną. Postępuje tak zresztą wielu partnerów, podejmując swego rodzaju ryzyko i licząc na pozytywne zakończenie. Co więcej, część środków finansowych miała być przeznaczana na bieżące wydatki, chociażby paliwo. Po czwarte, oskarżycielka posiłkowa wiedziała, że przekazane oskarżonemu pieniądze zostaną w przeważającej mierze spożytkowane na spłatę jego zobowiązań finansowych. W/w niczego przed nią w tym aspekcie nie zatajał. Co więcej, oczywistym było, że ewentualny zwrot - w takiej czy innej formie - nie nastąpi szybko. Po piąte, oskarżycielka posiłkowa upomniała się o pieniądze dopiero w 2020 r., a więc po 4 latach, a dopiero w 2021 r., a więc po 5 latach, złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Zbiegło się to z dowiedzeniem się przez nią za pośrednictwem facebooka o zawarciu przez oskarżonego związku małżeńskiego. Wówczas też złożyła pozew o ustalenie ojcostwa, uprzednio w akcie urodzenia dziecka w pozycji ojciec wpisując „n/n”, gdzie powództwo zostało prawomocnie oddalone. Gdyby w/w faktycznie uważała, że doszło do popełnienia przestępstwa oszustwa, to zareagowałaby znacznie wcześniej. Powyższe dodatkowo poddawało w wątpliwość jej twierdzenia w tym zakresie. Zwłaszcza, że tłumaczyła to tym, że dopiero po kilku latach uzyskała dowody obciążające oskarżonego, których jednak nigdy nie przedłożyła. Zarówno na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego. Za takowe nie sposób uznać wydruków z korespondencji sms-owej, które świadczą jedynie o chęci porozumienia, nie potwierdzając przestępstwa. Po piąte, czyn z art. 286 § 1 kk może być popełniony jedynie umyślnie, w dodatku w zamiarze bezpośrednim kierunkowym. Oznacza to, że sprawa musi świadomie wprowadzić pokrzywdzonego w błąd co do możliwości zwrotu pieniędzy, dążąc do osiągnięcia korzyści majątkowej czyimś kosztem i doprowadzając go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. W dodatku, przy przyjęciu kwalifikacji z art. 12 § 1 kk, z góry powziętym zamiarem. Powyższe musi być wykazane, a nie domniemywane. Nawet jeśli oskarżony nie zwrócił oskarżycielce posiłkowej pieniędzy, to zaistniała sytuacja powinna zostać rozstrzygnięta na drodze cywilnej. Cele postępowania karnego są odmienne i nie powinno być ono wykorzystywane do rozstrzygania tego typu sporów. Idąc tokiem rozumowania oskarżycielki posiłkowej, z którym nie sposób się zgodzić, to w wielu sytuacjach, kiedy znajomość czy związek nie rozwinie się w oczekiwany sposób lub nie przetrwa próby czasu, można byłoby uznać, że doszło do popełnienia przestępstwa. Z takim pojmowaniem prawa karnego i jego instytucji, w tym przestępstwa oszustwa, nie można się zgodzić. Rozczarowanie oskarżycielki posiłkowej, która liczyła na wspólną przyszłość, jednak najwyraźniej źle ulokowała uczucia, nie przesądza o popełnieniu przestępstwa oszustwa. Nawet jeśli oskarżony w przeszłości popełniał takie czyny, to nie oznacza automatycznie, że było tak też w tym przypadku. Reasumując, zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że oskarżony dopuścił się czynu z art. 286 § 1 kk. Sąd nie jest władny oceniać, a tym bardziej karać za niespełnione obietnice o charakterze uczuciowym, co oczywiście nie oznacza, że oskarżycielka posiłkowa nie pożyczyła oskarżonemu pieniędzy, a ten nie powinien się z nią rozliczyć. Ta kwestia powinna być jednak rozstrzygnięta na drodze cywilnej, gdzie oskarżycielka powinna udowodnić swoje racje. Jak słusznie wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 kwietnia 2023 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 512/21, nie każde nieuregulowanie zobowiązań cywilnoprawnych przez dłużnika stanowi czyn zabroniony przez prawo karne. Do wyczerpania znamion art. 286 KK niezbędne jest szczególne działanie sprawcy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej a nadto doprowadzenie pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na pomocą fałszu - wprowadzenia w błąd, wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania - a sprawca musi obejmować swoim zamiarem także ten sposób i skutek działania. Jak z kolei prawidłowo stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 czerwca 2025 r. w sprawie o sygn. akt III KK 216/25, sam fakt pobrania zaliczki na poczet wykonania umowy, a następnie brak realizacji zobowiązania i nie zwrócenie pobranej kwoty stanowi jedynie podstawę odpowiedzialności kontraktowej, nie zaś przestępstwo oszustwa. Kodeks karny nie uznaje za przestępstwo oszustwa zachowania polegającego tylko na doprowadzeniu kogoś, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Wniosek Oskarżycielka posiłkowa wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny. Z uwagi na niezasadność zarzutów niezasadne były także skorelowane z nimi wnioski.
2. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów (art. 439 k.p.k., art. 440 k.p.k.). Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności.
3. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.
4. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1.3 1 Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 26 kwietnia 2024 r. w prawie o sygn. akt II K 746/22 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy. Jak już wyżej wskazano, Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił cały zgromadzony materiał dowodowy i poczynił trafne ustalenia faktyczne, słusznie uniewinniając oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Oskarżycielka posiłkowa nie przedstawiła żadnych argumentów podważających to rozstrzygnięcie, które zdaniem Sądu Okręgowego było prawidłowe. 0.15.
5. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1.3.1
6. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany. 0.15.
7. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.
8. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia.
9. Konieczność warunkowego umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i warunkowego umorzenia ze wskazaniem podstawy prawnej warunkowego umorzenia postępowania.
10. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. 0.15.3.
11. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.
12. Inne rozstrzygnięcia z wyroku Lp. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności.
13. Koszty Procesu Wskazać oskarżonego. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności. P. H.

(2)II Sąd Okręgowy zasądził od oskarżycielki posiłkowej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 120 złotych tytułem opłaty w postępowaniu odwoławczym i obciążył ją wydatkami tego postępowania. Powyższe orzeczono na podstawie art. 627 kpk w zw. z art. 634 kpk w zw. z art. 636 § 1 kpk. Wysokość opłaty wynikała z art. 13 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych. Nie ulega wątpliwości, że oskarżycielka posiłkowa jest w stanie uczynić zadość orzeczeniu w tym zakresie.

1. PODPIS 1.3 Granice zaskarżenia Wpisać kolejny numer załącznika - 1 Podmiot wnoszący apelację Oskarżycielka posiłkowa Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 26 kwietnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt II K 746/22 1.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2 Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
2. Wnioski ☒ Uchylenie ☐ zmiana