Według cytowanego przepisu zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor i wykonawca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę.§ 2 cytowanego przepisu stanowi, że do zawarcia przez wykonawcę umowy z podwykonawcą wymagana jest zgoda inwestora. Brak sprzeciwu lub zastrzeżeń inwestora co do treści przedstawionej mu umowy z podwykonawcą lub jej projektu, uważany jest za wyrażenie zgody. Różne są rodzaje robót podwykonawczych. Według niekwestionowanego orzecznictwa i piśmiennictwa wynikającą z art.
kc ochroną objęci są zarówno podwykonawcy spełniający swe usługi na podstawie umowy o roboty budowlane jak i podwykonawcy spełniający swoje usługi na podstawie umowy o dzieło. Odpowiedzialność inwestora występuje tylko wtedy gdy rezultat świadczenia podwykonawcy wchodzi w skład obiektu stanowiącego przedmiot świadczenia wykonawcy w ramach umowy o roboty budowlane. Okolicznością usprawiedliwiającą nałożenie tego obowiązku jest zrealizowanie części świadczenia wykonawcy na rzecz inwestora kosztem podwykonawcy, tj bez otrzymania za to należnego wynagrodzenia od wykonawcy/ por. wyrok SN z dnia 17X.2008r,ICSK 106/08,Lex nr479313; P. B. : Umowa o roboty budowlane w prawie zamówień publicznych/. Wobec niekwestionowanego spełnienia tej przesłanki / braku wynagrodzenia powoda/dokonać trzeba analizy materiału dowodowego w aspekcie istnienia pozostałych przesłanek odpowiedzialności pozwanego (...) względem powoda. Rozbudowa infrastruktury lotniska K. wymagała rozbudowy systemu oczyszczania wód opadowych i zainstalowania drugiego separatora substancji ropopochodnych (...) (...)wraz z osadnikiem. Projekt wykonawczy rozbudowy oczyszczalni wód opadowych przewidywał użycie separatora produkowanego przez powodową spółkę, której wcześniejszy produkt sprawdzony został w dotychczasowej oczyszczalni wód opadowych na lotnisku. (...) zainteresowane było wytworzeniem i wykorzystaniem separatora produkcji powoda, toteż bezspornym jest ,że zamówiony przez pozwanego M. B. i wyprodukowany ściśle na potrzeby lotniska separator wchodzi w skład obiektu stanowiącego przedmiot umowy o roboty budowlane zawartej między inwestorem – pozwanym ad.2 i wykonawcą – pozwanym ad.1/ dowód umowa z dnia 28.IX.2010r wraz z załącznikami – k. 166-183, projekt wykonawczy –k.186-200/. Pozwany ad.2 stanowczo sprzeciwiał się próbom instalacji przez pozwanego B. innego separatora firmy (...) ,a gdy ten mimo to zamontował nieprzewidziany projektem separator nakazał usunięcie tego urządzenia i zamówienie separatora u powoda/dowód pismo (...) do pozwanego ad.1 a dnia 20.VII.2011-k.84/.Na wyraźne żądanie (...) pozwany B. zamówił u powoda opisany w projekcie separator celem wykonania umowy łączącej go z inwestorem/ dowód korespondencja między stronami : pismo M. B. do (...) z 18.VII.2011-k. 83, pismo M. B. do powoda – zamówienie separatora z dnia 18.V.2011-k.36,85 ; korespondencja powoda z(...) (...) co do zabezpieczenia płatności wynagrodzenia przez inwestora. Również korespondencję między powodem a pozwanym M. B. pozwany otrzymywał w kopii. Treść tych dokumentów wskazuje jednoznacznie na wiedzę pozwanego ad.1 co do wykonania inwestycji przy pomocy urządzenia wytworzonego przez powoda i akceptowanie tego podwykonawcy. Pozwany ad.2 znał postanowienia umowy zawieranej między powodem a pozwanym B. i jego podpis na umowie miał świadczyć o akceptacji warunków umowy/ dowód umowa z dnia 12.IX.2011 r –k.40-44/. Zaniechanie podpisania umowy przez (...) zostało uzasadnione w jego piśmie z dnia 23.VIII.2011– k.91 .Wynikało z błędnego stanowiska Skarbu Państwa iż charakter umowy określonej jako umowa dostawy, zwalnia go z obowiązku zapłaty wynagrodzenia podwykonawcy. Jak wyżej omówiono zarówno dostawa jak i umowa o dzieło mieści się w kategoriach umów podwykonawczych i objęta jest ochroną wynikającą z art.
Pozwany ten jednocześnie uznawał swój obowiązek zapłaty wynagrodzenia na rzecz powoda co wynika jednoznacznie z treści jego pisma dnia 23.VIII.2011 r. kierowanego do pozwanego M. B. co do umieszczenia numeru rachunku bankowego powoda jako wystarczającego warunku do dokonania płatności na jego rzecz/ dowód k. 91/. Kolejnym argumentem potwierdzającym zobowiązanie pozwanego (...) do zapłaty wynagrodzenia na rzecz podwykonawcy- powoda jest treść deklaracji wekslowej do weksla wystawionego przez M. B. na rzecz inwestora na zabezpieczenie płatności wynikających z umowy nr (...). Zaznaczono w deklaracji ,że umowa ta jest umową podwykonawczą i chodzi o umowę zawartą miedzy powodem a M. B./ dowód: deklaracja wekslowa k. 45,46/ . Wskazać również należy ,że umowa miedzy inwestorem a wykonawcą przewidywała możliwość zlecania robót podwykonawcom ,co wynika z treści jej §9 ust.6/ por.k.170/. Jest to o tyle istotne ,że przyjmuje się ,że powierzenie wykonania robót podwykonawcom powinno być zastrzeżone w umowie wykonawcy z inwestorem/por. P.Banasik Umowa o roboty budowlane w Prawie zamówień publicznych/.Umowa miedzy powodem a pozwanym ad.1 została zawarta po zawarciu umowy o roboty budowlane i dotyczyła wykonania tej umowy . Data zawarcia umowy podwykonawczej decyduje o solidarnej odpowiedzialności inwestora i wykonawcy wobec podwykonawcy. Kolejnym elementem jest wyrażenie zgody przez inwestora na treść umowy wykonawcy z podwykonawcą/art.
Zgoda może zostać wyrażona w sposób bierny bądź czynny. Wyrażenie zgody w sposób bierny objawia się brakiem sprzeciwu lub zastrzeżeń inwestora po przedstawieniu mu umowy bądź jej projektu wraz z częścią dokumentacji. Treść pertraktacji między stronami umowy o dzieło była dobrze znana inwestorowi - (...) , który wręcz domagał się zainstalowania separatora pochodzącego od powodowej spółki (...). Brak wiec podstaw do uznania sprzeciwu pozwanego ad. 2 w stosunku do zawartej umowy podwykonawczej . Czynny sposób wyrażenia zgody przez inwestora może przybrać formę wyraźnego oświadczenia pisemnego lub ustnego albo innego zachowania się. Z takim czynnym wyrażeniem zgody przez inwestora mamy do czynienia w niniejszej sprawie kiedy to w różnych pismach pozwany ten domagał się użycia separatora wytworzonego przez powoda przy wykonywaniu robót budowlanych oczyszczalni wód opadowych na lotnisku. Dowody na to zostały powołane powyżej przy wskazaniu konkretnych pism kierowanych do uczestników inwestycji. Wskazuje na to jednoznacznie treść deklaracji wekslowej, opisującej umowę powoda z pozwanym ad.1 jako umowę podwykonawczą, ustanawiającej zabezpieczenie płatności (...) na rzecz powoda. W orzecznictwie dominuje pogląd, że dostatecznym zabezpieczeniem interesów inwestora jest jego wiedza o przedmiocie i potrzebach realizacyjnych inwestycji. Pozwany ad.2 te wiedzę posiadał a także informacje o treści umowy i osobie wykonawcy separatora/ uchw.7 sędziów SN z dnia 29.IV.2008 r.,IIICZP 6/08,wyrok SN z dnia11.XII.2008, (...);5.IX.2012r. (...) 91/12/. Powyższych ustaleń Sąd Apelacyjny dokonał na podstawie dokumentów prywatnych , wyżej opisanych ,których wiarygodność nie była kwestionowana i przedstawiają one rzeczywistą wolę uczestników procesu inwestycyjnego i ich uzgodnienia dokonywane podczas robót . Przyjąć zatem trzeba ,że spełnione zostały wszystkie przesłanki świadczące o ponoszeniu przez inwestora solidarnej odpowiedzialności wraz z wykonawcą za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy – powodowi. Wynika ona z bezwzględnego przepisu ustawy/art.
kc/ i dla jej przedmiotu oraz granic pozbawione znaczenia są stosunki wewnętrzne między inwestorem a wykonawcą. Rozwiązanie tej umowy nie zwalnia wykonawcy od obowiązków wypływających z umowy o podwykonawstwo. Analogicznie ocenić trzeba skutki odstąpienia inwestora od umowy z wykonawcą. Ta czynność inwestora nie uchyla obowiązku rozliczenia się pomiędzy wykonawcą a podwykonawcą a w konsekwencji nie może prowadzić do wyłączenia jego własnej odpowiedzialności za wynagrodzenie należne podwykonawcy/ por. wyrok SN z dnia 16.IV.2014 r. ,VCSK 296/13,Lex nr 148194 . Zatem odstąpienie pozwanego ad.2 od umowy z pozwanym ad.1, co nastąpiło jego pismem z dnia 16.IV.2012 r. nie niweczy odpowiedzialności pozwanego (...) względem powoda. Zasadne było więc skierowanie żądania o zapłatę wynagrodzenia również przeciw pozwanemu inwestorowi. Żądanie to Sąd Apelacyjny uwzględnił na podstawie wyżej cytowanego przepisu, zmieniając wyrok Sądu I instancji zgodnie z art.386§ 1 kpc. Wobec powyższych rozważań zbędne stało się odniesienie do zarzucanego w apelacji niezastosowania przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego : art.5,65, 405,410, 422 443 kc. Toczące się przed sądem Okręgowym w Poznaniu postępowanie z powództwa (...) sp.z o.o. przeciwko Skarbowi Państwa (...) sygn.IXGC 877/12 o zapłatę nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Jej przedmiotem są należności wynikające z umowy o roboty budowlane z dnia 28.IX.2010 r., której stroną nie był powód. Uwzględnienie żądania powoda w tamtym procesie a pozwanego ad.3 w rozpoznawanej sprawie, nie odniesie bezpośredniego skutku wobec powoda separator (...) ,który nie uczestniczy w tamtym postępowaniu i nie uzyska tytułu do zapłaty przysługującej mu należności. O kosztach postępowania Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 98 kpc oraz rozp.Min.Sprawiedliwości z 28.IX.2002 r w sprawie opłat za czynności adwokackie… . Mazurkiewicz- Talaga Małaniuk Rozpędowski
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.