sygn. akt I C 586/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 2 listopada 2022 roku Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie w I Wydziale Cywilnym w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy M. J. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 2 listopada 2022 roku w W. sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko I. K. o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanej 917 (dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. UZASADNIENIE I. Stanowiska stron (...) S.A. z siedzibą w W. wniosła o zasądzenie od I. K. 4040 zł z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie od 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty oraz 267,55 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 3 listopada 2021 r. do dnia zapłaty, a także zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Wskazał, że dochodzi nabytej 12 lipca 2021 r. od C2 (...) sp. z o.o. wierzytelności wobec pozwanej z tytułu umowy pożyczki z 25 lutego 2021 r. (pozew k. 3-6). Pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Podniosła szereg zarzutów, w tym zarzut braku legitymacji czynnej wobec niewykazania nabycia dochodzonej wierzytelności w drodze cesji i kwestionując przedłożony na tę okoliczność przez powódkę wydruk (odpowiedź na pozew k. 53-54). Żadna ze stron nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy. II. Ustalenia faktyczne Powódka zawarła 12 lipca 2021 r. umowę cesji wierzytelności z C2 (...) sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W.. Zgodnie z tą umową nabyła od C2 (...) sp. z o.o. w likwidacji pakiet wierzytelności wyszczególnionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do umowy cesji pod warunkiem uiszczenia na rachunek zbywcy ceny w wysokości 10% łącznej wartości wierzytelności wchodzących w skład pakietu (umowa cesji k. 17-19). 20 lipca 2021 r. powódka przelała na rachunek (...) sp. z o.o. w likwidacji 39 948,30 zł tytułem „zapłata zgodnie z umową cesji wierzytelności z dnia 12 lipca 2021 r.” (potwierdzenie przelewu k. 33). III. Ocena dowod ów Pozwana zakwestionowała sporządzony przez pełnomocnika powódki wydruk (wyciąg), z którego powódka wywodziła nabycie konkretnej wierzytelności przeciwko pozwanej ( vide k. 19v), a tym samym swoją legitymację czynną. Powódka tymczasem nie przedstawiła oryginału, ani zrównanego z nim odpisu sporządzonego przez pełnomocnika będącego adwokatem, ani zrównanego z nim wyciągu sporządzonego przez notariusza (jedyną uprawnioną do tego osobę), tylko wyciąg sporządzony i poświadczony przez adwokata, który uprawniony jest do sporządzania jedynie odpisów (integralnych). Skutkowało to niewykazaniem przez powódkę legitymacji czynnej. IV. Ocena prawna Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
- a)brak legitymacji czynnej Pozwana podniosła zarzut braku legitymacji czynnej powódki i zarzut ten był zasadny. Powódka została zobowiązana przez przewodniczącego do podania wszystkich dowodów na okoliczność swojej legitymacji czynnej pod rygorem pominięcia później zgłoszonych dowodów ( vide zobowiązanie k. 68, doręczenie k. 69), jednakże mimo to i mimo jednoznacznego stanowiska pozwanej kwestionującej moc dowodową wydruku sporządzonego przez pełnomocnika powódki (k. 54, vide k. 19v) powódka nie złożyła dowodu, że umową cesji z 12 lipca 2021 r. nabyła konkretną wierzytelność w stosunku do pozwanej. W tej sytuacji legitymacja czynna pozostała niewykazana. Powódka próbowała wykazać tę legitymację umową cesji. Rzecz jednak w tym, że umowa cesji dowodzić może jedynie nabycia pakietu wierzytelności, a już nie konkretnej wierzytelności dochodzonej w niniejszym procesie. W tym celu powódka musiałaby przedłożyć załącznik do umowy cesji w postaci wykazu, czego nie uczyniła. Nie złożyła też jej odpisu poświadczonego przez pełnomocnika za zgodność z oryginałem. Powódka złożyła natomiast wyciąg sporządzony i poświadczony przez pełnomocnika. Tymczasem pełnomocnicy mogą sporządzać jedynie odpisy mające po poświadczeniu przez nich moc oryginałów (art. 129 § 2 k.p.c., art. 4 ust. 1b prawa o adwokaturze). Uprawnienie do sporządzania wyciągów dokumentów jest zastrzeżone dla notariuszy (art. 79 pkt 7 prawa o notariacie). Notariusze mogą również poświadczać zgodność przedłożonych im wyciągów z dokumentów z tymi dokumentami (art. 96 pkt 2 prawa o notariacie). Z kolei uprawnienia adwokatów w tym zakresie są o wiele węższe, bo ograniczone jedynie do poświadczania za zgodność z oryginałem odpisów, a więc wiernych (a nie wybiórczych) odwzorowań dokumentów. Wyciąg sporządzony przez adwokata nie ma więc żadnego szczególnego waloru – jest równoważny wyciągowi stworzonemu przez osobę bez żadnych uprawnień, tym samym stanowi typowy dokument prywatny (art. 245 k.p.c.) dowodzący, że jego autor złożył zawarte w nim oświadczenie. „Oświadczenia pełnomocnika procesowego” to tymczasem – jak trafnie wywodziła strona pozwana – nic innego jak twierdzenia, które dopiero podlegają (jeśli są sporne) wykazaniu w postępowaniu dowodowym. Nie ma żadnej różnicy czy pełnomocnik swoje twierdzenie zawrze w piśmie procesowym, czy w załączniku do pisma, chociażby w postaci „wyciągu”. Jest to o tyle istotne, że pozwana miała w świetle art. 129 § 1 k.p.c. prawo oczekiwać oryginału celem skontrolowania legitymacji czynnej powódki, a powódka mogła zamiast tego złożyć wskazane wyżej wyciągi (sporządzony przez notariusza albo sporządzony przez pełnomocnika i poświadczony przez notariusza) lub odpisy (sporządzone czy to przez notariusza, czy pełnomocnika), nie mogła jednak – bez ponoszenia negatywnych skutków procesowych – złożyć samowolnie niepoświadczonego przez notariusza wyciągu wobec takiego a nie innego stanowiska procesowego strony pozwanej. Wywody strony powodowej na temat tajemnicy przedsiębiorstwa i ochrony danych osobowych nie mogą przynieść zamierzonego przez powódkę skutku, w postaci uwzględnienia powództwa mimo niewykazania legitymacji czynnej, a to dlatego, że powódka mogła złożyć wyciąg z dokumentu, tyle że sporządzony przez osobę uprawnioną – notariusza – i w ten sposób bez uszczerbku dla prawa pozwanej do obrony przed powództwem zachować tajemnicę przedsiębiorstwa oraz chronić dane osobowe innych kredytobiorców. W niniejszej sprawie zatem w rzeczywistości to nie względy ochrony danych osobowych czy tajemnicy handlowej, tylko wygoda powódki, która nie zdecydowała się przedłożyć oryginału albo wyciągu mającego moc oryginału, spowodowało oddalenie powództwa. O ile bowiem można ważyć i rozważać pierwszeństwo między wartościami w postaci prawa pozwanej do obrony i ochrony tajemnicy handlowej albo danych osobowych, o tyle zestawienie prawa pozwanej do obrony oraz wygody powódki, polegającej na zaoszczędzeniu kosztów notarialnego poświadczenia wyciągu – prowadzi do niewątpliwego wniosku, że pierwszeństwo musi mieć ochrona prawa pozwanej do obrony, w tym weryfikacji legitymacji czynnej powódki. Gdyby przejść do porządku dziennego nad postawą powódki i uwzględnić powództwo – prawo pozwanej do obrony, obejmujące m.in. explicite przewidziane prawo do zapoznania się z oryginałem dokumentu (lub mającym moc oryginału wyciągiem sporządzonym przez notariusza) byłoby fikcją. Pozwana nie ma obowiązku opierać się na zaufaniu do poświadczeń sporządzonych przez pełnomocników strony przeciwnej, którzy w tym zakresie nie zostali wyposażeni przez ustawę w żadne szczególne w stosunku do ogółu obywateli uprawnienia. Nie jest tu wystarczające powoływanie się na domniemanie, że skoro powódka dysponuje wydrukiem umowy pożyczki danymi pozwanej, to z pewnością nabyła wierzytelność wynikającą z tej umowy. W ten sposób bowiem pozwana byłaby bezbronna. Mogłaby przegrać niniejsze postępowanie, a następnie kolejne, w stosunku do osoby, która wylegitymowałaby się skutecznie cesją tego konkretnego roszczenia, a nawet względem C2 (...) sp. z o.o., przeciwko roszczeniu którego pozwana nie byłaby w stanie się bronić, bo nie udowodniłaby zbycia tego akurat roszczenia powódce. W istocie zatem, uwzględnienie powództwa opierałoby się na zaufaniu do powódki a nie na materiale dowodowym. Sytuacja ta przypominałaby zatem procesy sprzed kilkunastu lat, kiedy to sądy opierały się na wyciągach z rejestrów funduszy sekurytyzacyjnych, którym ustawa przyznawała wówczas szczególną moc dowodową, a co zostało uznane wyrokiem TK za niekonstytucyjne (sygn. akt P 1/10). Obowiązuje bowiem w prawie prywatnym niezmienna zasada o charakterze fundamentalnym, że to powód dochodzący roszczenia musi wykazać każdą ze spornych przesłanek swojego roszczenia, a pozwany ma prawo ograniczyć się do zaprzeczenia, dopóki powód nie przedłoży wiarygodnych dowodów poza swoimi twierdzeniami.
- b)pozosta łe braki w materiale dowodowym Niezależnie od powyższego: 3. Powódka nie wykazała ziszczenia się warunku zawieszającego zastrzeżonego w umowie cesji, mianowicie zapłaty ceny. Wykazała wprawdzie, że przelała na rachunek cedenta w wykonaniu umowy 39 948,30 zł, nie wykazała jednak, że kwota ta stanowi 10% łącznej wartości objętych pakietem wierzytelności. Tymczasem warunkiem zawieszającym była zapłata 10% sumy wierzytelności objętej pakietem a nie zapłata 39 948,30 zł. Żeby wykazać ziszczenie się warunku zawieszającego powódka powinna więc była albo wykazać, poza zapłatą 39 948,30 zł, również i fakt, że suma wierzytelności objętych pakietem wynosi 399 483 zł, albo złożyć przewidziany umową cesji dowód w postaci oświadczenia cedenta o zapłacie ceny w należytej wysokości ( vide § 2 ust. 2 umowy cesji). 4. Powódka nie wykazała zawarcia przez pozwaną umowy z C2 (...) sp. z o.o. Słusznie wytknęła bowiem strona pozwana na niespójność materiału dowodowego w kluczowym aspekcie, mianowicie niezgodność numerów rachunków, tego, który został zweryfikowany przez K. (k. 34) i tego, na który wypłacono pożyczkę (k. 35), a ponadto weryfikacja dokonana była nie przez cedenta tj. rzekomego pożyczkodawcę pozwanej w ramach rzekomo nabytej przez powódkę wierzytelności, tylko przez (...) sp. z o.o. (k. 34) tj. pożyczkodawcę z tytułu poprzedniej, rzekomo refinansowanej przez cedenta powódki (C2 (...) sp. z o.o.) wierzytelności (k. 36). Powyższe względy skutkowały oddaleniem powództwa wobec niesprostania przez powódkę ciężarowi dowodu. V. Koszty procesu O kosztach sąd orzekł na podstawie odpowiedzialności za wynik procesu stosownie do art. 98 § 1 i 3 k.c. Powód jako przegrywający obowiązany jest zwrócić poniesione przez pozwanego koszty, na które złożyły się: opłata skarbowa od złożonego dokumentu pełnomocnictwa (17 zł) i wynagrodzenie radcy prawnego (900 zł) stosownie do § 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Z. ądzenia: - odnotować uzasadnienie; - odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powódki adw. S. przez umieszczenie w portalu informacyjnym. W., 1 grudnia 2022 roku asesor sądowy M. J.