Sygn. akt XVII AmE 263/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 października 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Maciej Kruszyński Protokolant: Sekr. sądowy Magdalena Ratajczyk po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania (...) sp. z o.o. w P. przy udziale zainteresowanego (...) sp. z o.o. w J., przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o ustalenie braku istnienia obowiązku zawarcia umowy o przyłączenie do sieci na skutek odwołania (...) sp. z o.o. w P. od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 12 sierpnia 2024 r. r. Nr (...) I. oddala odwołanie; II. zasądza od (...) sp. z o.o. w P. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki 720 zł (siedemset dwadzieścia złote) tytułem kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty; III. zasądza od (...) sp. z o.o. w P. na rzecz (...) sp. z o.o. w J. 734 zł (siedemset trzydzieści cztery złote) tytułem kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty sędzia Maciej Kruszyński Sygn. akt XVII AmE 263/24 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzja z 12 sierpnia 2024 r. znak (...), na podstawie art. 8 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 3 i ust. 5, art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r., poz. 266) oraz w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku (...) sp. z o.o. z siedzibą w J. z dnia 16 września 2022 r. o rozstrzygnięcie w sprawie spornej dotyczącej odmowy zawarcia przez (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej instalacji odnawialnego źródła energii - elektrowni fotowoltaicznej (...), o mocy przyłączeniowej 13,999875 MW, planowanej na działkach ewid. nr (...) oraz (...), obręb (...), gmina G., powiat (...), woj. (...) orzekł zawarcie pomiędzy (...) sp. z o.o. z siedzibą w J. a (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. umowy o przyłączenie instalacji odnawialnego źródła energii – elektrowni fotowoltaicznej (...), o mocy przyłączeniowej 13,999875 MW, w oparciu o umowę nr (...) o przyłączenie do sieci dystrybucyjnej oraz warunki przyłączenia, stanowiące załącznik do niniejszej decyzji. Od powyższej decyzji odwołanie złożył (...) sp. z o.o. z siedzibą w P., zaskarżając ją w całości. Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji:
(3)p.e. na poziomie do 14 MW. Ostatecznie na potrzeby przyłączenia przyjęto 13,999875 MW jako wartość mocy przyłączeniowej. Za niezasadny jednakże należy uznać Postulat powoda dotyczy natomiast konieczności całkowitego pominięcia treści istniejącej ekspertyzy z uwagi na upływ terminu ważności warunków przyłączenia. Także zarzut braku tytułów prawnych do nieruchomości objętej wnioskiem uznać należy za nieuzasadniony. Zarzutu tego powód nie podtrzymał, po złożeniu w toku tego procesu, przez pozwanego, dodatkowych dokumentów. Odnośnie kolejnego zarzutu odwołania, tj. art. 7 ust 8e p.e. poprzez zaniechanie wykonania dyspozycji art. 7 ust. 8ea p.e. tj. żądanie wykonania przez przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją energii elektrycznej ekspertyzy, o której mowa w art. 7 ust 8e p.e., w celu ustalenia czy istnieją techniczne i ekonomiczne warunki do przyłączenia Obiektu do sieci dystrybucyjnej Spółki w miejscu przyłączenia (...), skoro dotychczasowe Warunki wygasły wobec upływu ustawowego terminu ich obowiązywania, uznać należy za chybiony. Powód podnosił, że inne obiekty przewidziane do przyłączenia zastąpiły omawianą elektrownię fotowoltaiczną i zajęły przewidzianą dla niej moc przyłączeniową w (...), w konsekwencji czego konieczne jest sporządzenie kolejnej ekspertyzy wpływu przyłączenia elektrowni fotowoltaicznej Elektrownia (...)na (...). Odwołanie wskazuje inne obiekty przewidziane do przyłączenia zastąpiły omawianą elektrownię fotowoltaiczną i zajęły przewidzianą dla niej moc przyłączeniową w (...). W konsekwencji powód utrzymywał, że koniecznym jest sporządzenie kolejnej ekspertyzy wpływu przyłączenia elektrowni fotowoltaicznej Elektrownia (...) na (...). Jest to stanowisko nieuzasadnione, w szczególności, że odnośnie kwestia „ważności” warunków przyłączenia nie ma znaczenia dla dokonania rozstrzygnięcia w ramach kompetencji Prezesa URE. Odnośnie kwestii ekspertyzy powód zarzucił również naruszenie art. 84 k.p.a. poprzez zaniechanie powołania zespołu biegłych z zakresu elektroenergetyki celem stwierdzenia istnienia technicznych i ekonomicznych warunków przyłączenia (przy uwzględnieniu wpływu przyłączenia (...) o mocy przyłączeniowej 13,999875 MW do sieci dystrybucyjnej (...) sp. z o.o. na pracę Krajowego Systemu Elektroenergetycznego) z uwzględnieniem miejsca przyłączenia obiektu do sieci dystrybucyjnej w (...) oraz podmiotów ubiegających się o przyłączenie w tym miejscu, którzy doręczyli Spółce stosowne Wnioski na dzień procedowania przez Organ nowych Warunków, bowiem dotychczasowe Warunki wobec upływu ustawowego okresu ich obowiązywania skutecznie wygasły zdaniem powoda. Zarzut ten jest nieuzasadniony. Podkreślenia wymaga, że żaden przepis prawa energetycznego nie zobowiązuje do wykonania ponownej ekspertyzy w celu aktualizacji oceny możliwości przyłączenia instalacji do sieci w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy przyłączeniowej. Odwołać należy się do stanowiska Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 8 maja 2014 roku, sygn. akt III SK 46/13, LEX nr 1482418 gdzie wskazano, że: „Kwestia, czy po upływie terminu ważności warunków przyłączenia Prezes Urzędu może rozpoznać wniosek o rozstrzygnięcie sporu w przypadku odmowy zawarcia umowy przez przedsiębiorstwo energetyczne, gdy złożenie oświadczenia woli zawarcia umowy przyłączeniowej przez podmiot ubiegających się o przyłączenie do sieci miało miejsce przed upływem tego terminu, zaś oświadczenie przedsiębiorstwa energetycznego sieciowego o odmowie zawarcia takiej umowy złożono po upływie tego terminu, nie jest objęta zakresem normowania art. 7 ust. 8i Prawa energetycznego oraz § 8 ust. 7 rozporządzenia systemowego (a wcześniej § 7 ust. 6 rozporządzenia przyłączeniowego). Przepisy te dotyczą tylko terminu ważności warunków przyłączenia oraz określają skutki ich wydania (od 2010 r.). Nie odnoszą się natomiast do samej kompetencji Prezesa Urzędu określonej w art. 8 ust. 1 Prawa energetycznego do orzekania w sprawach spornych dotyczących odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci. W ocenie Sądu Najwyższego, termin ważności warunków przyłączenia nie ma znaczenia dla kompetencji Prezesa Urzędu z art. 8 ust. 1 Prawa energetycznego. Kompetencja Prezesa Urzędu dotyczy rozstrzygania spraw o odmowę zawarcia umowy przyłączeniowej. Dla jej aktualizacji istotne jest, czy między przedsiębiorstwem sieciowym a podmiotem ubiegającym się o przyłączenie do sieci zaistniał spór o przyłączenie do sieci. Wpływ na rozstrzygnięcie tego sporu ma zaś okoliczność, czy podmiotowi ubiegającemu się o przyłączenie do sieci służyło roszczenie o zawarcie umowy przyłączeniowej, którego powstanie - jak wskazano powyżej - wymaga złożenia przez podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci stosownych oświadczeń woli w okresie ważności warunków przyłączenia". W pierwszej kolejności należy wskazać na fakt wydania przez powoda warunków przyłączenia. Należy przez to rozumieć, że powód uznał, że istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Wobec tego, słusznie przyjął pozwany, że przyłączenie nieruchomości zainteresowanego do sieci powinno zostać zrealizowane. W odniesieniu natomiast do uzupełniającego argumentu dotyczącego nierównoprawnego traktowania podmiotów przyłączanych do sieci dystrybucyjnej powoda poprzez uprzywilejowanie pozycji zainteresowanego w decyzji wydanej przez Prezesa URE uznać go należy za nieuzasadniony. Zdaniem Sądu pozwany należycie zrównoważył i zabezpieczył interesy wszystkich stron umowy orzeczonej decyzją, podobnie odnośnie twierdzenia dotyczącego zasad odpowiedzialności z tytułu nienależytego wykonania umowy. Pozwany bowiem nie naruszył obowiązku równoprawnego traktowania, ponieważ organ nie jest związany dotychczasową praktyką operatora, ani też zapisami proponowanymi przez operatora w umowie. Przyjęcie przeciwnego poglądu czyniłoby uprawnienie Prezesa URE do orzekania umów całkowicie iluzorycznym, mając na względzie art. 7 ust. 1 p.e. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, na zasadzie równoprawnego traktowania i przyłączania, w pierwszej kolejności, instalacji odnawialnego źródła energii, jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania tych paliw lub energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru, przy czym w przypadku przyłączenia źródła lub magazynu energii elektrycznej, moc przyłączeniowa tego źródła lub magazynu energii elektrycznej może być mniejsza lub równa jego mocy zainstalowanej elektrycznej. Odnośnie treści umowy należy stwierdzić, że wprowadzona przez organ zmiana wysokości kwot kary umownej, wynikała z dokonanej przez pozwanego oceny, że kwota proponowana przez powoda jest zbyt wygórowana i nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy. Wniosek taki wynikał z faktu, że powód w żaden sposób nie uzasadnił wysokości żądanych gwarancji bankowych. Powód narzucił, zdaniem Sądu, podmiotowi ubiegającemu się o przyłączenie trudnych, wymagających i bezwzględnych warunków finansowych. Powód nie uzasadnił przyjętego przez siebie żądania odnośnie dwukrotności opłaty za przyłączenie brutto pomniejszonej o wpłaconą zaliczkę na poczet umowy o przyłączenie, jako właściwej wysokości zabezpieczenia w postaci gwarancji bankowej. Powód stwierdził jedynie, że wysokość gwarancji na poziomie odpowiadającym opłacie za przyłączenie nie zabezpiecza w pełni roszczeń powoda, które mogą się pojawić na etapie wykonywania umowy. To powód jako profesjonalista powinien starannie oszacować koszty przyłączenia, a nie rekompensować ich kosztem zainteresowanego w postaci wygórowanej gwarancji bankowej. Zapisy umowy o przyłączenie w rozdziale „2.
- Opłata za przyłączenie" gwarantują bowiem należyte zabezpieczenie interesów powoda. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem tut. Sądu, przy kalkulowaniu opłaty przyłączeniowej przedsiębiorstwo energetyczne nie jest władne nałożyć na zainteresowanego jakichkolwiek innych kosztów. Dla spółki ekwiwalentem za przyłączenie jest opłata za przyłączenie do sieci elektroenergetycznej. Oznacza to, że wobec istnienia po stronie powoda ww. publicznoprawnego obowiązku powód jest uprawniony do pobrania za usługę przyłączenia wyłącznie opłaty przyłączeniowej. ( wyrok z 18 maja 2016 r., sygn. akt XVII AmE 186/15). Przedsiębiorstwo nie powinno zatem przenosić na przyszłych odbiorców (konsumentów), kosztów przebudowy własnej infrastruktury elektroenergetycznej. Niezaprzeczalnie, to powód, wydając warunki przyłączenia musi zdawać sobie sprawę z zakresu i kosztów jej ewentualnej przebudowy. W realiach przedmiotowej sprawy, co dodatkowo należy wskazać, nie dojdzie do przypadku subsydiowania skrośnego, mając na uwadze, że opłata za przyłączenie pokrywa 100 % rzeczywistych nakładów na realizację prac związanych z przyłączeniem (tak pkt 2.7.
- umowy). Obowiązek ponoszenia w opłacie rzeczywistych kosztów przyłączenia wynika z art. 7 ust. 8 pkt 3 p.e. („pobiera się opłatę ustaloną na podstawie rzeczywistych nakładów poniesionych na realizację przyłączenia”). Powód jako duża spółka energetyczna posiada możliwość jednostronnego narzucania warunków finansowych umowy, co stawia go w pozycji nie tylko uprzywilejowanej, ale wręcz w pozycji dominującej wobec podmiotów ubiegających się o przyłączenie do sieci dystrybucyjnej. Należy przypomnieć, że powód działa w warunkach monopolu naturalnego, który jakkolwiek teoretycznie może być korzystny, jednakże daje operatorowi faktycznie uprzywilejowaną pozycję względem pozostałych podmiotów na rynku (w tym ubiegających się o przyłączenie). Natomiast brak konkurencji wynikający z monopolu naturalnego nakazuje z kolei regulatorowi szczególnie strzec równowagi na danym rynku. Sąd podziela stanowisko pozwanego odnośnie zastrzeżeń powoda co do treści umowy w zakresie terminu dostarczenia gwarancji bankowej, skrócenia terminu realizacji umowy i modyfikacji zasad odpowiedzialności kontraktowej, które pozostają całkowicie gołosłowne. Powód przyznał jednakże, że jednostronnie narzucał warunki kontraktowe słabszym stronom umów o przyłączenie do sieci. Dodatkowo powód twierdził, że tylko harmonogram zaproponowany przez niego, zapewnia terminowe wypełnienie obowiązków umownych, nie wskazując jednak żadnego uzasadnienia w tym zakresie. Za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 385 1 K.c., zgodnie z którym Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Postanowienia umowy, będącej załącznikiem do decyzji Prezesa URE, nie naruszają rażąco interesów powoda, a on sam nie jest konsumentem, lecz podmiotem profesjonalnym, przedsiębiorstwem energetycznym. Powoływanie się przez powoda na naruszenie art. 385 1 k.c. należy uznać za całkowicie chybione. Odnosząc się natomiast do zarzutów wskazujących na naruszenie przepisów prawa procesowego, Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela utrwalony w judykaturze pogląd o nieskuteczności powoływania się na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postępowaniu przed SOKiK, poza pewnymi wyjątkami. W szczególności, tego typu zarzuty zasadniczo nie mogą stanowić samoistnej podstawy uchylenia decyzji. Wynika to z faktu, że wniesienie do sądu odwołania od decyzji administracyjnej wszczyna dopiero cywilne, pierwszoinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sąd dokonuje własnych ustaleń, rozważając całokształt materiału dowodowego (takie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29.05.991 r., sygn. akt III CRN 120/91; postanowieniu z dnia 11.08.1999 r. sygn. akt I CKN 351/99; wyroku z dnia 19.01.2001r. sygn. akt I CKN 1036/98). Podobnie Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 20.12.2006 r. stwierdził, iż zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie mogą być podnoszone przed SOKiK, który jako sąd powszechny rozpatruje sprawę od nowa, co skutkuje brakiem możliwości uchylenia decyzji zaskarżonej do tego sądu z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (sygn. akt VI ACa 620/06). W sprawie niniejszej zdaniem Sądu postępowanie administracyjne toczące się przed Prezesem URE nie było dotknięte taką wadą, która uzasadniałaby uchylenie decyzji. Wyjątki od zasady, że zarzuty procesowanie odnoszące się do etapu postępowania administracyjnego nie mogą doprowadzić do uchylenia decyzji w ramach rozpoznania odwołania, które zostały wykreowane przez orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazują, że taka możliwość odnosi się tylko do takich zarzutów, które po pierwsze nie mogą być niejako konwalidowane na etapie postępowania sądowego (jak ma to miejsce np. w odniesieniu do ustaleń faktycznych, środków dowodowych, oceny dowodów, niektórych wad formalnych samej decyzji), ale także waga tych zarzutów musi być na tyle istotna, że uzasadnia ona uchylenie decyzji. Chodzi o takie uchybienia organu, na skutek których przedsiębiorca, którego dotyczy decyzja, nie ma zapewnionych odpowiednich gwarancji proceduralnych, w szczególności mówi się tutaj o uchybieniach tego rodzaju (wadach kwalifikowanych decyzji), które istotnie wpłynęły na merytoryczną treść zaskarżonej decyzji lub też takie sytuacje, w których zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Rozpoznając zarzuty powoda dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego, Sąd jednak nie dopatrzył się wśród nich takich, które naruszałyby np. prawo odwołującego się do obrony, czy innych które wskazywałyby na wydanie decyzji w warunkach nieważności. W szczególności także decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej. Wobec tego, Sąd uznał zarzuty odwołania za chybione, bowiem ukształtowany przez pozwanego zapis zawarty w treści zaskarżonej decyzji jest uzasadniony i zgodny z wolą wnioskodawcy. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia, oddalił odwołanie wniesione przez powoda na podstawie art. 479 53 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony oraz na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265), na które to koszty postępowania po stronie pozwanego złożył się koszt zastępstwa procesowego w wysokości 720 zł na rzecz pozwanego w sprawie. sędzia Maciej Kruszyński