obowiązującymi przepisami i czynsz został ustalony w drodze przetargu, a więc ma cechy czynszu rynkowego i tylko w takim zakresie pobierała ewentualne pożytki z nieruchomości pałacowej. Jako nieudowodnione pozwana oceniła roszczenie pozwu zasądzenia kwoty 1 080 000,00 zł z tytułu wartości pożytków, które nie zostały pobrane na skutek złej gospodarki. Ostatecznie pozwana zakwestionowała termin od jakiego liczone są odsetki ustawowe za opóźnienie podając, iż o ewentualnym opóźnieniu można mówić od dnia wyrokowania, a nie od dnia zawezwania do próby ugodowej (odpowiedź strony pozwanej na pozew – k. 113-118). W dalszym toku postępowania w ogół praw i obowiązków pozwanej Agencji wstąpił Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa w W.. Na wniosek powódki M. G. ustanowiono dla niej pełnomocnika z urzędu (pismo pozwanego złożone na rozprawie w dniu 27 października 2017 r. – k. 325; wniosek z dnia 21 listopada 2017 r. (data stempla pocztowego) – k. 327; postanowienie z dnia 8 grudnia 2017 r. – k. 331). Pismem z dnia 6 listopada 2018 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik powódki M. G. sprecyzował żądanie pozwu wnosząc o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 918 500,00 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości stanowiących działki o numerach ewidencyjnych (...) o powierzchni 5,0781 ha wraz z budynkami, dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze (...) za okres od dnia 14 grudnia 2004 r. do dnia 14 grudnia 2014 r. oraz tytułem odszkodowania za pogorszenie i zużycie budynków znajdujących się na nieruchomości. Powódka wskazała przy tym, że ze względu na unikalny charakter nieruchomości, nie jest w stanie określić precyzyjnie wysokości roszczenia o wynagrodzenie, co będzie mogło nastąpić dopiero na podstawie opinii biegłego (pismo procesowe z dnia 6 listopada 2018 r. (data stempla pocztowego) – k. 431-437). Żądania pozwu sprecyzowały także B. B. oraz U. G. wnosząc w piśmie z dnia 9 listopada 2018 r. (data stempla pocztowego) o zasądzenie od pozwanego:
art. 98 § 1 1 k.p.c. (pismo procesowe pełnomocnika powódek – k. 1044-1046). W odpowiedzi na dokonane modyfikacje roszczeń pozwany, w piśmie z dnia 2 maja 2022 r. (data stempla pocztowego), podtrzymał dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie powództwa w całości, także w zakresie roszczeń ewentualnych, oraz przyznanie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto, z uwagi na oświadczenie powodów modyfikujące wysokość dochodzonych roszczeń – stanowiące procesowo oświadczenia cofające roszczenia w części – wniósł o uznanie, iż nastąpiło cofnięcie przez powódki powództw w części, tzn.:
2 umowy administrator zobowiązał się gospodarować mieniem przestrzegając przepisy, a w szczególności w zakresie ochrony środowiska, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz p. poż. Stosownie do § 5 ust. 1 umowy majątek miał być zagospodarowany
zasadami prawidłowego gospodarowania. Dodatkowo, administrator zobowiązał się do dokonywania na bieżąco remontów budynków i ich części, budowli oraz maszyn i urządzeń (§ 6 ust 1 umowy). Administrator miał prowadzić działalność na zasadach racjonalnej gospodarki samofinansowania oraz rachunku ekonomicznego w ramach środków i majątku (...). Gospodarując wydzielonym mu i nabytym majątkiem miał działać na zasadach samofinansowania, pokrywając z posiadanych środków i uzyskanych przychodów koszty działalności i przejęte zobowiązania (§ 7 ust. 1 oraz 2 umowy). Nieruchomość została mu wydana 2 września 2002 r., z którym to dniem przeszły na niego wszystkie obowiązki związane z przekazanym obiektem. (dowód: umowa nr (...) z dnia 23 lipca 2002 r. – k. 277-284; aneks nr (...) do umowy nr (...) z dnia 23 lipca 2002 r. podpisany dnia 21 listopada 2002 r. – k. 286-292; protokół zdawczo-odbiorczy do umowy nr (...) o administrowanie Ośrodkami (...) w B. na dzień 31 sierpnia 2002 r. – k. 293; zeznania świadka J. P. złożone na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2021 r. – k. 985v-987) Kolejno przeprowadzane przez Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. kontrole obiektu, tj. w dniu 5 maja 2004 r. oraz 5 maja 2006 r., zostały wykonane pobieżnie i nie są rzetelne. Kontrola przeprowadzona w dniach 16-17 sierpnia 2006 r. wykazała rzeczywistą degradację stanu obiektu – stajnia była w stanie średnim, podobnie jak pałac, którego tynki były uszkodzone, dach przeciekał, sanitariaty i wyposażenie kuchni były zniszczone, rynny i rury uszkodzone, taras zawalony, a schody wejściowe wybrakowane. Pomieszczenia wewnętrzne pałacu były w stanie dobrym. (dowód: sprawozdanie z dnia 5 maja 2004 r., nr (...) – k. 236-239; sprawozdanie z dnia 5 maja 2006 r., nr (...)– k. 240-242; zdjęcia – k. 247-253; opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa ogólnego, obiektów zabytkowych, mostów z zagospodarowaniem terenu i sieciami infrastruktury, zarządzania projektami, przygotowania i realizacji procesu inwestycyjnego, rozliczania inwestycji J. Ł. – k. 1091-1120; ustne wyjaśnienia biegłego J. Ł. złożone na rozprawie w dniu 28 czerwca 2024 r. – k. 1448v-1449) W dniu 31 marca 2006 r. została zawarta pomiędzy pozwanym, jako wynajmującym, a Przychodnią Zespołu Lekarza (...) s.c., jako najemcą umowa najmu budynku biurowego wzniesionego na spornej nieruchomości, a składającego się z jednego pomieszczenia, mającego służyć wyłącznie jako punkt przyjęć lekarskich (§ 1 oraz 2 umowy). Umowa została zawarta na czas nieoznaczony od dnia 1 kwietnia 2006 r. (§ 3 umowy). Najemca z tytułu użytkowania lokalu obowiązany był uiszczać wynajmującemu czynsz w wysokości łącznie 155,55 zł brutto (§ 4 ust. 1 umowy). (dowód: umowa najmu z dnia 31 marca 2006 r. – k. 1016-1016v) W wyniku kontroli nieruchomości przeprowadzonej w dniu 7 października 2008 r. wydane zostały zalecenia pokontrolne odnośnie zabezpieczenia i remontu tarasu, z terminem zakończenia prac do 31 stycznia 2009 r., który upłynął bezskutecznie. Powyższy remont nie odbył się także w latach kolejnych. W dniu 1 września 2011 r. – upłynął termin ważności pozwolenia konserwatorskiego nr (...) wydanego na wniosek pozwanego w dniu 9 kwietnia 2010 r., a obejmującego pierwszy etap prac remontowych przy budynku pałacu, w tym zabezpieczenie i remont tarasu wraz z odbudową zawalonej części. (dowód: pismo Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w P. z dnia 14 listopada 2012 r. – k. 24-25; opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa ogólnego, obiektów zabytkowych, mostów z zagospodarowaniem terenu i sieciami infrastruktury, zarządzania projektami, przygotowania i realizacji procesu inwestycyjnego, rozliczania inwestycji J. Ł. – k. 1091-1120; ustne wyjaśnienia biegłego J. Ł. złożone na rozprawie w dniu 28 czerwca 2024 r. – k. 1448v-1449) Nie przeprowadzono zalecanego programu prac konserwatorsko-restauratorskich oraz remontowych wyszczególnionych w dokumentacji z października 2009 r. sporządzonej po wykonaniu badań konserwatorskich spornego obiektu. Podjęto próby ich wykonania – uzyskano stosowne pozwolenia na przeprowadzenie prac konserwatorskich przy pałacu. W tym czasie budynki posadowione na nieruchomości były już w złym stanie, wymagającym podjęcia kompleksowych robót remontowych obejmujących między innymi osuszanie ścian, renowacji elewacji, konstrukcji dachu oraz jego pokrycia, odnowienia stolarki okiennej i drzwiowej, konstrukcji tarasu. (dowód: program prac konserwatorsko-remontowych, 14 lutego 2013 r. – k. 687-769v; opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa ogólnego, obiektów zabytkowych, mostów z zagospodarowaniem terenu i sieciami infrastruktury, zarządzania projektami, przygotowania i realizacji procesu inwestycyjnego, rozliczania inwestycji J. Ł. – k. 1091-1120) Dnia 1 marca 2010 r. obowiązki administratora zostały powierzone A. M., której w dniu 22 marca 2010 r. J. P. przekazał grunty i mienie Ośrodka (...).
zapisami zawartej umowy o administrowanie administrator był zobowiązany gospodarować powierzonym mu mieniem poprzez jego zabezpieczenie, sprawowanie nadzoru właścicielskiego oraz wykonywanie zadań powierzonych przez Dyrektora Oddziału Terenowego w P. (§ 3 ust. 3 umowy). (dowód: umowa o administrowanie zawarta w P. w dniu 1 marca 2010 r. – k. 302-304; protokół zdawczo-odbiorczy składników mienia i dokumentacji Ośrodka (...) sporządzony w dniu 22 marca 2010 r. – k. 306) Przeprowadzona w dniu 27 maja 2011 r. kontrola sprawności przewodów i podłączeń dymowych, spalinowych i wentylacyjnych wykazała konieczności wykonania przebudowy uszkodzonego komina, którą pozwany zdecydował się przeprowadzić i wykonał ją
obowiązującymi przepisami. W tym też celu zlecono opracowanie projektu remontu komina, uzyskano w dniu 18 lipca 2011 r. od (...) Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pozwolenie nr (...) na przemurowanie kominów na poddaszu pałacu i ostatecznie – po złożeniu stosownego wniosku – otrzymano w dniu 14 listopada 2011 r. od Starosty (...) decyzję nr (...) zezwalającą na remont. (dowód: decyzja Starosty (...) nr (...) z dnia 14 listopada 2011 r. – k. 596-596v; wniosek o pozwolenie na budowę z dnia 21 października 2011 r. – k. 597-597v, 604-604v; protokół nr (...) z dnia 27 maja 2011 r. – k. 600v; projekt remontu komina, listopad 2011 r. – k. 603v; opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa ogólnego, obiektów zabytkowych, mostów z zagospodarowaniem terenu i sieciami infrastruktury, zarządzania projektami, przygotowania i realizacji procesu inwestycyjnego, rozliczania inwestycji J. Ł. – k. 1091-1120; ustne wyjaśnienia biegłego J. Ł. złożone na rozprawie w dniu 28 czerwca 2024 r. – k. 1448v-1449) W dniu 29 sierpnia 2012 r. zawarta została pomiędzy pozwanym, jako wynajmującym, a Stowarzyszeniem (...), jako najemcą umowa najmu lokalu użytkowego nr (...) na piętrze w budynku biurowym nr inwentarzowy (...) o powierzchni 8,62 m 2, z przeznaczeniem na siedzibę Stowarzyszenia (...). Przedmiot najmu wykorzystywany miał być wyłącznie, jako siedziba Stowarzyszenia (§ 1 umowy). Umowa zawarta została na okres 3 lat od dnia 1 września 2012 r. (§ 2 umowy). Czynsz miesięczny z tytułu najmu ustalony został w wysokości 1 zł/m 2 netto, do której to kwoty doliczony miał zostać podatek od towarów i usług VAT w obowiązującej wysokości (23%), co stanowiło łączną kwotę brutto 10,60 zł (§ 3 ust. 1 umowy). (dowód: umowa najmu (...) z dnia 29 sierpnia 2012 r. – k. 1017-1017v) Lustracja pałacu i jego wyposażenia przeprowadzona w dniu 6 listopada 2012 r. przez (...) Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wykazała, że nieprzeprowadzenie zalecanych remontów doprowadziło do tragicznego stanu elementów budynku. Stwierdzono, że w katastrofalnym stanie jest tylny taras pałacu, którego część jest zawalona, a schody i balustrady częściowo są odspojone i zniszczone, a częściowo rozebrane. Pozostałe elementy mogły w każdej chwili ulec przewróceniu. Zaznaczono jednocześnie, że konieczne jest pilne podjęcie prac interwencyjnych przy tarasie i wykonanie jego remontu. Pozostawienie ww. części pałacu bez jakichkolwiek działań spowoduje dalsze odspajanie się murów tarasu i ich osuwanie się w kierunku parku. (dowód: pismo Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w P. z dnia 14 listopada 2012 r. – k. 24-25; opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa ogólnego, obiektów zabytkowych, mostów z zagospodarowaniem terenu i sieciami infrastruktury, zarządzania projektami, przygotowania i realizacji procesu inwestycyjnego, rozliczania inwestycji J. Ł. – k. 1091-1120; ustne wyjaśnienia biegłego J. Ł. złożone na rozprawie w dniu 28 czerwca 2024 r. – k. 1448v-1449) Odpowiadając na wniosek Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. z dnia 12 listopada 2012 r. dotyczący zamiaru wydzierżawienia zabytkowego pałacu i parku w B. oraz określenia wskazań konserwatorskich i sposobu użytkowania, (...) Wojewódzki Konserwator Zabytków w P. w piśmie z dnia 10 grudnia 2012 r. wskazał, iż koniecznym jest zachowanie w czasie elementów obiektu takich, jak: bryły budynku, pokrycia dachu z dachówki ceramicznej z jego wystrojem, układu elewacji z istniejącymi otworami okiennymi i drzwiowymi i materiałem ich wykończenia, wszelkich wyszczególnionych w piśmie detali architektonicznych, drewnianej stolarki okiennej i drzwiowej, pierwotnego układu pomieszczeń parteru (wtórne, dokonane dotychczas podziały miały być usunięte), drewnianej klatki schodowej, boazerii, kasetonowych stropów, dekoracji ścian i sufitów, kominka itd. Dodatkowo narzucono na przyszłego dzierżawcę zespołu pałacowo-parkowego obowiązek natychmiastowego zabezpieczenia tarasu ogrodowego pałacu przed dalszą degradacją, ze względu na jego katastrofalny stan. Dzierżawca miał przystąpić do kompleksowego remontu tarasu,
zatwierdzoną przez Konserwatora dokumentacją projektową, po uzyskaniu pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie prac w terminie 2 lat od daty przejęcia zespołu. Należało poddać niezwłocznym pracom konserwatorskim także rzeźby balustrady tarasowej. Wskazano, że konieczne jest w trybie pilnym usunięcie przyczyn zawilgocenia ścian pałacu uszczelnienie pokrycia dachowego, naprawa rynien i rur spustowych, prawidłowe odprowadzenie wód opadowych od budynku pałacu. Nakazano przystąpić do wykonania kompleksowego remontu pałacu, który miał być wykonany w terminie 4 lat od daty przejęcia zespołu. Wszelkie prace remontowe, budowlane i konserwatorskie prowadzone przy obiekcie wymagały konsultacji z Konserwatorem oraz poprzedzone pozwoleniem konserwatorskim. (dowód: pismo (...) Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia 10 grudnia 2012 r. – k. 198-200) Po uzyskaniu powyższych zaleceń pozwany, w dniu 18 stycznia 2013 r., zawarł z J. S.
1 umowy dzierżawca zobowiązał się do używania przedmiotu dzierżawy
zasadami prawidłowej gospodarki, w celu wykonywania i prowadzenia na nim działalności gospodarczej w zakresie produkcji rolnej i nie zmieniania przeznaczenia części lub całości przedmiotu dzierżawy bez zgody wydzierżawiającego wyrażonej na piśmie. Ponadto, dzierżawca zobowiązał się do użytkowania obiektów zabytkowych: pałac i park w B. wpisanych do rejestru zabytków pod nr (...),
przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wszelkie prace w dzierżawionych obiektach zabytkowych, takie jak remonty, przebudowy, konserwacje, mogły być prowadzone wyłącznie za zgodą (...) Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P.. Dzierżawca oświadczył, że otrzymał w dniu podpisania umowy „Pouczenie o skutkach wpisu do rejestru zabytków”, program użytkowy zespołu zabytkowego stanowił załącznik nr 9 do umowy. Zobowiązał się także do realizacji wskazań konserwatorskich wydanych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P., określonych w załączniku nr 10 do umowy (§ 5 ust. 2 pkt
umowy po zakończeniu dzierżawy dzierżawca zobowiązał się zwrócić wydzierżawiającemu przedmiot dzierżawy w stanie niepogorszonym, z wyjątkiem pogorszenia wynikającego z normalnego zużycia rzeczy. Dzierżawca zobowiązał się płacić wydzierżawiającemu czynsz dzierżawcy w wysokości:
1 umowy za wykonane czynności zamawiający miał zapłacić wykonawcy wynagrodzenie w wysokości 1 500,00 zł brutto miesięcznie. Płatność miała nastąpić w terminie 14 dni od daty otrzymania faktury VAT wystawionej na ostatni dzień miesiąca. (dowód: umowa nr (...) z dnia 31 marca 2014 r. – k. 1018-1018v). Oględziny spornej nieruchomości – już wówczas nieużytkowanej, wykonane przez przedstawiciela Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w P. w dniu 17 września 2014 r. wykazały, iż budynek pałacu wymagał przeprowadzenia remontu kapitalnego. Stwierdzono, że ściany z cegły w piwnicach wymagają osuszenia, w piwnicy na ścianach są ubytki tynku, jak również drobne ubytki w tynku zewnętrznym, pokrycie dachu jest w złym stanie – z przeciekami. Zwrócono uwagę, że w czasie wymiany pokrycia dachu należy także naprawić lub wymienić zniszczone elementy więźby dachowej, oraz obróbki blacharskie, rynny i rury spustowe. Wskazano ubytki tralek balustrady tarasu, nie oceniając jego stanu. Stan wnętrz był dobry – z zachowaniem wystroju pierwotnego obejmującego elementy stałe uznane za zabytki. Oględziny stajni wykazały zły stan budynku – wymagający generalnego remontu. Stwierdzono ubytki cegły w murach, zniszczone tynki zewnętrzne i wewnętrzne, zarwany strop nad piwnicą, zły stan pokrycia dachowego, zły stan stolarki okiennej i drzwiowej oraz schodów, zniszczone rynny i rury spustowe. Zlecono pilne wykonanie tynku na elewacji budynku oraz wymianę pokrycia dachowego z wymianą obróbek i orynnowania. (dowód: protokół z oględzin budynku – pałacu, z dnia 17 września 2014 r. – k. 202-203; zdjęcia – k. 204-213; protokół z oględzin budynku – magazynu pasz (stajni, magazynu zboża), z dnia 17 września 2014 r. – k. 217-218; opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa ogólnego, obiektów zabytkowych, mostów z zagospodarowaniem terenu i sieciami infrastruktury, zarządzania projektami, przygotowania i realizacji procesu inwestycyjnego, rozliczania inwestycji J. Ł. – k. 1091-1120; ustne wyjaśnienia biegłego J. Ł. złożone na rozprawie w dniu 28 czerwca 2024 r. – k. 1448v-1449) Stan obiektu w czasie podejmowania ostatecznej decyzji o przekazaniu nieruchomości osobom uprawnionym był zły – wskazywał, iż nie były wykonywane wszystkie wymagane prawem czynności utrzymaniowe. Dotyczyło to obiektu zabytkowego i budowlanego. Pałac wymagał kapitalnego remontu. Tynk odpadał, stolarka drzwiowa i okienna wymagała renowacji, pokrycie dachu wymiany, a taras odbudowy. Zabytkowe elementy wnętrza pałacu zostały zniszczone – jak łazienki czy piec w kuchni, albo zabrane – jak meble, żyrandole i pozostała dekoracja. Działania podejmowane przez pozwanego uchroniły pałac przed całkowitym zniszczeniem. (dowód: zeznania świadka J. M. złożone na rozprawie w dniu 26 października 2018 r. – k. 425v-426v; zeznania świadka D. M. złożone na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 r. – k. 457v-459v; zeznania świadka J. B. złożone na rozprawie w dniu 9 lipca 2019 r. – k. 881v-882v; zeznania świadka K. Z. złożone na rozprawie w dniu 1 października 2019 r. – k. 890-891; zeznania świadka W. L. złożone na rozprawie w dniu 20 listopada 2020 r. – k. 970-971v; opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa ogólnego, obiektów zabytkowych, mostów z zagospodarowaniem terenu i sieciami infrastruktury, zarządzania projektami, przygotowania i realizacji procesu inwestycyjnego, rozliczania inwestycji J. Ł. – k. 1091-1120; ustne wyjaśnienia biegłego J. Ł. złożone na rozprawie w dniu 28 czerwca 2024 r. – k. 1448v-1449) Po bezskutecznym upływie terminu wydania nieruchomości w dniu 18 listopada 2014 r. wyznaczonego przez pozwanego, sporna nieruchomość ostatecznie została przekazana osobom uprawnionym do jej przyjęcia we wcześniej wyznaczonym terminie, tj. 12 grudnia 2014 r. Natomiast faktyczne przekazanie kluczy do obiektu, nastąpiło w późniejszym terminie, to jest w lipcu 2015 r. (okoliczność bezsporna) W protokole zdawczo-odbiorczym spisanym ww. dnia podano, iż dotychczasowy dzierżawca nieruchomości – posiadacz zależny, tzn. J. S.
metodologią przyjęta przy opracowywaniu tego rodzaju dokumentów, w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, to jest w oparciu o opisy stanu obiektów w danych okresach, parametry budynków, protokół przekazania nieruchomości, oględziny nieruchomości, zeznania świadków. Biegły T. G. z uwagi na zastrzeżenia strony powodowej k. 1371 i 1373 szczegółowo wyjaśnił metodologię przyjęta przy opracowywaniu opinii i czym kierował się przy doborze nieruchomości porównawczych, jakie przyjął cechy i wagi. Z kolei biegły J. Ł. dokonał ustaleń w zakresie zleconym przez sąd na podstawie analizy zebranej dokumentacji i zeznań świadków i na tej podstawie określił stan budynków w danych okresach, podejmowane przez posiadacza prace remontowych, na tyle na ile zebrane dowody umożliwiały mu dokonanie tych ustaleń, co podkreślił w toku składanych przed sądem wyjaśnień, odnosząc się do zastrzeżeń stron zawartych w pismach k. 1198 i k. 1243. Z tych względów wnioski strony powodowej nie mogły zostać uwzględnione i prowadzić do uzupełnienia opinii we wskazanym przez strony zakresie. W piśmie k. 1243 pełnomocnik powódki M. G. wniósł również o wydanie opinii uzupełniającej by biegły dokonał oceny stanu wszystkich budynków wchodzących w skład zespołu pałacowo -parkowego a nie tylko pałacu i stajni, to jest zabytkowej oficyny, bramy i parku. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 25 lipca 2025 r. (k. 1635) Sąd pominął dalsze wnioski powódek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z opinii biegłych, jako niemających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy – o czym w dalszej części uzasadnienia. Ponad, niezależnie od powyższego, zdaniem sądu zgłoszony przez pełnomocnika powódki ww. wniosek o wycenę również oficyny, bramy i parku, był spóźniony bowiem formułując wnioski dowodowe o dopuszczenie opinii biegłego strona powodowa wnosiła jedynie o ustalenie stanu pałacu, stajni i budynku biurowego. (pisma k. 447 i 998) Natomiast co do budynku biurowego to brak było podstaw do objęcia go ustaleniami biegłych z uwagi na to, iż został on wybudowany już po przejęciu nieruchomości przez Skarb Państwa, tym samym stanowił nakład, który nie podlegał ani wycenie, ani badaniu jego stanu. Dowody z zeznań świadków J. S.
przepisem art. 317 § 1 k.p.c. sąd może wydać wyrok częściowy, jeżeli nadaje się do rozstrzygnięcia tylko część żądania lub niektóre z żądań pozwu. W ocenie Sądu powództwo M. G. oraz U. G. skierowane pierwotnie przeciwko Agencji Nieruchomości Rolnych z siedzibą w W. (poprzednikowi prawnemu pozwanego), nadawało się do rozstrzygnięcia, wobec czego zasadnym było rozstrzygnięcie o tej części powództwa w wyroku częściowym. Mając powyższe na uwadze, w następstwie przeprowadzonego postępowania, zdaniem Sądu powództwo zasługiwało na uwzględnienie jedynie z nieznacznej części. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż sporna nieruchomość została przejęta – na podstawie przepisu art. 2 ust. 1 pkt. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej – przez Skarb Państwa i przez lata znajdowała się w zarządzie Kombinatu Państwowych Gospodarstw Rolnych w B.. Kombinat ten – decyzją Wojewody (...) z dnia 31 sierpnia 1992 r. ww. Kombinat, na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464) – został zlikwidowany, a jego prawa i obowiązki, w tym nieruchomości zabudowane i niezabudowane, przejęła Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa przekształcona następnie w Agencję Nieruchomości Rolnych. Ostatecznie zaś z dniem 1 września 2017 r. w prawa i obowiązki zniesionej z dniem 31 sierpnia 2017 r. Agencji wstąpił Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa z siedzibą w W.. Status ww. Agencji – władającej nieruchomością od 1992 r. – określony był ustawą z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa,
której art. 5 Agencja ta była państwową osobą prawną działającą w imieniu własnym i w imieniu własnym wykonującą prawa i obowiązki związane z mieniem Skarbu Państwa powierzonym jej po zlikwidowanym państwowym przedsiębiorstwie rolnym. Niewątpliwie więc Agencja (obecnie Ośrodek), jako odrębna od Skarbu Państwa osoba prawna objęła w zarząd mienie Skarbu Państwa o cechach określonych w art. 1 ustawy z 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa i sprawowała zarząd tym mieniem na rzecz Skarbu Państwa, a zatem powierniczo. W owym "powierzeniu" Agencji przez Skarb Państwa wykonywania prawa własności i innych praw rzeczowych należy widzieć oświadczenie woli rodzące skutki cywilnoprawne (uchwała Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 1994 r., III CZP 189/93, OSNC 1994/6/121; postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2000 r., IV CKN 29/00, niepubl.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2017 r., IV CSK 161/17, niepubl.). Nie można zatem – jak to czyniła strona powodowa –Agencji tej utożsamiać ze Skarbem Państwa, jak również ze statio fisci Skarbu Państwa. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że Agencji – wobec której pierwotnie skierowane zostały żądania pozwu – jak również jej poprzednikowi prawnemu powódki zarzucały posiadanie nieruchomości, w całym okresie objętym pozwem, w złej wierze. Na potwierdzenia tego stanowiska powódki m.in. powołały się na pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w sprawie o sygn. akt III CSK 232/17,
którym działanie Skarbu Państwa w postaci objęcia w posiadanie zabudowań i nieruchomości nie służących na cele wskazane w dekrecie, miało charakter bezprawny, gdyż już w momencie wydania dekretu Skarb Państwa działający przez funkcjonariuszy miał świadomość jakie nieruchomości podlegają pod ww. dekret, a jakie nie i nie mógł zasłaniać się nieznajomością przepisów prawa, a tym samym nie mógł pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu o przysługującym mu prawie własności. W pierwszej kolejności należało zatem ustalić, czy poprzednicy prawni pozwanego i pozwany korzystali ze spornej nieruchomości w dobrej czy też w złej wierze. Strona powodowa roszczenia główne, po ich ostatecznym sprecyzowaniu, oparły o przepisy dotyczące roszczeń uzupełniających żądając zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie.
art. 224 § 1 oraz § 2 k.c. samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej pogorszenie lub utratę. Nabywa własność pożytków naturalnych, które zostały od rzeczy odłączone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane pożytki cywilne, jeżeli stały się w tym czasie wymagalne. Jednakże od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył. Stosownie zaś do art. 225 k.c. obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. Jednakże samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zwrócić wartość pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy, chyba że rzecz uległaby pogorszeniu lub utracie także wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu uprawnionego. Dobra wiara – według poglądu „tradycyjnego” znajdującego także odzwierciedlenie w judykaturze – polega na błędnym, ale w danych okolicznościach usprawiedliwionym przekonaniu posiadacza rzeczy, że przysługuje mu wykonywane przez niego prawo. Uwzględniając powyższe należy zauważyć, iż wejście w posiadanie spornej nieruchomości przez poprzedników prawnych pozwanego było następstwem uchwalenia dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, który to nie wymagał podejmowania żadnych decyzji administracyjnych, ani sporządzania protokołu przejęcia – działał on z mocy samego prawa (tak SN w uchwale z 17.02.2011 r., III CZP 121/10, OSNC 2011 nr 10, poz. 109, str. 29). W tej sytuacji, w świetle obowiązującego wówczas prawa, poprzednicy prawni pozwanego nie mieli podstaw przypuszczać, że ich posiadanie odbywa się wbrew prawu. Przeciwnie, powszechnie przyjmowano wówczas, że podstawą tego posiadania jest właśnie wspomniany dekret. Ich przekonanie, choć błędne, oparte było zatem na usprawiedliwionych przesłankach. Zgłaszane w międzyczasie przez spadkobierców E. G. roszczenia zwrotu spornej nieruchomości nie mają zaś wpływu na powyższą ocenę, bowiem momentem rozstrzygającym dla oceny dobrej albo złej wiary posiadacza jest chwila uzyskania posiadania, które w sprawie niniejszej – jak już zostało wspomniane – nastąpiło na podstawie dekretu działającego z mocy samego prawa. Nadto, wszczęcie na wniosek właściciela nieruchomości administracyjnego postępowania zmierzającego do ustalenia, że określona nieruchomość nie przeszła na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, nie stanowi per se wystarczającej podstawy do przypisania tak Skarbowi Państwa, jak i poprzednikowi prawnemu pozwanego złej wiary w posiadaniu nieruchomości. Samo badanie stanu prawnego nieruchomości nie oznacza, że Agencja powinna powziąć wątpliwości co do tego, czy właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa. Dodatkowo, za ugruntowany w orzecznictwie należy uznać pogląd,
którym władanie cudzą nieruchomością przez Skarb Państwa, uzyskane w ramach sprawowania władztwa publicznego, uznanego w późniejszym czasie za nieważne, kwalifikowane jest jako posiadanie samoistne w dobrej wierze (porównaj: Sąd Najwyższy w postanowieniach: z dnia 16 maja 2013 r., IV CSK 686/12, LEX nr 1365730, z dnia 24 listopada 2014 r., I CSK 658/13, LEX nr 1621304 i w wyroku z dnia 27 stycznia 2016 r., II CSK 95/15, LEX nr 2012106 oraz Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 stycznia 2019 r., I ACa 536/18, LEX nr 2636481). Powyższe doprowadziło sąd do wniosku, że aż do dnia poprzedzającego dzień 12 sierpnia 2014 r., kiedy to decyzją ostateczną umorzone zostało postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody (...) z dnia 27 września 2013 r., którą – po rozpoznaniu wniosku B. B., Z. B., K. G., R. R.
wyliczeniami biegłego sądowego T. G., które tut. Sąd w całości podziela – odpowiada wysokości czynszu dzierżawnego możliwego do uzyskania i stanowi kwotę 23 368,00 zł. Wyliczoną przez biegłego wartość bezumownego korzystania ze spornej nieruchomości należało zasądzić na rzecz powódek proporcjonalnie do posiadanych przez nie udziałów, a mianowicie po 1/8 części. Tym samym zarówno na rzecz M. G., jak i U. G. Sąd zasądził od Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w W. po 2 921,00 zł (23 368,00 zł × 1/8 części udziału). O odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c.,
którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Sąd zasądził zatem od pozwanego na rzecz powódek ww. kwoty wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21 stycznia 2016 r., tj. od dnia następującego po dniu doręczenia pozwanemu wniosku o zawezwanie do próby ugodowej (20 stycznia 2016 r., k. 25 akt sprawy o sygn. I Co 4361/15), do dnia zapłaty – o czym orzekł w punkcie I oraz II sentencji wyroku. Sąd odmiennie niż strona powoda przyjął, iż pozwany dopiero w dniu 20 stycznia 2016 r. miał możliwość zapoznania się z żądaniem powódek, które kolejno musiał przeanalizować i sporządzić stosowne pismo procesowe na co z całą pewnością potrzebował co najmniej jednego dnia. Dalej idące roszczenie odsetkowe podlegało więc oddaleniu. Odnosząc się do – sformułowanego przez M. G. – żądania zapłaty z tytułu pogorszenia się stanu przedmiotowej nieruchomości Sąd doszedł do przekonania, iż żądanie to jest niezasadne. Posiadacz samoistny odpowiada za pogorszenie stanu nieruchomości, ale tylko wtedy gdy włada nieruchomością w złej wierze, tym samym w niniejszej sprawie dotyczyło to okresu od dnia 12 sierpnia 2014 r. do dnia 11 grudnia 2014 r. Biegły odpowiadając na pytanie Sądu co do okoliczności pogorszenia się stanu nieruchomości we wskazanym okresie podał, iż brak albo też ogólnikowość protokołów sporządzonych w ww. okresie wykluczyły możliwość jakiegokolwiek porównania stanu budynku pałacu i stajni oraz ich elementów w tychże dniach, a w konsekwencji uniemożliwiły dokonanie ustalenia czy w tym czasie stan spornej nieruchomości jeszcze się pogorszył i w jakim zakresie. Dodatkowo biegły zauważył, że w okresie tym budynki nie było normalnie użytkowane, a co za tym idzie mogły podlegać jedynie normalnemu zużyciu związanemu z upływem krótkiego czasu 4 miesięcy i działaniem warunków atmosferycznych. W związku z powyższym, iż nie jest możliwe ustalenie czy w okresie od dnia 12 sierpnia 2014 r. do dnia 11 grudnia 2014 r. nastąpiło pogorszenie stanu budynków pałacu i dawnej stajni ponad normalne zużycie, żądanie M. G. bazujące na zarzucie pogorszenia stanu przedmiotowej nieruchomości uznać należało za nieudowodnione. W tym miejscu podkreślić należy, że postępowanie cywilne ma kontradyktoryjny charakter, czego wyrazem jest przede wszystkim dyspozycja art. 232 k.p.c., określająca obowiązek stron do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne, co z kolei jest potwierdzeniem reguły art. 6 k.c., wyznaczającej sposób rozłożenia ciężaru dowodu. Zasady art. 6 k.c. i 232 k.p.c. nie określają jedynie zakresu obowiązku zgłaszania dowodów przez strony, ale rozumiane muszą być przede wszystkim i w ten sposób, że strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu, co do tych okoliczności na niej spoczywał. Zaznaczyć należy, że nie jest rzeczą Sądu poszukiwanie za stronę dowodów przez nią nie wskazanych, mających na celu udowodnienie jej twierdzeń (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17.12.1996 r.). Wobec powyższego należy stwierdzić, że
ogólną regułą z art. 6 k.c. i w myśl art. 232 k.p.c., który odpowiada temu przepisowi na gruncie prawa procesowego, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wskazana zasada oznacza, że strona powodowa składając pozew powinna udowodnić fakty, które świadczą o zasadności powództwa, przy pomocy wszelkich środków dowodowych przewidzianych przez kodeks postępowania cywilnego. Przepis ten jest zatem normą decyzyjną w tym znaczeniu, że przesądza w określonych sytuacjach o sposobie wyrokowania sądu w postaci oddalenia powództwa. Mając powyższe na względzie skoro na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie jest możliwe ustalenie czy doszło do pogorszenia się stanu obiektu w okresie od dnia 12 sierpnia 2014 r. do dnia 11 grudnia 2014 r., to dochodzone z tego tytułu roszczenie M. G. nie mogło zostać uwzględnione. Uwzględnienie roszczeń głównych powódek nawet w tak niewielkim zakresie czyniło bezprzedmiotowym badanie zasadności ich roszczeń ewentualnych. Zgodnie bowiem z utrwalonym stanowiskiem judykatury kolejność rozpoznawania żądań wynika z woli powoda i ma charakter wiążący dla sądu, który po uwzględnieniu roszczenia głównego nie ma obowiązku podejmowania rozważań dotyczących roszczeń ewentualnych. Niemniej jednak, Sąd – kierując się potrzebą pełnego wyjaśnienia sprawy – uznał za celowe odniesienie się również do roszczeń ewentualnych. Ich analiza doprowadziła jednak do wniosku, iż nawet one nie doprowadziłyby do uwzględnienia powództwa w szerszym zakresie niż poprzez częściowe uwzględnienie roszczeń głównych powódek. I tak, w roszczeniach ewentualnych M. G. wniosła o zasądzenie kwoty 297 000,00 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie ze spornej nieruchomości za okres od dnia 12 grudnia 2005 r. do dnia 18 stycznia 2013 r. oraz tytułem zwrotu uzyskanych pożytków za okres dzierżawy na podstawie umowy z dnia 18 stycznia 2013 r. w okresie od dnia 18 stycznia 2013 r. do dnia 12 grudnia 2014 r. oraz nieuzyskanych w wyniku złej gospodarki pożytków za ten okres podając, jako podstawę prawną art. 224 k.c. i art. 225 k.c., a także zasądzenie kwoty 797 000,00 zł tytułem naprawienia szkody w oparciu o art. 361 § 1 k.c. w zw. z art. 415 k.c. lub art. 417 k.c., w przypadku ustalenia przez Sąd, iż nie doszło do spełnienia przesłanek z ww. przepisów. U. G. zaś wniosła o zasądzenie od pozwanego, na podstawie art. 361 § 2 k.c. w zw. z art. 415 § 1 k.c., kwoty 297 000,00 zł tytułem naprawienia szkody powstałej wskutek znaczącego pogorszenia stanu nieruchomości oraz jej zużycia, w tym w szczególności poprzez doprowadzenie kompleksu pałacowego oraz budynku biurowego zlokalizowanych na terenie nieruchomości do stanu rażącego zdewastowania oraz powstałej po stronie powódek szkody w postaci utraconych korzyści wskutek braku możliwości korzystania z nieruchomości w okresie w jakim znajdowała się w nieuprawnionym posiadaniu pozwanego. Odnosząc się więc w pierwszej kolejności do pierwszego roszczenia ewentualnego M. G. – zasądzenie kwoty 297 000,00 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie ze spornej nieruchomości za okres od dnia 12 grudnia 2005 r. do dnia 18 stycznia 2013 r. oraz tytułem zwrotu uzyskanych pożytków za okres dzierżawy na podstawie umowy z dnia 18 stycznia 2013 r. w okresie od dnia 18 stycznia 2013 r. do dnia 12 grudnia 2014 r. oraz nieuzyskanych w wyniku złej gospodarki pożytków za ten okres, Sąd przede wszystkim pragnie zauważyć, iż o ile powódka mogła dochodzić osobnych roszczeń, opartych na oddzielnej podstawie faktycznej oraz na osobnych podstawach prawnych to przy ocenie zasadności ww. żądań, aktualne i relatywne pozostały wcześniej poczynione rozważania co do pozostawania pozwanego aż do dnia 11 sierpnia 2014 r, posiadaczem spornej nieruchomości w dobrej wierze. Przyjęcie, iż pozwany był posiadaczem spornej nieruchomości w dobrej wierze w okresie objętym tymże żądaniem czyniło go natomiast – w świetle treści art. 224 § 1 k.c. – bezpodstawnym. Odnieść się więc należało do ostatniego z roszczeń ewentualnych – podniesionego zarówno przez M. G., jak i U. G.. Wobec powołanie się przez powódki na przepisy dotyczące odpowiedzialności deliktowej, rozważyć należało kwestię istnienia podstaw do przypisania pozwanemu odpowiedzialności odszkodowawczej na gruncie przepisów tego reżimu. Na wstępie zauważyć więc należy, że przepis art. 417 k.c. odnosi się do odpowiedzialności Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej, o którym w realiach niniejszej sprawy mowy być nie może. W postępowaniu niniejszym badaniu podlega bowiem nie zagadnienie przejmowania nieruchomości w latach czterdziestych XX wieku przez Państwo, lecz posiadanie przedmiotowej nieruchomości przez Agencję w latach 1992-2014. Nie sposób zatem mówić o działaniach Agencji w sferze imperium Kolejno, zauważyć należy, iż powódki, koncentrując się przede wszystkim na dowiedzeniu pogorszenia stanu nieruchomość, pominęły jednak całkowicie wykazanie najistotniejszej przesłanki odpowiedzialności deliktowej opartej na art. 415 k.c. niezbędnej do wywodzenia roszczenia skonstruowanego jak w ostatecznej modyfikacji powództwa. Nie sformułowały bowiem twierdzeń co do podmiotu, który, władając nieruchomością, doprowadził do jej zniszczenia czy to poprzez niewłaściwą gospodarkę, czy to celowe niszczenie mienia. Jest to zaś istotne dla oceny legitymacji biernej, bowiem nieruchomość nie znajdowała się nieprzerwanie we władaniu pozwanego. Adresatem ewentualnych roszczeń powódek, a tym samym legitymowanym biernie mogli być zamiast pozwanego administratorzy nieruchomości, jak również jej dzierżawca, którzy byli w faktycznym władaniu nieruchomością, zarządzali nią i zajmowali się utrzymaniem substancji budynków. Powódki nie sformułowały również żadnych twierdzeń i nie powołały miarodajnych dowodów, które pozwoliłyby na ustalenie, w jakim konkretnie okresie doszło do poszczególnych zniszczeń, co mogłoby pozwolić na ustalenie podmiotu odpowiadającego za ewentualne pogorszenie stanu nieruchomości na skutek nieprawidłowej gospodarki względnie celowego niszczenia. Co istotne, wnioski dowodowe powódek nie zmierzały ku wyjaśnieniu tych kluczowych okoliczności, bo miały jedynie wykazać ogólny fakt pogorszenia się stanu obiektu. Brak jest jednak podstaw do wnioskowania, iż pogorszenie to nie nastąpiłoby albo następowało wolniej, gdyby poprzednik prawny powódek nie utracił prawa własności wskutek działania dekretu. Niezależnie jednak od powyższego nie sposób nie zauważyć, iż dochodzone przez powódki roszczenia oparte na art. 415 k.c. –
podniesionym przez pozwanego na podstawie art. 442 1 § 1 k.c. zarzutem – uległy przedawnieniu.
ww. przepisem roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. W sprawie niniejszym oczywistym jest, że najpóźniej w dniu wydania spornej nieruchomości, tj. w dniu 12 grudnia 2014 r., powódki posiadły wiedzę nie tylko w zakresie stanu obiektu – powstałych w nim zniszczeń, ale także podmiotu obowiązanego do naprawienia szkody. Roszczenie wynikające z art. 415 k.c. powódki mogły więc wywieść aż do dnia 12 grudnia 2017 r. włącznie. Roszczenie takie nie zostało sformułowane we wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, w którym co prawda powódki sformułowały żądanie naprawienia szkody, ale szkody wyrządzonej przez pogorszenie rzeczy w okresie od dnia 12 grudnia 2005 r. do dnia 12 grudnia 2014 r. bez powołania się wprost na treść art. 415 k.c. W treści tego wniosku jednoznacznie sformułowano natomiast roszczenia uzupełniające. Oczywistym jest natomiast, iż oba te roszczenia oparte są na odmiennych przesłankach i wymagają wykazania rozbieżnych okoliczności. Przepis ten również nie stanowił podstawy żadnego z żądań – czy to głównego czy ewentualnego, pierwotnie wniesionego pozwu. Sformułowanie go dopiero w pismach procesowych z 2022 r. uznać więc należało za spóźnione. Przywołane powyżej rozważania – czy to w zakresie niewykazania przesłanek odpowiedzialności deliktowej czy też przedawnienia żądań – przesądzić musiały o bezzasadności roszczeń powódek opartych na ewentualnej podstawie - art. 361 § 1 k.c. w zw. z art. 415 k.c. lub art. 417 k.c. Podsumowując, Sąd oddalił przeważającą część roszczeń M. G. oraz U. G. – zarówno w zakresie w jakim przyjął dobrą wiarę pozwanego, jako posiadacza samoistnego spornej nieruchomości, czy uznał roszczenia za niewykazane, jak również w jakim podzielił podniesiony przez pozwanego zarzut ich przedawnienia, o czym orzekł w punkcie III sentencji wyroku. Jednocześnie należy wskazać, iż mając na uwadze kilkukrotne modyfikacje żądań pozwu, prowadzące do ograniczenia wysokości żądań, brak było podstaw do umorzenia postępowania, bowiem powódki jednoznacznego oświadczenia o cofnięciu pozwu w żadnym zakresie nie złożyły. O kosztach postępowania mających obciążać powódki Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 102 k.p.c. uznając iż zachodzi wypadek szczególny uzasadniający nieobciążanie powódek kosztami w zakresie, w jakim proces przegrały. Było to konieczne wobec ich trudnej sytuacji materialnej, a także faktu, że prawidłowa ocena zaistniałego w niniejszej sprawie stanu faktycznego wymagała zaawansowanej wiedzy specjalistycznej, zaś samego powództwa nie można było uznać za oczywiście bezzasadne (punkt IV sentencji wyroku). Wobec tego, że wyrok częściowy nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w instancji, a do rozstrzygnięciaq pozostało jeszcze powództwo wytoczone przez zmarłą B. B. to o kosztach postępowania obciążających stronę pozwaną postanowiono – w punkcie V. sentencji wyroku – orzec w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. Uwzględniając powyższe, w punkcie VI sentencji wyroku, Sąd ze Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie przyznał ustanowionemu z urzędu dla M. G. pełnomocnikowi – adwokat M. K., wynagrodzenie ustalone na podstawie § 8 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024 r. poz. 763), powiększone o stawkę podatku od towarów i usług. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak na wstępie. Sędzia Ewa Ligoń-Krawczyk
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.