← Polska

V AGa 254/20

Sygn. akt V AGa 254/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2021 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Irena Piotrowska po rozpozna

§ 1k.p.c.

i przedłożył stosowne zaświadczenie od lekarza sądowego , - naruszenie art.

§ 1k.p.c.

w związku z art.130 1 §1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie wniosku pozwanego o odroczenie rozprawy z powodu usprawiedliwionego niestawiennictwa pozwanego wynikającego z choroby, który to przedłożył stosowne zaświadczenie od lekarza sądowego ; - naruszenie art. 217 k.p.c. w związku z art.236 k.p.c. i 258 k.p.c. poprzez nierozpoznanie wniosku dowodowego zgłoszonego w zarzutach od nakazu zapłaty w przedmiocie przesłuchania świadków na okoliczność stanu zdrowia pozwanego w dacie rzekomego zobowiązania; - naruszenie art. 227 k.p.c. w związku z art. 232 k.p.c. i art.278 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku dowodowego z opinii biegłego psychiatry pomimo faktu, że pozwany od kilku lat leczy się psychiatrycznie, a w dacie zawarcia umowy kredytu znajdował się w stanie wyłączającym świadome lub swobodne powzięcie decyzji, a przeprowadzenie takiego dowodu było niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie; - naruszenie art. 224 k.p.c. poprzez nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego w sprawie, w tym nie odniesienie się do dowodu w postaci przesłuchania świadków, strony pozwanej oraz wniosku pozwanego zawartego w piśmie z dnia 05.06.2019 roku odnośnie możliwości złożenia przez niego pisma pomimo, że zostały one zgłoszone w odpowiedzi na pozew; - naruszenie art. 217 §2 k.p.c. poprzez uwzględnienie wszystkich zgłoszonych przez stronę powodową dowodów pomimo tego, że należało je uznać za spóźnione, gdyż winny zostać złożone wraz z pozwem bądź pierwszym pismem procesowym, a nadto nieprzedstawienie przez powoda całości dokumentacji w sprawie, w tym wysyłanych do pozwanego wezwań do zapłaty albowiem brak jest potwierdzeń ich odbioru przez pozwanego, a także brak jest takowych w aktach sprawy kierowanych bezpośrednio przez powoda, a co stanowi naruszenie art. 187 § 1 pkt 3 k.p.c.; - naruszenie art.328 § 2 k.p.c. poprzez niewskazanie podstaw faktycznych rozstrzygnięcia, a to faktów, które uznał za udowodnione, przyczyn dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom wskazywanym przez pozwanego, a także nie wyjaśnił podstawy prawnej na podstawie której wydał wyrok uwzględniający powództwo; - naruszenie art. 98 k.p.c. w związku z art.102 k.p.c. poprzez obciążenie pozwanego kosztami postępowania w sytuacji gdy pozostaje on w ciężkiej sytuacji materialnej i nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania; - błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że: - strona powodowa przedstawiła całość dokumentacji w sprawie, w tym wykazała wysokość dochodzonego roszczenia i jego zasadność podczas gdy nie została przestawiona należyta dokumentacja pozwalająca na uwzględnienie roszczenia w całości, w tym potwierdzenie przekazania środków pieniężnych pozwanemu, wyjaśnienie jak zostały zarachowane dokonywane wpłaty oraz faktu czy zostały one prawidłowo zaliczone w tym zgłoszenie w ty oraz nie przedłożono w toku postępowania regulaminu, tabeli opłat i prowizji, które to stanowiły podstawę do wyliczenia wysokości roszczenia żądanego przez powoda, a do których to okoliczności pozwany chciał się odnieść w swoim piśmie, a na co wskazywał w piśmie z dnia 05.06.2019 roku, ale Sąd nie dał mu takiej możliwości; - pozwany nie posiada dodatkowej dokumentacji medycznej obrazującej jego stan zdrowia podczas gdy pozwany chciał przesłać takową dokumentację wraz z pismem w którym przedstawiłby swoją argumentację w sprawie, a co stanowiłoby odniesienie się do pisma powoda z dnia 18.04.2019 roku, lecz nie miał takiej możliwości, a co nie zostało zbadane przez Sąd, a pozwany nie został nawet wezwany do dostarczenia ewentualnej posiadanej przez siebie dokumentacji w sprawie; - naruszenie art.2 ust.2 pkt 1 ustawy o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych albowiem jak wynika z akt sprawy zawieszenie działalności gospodarczej pozwanego nastąpiło w dniu 7 września 2017r., a zaprzestanie jej wykonywania nastąpiło w dniu 19.09.2018 r., a wykreślenie jej z rejestru nastąpiło w dniu 20.09.2018 r., zaś pozew w niniejszej sprawie został wniesiony w dniu 26 września 2018 r., zatem brak było podstaw do prowadzenia sprawy przez wydział gospodarczy, bo pozwany nie prowadził już działalności gospodarczej, a zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego III CZP 102/08 jeżeli którakolwiek ze stron przestała być przedsiębiorcą przed wniesieniem pozwu, to sprawa nie jest sprawą gospodarczą; - naruszenie art.385 1 §1 i §3 k.c. poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że postanowienia umowy zawartej z pozwanym wiążą go oraz że były uzgodnione indywidulanie i miał on rzeczywisty wpływ na ich treść podczas gdy postanowienia umowne nie zostały uzgodnione z pozwanym indywidualnie jako konsumentem, są sprzeczne z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy jako konsumenta, a także nie miał on jakiegokolwiek wpływu na żadną część umowy (wzorzec umowny); - naruszenie art.118 k.c. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy roszczenie strony powodowej uległo przedawnieniu; - naruszenie art.233 k.p.c. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i dowolne przyjęcie przez Sąd, że wyciągi z ksiąg bankowych stanowią wiarygodny dowód na istnienie i wysokość zobowiązania, podczas gdy nie zostały one poparte jakąkolwiek pozostałą dokumentacją, albowiem nie została ona przedłożona do sprawy, a dowód z ksiąg bankowych stanowi jedynie dokument prywatny; - błąd w ustaleniach faktycznych poprzez nierozpoznanie wniosków dowodowych pozwanego, podczas gdy w/w zawierały szereg zarówno dowodów jak i zastrzeżeń pozwanego co do toczącego się postępowania, a także poprzez uznanie, że pozwany zawierał kredyt w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą i przez to należało stawiać wobec niego wyższe wymogi niż od innych osób. Wskazując na powyższe zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości i uchylenie nakazu zapłaty z dnia 9 października 2018r. w całości ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu za obie instancje. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Apelacja pozwanego nie jest zasadna i dlatego nie mogła odnieść skutku. Ustalenia faktyczne poczynione w sprawie Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za podstawę dla własnych rozważań. Podniesiony w apelacji zarzut nieważności postępowania nie jest trafny. Pismo procesowe strony powodowej z dnia 18 kwietnia 2019 r. zawierało odpowiedź na zarzuty pozwanego. Istotnie w piśmie z dnia 05.06.2019r. pozwany zwrócił się o wyrażenie zgody na złożenie pisma procesowego stanowiącego odpowiedź na to pismo. Zgoda nie została udzielona. Wyjaśnić należy, że pisma przygotowawcze o jakich była mowa w obowiązującym w dacie rozpoznawania sprawy art. 207 k.p.c. służą przygotowaniu rozprawy przez wcześniejsze awizowanie sądowi oraz przeciwnikowi stanowisk i wniosków, które będą ustnie prezentowane na rozprawie. Zobowiązując strony do złożenia dalszych pism przygotowawczych, przewodniczący oznaczał przedmiot tych pism, porządek ich składania i termin, w którym należy je złożyć. Pismo przygotowawcze złożone po terminie podlegało zwrotowi (art. 207 § 7 k.p.c.). W kategorii pism przygotowawczych mieszczą się również pisma składane między następującymi po sobie posiedzeniami wyznaczanymi w celu przeprowadzenia rozprawy. Mogą być one składane, jeżeli sąd tak postanowi, kierując się zamiarem optymalnego przygotowania kolejnego posiedzenia. O celowości wymiany pism między posiedzeniami wyznaczonymi na rozprawę można mówić wtedy, gdy podczas zakończonego posiedzenia ujawniono szeroki zakres nowych okoliczności faktycznych, których wyczerpujące omówienie na rozprawie nie było możliwe lub pożądane (np. w razie zgłoszenia na rozprawie zarzutu potrącenia wierzytelności, której istnienie jest sporne między stronami). O koniecznej treści pism składanych między posiedzeniami decyduje przebieg dotychczasowej rozprawy i treść poprzednio złożonych pism przygotowawczych. Pisma przygotowawcze inne aniżeli odpowiedź na pozew mogły być składane tylko wówczas, gdy przewodniczący lub sąd w toku sprawy tak zadecydował. Odpowiada to treści art. 207 § 2 w zw. z art. 207 § 3, z których wynikało, że przewidziane wprost w ustawie uprawnienie do złożenia pisma przygotowawczego dotyczy jedynie odpowiedzi na pozew. Strony mogą zatem z własnej woli wnieść jedynie pozew oraz odpowiedź na pozew, a dopuszczalność wniesienia dalszych pism zależy od decyzji przewodniczącego. Nie ma w tej mierze znaczenia, czy chodzi o fazę poprzedzającą pierwsze posiedzenie wyznaczone na rozprawę, czy o fazę następującą po tym posiedzeniu (postanowienie SN z dnia 14 stycznia 2015 r., III CSK 317/14, LEX nr 1628929). Niewzruszalną gwarancją możliwości odniesienia się do twierdzeń strony przeciwnej jest po stronie pozwanego możliwość złożenia odpowiedzi na pozew w każdej sprawie, a po stronie powoda – ustna rozprawa.( por. T.Ereciński Komentarz do art.207 k.p.c. LEX) .Odpowiednio jak prawo do złożenia odpowiedzi na pozew w rozpoznawanej sprawie należy potraktować możliwość wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty. Zarzuty od nakazu zapłaty zostały wniesione przez pozwanego. Nie został zatem naruszony przepis art. 379 pkt 5 k.p.c. poprzez pozbawienie pozwanego możliwości obrony swoich praw w niniejszym postępowaniu, a co za tym idzie w sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, a także naruszenie art.32 ust. l Konstytucji oraz art.45 ust. l Konstytucji RP. Zarzut naruszenia art.

§ 1k.p.c.

w związku z art. 130 1 §1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie wniosku pozwanego o odroczenie rozprawy z powodu usprawiedliwionego niestawiennictwa pozwanego nie jest trafny. Po pierwsze należy zauważyć, że wobec niestawiennictwa pozwanego na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019r. odroczono rozprawę pouczając pozwanego o konieczności usprawiedliwienia nieobecności na rozprawie z powodów zdrowotnych poprzez przedłożenie zaświadczenia wystawionego przez lekarza sądowego, a nadto pouczono pozwanego ,że każde kolejne usprawiedliwienia nie spełniające tego wymogu może zostać rozpatrzone negatywnie i nie stanowić przeszkody do dalszego procedowania i zakończenia sprawy. Pouczenie to zostało doręczone pozwanemu dniu 4 lipca 2019r. ( k.199 akt).Po drugie na rozprawę wyznaczoną w dniu 11 września 2019r. pozwany nie stawił się .Zawiadomiony o terminie był prawidłowo. Tego dnia po przeprowadzeniu rozprawy został wydany wyrok. Pismo pozwanego zawierające usprawiedliwienia nieobecności wpłynęło do Sadu Okręgowego w Częstochowie w dniu 12 września 2019r. ( k.203 akt). Do pisma nie dołączono zwolnienia lekarskiego ani zaświadczenia od lekarza sądowego. Nie wykazano zatem aby zachodziły zatem przesłanki do odroczenia rozprawy w dniu 11 września 2019r. Zarzuty odnoszące się do uchybień w postępowaniu dowodowym oraz błędnych ustaleń faktycznych nie są zasadne. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 233§1 k.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału", a zatem, jak podkreśla się w orzecznictwie, z uwzględnieniem wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych dowodów mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności (por. wyrok SN z dnia 17 listopada 1966 r., II CR 423/66, OSNPG 1967/5-6/21; uzasadnienie wyroku SN z dnia 24 marca 1999 r., I PKN 632/98, OSNAPiUS 2000, Nr 10, poz. 382; uzasadnienie postanowienia SN z 11 lipca 2002 r., IV CKN 1218/00; uzasadnienie postanowienia SN z dnia 18 lipca 2002 r., IV CKN 1256/00) . Przyjmuje się, że moc dowodowa oznacza siłę przekonania uzyskaną przez sąd wskutek przeprowadzenia określonych środków dowodowych na potwierdzenie prawdziwości lub nieprawdziwości twierdzeń na temat okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś wiarygodność decyduje o tym, czy określony środek dowodowy, ze względu na jego indywidualne cechy i obiektywne okoliczności, zasługuje na wiarę. Ramy swobodnej oceny dowodów, jak wskazuje się w judykaturze, muszą być zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnego poziomu świadomości prawnej, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. Nadto wskazać należy, że jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Wbrew zarzutom strony skarżącej prawidłowo ustano, że roszczenia powoda wynikają z mowy kredytu i stały się one wymagalne na skutek wypowiedzenia umowy kredytu pismem z dnia 25 stycznia 2018.r. doręczonym ozwanemu w dniu 12 lutego 2018r. Wysokość roszczeń została wykazana wyciągiem z ksiąg banku nr (...) z dnia 14 września 2018 r. Saldo zadłużenia z rachunku prowadzonego do umowy kredytu stanowiło podstawę do określenia wysokości zadłużenia na dzień sporządzenia wyciągu z ksiąg banku Zasadnie podnosi strona powodowa treść art. 95 ust. 1 a ustawy prawo bankowe, stanowiąc , że dokument w postaci wyciągu z ksiąg bankowych w postępowaniu cywilnym nie ma mocy dokumentu urzędowego nie pozbawia tego dokumentu mocy dowodowej i wiarygodności. Dokument prywatny (wyciąg z ksiąg banku) stanowi pełnoprawny środek dowodowy. Pozwany nie wykazał aby wyciąg z ksiąg rachunkowych zawierał dane i wyliczenia niezgodne z prawdą, oraz że są one sprzeczne rzeczywistym zadłużeniem jakie pozostało do spłaty. Zasadnie przyjęto, że monity, jak i informacja, o której mowa w art. 75 c prawa bankowego nie musiały być dokonywane w formie pisemnej, zresztą nie zostały zanegowane przez pozwanego - co oznacza, że wyczerpano procedurę określoną w powyższym przepisie. Prawidłowo wskazano że w aktach sprawy poza kartą leczenia z 2018 r nie było innych dowodów które wskazywałby na to, iż w chwili zaciągania kredytu, pozwany mógł znajdować się w stanie wyłączającym świadome i swobodne podjęcie decyzji. Załączona przez pozwanego dokumentacja medyczna wskazywała na epizodyczne problemy alkoholowe i adaptacyjne, związane z szeregiem nietrafnych decyzji biznesowych. Słusznie przyjęto, że w okolicznościach sprawy brak wystarczających przesłanek, aby sytuację emocjonalną i zdrowotną pozwanego z 2018 r. przenieść na 2016 r., kiedy to zawierał umowę kredytową. Zaznaczono, że w relacjach z bankiem pozwany występował z pozycji podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, którą zawiesił w dniu 7 września 2017 r., a zatem po upływie ponad roku od zaciągnięcia zobowiązania kredytowego dedykowanego „mikroprzedsiębiorcom”. Z uwagi na to, że pozwany zawarł umowę kredytową jako przedsiębiorca na cele związane z prowadzoną przez niego działalnością prawidłowo stwierdzono brak podstaw do objęcia pozwanego ochroną konsumencką, o jakiej mowa w art. 384 k.c. i nast. Mając to wszystko na uwadze apelacja pozwanego wobec braku uzasadnionych podstaw prawnych została oddalona. W tym stanie rzeczy na podstawie art.385 k. p .c orzeczono, jak na wstępie. SSA Irena Piotrowska

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.