← Polska

I C 5084/23

Sygn. akt: I C 5084/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2025 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Wojciech Machnick

§ 1

ustęp 3A umowy kredytu kwota kredytu wyrażona w walucie waloryzacji na koniec dnia 12 listopada 2009 r. według kursu kupna waluty z tabeli kursowej (...) S.A. wyniosła 120.577,26 CHF. Dalej zastrzeżono, że kwota niniejsza ma charakter informacyjny i nie stanowi zobowiązania Banku. Wartość kredytu wyrażona w walucie obcej w dniu uruchomienia kredytu, może być różna od podanej w niniejszym punkcie. W umowie przewidziano okres kredytowania wynoszący 486 miesięcy, tj. od dnia 16 listopada 2009 r. do 10 czerwca 2050 r. Kredyt miał być spłacany w ratach równych kapitałowo – odsetkowych do 10. dnia każdego miesiąca. Oprocentowanie w stosunku rocznym w dniu podpisania umowy wynosiło 3,49 % (§ 1 umowy). Zostało ono obniżone w ramach promocji (...) ze standardowej marży Banku w wysokości 6,40 %. W § 3 i 4 określono prawny sposób zabezpieczenia kredytu m. in. ustanowiono na rzecz Banku hipotekę kaucyjną w wysokości 480.000,00 zł oraz rodzaje obowiązkowych ubezpieczeń powodów. W § 6 przewidziano sposób wypłaty kredytu – w czterech transzach po 80.000,00 PLN każda płatnych na rachunek prowadzony przez (...). Dalej wskazano, że kwota uruchomionego Kredytu / transzy Kredytu wyrażona w walucie CHF jest określana na podstawie kursu kupna waluty CHF z tabeli kursowej (...) S.A. z dnia i godziny uruchomienia Kredytu / transzy Kredytu (§ 8 ust. 1). Zgodnie z warunkami umowy powodowie zobowiązali się do spłaty równych rat kapitałowo-odsetkowych określonych w harmonogramie spłat do 10 dnia każdego miesiąca. (§1 pkt 5-6, §11 ust. 1).

§ 11

ustęp 5 umowy kredytu raty kapitałowo - odsetkowe spłacane są w złotych po uprzednim ich przeliczeniu według kursu sprzedaży CHF z tabeli kursowej (...) S.A obowiązującej w banku na dzień spłaty z godzin 14:50. Kredytobiorca był uprawniony do dokonania wcześniejszej spłaty całości lub części kredytu (§ 13 ust. 1). Wcześniejsza spłata całości Kredytu lub raty kapitałowo-odsetkowej a także spłata przekraczająca wysokość raty powoduje, że kwota spłaty jest przeliczana po kursie sprzedaży CHF z tabeli kursowej (...) S.A. obowiązującym na dzień i godzinę spłaty (§ 13 ust. 7). Szczegółowe obowiązki kredytobiorców oraz warunki wypowiedzenia umowy kredytu przez bank określone zostały w § 14 i § 15 umowy. W § 18 umowy przewidziano prawo wypowiedzenia umowy przez kredytobiorcę, zaś w § 19 warunki odstąpienia od umowy i jej wygaśnięcie. Integralną część umowy kredytowej stanowił Regulamin udzielania kredytu i pożyczek hipotecznych dla osób fizycznych w ramach (...), a kredytobiorca oświadczył, że zapoznał się z tym dokumentem, uznając jego wiążący charakter (§ 26 ust.1).

§ 29

ustęp 2 umowy kredytu kredytobiorca oświadcza, że został dokładnie zapoznani z warunkami udzielania kredytu złotowego waloryzowanego kursem waluty obcej, w tym w zakresie zasad dotyczących spłaty kredytu i w pełni je akceptują. Kredytobiorca jest świadomy, że z kredytem waloryzowanym związane jest ryzyko kursowe, a jego konsekwencje wynikające z niekorzystnych wahań kursu złotego wobec walut obcych mogą mieć wpływ na wzrost kosztów obsługi kredytu. Pozwani podpisali umowę kredytu po jej przeczytaniu. Dowód: - umowa kredytu, k. 17-23, - oświadczenie o przystąpieniu do promocji, k. 23v. Kredyt został pozwany wypłacony w dwóch transzach o następujących wysokościach: - w dniu 18 listopada 2009 r. wypłacono kwotę 240.000,02 PLN jako równowartość 91.348,50 CHF po kursie 2,6730, - w dniu 3 lutego 2010 r. wypłacono kwotę 80.000,02 PLN, jako równowartość 30.643,10 CHF po kursie 2,

  1. Dowód: - dyspozycja uruchomienia kredytu, k. 24-25, - potwierdzenie wykonania operacji uznaniowej, k. 26-
  2. Dnia 18 stycznia 2011 r. strony zawarły aneks nr 1 do umowy kredytu nr (...) na mocy, którego wprowadzono do umowy adres kredytowanej nieruchomości tj. nieruchomość gruntowa nr ew. 3/21 zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym położonym przy ul. (...) w W., gmina D.. Nadto uszczegółowiono dane dotyczące ubezpieczenia nieruchomości, wskazane w § 4 ust. 1 umowy. Dowód: - aneks numer 1 do umowy kredytu, k. 28-28v. Finalnie w okresie od uruchomienia kredytu do lipca 2022 r. pozwani uiścili na rzecz powoda w wykonaniu umowy nr (...) kwotę 281.028,06 zł tytułem spłaty rat kapitałowo – odsetkowych. Do tego uiścili jeszcze sumę 30.824,67 zł tytułem składek na ubezpieczenie stanowiące zabezpieczenie spłaty kredytu. Dowód: - historia kredytu, k. 29-38v, - wyliczenie kwoty roszczenia, k. 45-49, Pismem z dnia 17 sierpnia 2023 r. powód wezwał pozwanych S. G. i M. G. do zapłaty kwoty 320.000,04 zł, tytułem rozliczenia roszczeń wynikających z bezskuteczności (nieważności) umowy kredytu numer (...) z dnia 16 listopada 2009 r. Bank wyznaczył termin 30 dni na uiszczenie należności. W odpowiedzi z dnia 7 listopada 2023 r. pozwani nie widzieli podstaw do uznania roszczeń Banku. Dowód: - wezwanie do zapłaty, k. 39-39v, - pełnomocnictwo, k. 40, - potwierdzenie odbioru, k. 43-44v, - odpowiedź, k. 83-86v. Wyrokiem z dnia 13 października 2022 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie, I Wydział Cywilny ustalił nieważność umowy (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF z dnia 16 listopada 2009 r. oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanych łącznie kwotę 281.028,06 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty: 190.171,29 zł poczynając od dnia 10 października 2020 r. do dnia zapłaty, 27.553,58 zł poczynając od dnia 18 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty i od kwoty 63.303,19 zł od dnia 20 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty. Dowód: - wyrok w sprawie o sygn. I C 1433/20 z dnia 13.10.2022 r., k. 81-81v. Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie z powództwa S. G. i M. G. przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W. oddalił apelacje (...) S.A. oraz zasądził od banku na rzecz kredytobiorców kwotę po 4.050 zł, tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postepowaniu apelacyjnym oraz zasądził odsetki od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach. Dowód: - wyrok Sądu Apelacyjnego o sygn. I ACa 1722/22 z dnia 29.04.2024 r., k.
  3. Powodowy Bank pismem z dnia 10 czerwca 2024 r. wezwał pozwanych do zapłaty kwoty 54.168,40 zł tytułem bezpodstawnego wzbogacenia w związku z nieważnością umowy (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF z dnia 16 listopada 2009 r. Dowód: - wezwanie do zapłaty, k. 90, - rejestr korespondencji wychodzącej, k.
  4. Pozwani oświadczeniem z dnia 19 czerwca 2024 r. dokonali potrącenia wzajemnych wierzytelności w kwocie 54.168,40 zł wpłaconych Bankowi w okresie od sierpnia 2022 r. do maja 2024 r. z wierzytelnością Banku w kwocie 320.000,04 zł, z tytułu wypłaconego pozwanym i pozostawionego im kapitału. Pozwani oświadczyli, że kwota w wysokości 265.831,64 zł została uiszczona przelewem z dnia 3 czerwca 2024 r. Dowód: - oświadczenie o potrąceniu wzajemnych wierzytelności, k. 92, - rejestr korespondencji wychodzącej, k.
  5. Sąd zważył, co następuje: Roszczenie powoda oparte na art. 410 § 1 w zw. z art. 405 k.c. i art. 481 k.c. okazało się nieuzasadnione. Powód domagał się od pozwanych zapłaty 320 000,00 zł tytułem zwrotu kapitału oraz 66 020,65 zł tytułem waloryzacji przysługujących mu należności, a następnie cofnął pozew w zakresie drugiej z powyższym kwot pismem z 14 marca 2024 r. (k. 73), a w zakresie zwrotu kapitału pismem z 16 października 2024 r. (k. 96) i podtrzymał żądania w zakresie odsetek od kwoty 265 831,64 zł za okres od 29 września 2023 r. do 3 czerwca 2024 r. i od kwoty 54 168,40 zł za okres od 29 września 2023 r. do 19 czerwca 2024 r., tj. 20 412,59 zł i 4 426,60 zł. Sąd uznał, iż cofniecie pozwu jest skuteczne, co prowadzi do umorzenie postępowania.

art. 203 § 1 i 4 k.p.c. pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego, aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - aż do wydania wyroku. Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa. W ocenie Sądu okoliczności sprawy nie wskazują, że cofniecie pozwu jest sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierza do obejścia prawa, w związku z czym wniosek o umorzenie został uwzględniony w pkt II wyroku. Powód uzasadnia żądanie zapłaty odsetek za opóźnienie o kwoty 265 831,64 zł za okres od 29 września 2023 r. do 3 czerwca 2024 r. i od kwoty 54 168,40 zł za okres od 29 września 2023 r. do 19 czerwca 2024 r. tym, że spełnienie świadczenia przez pozwanych nastąpiło po wytoczeniu powództwa przez Bank, co ma potwierdzać, że pozwany dał powód do wytoczenia powództwa (k. 97). Stanowisko powoda w zakresie powyższego żądania zapłaty odsetek za opóźnienie nie jest trafne, ponieważ powód nie wykazał, że jego roszczenie stało się wymagalne 29 września 2023 r. W tym zakresie Sąd zwraca uwagę, że zobowiązanie do zwrotu nienależnego świadczenia ma charakter bezterminowy (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1976 r., III CRN 289/76, nie publ., z dnia 16 lipca 2003 r., V CK 24/02, OSNC 2004, nr 10, poz. 157, z dnia 28 kwietnia 2004 r., V CK 461/03, "Izba Cywilna" 2004, nr 11, s. 43, oraz uchwała z dnia 6 marca 1991 r., III CZP 2/91, OSNCP 1991, nr 7, poz. 93). Termin spełnienia przez dłużnika świadczenia w przypadku tych zobowiązań określa art. 455 k.c., według którego dłużnik powinien je spełnić niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Na gruncie tego przepisu wezwanie wierzyciela poprzedza obowiązek spełnienia świadczenia, co jednak nie oznacza, że jest ono wynikiem wymagalności świadczenia. W orzecznictwie zasadnie podniesiono, że wezwanie dłużnika do spełnienia świadczenia przez wierzyciela na podstawie art. 455 k.c. powoduje postawienie tego świadczenia, którego termin spełnienia nie był określony, w stan wymagalności obejmującej czas niezbędny dla dłużnika do spełnienia świadczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2003 r., I CKN 316/01, OSNC 2004, nr 7-8, poz. 117 i z dnia 3 lutego 2006 r., I CSK 17/05, nie publ.). Ma on obowiązek spełnienia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu wierzyciela - co pozwala indywidualnie określić obowiązek dłużnika,

okoliczności sprawy. Wezwanie dłużnika do spełnienia świadczenia wynikającego z zobowiązania bezterminowego jest zatem czynnością warunkującą wymagalność roszczenia (uchwała SN z 26.11.2009 r., III CZP 102/09, OSNC 2010, nr 5, poz. 75). W ocenie Sądu podstawową przesłanką skuteczności wezwania do zapłaty w rozumieniu art. 455 k.c. jest oparcie tego wezwania na właściwej podstawie materialnoprawnej, przy czym ciężar dowodu w rozumieniu art. 6 k.c. co do istnienia faktów potwierdzających wymagalność roszczenia spoczywa na stronie powodowej. Powód istnienia takich faktów nie wykazał. Dołączone do pozwu wezwania do zapłaty z 17 sierpnia 2023 r. (k. 39, 41) zostały oparte na założeniu, że pozwani powinni zapłacić kwotę kredytu tylko dlatego, że wnieśli pozew przeciwko bankowi, w którym kwestionują ważność bądź skuteczność umowy kredytowej z 16 listopada 2009 r. Stanowisko mBanku jest nieprawidłowe, ponieważ na skutek wytoczenia przez pozwanych powództwa w sprawie I C 1433/20 (k. 81) nie powstał obowiązek zapłaty. Powyższe pisma mogłyby zostać uznane za wezwania do zapłaty w rozumieniu art. 455 k.c., gdyby opierały się na założeniu nieważności umowy kredytowej, a bank domagał się rozliczenia zgodnie z powszechnie akceptowanym w orzecznictwie modelem dwóch kondykcji, co jednak nie miało miejsca, czego wyrazem jest treść powyższych wezwań w połączeniu z treścią pozwu w niniejszej sprawie, w którym powód domaga się zawieszenia postępowania do czasu ostatecznego zakończenia sprawy toczącej się wtedy przed Sądem Apelacyjnym. W takiej sytuacji nie ma podstaw także do tego, żeby doręczenie powyższych pism można było uznać za skuteczne wezwania do zapłaty w rozumieniu art. 455 k.c. Ponieważ powód w rozpoznawanej sprawie nie udowodnił, żeby doszło do innego, skutecznego wezwania do zapłaty, brak jest podstaw do uznania, że jego roszczenie o zwrot kapitału stało się wymagalne, pozwani popadli w opóźnienie w jego zapłacie, są zobowiązani do zapłaty odsetek za opóźnienie i w tym zakresie są stroną przegrywającą proces w jakimkolwiek zakresie. W tej sytuacji żądanie zapłaty odsetek za opóźnienie zostało oddalone w pkt I wyroku. W związku z powyższym Sąd zasądził na rzecz pozwanych koszty zastępstwa procesowego na podstawie art. 203 § 2 k.p.c. i na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.). Sąd oddalił wniosek powoda o zwrot połowy opłaty od pozwu (k. 96v), ponieważ

powołanego art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 959 z późn. zm.) sąd zwraca połowę opłaty od pisma, które zostało cofnięte. W ocenie Sądu w tym przepisie chodzi jednak o cofnięcie pozwu w całości, które skutkuje umorzeniem postępowania, a nie jego tylko ograniczenie, które w większości przypadków może być stosunkowo niewielkie, w związku z czym w razie ograniczenia powództwa zwrot opłaty nie przysługuje. SSO Wojciech Machnicki

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.