Sygn. akt: X C 1335/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2025 Sąd Rejonowy w Toruniu X Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia Jolanta Wojciechowska Protok

k.c. zasadą prawną prawa zobowiązań jest zasada nominalizmu. Oznacza ona, że wykonanie zobowiązania pieniężnego przez dłużnika następuje przez zapłatę sumy nominalnej w znakach pieniężnych, które reprezentują należność według wartości przepisów walutowych państwa, w którego walucie następuje zapłata. Odstępstwo od tej zasady strony mogą zastrzec w umowie ( § 2 ww. przepisu ), możliwa jest również zmiana wysokości świadczenia przez sąd ( § 3 i 4 ww. przepisu ). W myśl art.

§ 3oraz 4 k.c.

w razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia pieniężnego, chociażby były ustalone w orzeczeniu lub umowie. Z żądaniem zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego nie może wystąpić strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. W ocenie Sądu świadczenie, którego waloryzacji domaga się powód pozostaje w związku z prowadzonym przez powoda przedsiębiorstwem, za czym przemawiają następujące argumenty: po pierwsze, podstawową działalnością powoda jest udzielanie kredytów (art. 5 ust 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe). Spełnienie przez powoda nienależnego świadczenia nastąpiło w wyniku wykonania udzielonego pozwanym kredytu. Gdyby nie umowa kredytu, którą zawarły strony, roszczenie powoda o zwrot wypłaconego kapitału nigdy by nie powstało. Dodać jeszcze można, że gdyby przyjąć, że dochodzenie roszczeń z tytułu nienależnego świadczenia nie pozostaje w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa przez bank, należałoby uznać, że bank prowadzi obok działalności bankowej także działalność innego rodzaju – pozbawioną zawodowego, zarobkowego charakteru - co jest nie do zaakceptowania, jeżeli uwzględni się wysokie wymagania co do zasad prowadzenia działalności bankowej, zwłaszcza w zakresie profesjonalizmu. Po drugie, Sąd Okręgowy w Toruniu uznał zawartą przez strony umowę za nieważną z uwagi na zamieszczenie przez bank w ramach czynności bankowej udzielania kredytu niedozwolonych postanowień umownych we wzorcu umowy przedstawionym konsumentowi. Po trzecie, ustawodawca nie zawęził stosowania art.

§ 4k.c.

wyłącznie do źródeł zobowiązania, których waloryzacji nie mogą domagać się przedsiębiorcy. Tym samym przepis ten obejmuje zobowiązania pochodzące z jakiegokolwiek źródła, w tym zobowiązania powstałe w reżimie odpowiedzialności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Wobec powyższego, w ocenie Sądu ww. przepis ten należy interpretować w ten sposób, że waloryzacja sądowa jest wykluczona jeżeli świadczenie miało jakikolwiek związek z prowadzonym przedsiębiorstwem, nie musi być to natomiast związek bezpośredni. Mając powyższe na uwadze, na gruncie przepisów prawa krajowego, roszczenie powoda obejmujące kwotę 38.382,40 zł – zarówno w zakresie żądania głównego, jak i żądania ewentualnego - jest bezzasadne. Niemniej jednak, na przeszkodzie uwzględnieniu powództwa w odniesieniu do tej sumy stoją również przepisy prawa wspólnotowego. Sąd nie podziela stanowiska powoda, że wyrok wydany w sprawie C-520/21 nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie czy oprócz wynagrodzenia za korzystanie z kapitału banki zostały również pozbawione możliwości zwaloryzowania wypłaconych środków. Brak jest podstaw do przyjęcia, że w opinii TSUE zwaloryzowane przez Sąd świadczenie nie stanowi „rekompensaty”. Ponadto, we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym Sąd Rejonowy dla Warszawy - Śródmieścia ( postanowienie z 12 sierpnia 2021 r., sygn. I C 1297/21, LEX nr 3320802 ) w swoim pytaniu wymienił wszelkie, dopuszczalne przez prawo polskie świadczenia, które teoretycznie mogłyby przysługiwać bankom, w tym również waloryzację świadczenia. Z uwagi zatem na tak sformułowane pytanie należy uznać, że wyrok TSUE odnosi się również do waloryzacji sądowej. Żaden fragment uzasadnienia wyroku nie wskazuje, aby intencją Trybunału było wyłączenie z zakresu pojęcia „rekompensata” roszczenia banku opartego o treść art. 358

§ 3w zw.

z § 4 k.c. powództwo w zakresie sumy 38.382,40 zł podlegało oddaleniu w całości, zarówno co do żądania głównego, jak i żądania ewentualnego. Powód dochodził pozwem także zapłaty od pozwanych sumy 1.522,42 zł tytułem określonym w pozwie ogólnie jako zwrot pozostałej do rozliczenia wierzytelności z tytułu obowiązku zwrotu środków pieniężnych w ich nominalnej wysokości otrzymanych w dniach

1. IX. 2006,
2. XI. 2006,
3. I. 2007 na podstawie nieważnej umowy ( tak w żądaniu zapłaty k. 10 v akt – pkt III pozwu ). Wskazane daty wypłaty pozwanym środków to nie są jednak daty, w których przekazano pozwanym dokładnie wskazaną sumę 1.522,42 zł ale daty transz kredytu wypłaconego pozwanym w ogóle. Pozwani, wnosząc o oddalenie powództwa w tym zakresie, domagali się wyjaśnienia ze strony powoda co składa się na wskazaną sumę. Powoływali się przy tym na pismo banku z 20 marca 2024 ( k. 59 akt ), w którym bank wzywał ich do zapłaty sum :
4. 1.000,54 zł ( pozwani twierdzą, że od czerwca 2021 przelali na rzecz banku 27.745,54 zł, zaś bank twierdzi opierając się na zestawieniu spłat k. 33 – 34, że pozwani w tym okresie zapłacili tylko 26.745,- zł czyli 1.000,54 zł mniej; wskazana suma była przedmiotem potrącenia ze świadczeniem należnym bankowi w konsekwencji nieważności umowy a określonym przez bank wezwaniu do zapłaty k. 42 na sumę 130.556,84 zł ) oraz
5. 862,45 zł tytułem niewykorzystanej przez ubezpieczyciela części składki na ubezpieczenie kredytu, którą w umowie określono na 1.149,93 zł na sumę ( a wykorzystano tylko część, i o jej zwrot bank nie wnosi ), którą w związku z tym w dniu 12 stycznia 2007 przelano na poczet kolejnej raty ( zaksięgowano wpływ w tej wysokości na rachunku kredytu pozwanych ) – tak zestawienie banku k.
6. Łącznie żądanie banku z marca 2024 opiewało na 1.862,99 zł. Żądanie pozwu nie jest więc tożsame z żądaniem formułowanym w marcu
7. Powodowy bank w replice na odpowiedź na pozew ( pismo z listopada 2024 k. 113 i dalej ) w ogóle nie ustosunkował się do zarzutu strony pozwanej w tym zakresie, koncentrując się wyłącznie na problemie bezpodstawnego wzbogacenia oraz waloryzacji. Pełnomocnik banku pytany na rozprawie o tę kwestię także nie potrafił wyjaśnić co w istocie składa się na sumę 1.522,42 zł : czy suma określona w pkt 1 pisma z marca 2024 czy też suma z pkt 2 tegoż pisma czy każda z nich w jakiejś części i dlaczego. Pozwani w odpowiedzi na pozew wskazywali, iż trudno im odnieść się merytorycznie do żądania pozwu w tym zakresie skoro nie wiedzą dokładnie co składa się na żądaną sumę. Wpłaty dokonane przez pozwanych na poczet kredytu, a zatem też wpłata 862,45 zł zaewidencjonowana w styczniu 2007 ( niewykorzystana część składki ubezpieczeniowej ), były przedmiotem badań i oceny sądów obu instancji w procesie I C 1004/21 i I ACa 229/
8. Pozwani dochodzili w nim zwrotu wpłaconych przez siebie sum ustalonych w oparciu o zaświadczenie banku o kwotach wpłaconych przez pozwanych, które objęło także sumę 862,45 zł ( patrz k. 137 ). Daje to zdaniem sądu podstawy do przyjęcia, że zasadność zwrócenia tej sumy przez bank na rzecz pozwanych była przedmiotem prawomocnego orzeczenia sądu z 7 grudnia 2023 ( wyrok SA Gdańsk ) a tym samym domaganie się jej w niniejszym postępowaniu nie jest negowaniem prawomocnego rozstrzygnięcia i jako takie nie jest dopuszczalne. Niezależnie od tego należy zgodzić się z pozwanymi, że powód nie wykazał co dokładnie składa się na wskazaną kwotę ( jakie okoliczności faktyczne legły u podstaw żądania tej sumy i jak ją powód ustalił skoro nie odpowiada ona sumie żądanej w piśmie z marca 2024 ). Z tych przyczyn powództwo w zakresie sumy 1.522,42 zł zostało przez sad także oddalone. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w punkcie II wyroku. Na koszty procesu w wysokości 3617 złotych, które ponieśli pozwani złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 3600 złotych ( § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.) oraz kwota 17 złotych z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Z uwagi na to, że wygrywającymi byli pozwani pomiędzy którymi zachodziło współuczestnictwo materialne jednolite i którzy byli zastępowani przez tego samego pełnomocnika, otrzymali oni zwrot kosztów wynagrodzenia jednego radcy prawnego. O odsetkach ustawowych od rzeczonej kwoty orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c., orzekając je od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.