III AUa 874/24

Sygn. akt III AUa 874/24 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 26 marca 2024r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku-Białej zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu J. K. prawo do emerytury obliczonej na podstawie art. 26 w związku z art. 55 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Okręgowy ustalił, iż ubezpieczony, urodzony dnia (...), ma prawo do emerytury w obniżonym wieku, począwszy od dnia 1 listopada 2003r. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w okresie od 1 marca 2006r. do 31 grudnia 2006r. ubezpieczony zatrudniony był na podstawie umowy zlecenia w Biurze Ochrony Osób i Mienia (...) w O. na stanowisku pracownika ochrony. W tym okresie były odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Następnie dnia 17 października 2023r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego, przy zastosowaniu treści art. 55 ustawy emerytalnej. Organ rentowy przyznał odwołującemu prawo do emerytury wyliczając jej wysokość na podstawie art. 53 ustawy emerytalnej, natomiast wyliczone na tej podstawie świadczenie okazało się mniej korzystnym od dotychczas pobieranego, w związku z czym zostało zawieszone, a organ rentowy poinformował ubezpieczonego o kontynuowaniu wypłaty dotychczas pobieranej emerytury. Jednocześnie organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania prawa do emerytury obliczonej na podstawie art. 55 ustawy emerytalnej, zgodnie z którym ubezpieczonemu spełniającemu warunki uzyskania emerytury na podstawie art. 27, który kontynuował ubezpieczenie emerytalne i rentowe po osiągnięciu przewidzianego w tym przepisie wieku emerytalnego i wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury po dniu 31 grudnia 2008r., może być obliczona emerytura na podstawie art. 26, jeżeli jest wyższa od obliczonej zgodnie z art. 53. Sąd Okręgowy ustalił, że ubezpieczony spełnia warunki do zastosowania treści art. 55 ustawy, bowiem powszechny wiek emerytalny – 65 lat ukończył w dniu 15 czerwca 2006r., w okresie od 1 marca 2006r. do 31 grudnia 2006r. kontynuował ubezpieczenie emerytalne i rentowe, wniosek o prawo do emerytury złożył 17 października 2023r. Sąd wskazał na orzecznictwo Sądu Najwyższego, tj. wyrok z 17 października 2018r., sygn. akt II UK 300/17, w którym to Sąd stwierdził, iż przesłankę kontynuacji ubezpieczenia z art. 55 ustawy emerytalnej spełni tylko ten ubezpieczony, który w dniu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego oraz przynajmniej w dniu następującym po tej dacie był objęty ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym (por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2017r. I UK 339/16; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2019r. II UK 152/18). Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. Apelację od wyroku wniósł organ rentowy. Organ rentowy zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu: - naruszenie prawa materialnego poprzez błędna interpretację i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 55 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. 2023r. poz. 1251) poprzez uznanie, że ubezpieczony spełnił warunek kontynuowania ubezpieczeń emerytalnego i rentowego w sytuacji, gdy ubezpieczony powszechny wiek emerytalny ukończył w dniu (...), ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegał w okresie od 1 marca 2006r. do 31 grudnia 2006r., a wniosek o prawo do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego złożył w dniu 17 października 2023r., a więc nie podlegał ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym nieprzerwanie od dnia ukończenia wieku emerytalnego do dnia zgłoszenia wniosku o emeryturę z powszechnego wieku emerytalnego, - naruszenie prawa procesowego tj. art. 233 § 1 k.p.c., poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, mające wpływ na wydanie orzeczenia. Zważając na powyższe, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. W odpowiedzi na apelację ubezpieczony wniósł o oddalenie apelacji, jako bezzasadnej. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje. Apelacja nie zasłużyła na uwzględnienie. W wyniku rozpoznania apelacji, Sąd Apelacyjny zobowiązał organ rentowy do wskazania wysokości aktualnie wypłacanej emerytury ubezpieczonemu (symbol E) oraz wyliczenia wysokości emerytury o symbolu ENK. Po niepełnej odpowiedzi Sąd Apelacyjny zobowiązał organ ponownie do wykonania zarządzenia, gdyż organ rentowy wskazał jedynie wysokość emerytury symbolu E, natomiast nie wykonał drugiej części zarządzenia i nie wyliczył wysokości emerytury o symbolu ENK. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wykonał zobowiązanie podając, że wysokość świadczenia ENK przysługiwałaby w kwocie od 1 października 2023r. – 8304,01 zł brutto, a po waloryzacji, od 1 marca 2024r. – 9310,46 zł brutto. Natomiast wysokość świadczenia E przysługiwałaby w kwocie od 1 października 2023r. – 2221,71 zł brutto, a po waloryzacji od 1 marca 2024r. – 2490,98 zł brutto. Łączna kwota emerytury ENK w nowej wysokości w okresie 1 października 2023r. do 30 września wynosiłaby 106693,27 zł. Natomiast łączna emerytura E według dotychczasowej wysokości w okresie od 1 października 2023r. do 30 września 2024r. wynosiłaby 28545,41 zł. Odnosząc się do zarzutów apelacji w zakresie naruszenia treści art. 233 - ramy swobodnej oceny dowodów są wyznaczone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz zasadami logicznego myślenia. Sąd, działając bezstronnie, racjonalnie i wszechstronnie, ocenia materiał dowodowy w całości, odnosząc go do pozostałych dowodów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 r., sygn. akt II UKN 685/98). Jeżeli z zebranego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, ocena ta nie narusza zasad swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, nawet jeśli na podstawie tego samego materiału możliwe jest wyciągnięcie odmiennych wniosków. Tylko wówczas, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z dowodami lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej, albo stanowi wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych związków przyczynowo-skutkowych, ocena dowodów dokonana przez Sąd może być skutecznie podważona (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II CKN 817/00). Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że Sąd naruszył zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Jedynie wówczas możliwe jest zakwestionowanie swobodnej oceny dowodów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 1998r., sygn. akt III CKN 4/98). Ocena dowodów stanowi istotę sędziowskiego wymiaru sprawiedliwości, a dla skutecznego zakwestionowania oceny dokonanej przez sąd pierwszej instancji konieczne jest wykazanie, że Sąd w sposób rażący naruszył podstawowe zasady oceny dowodów, takie jak zasady logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego czy prawidłowego wnioskowania. Przepis art. 233 § 1 k.p.c. nakłada obowiązek, aby ocena wiarygodności dowodów była wynikiem wszechstronnego rozważenia całego zebranego materiału dowodowego oraz uwzględnienia wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1996 r., III CKN 8/96, OSNC 1997, nr 3, poz. 30). Sąd Okręgowy, ważąc wyniki postępowania dowodowego nie uchybił wymaganym przez tę normę kryteriom, co skutkowało prawidłowymi ustaleniami faktycznymi, stanowiącymi podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd Apelacyjny wskazuje również, iż Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i poddał niniejszą sprawę dogłębnej i szczegółowej analizie, z której wywiódł prawidłowe wnioski. Należy zgodzić się z ustaleniami Sądu pierwszej instancji, które stanowiły, że ubezpieczony spełnia warunki przyznania mu emerytury na podstawie art. 55 ustawy zgodnie z którym ubezpieczony, który spełnia warunki do uzyskania emerytury na podstawie art. 27, a jednocześnie kontynuował ubezpieczenie emerytalne i rentowe po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w tym przepisie, ma możliwość skorzystania z korzystniejszego sposobu obliczenia wysokości emerytury. Jeżeli taki ubezpieczony wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury po dniu 31 grudnia 2008 roku, może uzyskać emeryturę obliczoną na podstawie zasad określonych w art. 26, pod warunkiem, że obliczona w ten sposób emerytura będzie wyższa od emerytury obliczonej zgodnie z art. 53, który reguluje standardowe zasady obliczania wysokości świadczeń emerytalnych. Tego typu regulacja ma na celu zapewnienie ubezpieczonym, którzy kontynuowali pracę po osiągnięciu wieku emerytalnego, korzystniejszych warunków w zakresie wysokości świadczeń, a także umożliwia elastyczne dostosowanie sposobu obliczenia emerytury do rzeczywistego okresu składkowego i wysokości zarobków, które miały miejsce po osiągnięciu wieku emerytalnego, bowiem powszechny wiek emerytalny – 65 lat ukończył w dniu (...), w okresie od 1 marca 2006r. do 31 grudnia 2006r. kontynuował ubezpieczenie emerytalne i rentowe, wniosek o prawo do emerytury złożył 17 października 2023r. Sąd wskazał na orzecznictwo Sądu Najwyższego, tj. wyrok z 17 października 2018r., sygn. akt II UK 300/17, w którym to Sąd ten stwierdził, iż przesłankę kontynuacji ubezpieczenia z art. 55 ustawy emerytalnej spełni tylko ten ubezpieczony, który w dniu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego oraz przynajmniej w dniu następującym po tej dacie był objęty ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym (por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2017r. I UK 339/16; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2019r. II UK 152/18). Skoro zatem ubezpieczony spełnił warunki określone w art. 27 ustawy emerytalnej, a świadczenie wyliczone w oparciu o treść art. 55 ustawy okazało się wyższe od dotychczas pobieranego, złożył wniosek po 31 grudnia 2008r., to jego emerytura mogła zostać przeliczona na podstawie art. 26 ustawy systemowej. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd Apelacyjny orzekł o oddaleniu apelacji na podstawie art. 385 k.p.c. /-/SSA Gabriela Pietrzyk-Cyrbus