Sygn. akt III AUz 261/25 POSTANOWIENIE Dnia 14 stycznia 2026 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Marzena Wasil

§ 1

k.p.c.) lub odwołania w razie niewydania przez ten organ stosownej decyzji w terminie 2 miesięcy od zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany (art.

§ 4k.p.c.).

W niniejszej sprawie N. P. zarówno w odwołaniu, jak i w piśmie procesowym z 12 czerwca 2025 roku jasno wskazała, że wniesione w niniejszej sprawie odwołanie dotyczy orzeczenia komisji lekarskiej ZUS z dnia 9 grudnia 2024 r. Przedmiotowe orzeczenie nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa, gdyż nie jest to akt rozstrzygający merytorycznie indywidualną sprawę załatwianą w drodze decyzji, należącą do właściwości organu rentowego. Wniesienie odwołania przez ubezpieczoną od orzeczenia komisji lekarskiej ZUS, które decyzją nie jest, prowadzi do konkluzji, iż w niniejszej sprawie zachodzi niedopuszczalność drogi sądowej. Zgodnie z art. 199 § 1 k.p.c. Sąd odrzuci pozew, jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art.

§ 1k.p.c.

należało orzec jak w sentencji. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła odwołująca się, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji:

1. naruszenie prawa procesowego, w szczególności błędną interpretację i niewłaściwe jego zastosowanie, co spowodowało nieuzasadnione odrzucenie odwołania, tylko z powodu nieistotnego błędu formalnego;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego i niezgodność ustaleń Sądu ze stanem faktycznym sprawy i materiałem dowodowym, polegającym na nieuwzględnieniu przez Sąd, że odwołanie jest merytorycznie zasadne i z tego powodu zasługuje na rozpatrzenie. Nadto odwołująca się wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie w zakresie w jakim zmierza do uchylenia zaskarżonego postanowienia jest uzasadnione. Stosownie do treści art.

§ 1k.p.c.

postępowanie cywilne w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wszczynane jest wniesieniem przez ubezpieczonego odwołania od decyzji organu rentowego. Postępowanie sądowe ma więc charakter odwoławczy i kontrolny. Jego przedmiotem jest ocena legalności decyzji wydanej przez organ rentowy na wniosek ubezpieczonego lub z urzędu (wyrok Sądu Najwyższego z 20 maja 2004 r., II UK 395/03, OSNP 2005/3/43). Oznacza to, że treść rozstrzygnięcia decyzji i jej zakres wyznacza granice postępowania sądowego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSNP 2000/15/601; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2011 r., II UK 360/10). Nie budzi wątpliwości, że niedopuszczalnym jest rozpoznanie roszczeń, co do których nie wypowiedział się organ rentowy (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1999 r., II UK 204/99, OSNP 2001/5/169; z dnia 9 września 2010., II UK 84/10). W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy uznał, że zachodzą przesłanki do odrzucenia odwołania, gdyż wniesione przez skarżącą odwołanie nie dotyczyło decyzji organu rentowego, a jedynie orzeczenia komisji lekarskiej ZUS z dnia 9 grudnia 2024 r., od którego droga sądowa nie przysługuje. Sąd Okręgowy nie zwrócił uwagi na to, że już w odpowiedzi na odwołanie organ rentowy sygnalizował, że w dniu 17 grudnia 2024 r. została wydana decyzja w oparciu o powyższe orzeczenie komisji lekarskiej. Decyzja ta została przekazana do Sądu Okręgowego wraz z aktami rentowymi ubezpieczonej. Sąd Okręgowy zobowiązywał stronę odwołującą się do wypowiedzenia się w kwestii decyzji, której dotyczy wniesione odwołanie, jednak odwołująca się w wykonaniu zarządzenia Sądu nadal podtrzymywała stanowisko, że jej odwołanie dotyczy orzeczenia komisji lekarskiej. W tej sytuacji, Sąd Okręgowy uznał, że zachodzą podstawy do odrzucenia odwołania. Sąd Apelacyjny nie podziela stanowiska Sądu pierwszej instancji i wskazuje, że skoro na etapie postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy powziął informację, że w rzeczywistości decyzja dotycząca odwołującej się została wydana, nie miał przesłanek do odrzucenia odwołania. Sąd niższej instancji powinien mieć na uwadze, że przedmiotem niniejszego postępowania jest prawo strony do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Ubezpieczona kwestionowała orzeczenie komisji lekarskiej co do ustalonego stopnia niezdolności do pracy, które to orzeczenie było podstawą wydania decyzji z dnia 17 grudnia 2024 r. Następnie decyzja ta została przesłana do Sądu Okręgowego wraz z odwołaniem, odpowiedzią na odwołanie i aktami rentowymi. Sąd Apelacyjny wskazuje, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dominuje zasada ograniczonego formalizmu, a wobec tego odrzucenie odwołania, w sytuacji gdy Sąd Okręgowy dysponował decyzją organu rentowego wydaną na podstawie kwestionowanego przez ubezpieczoną orzeczenia komisji lekarskiej ZUS było sprzeczne z interesem odwołującej się, która wykazała pewną nieporadność w korespondencji z Sądem, wynikającą zapewne ze schorzeń uzasadniających jej niezdolność do pracy. W świetle powyższych rozważań, Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 13 listopada 1998r. w sprawie II UKN 307/98, że nie ma podstaw do odrzucenia odwołania z uwagi na brak decyzji organu rentowego, po stwierdzeniu przez Sąd Okręgowy, że decyzja taka w rzeczywistości została wydana. Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd Apelacyjny uwzględnił zażalenie i na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 397 § 1 i 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia. Marzena Wasilewska