207§1kk na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie XII Zamiejscowego Wydziału Karnego z/s w Nidzicy z dnia 20 listopada 2013r. sygn. akt XII K 194/13 I zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że uzupełnia opis czynu popełnionego przez oskarżonego poprzez wpisanie po słowach „ w wydychanym powietrzu” słów „ kierował samochodem osobowym marki V. (...) nr rej. (...) i ”; nadto z opisu tego czynu skreśla słowa „ realnie zagrażającą życiu ”; II w pozostałej części tenże wyrok utrzymuje w mocy; III zasądza od oskarżonego koszty procesu za postępowanie odwoławcze, t.j. 400 ( czterysta) zł tytułem opłaty i ½ część wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym; ½ częścią wydatków postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa; IV zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. M. 420 (czterysta dwadzieścia) zł tytułem opłaty za obronę z urzędu oskarżonego wykonaną w postępowaniu odwoławczym i 96, 60 (dziewięćdziesiąt sześć i 60/100) zł tytułem podatku VAT od tego wynagrodzenia. Sygn. akt VII Ka 201/14 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Olsztynie XII Zamiejscowy Wydział Karny z/s w Nidzicy wyrokiem z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt XII K 194/13, w sprawie L. P. oskarżonego o to, że: I. w dniu 01.07.2012 r. ok. godz. 16:37 na drodze nr (...) w N. ul. (...), kierując samochodem osobowym marki V. (...) o nr rej. (...) umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości ustalonym kolejno na 1,59 mg/l, 1,70 mg/l, 1,64 mg/l, 1,62 mg/l, 1,64 mg/, oraz 1,65 mg/l zawartości alkoholu etylowego w wydychanym powietrzu, w trakcie zbliżania się do oznaczonego znakami pionowymi i poziomymi przejścia dla pieszych nie zachował szczególnej ostrożności i nie ustąpił pierwszeństwa przekraczającym jezdnię, znajdującym się na przejściu dla pieszych G. G.
z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 178 § 1 kk i za to na podstawie tych przepisów skazał go, a na podstawie art. 177 § 2 kk w zw. z art. 11 § 3 kk w zw. z art. 178 § 1 kk wymierzył mu karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności; II. oskarżonego L. P. uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w punkcie III aktu oskarżenia i za to na podstawie art. 207 § 1 kk skazał go i wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; III. na podstawie z art. 85 kk i art. 86 § 1 kk w miejsce orzeczonych w punkcie I i II wyroku kar jednostkowych orzekł wobec oskarżonego L. P. karę łączną 4 (czterech) lat i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności; IV. na podstawie art. 63 § 1 kk na poczet orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności zaliczył mu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 01 lipca 2012 r. do dnia 04 lipca 2012 r., przyjmując jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności za równoważny jednemu dniowi kary pozbawienia wolności; V. na podstawie art. 42 § 2 kk orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 (ośmiu) lat; VI. na podstawie art. 63 § 2 kk na poczet orzeczonego wobec oskarżonego zakazu prowadzenia pojazdów zaliczył mu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 01 lipca 2012 r.; VII. na podstawie art. 46 § 1 kk orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zadośćuczynienia za doznaną krzywdę poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej M. B. kwoty 20.000 (dwudziestu tysięcy złotych); VIII. na podstawie art. 627 kpk w zw. z art. 616 § 1 kpk zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej M. B. kwotę 2396,00 zł (dwa tysiące trzysta dziewięćdziesiąt sześć złotych), a na rzecz oskarżyciela posiłkowego D. G. kwotę 672,00 zł (sześćset siedemdziesiąt dwa złote) tytułem zwrotu poniesionych przez nich uzasadnionych wydatków w postępowaniu sądowym. IX. na podstawie § 14 ust. 2 pkt. 3 i § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. M. z Kancelarii Adwokackiej w O. kwotę 826,56 tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonego w postępowaniu sądowym, w tym kwotę 154,56 zł tytułem 23% podatku VAT; X. na podstawie art. 627 kpk w zw. z art. 2 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 ze zm.) oraz art. 624 § 1 kpk zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 3000 zł (trzech tysięcy złotych) tytułem zwrotu części wydatków poniesionych przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania oraz kwotę 400 zł (czterysta złotych) tytułem opłaty; Apelacje od wskazanego wyroku złożyli prokurator oraz obrońca L. P.. Obrońca L. P. zaskarżyła orzeczenie w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie: 1/ art. 4 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. poprzez znaczne przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i uznanie, że wyjaśnienia oskarżonego L. P. w toku postępowania sądowego nie są wiarygodne, iż stanowią przyjętą przez niego linię obrony zmierzającą do uniknięcia odpowiedzialności karnej za popełniony czyn /str. 8 i 11 uzasadnienia/ w zakresie, w którym oskarżony nie przyznaje się w całości do popełnienia obu zarzucanych mu czynów, podczas gdy w ocenie Sądu oskarżony ma poważny i niekwestionowany problem alkoholowy i znajdując się często w stanie nietrzeźwości nie do końca kontrolował swoje zachowanie, nie wie i w ogóle nie pamięta nawet, co robił /str.12 uzasadnienia/; 2/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść wyroku polegający na przyjęciu, że oskarżony w dniu 01.07.2012 r. ok. godz. 16.37 na drodze (...) w N., znajdując się w stanie nietrzeźwości umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa i nie zachowując szczególnej ostrożności potrącił pieszych, po czym zbiegł z miejsca wypadku, co w konsekwencji prowadzi do uznania, że oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przypisanego mu czynu zabronionego z art. 177 § 1 k.k. w zb. z art. 177 § 2 k.k. w zb. z art. 178 a § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k., pomimo braku dowodów, że oskarżony w inkryminowanym czasie i miejscu znajdował się w miejscu zdarzenia i był sprawcą w/w wypadku, braku dowodów w postaci jednoznacznych wyników z badań osmologicznych i zeznań naocznych świadków. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów. Prokurator zaskarżył wyrok w części odnoszącej się do kary na niekorzyść oskarżonego i zarzucił: 1. obrazę prawa materialnego w postaci art. 177 § 1 k.k., art. 178 § 1 k.k., a także art.
poprzez pominięcie przez Sąd w opisie czynu z pkt I wyroku znamienia prowadzenia przez oskarżonego pojazdu mechanicznego w postaci samochodu V. (...) o nr rej. (...), podczas której to czynności doszło do umyślnego narażenia przez oskarżonego zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym oraz znajdowania się wówczas oskarżonego w stanie nietrzeźwości ustalonym przez Sąd; 2. obrazę prawa procesowego z art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. poprze zaniechanie odniesienia się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku do orzeczenia wobec oskarżonego środków karnych zakazu zbliżania się oraz kontaktowania w inny sposób z córką M. P.
- jednocześnie zaprzeczył swemu sprawstwu odnośnie czynu z art. 207 § 1 k.k. Świadczy to o pełnym zrozumieniu stawianych mu zarzutów oraz artykułowanych wówczas wypowiedzi. Za całkowicie chybione uznać wypada także argumenty obrońcy, iż L. P. w toku czynności wyjaśniających w dniu 3 lipca 2012 r. około godz. 15.00 przyznał się do popełnienia wykroczenia z art. 97 kw. w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym polegającego na spowodowaniu, w wyniku kierowania w dniu 1 lipca 2012 r. o godz. 16.45 w stanie nietrzeźwości (...) o nr rej. (...), kolizji na ul. (...) w N., albowiem nie posiadał wiedzy, że fakt ten może zostać wykorzystany w toku niniejszego postępowania. Przedstawiony tok rozumowania apelującego prowadzi do karkołomnego wręcz wniosku, że gdyby oskarżony miał świadomość ujawnienia tych materiałów w toku niniejszego procesu, złożyłby - niezależnie od ich zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy - wyjaśnienia odmiennej treści. Taki instrumentalny sposób traktowania wywodów L. P. zdaje się zaś całkowicie oderwany od realiów sprawy, tym bardziej, jeśli się zważy, że wymieniony wyjaśniając po raz pierwszy w trakcie śledztwa, tj. 3 lipca 2012 r. potwierdził spowodowanie wypadku w stanie nietrzeźwości. Co więcej, nie sposób podzielić zapatrywania skarżącego, jakoby L. P. będąc słuchany w dniu 3 lipca 2012 r. znajdował się w dalszym ciągu pod wpływem działania alkoholu, co świadczyłoby o braku miarodajności jego wyjaśnień. Jak w pełni zasadnie wskazał Sąd Rejonowy wymieniony został zatrzymany 1 lipca 2012 r. około godz. 20.30 zaś pierwsze czynności - z uwagi na brak odpowiedniej psychofizycznej dyspozycji - zostały z nim wykonane dopiero 3 lipca 2012 r. o godz. 9.50 Wyklucza to zatem twierdzenie, iż wymieniony mógł wówczas znajdować się w stanie wyłączającym swobodne i świadome wypowiadanie się. Powyższe potwierdza okoliczność, iż w trakcie posiedzenia w przedmiocie tymczasowego aresztowania w dniu 4 lipca 2012 r. oskarżony potwierdził w całości złożone dzień wcześniej na policji wyjaśnienia. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż odwołanie przez oskarżonego na rozprawie uprzedniego przyznania się do popełnienia przestępstw kwalifikowanych z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. i w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art.
nie wynika ze zdenerwowania, a było podyktowane innymi niż sugerowane przez skarżącego przesłankami, a mianowicie obawą przed poniesieniem konsekwencji prawnych. Co więcej, za całkowicie dowolne uznać wypada twierdzenia obrony, jakoby L. P. przyznając się do spowodowania wypadku i jazdy w stanie nietrzeźwości znajdował się pod wpływem sugestii funkcjonariusza policji M. M.. Pomijając okoliczność, iż wymieniony świadek zaprzeczył kategorycznie przed Sądem stosowaniu niedopuszczalnych metod procesowych (k. 841v-842), zwrócić wypada uwagę, iż przesłuchanie na policji w związku z postawieniem oskarżonemu zarzutu popełnienia przestępstwa miało miejsce w dniu 3 lipca 2012 r. o godz. 09.50, zaś M. M. słuchał wymienionego tego samego dnia dopiero około godz. 15.00. Nie sposób zatem uznać, aby mógł on w jakikolwiek sposób wpłynąć na prezentowaną przez L. P. kilka godzin wcześniej wersję zdarzeń. W tym miejscu zwrócić nadto wypada uwagę, biorąc pod uwagę przedstawione rozważania, iż rozpoznający przedmiotową sprawę Sąd Rejonowy – mając na względzie, iż przyznanie się oskarżonego nie jest naczelnym dowodem w procesie karnym - ze szczególną wnikliwością i starannością ocenił wyjaśnienia wymienionego, w których powoływał się na niepamięć odnośnie przebiegu poszczególnych zdarzeń z dnia 1 lipca 2012 r. konfrontując je z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Słusznie przy tym uznał, iż brak bezpośrednich dowodów świadczących o potrąceniu przez wymienionego na przejściu na pieszych G. G.
z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 178 § 1 kk, iż wymieniony inkryminowanego dnia kierował samochodem osobowym V. (...) o nr rej. (...). Okoliczność ta, mając na uwadze wyżej przedstawione rozważania, nie budzi bowiem wątpliwości. Z tego też względu zaskarżony wyrok został zmieniony w ten sposób, iż uzupełniono opisu czynu przypisanego L. P. w punkcie I poprzez wpisanie po słowach: „w wydychanym powietrzu” słów: „kierował samochodem osobowym V. (...) o nr rej. (...)”. Na akceptację nie zasługiwał natomiast zarzut prokuratora dopuszczenia się przez Sąd Rejonowy obrazy art. 424 § 1 k.p.k. Wskazać za Sądem Najwyższym wypada, iż sąd zamieszcza w części dyspozytywnej wyroku jedynie swoje rozstrzygnięcia tzw. pozytywne, a więc gdy wypowiada się o jakiejś kwestii, natomiast wyrok nie może obejmować rozstrzygnięć tzw. negatywnych, w których sąd wypowiadałby się, iż nie orzekł w jakimś przedmiocie (por. wyrok SN z dnia 18.03.2009 r., VKK 439/08, LEX nr 491251). O tego rodzaju rozstrzygnięciach negatywnych sąd ewentualnie, w razie zgłoszenia stosownych wniosków, może wypowiedzieć się w uzasadnieniu swojego wyroku. Mając na uwadze powyższe zwrócić wypada uwagę, iż w głosach końcowych stron na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. prokurator nie zgłaszał wniosku o podanie wyroku do publicznej wiadomości w środkach publicznego przekazu (art. 50 k.k.) Sąd Rejonowy nie był zatem obowiązany do czynienia rozważań w tym przedmiocie. Podobnie, nie sposób czynić zarzutu Sądowi meriti, że nie wyjaśnił w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku powodów odstąpienia od orzeczenia środka karnego w postaci zakazu zbliżania się oraz kontaktowania oskarżonego z córką M. P.
za czyn uprzednio współukarany. Zachowanie sprawcy kierującego pojazdem w stanie nietrzeźwości, który w następstwie naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu powoduje wypadek komunikacyjny, stanowi wszak dwa odrębne czyny zabronione - jeden określony w art.
177 § 1 lub/i 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. Tego rodzaju subsumpcja ustaleń faktycznych pod powołane wyżej przepisy ustawy karnej stanowi więc zasadę, zaś ewentualna redukcja ocen prawnokarnych, polegająca na przyjęciu, że występek zakwalifikowany z art.
stanowi współukarane przestępstwo uprzednie, może być dokonana jedynie wyjątkowo, z uwzględnieniem okoliczności konkretnego przypadku (por. postanowienie SN z 18.06.2008r., IIIK 41/08, LEX nr 436431). W sytuacji więc, gdy wiadomym jest, że stan abstrakcyjnego zagrożenia, spowodowanego prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości przez sprawcę wypadku nie trwał na tyle krótko, aby po porównaniu stopnia społecznej szkodliwości obu czynów uzasadniona była konkluzja, że czyn kwalifikowany z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. w pełni odda stopień bezprawia kryminalnego zachowania sprawcy, redukcja ocen karnoprawnych nie powinna mieć miejsca. Mając jednakże na uwadze zakres oraz treść zarzutów apelacji prokuratora dokonanie korekty w powyższym zakresie - poprzez wydanie orzeczenia kasatoryjnego - uznać należało za godzące w art. 434 § 1 k.p.k. Z tego też względu Sąd II instancji zaakceptował - dostrzegając jednak jej istotne mankamenty - kwalifikację prawną czynu z punktu I wyroku. Co więcej - z urzędu - stwierdzić należy na brak podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego odnośnie orzeczonych wobec L. P. za czyny z art. art. 177 § 1 kk w zb. z art. 177 § 2 kk w zb. z art.
z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 178 § 1 kk oraz z art. 207 § 1 k.k. odpowiednio kar: 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz kary łącznej 4 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Stwierdzić należy, że analiza pisemnych motywów zaskarżonego wyroku prowadzi do przekonania, że Sąd I instancji we właściwy sposób ocenił okoliczności przedmiotowo i podmiotowo istotne dla ukształtowania wymiaru orzeczonych kar jednostkowych, a swoje stanowisko przekonująco umotywował w tym przedmiocie. Wskazać przede wszystkim za Sądem meriti trzeba, iż kara w wymiarze 4 lat pozbawienia wolności orzeczona za przestępstwo przypisane L. P. w punkcie I wyroku spełnia cele określone w art. 53 k.k. Na taką ocenę czynu składa się przede wszystkim wysoki stopień jego społecznej szkodliwości, jak też rodzaj i rozmiar wyrządzonej szkody godzącej w dobro o najwyższej wartości, jakim jest życie ludzkie. Istotnym jest bowiem, iż w wyniku przedmiotowego zdarzenia dwoje pokrzywdzonych doznało znacznych i długotrwałych obrażeń. Sąd uwzględnił przy tym okoliczność, iż naruszenie przez oskarżonego zasad bezpieczeństwa w ruchu było umyślne i miało rażący charakter, o czym świadczy wysoki stopień jego nietrzeźwości przekraczający kilkakrotnie ustawowy próg z art. 115 § 16 k.k., jak też fakt, iż wymieniony zbiegł z miejsca wypadku odstępując od udzielenia pomocy pokrzywdzonym. Nie budzi zatem wątpliwości, iż oskarżony dopuścił się rażącego naruszenia najważniejszych zasad dotyczących bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jako okoliczność łagodzącą Sąd potraktował natomiast dotychczasową niekaralność oskarżonego. Okoliczności te nie były jednak w stanie zrównoważyć negatywnych następstw zdarzenia. Analogiczne względy zadecydowały o uznaniu słuszności rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego odnośnie orzeczonej wobec L. P. kary 6 miesięcy pozbawienia wolności za czyn z art. 207 § 1 k.k. oraz kary łącznej 4 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Podkreślić należy, iż Sąd Rejonowy wymierzając karę łączną we wskazanym wymiarze zastosował zasadę częściowej absorpcji, która jawi się ze wszech miar słuszną i korzystną dla oskarżonego - uwzględnia wszak w niezbędnym zakresie związek podmiotowy i przedmiotowy pomiędzy poszczególnymi czynami, nadto występującą między nimi zbieżność czasową. Tym bardziej, jeśli weźmie się pod uwagę, iż Sąd meriti był uprawniony do wymierzenia w omawianym przypadku kary łącznej w oparciu o zasadę kumulacji w wysokości 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na końcu nie sposób również podzielić zapatrywania skarżącego odnośnie rozstrzygnięcia o kosztach sądowych za I instancję. Zwrócić wypada uwagę, iż L. P. został obciążony tymi kosztami jedynie częściowo - kwotą 3.000 zł tytułem poniesienia przez Skarb Państwa wydatków w toku postępowania oraz opłatą w wysokości 400 zł. Nie można natomiast zapominać, że podstawą zasadą w procesie, zgodnie z art. 627 k.p.k., jest zasądzanie kosztów sądowych od skazanego na rzecz Skarbu Państwa. W niniejszej sprawie L. P. został natomiast uznany winnym popełnienia przypisanych mu w wyroku przestępstw. Obciążenie w/w kosztami - w mniejszej części - jest zatem konsekwencją wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego przeciwko niemu. W konsekwencji powyższych rozważań stwierdzić należy, że Sąd Odwoławczy nie stwierdził uchybień, które by rodziły wątpliwości co do trafności zaskarżonego wyroku co do istoty; zaskarżone orzeczenie zmienił zatem w sposób opisany w punkcie I wyroku, w pozostałym zaś zakresie utrzymując je w mocy (art. 437§ 1 i 2 k.p.k.) O kosztach procesu za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawie art. 636 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 633 k.p.k. uznając, iż oskarżony L. P. winien je uiścić w połowie; pozostałymi kosztami - z uwagi na nieuwzględnienie apelacji prokuratora w całości - obciążono zaś Skarb Państwa. O kosztach obrony oskarżonego wykonywanej z urzędu w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięto natomiast stosownie do art. 618 pkt 11 k.p.k. oraz § 2 ust. 3, § 14 ust. 7 i ust. 2 pkt 4 rozp. Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (D. U. nr 163, poz. 1348 z 2002 r. z późn. zm.)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.