IV Ka 644/25

(1)i D. K.

(1)na kwotę ponad 2 mln złotych, co wynika z przedłożonego zestawienia przez obrońcę oskarżonego oraz postępowań natury cywilnej prowadzonej pomiędzy firmami w innych procesach. Pokrzywdzeni skierowali bowiem swe roszczenia najpierw na drogę postępowań cywilnych i dopiero po roku od momentu „pokrzywdzenia”, zdecydowali się na zawiadomienie organów ścigania o możliwości popełnienia na ich szkodę przestępstwa oszustwa. Umyka uwadze skarżącego, że w przypadku kontrahenta R. P.

(1)to pomimo, iż (...) Sp. z o. o. nie uiściła należności za powierzane w okresie od dnia 13 sierpnia 2021 r. do dnia 5 października 2021 r. zlecenia transportowe, to w dacie ostatniego zlecenia, za które zapłata nie nastąpiła, strony pozostawały w poprawnych stosunkach, czego dowodem jest załączona do akt korespondencja pomiędzy przedstawicielem oskarżonego, a firmą (...). Także w przypadku M. Z.

(1), D. K.

(2)s.c przyczyną zerwania współpracy były kwestie ekonomiczne, ale nie brak zapłaty za faktury wymienione w akcie oskarżenia, lecz nowa stawka za „kilometrówkę”, której pokrzywdzony nie przyjął. Wynika to jednoznacznie głównie z zeznań pokrzywdzonego D. K.

(2), który wyrażał chęć dalszej współpracy z oskarżonym, pod warunkiem zaoferowania przez (...) Sp. zoo korzystniejszej stawki za kilometr trasy. Skarżący w sposób wybitnie wybiórczy podchodzi do treści opinii biegłej S. B., dając przeważający nacisk wnioskom, że firma (...) sp. z o. o. mogła mieć problemy z należytym zarządzaniem finansami i mimo posiadania środków pieniężnych w kasie i na rachunkach bankowych, nie regulowała swoich zobowiązań terminowo, a przelewy na rzecz innych kontrahentów były zazwyczaj realizowane terminowo, co sugeruje, że firma priorytetowo traktowała wybrane zobowiązania, gdzie zobowiązania pokrzywdzonych były pomijane. Wywodzi dalej, że taka sytuacja wskazuje na możliwość występowania problemów z zarzadzaniem płynnością finansową i priorytetami płatności oraz, że oskarżony zaciągając kolejne zobowiązania od pokrzywdzonych, a nie uiszczając poprzednich, kredytował w ten sposób swoją działalność. Skarżący do tych fragmentów opinii biegłej przykłada nadmierną wagę nie dostrzegając już wcale, że z tej samej opinii w sposób jednoznaczny wynika także, że (...) Sp. z o. o. w okresie od czerwca 2021 r. do października 2021 r. oraz w okresie od 24 grudnia 2022 r. do 30 maja 2023 r. znajdowała się w dobrej sytuacji finansowej, dysponowała znacznymi kwotami na swoich rachunkach bankowych z dodatnim saldem, a przede wszystkim, że miała możliwości wywiązania się z zaciąganych z pokrzywdzonymi zobowiązań. Obiektywnie stwierdzić również należy, że w znacznej części ww. spółka przecież to uczyniła, bowiem w okresie od lipca do sierpnia 2021 r. R. P.

(1)wystawił na rzecz (...) Sp. z o. o. faktury sprzedaży na usługi transportowe o łącznej wartości 53 277,88 zł, które (...) Sp. z o. o. uregulowała w terminie. Zaś w okresie od grudnia 2020 r. do grudnia 2022 r. (...) Sp. z o. o. wykonywała regularne płatności dla M. Z.

(1), (...) s.c. uiszczając łącznie kwotę 2.223.311,10 zł. Przykładając tą niebagatelną kwotę, mając w polu widzenia ciągłą, w zasadzie nie zakłóconą, dwuletnią współpracę podmiotów gospodarczych, do kwoty obejmującej nieopłacone faktury w sumie na kwotę ok. 200.000 zł. nie sposób dojść do jednoznacznego wniosku, że oskarżonemu przyświecały oszukańcze intencje. Nie można w tym miejscu nie dostrzec okoliczności, że w dniu 12 stycznia 2023 r. (...) Sp. z o. o. uiściła na rzecz M. Z.

(1)i D. K.

(2)należność za fakturę nr (...) w kwocie 47.232 zł. To natomiast potwierdza, że pokrzywdzeni, a zwłaszcza (...) s. c., z korzyścią i długotrwale ( ponad 2 lata) współpracowały z firmą oskarżonego, wypracowując z tego tytułu znaczny przychód. Sąd odwoławczy zważył, iż Sąd I instancji ustalił jednoznacznie i poprawnie, w oparciu o swobodną ocenę dowodów, w tym również w oparciu o zeznania obu pokrzywdzonych, moment i powód wstrzymania spornych płatności ze strony (...) Sp. z o. o. Prokurator zupełnie natomiast nie zauważył motywacji, jaka wówczas towarzyszyła oskarżonemu, gdzie jej poznanie wymagało sięgnięcia do przyczyny sporów natury cywilnej, prowadzonych pomiędzy podmiotami gospodarczymi (postępowanie dowodowe przeprowadzone na etapie postepowania przygotowawczego było znacząco i niezasadnie okrojone w tym zakresie). Przyczyny te w każdym przypadku powstały już po wystawieniu spornych zleceń, a więc następczo, są obiektywne weryfikowalne i miały znaczenie dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Prokurator nie zakwestionował także ustaleń Sądu I instancji, dotyczących momentu zaprzestania przez spółkę (...) Sp. z o.o. płatności na rzecz pokrzywdzonych oraz ujawnionych okoliczności towarzyszących tym decyzjom. Sąd odwoławczy konstatuje, że w całej rozciągłości podziela zapatrywania sądu meriti i przyjmuje jako własne, o cywilnoprawnym charakterze roszczeń stron przedmiotowego postępowania. W odniesieniu do firmy (...). P. decyzja taka była związana z odmową wywiązania się ze zobowiązania dotyczącego podjęcia ładunku z W. w dniu 18.10.2021r. Stanowisko R. P. o konieczności zapłaty za wszystkie wcześniejsze kursy, odebrane zostało w firmie (...) Sp. z o. o. jako swoisty szantaż, bo w takim właśnie „modelu”, strony współpracowały od początku i się na to godziły. Przekonująco brzmią także depozycje oskarżonego o potraceniach wierzytelności dokonywanej względem firmy (...). P.. Owo potrącenie zostało dokonane przez firmę oskarżonego w prowadzonej sprawie gospodarczej XX GC 828/22, jako kara umowna za złamanie zakazu konkurencji, opóźnienie z dostarczeniu dokumentów i zapłata za naprawę i najem pojazdu. Niezależnie od wyniku ww. sprawy gospodarczej dokonane oświadczenie o potrąceniu, wzmacnia stricte cywilny charakter ewentualnego niewykonania, czy tez nienależytego wykonania zobowiązania pomiędzy ww. stronami. W odniesieniu do firmy (...). K., zerwanie współpracy miało miejsce jedynie w związku z nieatrakcyjną, nową stawką za kilometr (gdyby nie to, współpracę dalej zapewne by kontynuowano), a nieopłacenie spornych faktur na rzecz tego wiązało się także ze sprzedażą wierzytelności przez pokrzywdzonego dwóm różnym firmom faktoringowym - pomimo zawartego w zleceniu transportowym zakazu takiej cesji, jak i niepewnością, co do faktycznego podmiotu uprawnionego do podjęcia zapłaty. Tylko sąd rejonowy przeanalizował historię dokonania cesji wierzytelności przez tego pokrzywdzonego na rzecz F. i (...) S. A., a jeszcze dokładniej: dostrzegł, że z żądaniem zapłaty za fakturę (...) wystąpiła zarówno firma (...), jak i obie ww. firmy faktoringowe, co uwiarygadnia wersję oskarżonego, że w takiej sytuacji, w jego firmie, podjęto decyzję o wstrzymaniu jakiejkolwiek zapłaty za ta fakturę (oczywiście sama decyzja o „wstrzymaniu” obarcza osobę oskarżonego). Prokurator skupił się na uwadze biegłej, zawartej w opinii (k. 70 i n.), że brak zapłaty objętych zarzutami oskarżenia faktur wynikał z „problemów z zarządzaniem płynnością finansową i priorytetami płatności” i z uwagi tej wysnuł niekorzystne dla oskarżonego, błędne domniemanie, że już w momencie wystawienia zleceń transportowych, reprezentujący spółkę (...) Sp. z o.o. oskarżony, nie tyle nie zamierzał płacić frachtu na rzecz pokrzywdzonych, ile zamierzał płacić go z opóźnieniem i „kredytować się” na pokrzywdzonych. Biegła opiniując w sprawie posiłkowała się jednak tylko dokumentami finansowymi spółki (sprawozdania, bilanse), z których wynikał możliwy fakt istnienia pewnych opóźnień, natomiast nie analizowała okoliczności towarzyszących brakowi zapłaty, które to maja ściśle cywilny charakter. Oszustwo może być popełnione tylko umyślnie, a przy tym stanowi przestępstwo kierunkowe, znamienne celem, którego treścią jest osiągnięcie korzyści majątkowej. Sprawca powinien obejmować wszystkie znamiona oszustwa zamiarem bezpośrednim (post. SN z 4.1.2011 r., III KK 181/10, OSNKW 2011, Nr 3, poz. 27; wyr. SN z 14.1.2004 r., IV KK 192/03, Prok. i Pr. – wkł. 2004, Nr 9, poz. 5). Jeszcze raz podkreślić należy, że ocenę zarzucanego oskarżonemu zachowania, słusznie dokonano przez pryzmat okoliczności, w jakich doszło do „zerwania” współpracy pomiędzy podmiotami gospodarczymi- pokrzywdzonymi oraz okoliczności podnoszonych w sporach cywilnych (odmowa podjęcia transportu, niezadowolenie z kwoty stawki należnej za kilometr trasy, zarzut potrącenia, zbycie wierzytelności na rzecz firm faktoringowych). Niezależnie od finału sporu cywilnego, trudno zakładać, że oskarżony mając świadomość „nierzetelności” zawieranych uprzednio umów, ryzykowałby utratę roszczenia i wygenerowanie znacznych kosztów postępowania cywilnego, które by go obciążyły. Wysoce prawdopodobnym jest także motywacja oskarżonego względem braku zapłaty za usługi na rzecz M. Z. i jego wspólnika - nie miał dostatecznej pewności, na rzecz jakiego podmiotu ma ostatecznie uiszczać należności przy ich dublowaniu się. Aby można było przypisać oskarżonemu sprawstwo zarzuconych mu czynów, należałoby ponad wszelką wątpliwość wykazać, że celowo ( było to jego zaplanowanym zamiarem), dążył do wprowadzenia kontrahentów w błąd, co do zamiaru, czy możliwości zamiaru, zapłaty za sporne faktury, na takich zasadach jakie uzgodnił z pokrzywdzonymi (w sposób wynikający z zapisu na fakturze, ustnego porozumienia, czy utartej w czasie praktyki), w szczególności czynił tak, aby uzyskać środki na kredytowanie dalszej swej działalności, a która to sytuacja powodowałaby niekorzystne rozporządzenie mieniem po stronie kontrahenta. Takiego, jednoznacznego ustalenia w niniejszej sprawie nie można poczynić. Przypomnieć także należy, że naczelną zasadą procesu karnego jest zasada domniemania niewinności, gdzie rozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości zawsze musi nastąpić na korzyść oskarżonego, a co oznacza: „że udowodnienie winy oskarżonemu musi być całkowite, pewne, wolne od wątpliwości” (wyr. SN z 24.02.1999 r., V KKN 362/97, LEX 36732). Z tego powodu zaskarżony wyrok jako słuszny i odpowiadający prawu utrzymano w mocy. Wniosek wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opocznie II Wydział Kamy; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. - w sprawie brak było podstaw do przypisania oskarżonemu sprawstwa zarzuconych mu czynów; 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.11. Przedmiot utrzymania w mocy -wyrok i wszystkie rozstrzygnięcia ; Zwięźle o powodach utrzymania w mocy - wobec tego, iż brak było podstaw do uwzględnienia apelacji, wyrok należało utrzymać w mocy; 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.11. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności pkt 2 i 3 Na podstawie art. 636 § 1 kpk koszty procesu za postępowanie odwoławcze przejęto na rachunek Skarbu Państwa (w punkcie 3 posłużono się zwrotem „wydatkami”, w znaczeniu wydatkami: Skarbu Państwa oraz strony). Od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego zasądzono kwotę 840 zł. z tytułu obrony przed sądem odwoławczym, na podstawie § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.). 7. PODPIS 0.11.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Orzeczenie uniewinniające 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana