Sygn. akt III AUa 411/23 UZASADNIENIE Decyzją z 5 stycznia 2022r. nr (...) organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.: - w pkt 1 wskazał, że wycofuje zaświadczenie Al potwierdzające, że
§ 1k.p.c.
poprzez oddalenie odwołania odwołującej, podczas gdy podniesione w nim zarzuty przy uwzględnieniu okoliczności sprawy prowadzą do wniosku, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zarówno przepisów materialnych, jak i procesowych, w konsekwencji czego wniesione odwołanie było w pełni zasadne i konieczne - art.
§ 21 k.p.c.
polegające na braku uchylenia zaskarżonej decyzji organu rentowego, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak i procesowego
- sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przejawiającą się w ustaleniu, iż milcząca zgoda niemieckiej instytucji ubezpieczeniowej, uzyskana w rezultacie wadliwiej i spóźnionej procedury z art. 16 rozporządzenia wykonawczego, stanowi wystarczającą przesłankę do ustalenia, iż wobec ubezpieczonych w okresach spornych zastosowania nie ma ustawodawstwo polskie, przy jednoczesnym całkowitym braku uwzględnienia charakteru pracy ubezpieczonej świadczonej na terenie Polski oraz faktu, iż organ rentowy w analogicznych stanach faktycznych wydawał zaświadczenia Al wobec ubezpieczonych współpracujących z odwołującą.
- Nierozpoznanie istoty sporu polegające na zaniechaniu zbadania przez Sąd sytuacji prawnej ubezpieczonych związanych ze świadczeniem przez nich pracy na terenie Polski. Stawiając powyższe zarzuty, apelująca wniosła o:
- zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu,
- o zasądzenie od organu rentowego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje. Organ rentowy wniósł o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie od odwołującej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja odwołującej się spółki okazała się niezasadna. Sąd Apelacyjny w pełni podziela i przyjmuje za własne poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne, jak i rozważania prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, czyniąc je stosownie do art. 387 § 2 1 k.p.c., podstawą własnego rozstrzygnięcia, wobec czego zbędne jest ponowne ich przedstawianie. Przypomnieć należy, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do ustalenia ustawodawstwa właściwego dla zleceniobiorców apelującego płatnika składek i wydanie stosownego zaświadczenia (Al) potwierdzającego zastosowanie polskich przepisów w zakresie ustawodawstwa właściwego na podstawie art. 13 ust. 1 rozporządzenia podstawowego nr 883/
- Zaświadczenie miało dotyczyć zleceniobiorców wykonujących pracę najemną w dwóch państwach członkowskich, w związku z zawartymi przez W. P., M. B., A. K. z płatnikiem składek umowami zleceniami, wykonywanymi na terenie Niemiec i Polski. We wskazanym zakresie Sąd Okręgowy przeprowadził stosowne postępowanie dowodowe, a w swych ustaleniach i wnioskach, wbrew zarzutom apelacji, nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów wynikające z przepisu art. 233 k.p.c. Sąd I instancji nie popełnił też zarzucanych mu przez skarżąca spółkę uchybień w zakresie zarówno ustalonych faktów, jak też ich kwalifikacji prawnej uzasadniających ingerencję w treść zaskarżonego orzeczenia. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie doszło również do naruszenia pozostałych przepisów prawa procesowego, a to art. 227 k.p.c. i art. 235 2 § 2 k.p.c. w związku z art. 299 k.p.c. Sąd Okręgowy co prawda nie zajął stanowiska co do wniosków dowodowych skarżącej nie wydając w tym zakresie stosownego postanowienia zgodnie z art. art. 235 2 § 2 k.p.c. Jednak zdaniem Sądu Apelacyjnego, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Słusznie natomiast zajął stanowisko, że wynik procedury koncyliacyjnej jest dla sądu wiążący i toteż za niecelowe uznał przesłuchiwanie świadków i stron. Z uwagi na powyższe chybiony był również zarzut sprzeczności istotnych ustaleń faktycznych z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zaznaczyć należy, że Sąd pierwszej instancji skorzystał z możliwości, którą daje mu przepis art. 467 § 4 k.p.c. Przeprowadzenie procedury uzgodnieniowej było konieczne w niniejszej sprawie. Do jej przeprowadzenia był uprawniony jedynie organ rentowy. Bezpodstawny okazał się zarzut przedwczesności zaskarżonej decyzji bowiem dla rozstrzygnięcia sporu bez znaczenia jest, iż procedura koordynacyjna wszczęta została przez organ rentowy już po wydaniu zaskarżonej decyzji, skoro jej efekt (będący następstwem zasady podlegania systemowi ubezpieczeniowemu jednego państwa) ma charakter deklaratoryjny, a nie prawnokształtujący i opisuje stan rzeczy odnoszący się do okresów, których dotyczą zaskarżone decyzję. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie miał także podstaw do zastosowania przepisu art.
§ 21 k.p.c.
Z uwagi na podmioty, do których adresowane są zaskarżone decyzje przepis ten nie mógł mieć zastosowania. W postanowieniu z dnia 21 czerwca 2023r., II UZ 41/23 (Lex nr 3579755) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że w relacjach między płatnikiem a organem rentowym zapadają oczywiście - oparte na ustawowych obowiązkach płatnika składek - decyzje ustalające zobowiązanie, tj. obowiązek opłacenia składek oraz decyzje ustalające wymiar tego zobowiązania (wysokość składek), lecz wykluczenie podmiotowe płatnika składek (który nie należy do kodeksowej kategorii "ubezpieczonych") z kręgu podmiotów objętych działaniem art.
§ 21 k.p.c., powoduje, że w tych relacjach nie będzie miał on zastosowania.
Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art.
§ 1k.p.c.
Zgodnie z art.
k.p.c. w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia ( § 1) lub w przypadku uwzględnienia odwołania sąd zmienia w całości lub w części zaskarżoną decyzję organu rentowego i orzeka co do istoty sprawy (§ 2). Bez przeprowadzenia procedury uzgodnieniowej wydanie powyższych rozstrzygnięć nie było możliwe. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie znajdują zastosowanie przepisy wspólnotowej koordynacji, to jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L 2004 Nr 166, poz. 1 - zwane dalej rozporządzeniem podstawowym) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L 2009 Nr 284, poz. 1 - zwane dalej rozporządzeniem wykonawczym). W orzecznictwie stwierdzono, że w sytuacji, gdy ubezpieczony informuje o podjęciu pracy najemnej w innym kraju unijnym, organ rentowy traci możliwość wydawania na podstawie prawa krajowego decyzji określających podleganie ubezpieczeniu społecznemu z racji prowadzenia działalności pozarolniczej. Konieczne jest w pierwszym rzędzie wyłonienie ustawodawstwa właściwego, przy czym jest to możliwe wyłącznie według procedury określonej w rozporządzeniu nr 987/2009 (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2013 r., II UK 333/12, OSNP 2014 Nr 3, poz. 47 i z dnia 11 września 2014 r., II UK 587/13, LEX nr 154514). Uwzględniając, że zasadą jest podleganie ubezpieczeniu tylko w jednym państwie członkowskim, może się zdarzyć, że organ rentowy ma wątpliwości co do podlegania przez daną osobę ustawodawstwu swojemu albo innego państwa. W celu uniknięcia sytuacji wykluczenia ubezpieczonego z obu konkurencyjnych ubezpieczeń albo objęcia go ubezpieczeniem w obu państwach, zachodzi potrzeba uruchomienia procedury uregulowanej w art. 16 rozporządzenia nr 987/
- Wątpliwości dotyczących ustalenia ustawodawstwa właściwego Zakład Ubezpieczeń Społecznych (zakładając, że jest instytucją miejsca zamieszkania wnioskodawcy) nie może samodzielnie rozstrzygać, lecz musi dostosować się do trybu rozwiązywania sporów, co do ustalenia ustawodawstwa właściwego wskazanego w szczególności w art. 6, 15 oraz 16 rozporządzenia nr 987/2009, które nakazują zwrócenie się - w przypadku istnienia wątpliwości bądź rozbieżności - do instytucji innego państwa członkowskiego. Instytucje niezwłocznie dostarczają lub wymieniają między sobą wszystkie dane niezbędne dla ustanowienia i określenia praw i obowiązków osób, do których ma zastosowanie rozporządzenie podstawowe. Przekazywanie tych danych odbywa się bezpośrednio pomiędzy samymi instytucjami lub za pośrednictwem instytucji łącznikowych. Dodać wypada, że "wspólne porozumienie" w rozumieniu art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009 może polegać na poinformowaniu przez instytucję miejsca świadczenia pracy o swoim stanowisku odnośnie do nieistnienia ważnego tytułu do ubezpieczenia społecznego na terytorium jej państwa, wydaniu przez instytucję właściwą miejsca zamieszkania decyzji (o charakterze tymczasowym - w trybie art. 16 ust. 2) o stosowaniu ustawodawstwa krajowego i zaakceptowaniu tej decyzji przez instytucję właściwą dla miejsca świadczenia pracy (niewniesienie zastrzeżeń) (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2016 r., 1 UZ 20/16, LEXnr 2163324). W razie przeprowadzenia trybu konsultacyjnego z art. 16 rozporządzenia wykonawczego ostateczne określenie ustawodawstwa właściwego jest wiążące dla wszystkich zainteresowanych państw członkowskich, a jedyna możliwość jego wzruszenia polega na zawarciu porozumienia między zainteresowanymi instytucjami państw członkowskich co do tego, że sytuacja danej osoby do celów stosowania rozporządzenia podstawowego i rozporządzenia wykonawczego jest inna niż wynikałoby to z wydanego dokumentu (art. 5 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego). W takim przypadku dokument o ustaleniu ustawodawstwa właściwego, wydany w trybie art. 16 rozporządzenia wykonawczego, o charakterze ostatecznym, może być wycofany (uznany za nieważny) przez instytucję, która go wydała, po wspólnym porozumieniu instytucji państw członkowskich (art. 5 in fine rozporządzenia wykonawczego), co umożliwia wydanie w jego miejsce (przez instytucję miejsca zamieszkania) kolejnego dokumentu ustalającego ustawodawstwo właściwe, uwzględniającego to wspólne porozumienie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2017 r., II UK 248/16, LEX nr 2306376). Ustalenie o charakterze ostatecznym stanowi jeden z dokumentów stanowiących poświadczenie sytuacji danej osoby, wydanych przez instytucję państwa członkowskiego do celów stosowania rozporządzenia podstawowego i rozporządzenia wykonawczego. Wedle art. 5 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, dokumenty tego rodzaju są wiążące (akceptowane) przez instytucje pozostałych państw członkowskich tak długo, jak długo nie zostaną wycofane lub uznane za nieważne przez państwo członkowskie, w którym zostały wydane. Dokument wydany na potrzeby stosowania art. 13 rozporządzenia podstawowego (w trybie art. 16 rozporządzenia wykonawczego) wywołuje określone skutki prawne, przede wszystkim przewidziane w art. 11 ust. 1 rozporządzenia podstawowego w postaci podlegania ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego, dalej zaś skutki związane z ustaleniem w stosownych przypadkach, zgodnie z przepisami tytułu IV rozdział III rozporządzenia wykonawczego, sytuacji finansowej zainteresowanego w odniesieniu do składek (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2021 r„ IUSKP 40/21, LEX nr 3336801 z glosą I. Florczak, OSP 2023 Nr 6, poz. 51). Podobnie, poświadczenie ustawodawstwa (dokument) na formularzu Al jest ogólnoeuropejskim dokumentem służącym do potwierdzenia podlegania ubezpieczeniom społecznym na terenie innych krajów członkowskich Unii Europejskiej niż kraj. którego dana osoba jest obywatelem i gdzie ma stałe miejsce zamieszkania. Legitymowanie się poświadczeniem na formularzu Al o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu w państwie członkowskim miejsca wykonywania pracy najemnej nie może być zatem ignorowane przy ustaleniu ustawodawstwa mającego zastosowanie do zainteresowanego i dopiero jego wycofanie lub uznanie za nieważne, po ponownym rozpatrzeniu podstaw jego wydania, umożliwia ustalenie ustawodawstwa państwa członkowskiego miejsca zamieszkania. Niemniej jednak, cofnięcie zaświadczenia Al wydanego w okolicznościach nieuprawniających do jego wystawienia jest możliwe w każdym czasie, jeżeli okaże się, że nie zostały spełnione - wynikające z rozporządzeń unijnych - warunki do jego wydania (zob. wyroki TSUE: z dnia 6 września 2018 r., Alpenrind i inni, C-527/16; z dnia 27 kwietnia 2017 r., A-Rosa Flussschiff GmbH, C-620/15: a także postanowienie z dnia 24 października 2017 r., Belu Dienstleistung i Nikless, C-474/16; wyrok z dnia 4 października 2012 r., Format Urządzenia i Montaże Przemysłowe sp. z o. o. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych C-l 15/11) (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2024 r. IUSK 364/23). Powołane przepisy rozporządzenia wykonawczego, ani też decyzja Nr Al Komisji Administracyjnej przy ustalaniu właściwego ustawodawstwa nie stawiają żadnych wymagań formalnych, w szczególności nie wymaga się wydania przez instytucję właściwą miejsca wykonywania pracy najemnej formalnej decyzji w indywidualnej sprawie. Ponadto podkreślić należy, iż również wspólnemu porozumieniu, o którym mowa w art. 16 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego, ustawodawca unijny nie nadał jakiejś instytucjonalnej formy. Natomiast gdy obie instytucje właściwe dojdą do wspólnego porozumienia, to ono ma decydujące znaczenie dla ustalenia ustawodawstwa właściwego. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy ,że organ rentowy przeprowadził właściwą procedurę określoną w art. 16 rozporządzenia nr 987/
- Ustalone przez organ rentowy tymczasowe ustawodawstwo niemieckie dla ubezpieczonych odwołującej się spółki stało się ostateczne. Zatem, za prawidłowe należy uznać zaskarżone decyzję odmawiające wydania zaświadczenia Al i stwierdzające, że ubezpieczeni nie podlegają ustawodawstwu polskiemu w okresach wskazanych z zaskarżonych decyzjach ze względu na podleganie ustawodawstwu niemieckiemu. Powtórzyć należy, że ostateczne ustalenie ustawodawstwa właściwego przez państwo miejsca zamieszkania jest wiążące dla wszystkich zainteresowanych państw członkowskich, a jedyna możliwość usunięcia tego skutku z obrotu prawnego polega na kolejnym porozumieniu instytucji państw członkowskich co do tego, że sytuacja danej osoby do celów stosowania rozporządzenia podstawowego i rozporządzenia wykonawczego jest inna, niż wynikałoby to z wydanego dokumentu (dokumentem w rozumieniu art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009 jest rozstrzygnięcie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydane w trybie art. 16 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego). W takim przypadku dokument o ustaleniu ustawodawstwa właściwego, wydany w trybie art. 16 rozporządzenia wykonawczego, o charakterze ostatecznym, może być wycofany/uznany za nieważny przez instytucję, która go wydała, po wspólnym porozumieniu instytucji państw członkowskich (art. 5 in fine rozporządzenia 987/2009), co umożliwia wydanie w jego miejsce (przez instytucję miejsca zamieszkania) kolejnego dokumentu ustalającego ustawodawstwo właściwe, uwzględniającego to wspólne porozumienie (por. wyrok Sądu Najwyższego z 3 lutego 2021 roku, I USKP 5/21, Lex nr 3116094). Zarówno decyzje o podleganiu ubezpieczeniom społecznym w Polsce pracowników, jak i decyzje w przedmiocie unieważnienia zaświadczeń Al wydawane są w wyniku współpracy organów rentowych z właściwych państw członkowskich. Ich ustalenia są na mocy przepisów rozporządzeń koordynacyjnych wiążące dla sądu ubezpieczeń społecznych (por. wyrok Sądu Najwyższego z 20 sierpnia 2020 roku, III UK 411/18, Lex nr 3114898). Nie mógł przy tym odnieść zamierzonego skutku zarzut apelującej, zmierzający do uznania procedury koncyliacyjnej przeprowadzonej przez organ rentowy z niemiecką instytucją ubezpieczeniową za wadliwą. Zauważyć należy, iż przepisy dotyczące koordynacji europejskich systemów zabezpieczenia społecznego nie różnicują instytucji ubezpieczeniowych z punktu widzenia ich właściwości miejscowej, stąd wystosowanie przez organ rentowy pisma wszczynającego procedurę dialogu do oddziału niemieckiej instytucji ubezpieczeniowej, a nie do jej centrali uznać należy za wystarczające do stwierdzenia, iż procedura ta została dopełniona. Ewentualne przekazanie pisma organu rentowego w ramach poszczególnych jednostek niemieckiej instytucji ubezpieczeniowej powinno nastąpić zgodnie z wiążącymi tę instytucję przepisami wewnętrznymi. Wskazać należy, że w przepisie art. 1 p) rozporządzenia podstawowego postanowiono, że określenie „instytucja” oznacza, w odniesieniu do każdego Państwa Członkowskiego, organ lub władzę odpowiedzialną za stosowanie całości lub części ustawodawstwa. Zgodnie z art. 1 q) rozporządzenia podstawowego określenie „instytucja właściwa” oznacza: - instytucję, w której zainteresowany jest ubezpieczony w chwili składania wniosku o świadczenie, albo - instytucję, od której zainteresowany ma prawo uzyskać świadczenia lub miałby prawo do uzyskania świadczeń, gdyby on sam lub członkowie jego rodziny zamieszkiwali na terytorium Państwa Członkowskiego, gdzie znajduje się ta instytucja, albo - instytucję wyznaczoną przez właściwą władzę danego Państwa Członkowskiego, albo - w przypadku systemu dotyczącego obowiązków pracodawcy w zakresie świadczeń określonych w art. 3 ust. 1, albo pracodawcę albo ubezpieczyciela biorącego udział, lub, w przypadku ich braku, organ lub władzę, określone przez właściwą władzę danego Państwa Członkowskiego. Zgodnie z art. 16 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, wyznaczona instytucja państwa członkowskiego miejsca zamieszkania niezwłocznie ustala ustawodawstwo mające zastosowanie do zainteresowanego, uwzględniając art. 13 rozporządzenia podstawowego oraz art. 14 rozporządzenia wykonawczego. Takie wstępne określenie mającego zastosowanie ustawodawstwa ma charakter tymczasowy. Instytucja ta informuje wyznaczone instytucje każdego państwa członkowskiego, w którym wykonywana jest praca, o swoim tymczasowym określeniu. Przepis ten posługuje się pojęciem „instytucji wyznaczonej”, a nie instytucji właściwej miejscowo. Organ rentowy po ustaleniu ustawodawstwa tymczasowego poinformował Deutsche Rentemersicherung Bund z siedzibą w W.. Nie ma zaś sporu pomiędzy stronami, że Deutsche Rentemersicherung Bund]est niemiecką instytucją ubezpieczeniową emerytalno-rentową. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 1 rozporządzenia nr 1 z dnia 6 października 1958 roku w sprawie określenia systemu językowego Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (Dz.Urz. UE. L 1958 roku, nr 17, poz. 385) jednym z języków urzędowych instytucji Unii jest język polski. Apelujący powołał się na Verwaltungsverfahrensgesetz (niemiecki Kodeks Postępowania Administracyjnego). Zgodnie z jego § 8b ust. 2 wnioski organów innych Państw Członkowskich UE mogą być rozpatrywane tylko wtedy gdy w aktach można zaleźć ich treść w języku niemieckim. W razie potrzeby należy zwrócić się do organu składającego wniosek o tłumaczenie w przypadku wniosków w innym języku. Zatem nie jest tak, że powiadomienie przez organ rentowy o ustawodawstwie tymczasowym niemieckiej instytucji ubezpieczeniowej w języku polskim skutkowało pozostawieniem pisma bez biegu. Apelująca wskazywała również na decyzję nr Al z dnia 12 czerwca 2009 roku w sprawie ustanowienia procedury dialogu i koncyliacji w zakresie ważności dokumentów, określenia ustawodawstwa właściwego oraz udzielania świadczeń na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 (Dz.U. UE C.
- 1). Zgodnie z jej art. 1 niniejsza decyzja ustanawia zasady stosowania procedury dialogu i koncyliacji, która może być wykorzystywana w następujących przypadkach: a) gdy istnieje wątpliwość co do ważności dokumentu lub prawidłowości dowodów potwierdzających stanowiących poświadczenie sytuacji osoby dla celów stosowania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 lub rozporządzenia (WE) nr 987/2009; albo b) gdy istnieje rozbieżność opinii między państwami członkowskimi w zakresie ustalenia ustawodawstwa właściwego. Powyższe przypadki nie wystąpiły. Ani polska, ani niemiecka instytucja ubezpieczeniowa nie miały wątpliwości co do ważności dokumentu, ani nie istniała rozbieżność opinii pomiędzy państwami członkowskimi w zakresie ustalenia ustawodawstwa właściwego. Reasumując, zarzuty apelacji dotyczące naruszenia prawa materialnego okazały się niezasadne. Niezależnie od powyższego skarżąca spółka w toku postępowania nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu na fakt świadczenia pracy przez W. P., M. B., A. K. w ramach zawartych ze skarżącym płatnikiem składek umów zlecenia, w okresach wskazanych w zaskarżonych decyzjach, usług akwizycji na terenie Polski. Zgodnie tymczasem z zawartymi umowami zlecenia zleceniobiorcy zobowiązani byli do 10 dnia roboczego miesiąca następującego po miesiącu wykonania zlecenia potwierdzić wykonanie ww. usługi, zgodnie z wytycznymi zleceniodawcy. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny, na mocy art. 385 k.p.c. orzekł o oddaleniu apelacji. O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym orzeczono na podstawie art. art. 98 § 1 i 1 1 i § 3 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 i przy zastosowaniu § 10 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265). /-/ SSO (del) Ewa Zwolińska