Sygn. akt VII U 363/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 grudnia 2025 r. Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia SO Renata Gąsior Protokolant st. sekr. sądowy Marta Jachacy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. w Warszawie sprawy (...) (...), (...) spółki jawnej w W. z udziałem M. W., R. A.
(1), D. S., (...) spółka jawna K. w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym na skutek odwołania (...) (...), (...) spółki jawnej w W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. - z dnia 23 listopada 2023 roku Nr (...) - z dnia 23 listopada 2023 roku Nr (...) - z dnia 23 listopada 2023 roku Nr (...)
- oddala odwołania,
- zasądza od odwołującej (...) (...), (...) spółki jawnej w W. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. kwotę 1.080,00 zł (jeden tysiąc osiemdziesiąt złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Renata Gąsior UZASADNIENIE W dniu 29 grudnia 2023 r. (...) sp. j. z siedzibą w W. odwołała się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 23 listopada 2023 r., nr (...), wnosząc o jej zmianę poprzez stwierdzenie, że M. W. w okresie od 15 grudnia 2019 r. do 14 grudnia 2021 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu oraz podlega obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu u płatnika składek (...) (...), (...) spółka jawna oraz ustalenie podstaw wymiaru składek zgodnie z deklaracjami składanymi przez płatnika składek. Nadto, skarżąca wniosła o zasądzenie od organu rentowego na rzecz płatnika składek kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od daty uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. W uzasadnieniu strona odwołująca zaprzeczyła jakoby umowa zlecenia została zawarta dla pozoru, jedynie w celu zmniejszenia kwoty obowiązkowych składek. Przedstawiono także zasady współpracy w ramach konsorcjum odwołującego ze spółką (...) (odwołanie z dnia 29 grudnia 2023 r. – k. 3-7 as.). (...) sp. j. z siedzibą w W. również wniosła odwołania od decyzji dotyczących D. S. i R. A.
(1). Odwołująca się wniosła o zmianę decyzji poprzez stwierdzenie, że D. S. w okresie od 15 grudnia 2019 r. do 30 listopada 2020 r., a R. A.
(1)w okresie od 15 grudnia 2019 r. do 14 grudnia 2021 r. podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu oraz podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu u płatnika składek (...) (...), (...) spółka jawna oraz ustalenie podstaw wymiaru składek zgodnie z deklaracjami składanymi przez płatnika składek. Nadto, skarżąca wniosła o zasądzenie od organu rentowego na rzecz płatnika składek kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od daty uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (odwołania (...) od decyzji dotyczącej D. S. – k. 3-9 akt VII U 365/24 oraz od decyzji dotyczącej R. A.
(2)- k. 3-9 akt VII U 364/24). W odpowiedziach na odwołania płatnika składek Zakład (...) (...) Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołań na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oraz o zasądzenie od odwołujących się kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ rentowy wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w toku kontroli, powiazania biznesowe oraz przepływy finansowe pomiędzy (...) s.j. K. i (...) s.j. wskazują, że spółki ukształtowały stan faktyczny w taki sposób, aby obejść przepis ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zawarcie umów z tymi samymi osobami przez obu płatników miało na celu upozorowanie zbiegu tytułów do ubezpieczeń celem obniżenia kosztów wynikających z obowiązku odprowadzania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne. (...).J. K. będąca podstawowym zleceniodawcą (m.in. zeznania ubezpieczonych) powinna być płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie od przychodu zyskanego przez ubezpieczonego z tytułu zawartej umowy zlecenia z odwołującym (odpowiedzi ZUS na odwołania: od decyzji dotyczącej M. W. – k. 11-14 a.s.; od decyzji dotyczącej D. S. – k. 11-14 akt VII U 365/24; od decyzji dotyczącej R. A.
(1)– k. 11-14 akt VII U 364/24 a.s.). Sąd na podstawie art. 219 k.p.c. połączył, celem wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, sprawy: VII U 364/24 – dotycząca ubezpieczonego R. A.
(1)i VII U 365/24 – dotycząca ubezpieczonego D. S., ze sprawą VII U 363/24, dotyczącą ubezpieczonego M. W. (zarządzenia z dnia 6 czerwca 2025 r. – k. 45 VII U 364/24, k. 46 VII U 365/24). Na rozprawie 5 listopada 2025 r. zainteresowany (...) spółka jawna J. K.
(2)z siedzibą w W. przychylił się do stanowiska spółki (...) PHU (k. 80). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: (...) (...), M. D. sp. j. została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego 23 sierpnia 2006 r. pod numerem (...), obecnie z siedzibą przy ul. (...) w W.. Wspólnikami są S. K. i R. B.. Od 9 lipca 2018 r. przedmiotem przeważającej działalności spółki jest m.in. działalność ochroniarska, z wyłączeniem obsługi systemów bezpieczeństwa (k. 72-76 - informacja z KRS). (...) spółka jawna J. K.
(2)została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego 15 lutego 2002 r. pod numerem (...), obecnie z siedzibą przy ul. (...) w W.. Spółka powstała wskutek przekształcenia spółki cywilnej w jawną na mocy uchwały Zgromadzenia Wspólników z 18 października 2021 r. Wspólnikami są D. K. i A. K.. Od 27 czerwca 2019 r. przedmiotem przeważającej działalności spółki jest m.in. działalność ochroniarska, z wyłączeniem obsługi systemów bezpieczeństwa (k. 67-71- informacja KRS). Ww. płatników łączyły liczne umowy konsorcjum. Zgodnie z zawartymi umowami partnerzy tworzyli konsorcja w celu wzięcia udziału w postępowaniu o udzielenie zamówień przez podmioty (zamawiających) wskazane w poszczególnych umowach. Ww. zamówienia dotyczyły kompleksowego wykonania zadań z zakresu ochrony osób, obiektów, mienia czy obsługi parkingów. W przypadku wygrania przetargu do każdej umowy konsorcjum sporządza się porozumienie wykonawcze, w którym określa się procentowy udział oraz koszty przygotowania i złożenia oferty każdego partnera. Po wygraniu przetargu osoby tam pracujące są już przeszkolone na danym obiekcie i inspektorzy rozmawiają z nimi, czy zgadzają się przejść do firmy, która wygrała przetarg. Wtedy podpisują umowy i wypełniają odpowiednie dokumenty (zeznania S. K. – k. 87-89 a.s., zeznania D. K. – k. 89-91 a.s.). W szczególności (...) i (...) zawarły następujące umowy: ⚫ umowę konsorcjum z 5 listopada 2019 r. (którego liderem był (...)) celem wzięcia udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na wykonanie usługi w zakresie ochrony i monitorowania obiektów Urzędu Dzielnicy (...) w W. na lata 2019 – 2021, ⚫ umowę konsorcjum z 17 grudnia 2019 r. (którego liderem była spółka (...)) w celu wzięcia udziału w postępowaniu na wykonanie usługi w zakresie ochrony osób, mienia i obiektów (...) w W. , ⚫ umowę konsorcjum z 3 lutego 2020 r. (którego liderem był (...), a dodatkowym członkiem (...). K. J. R.) w celu wzięcia udziału w postępowaniu na udzielenie zamówienia na wykonanie usług w zakresie ochrony fizycznej osób i mienia znajdującego się na nieruchomościach administrowanych przez Zarząd Miasta Stołecznego W. , ⚫ umowę konsorcjum z 5 marca 2020 r., (którego liderami byli (...) i Asysta) w celu wzięcia udziału w postępowaniu publicznym na wykonanie usług w zakresie ochrony i dozoru mienia w obiektach Muzeum (...) w W., ⚫ umowę konsorcjum z 7 sierpnia 2020 r. (którego liderem był (...), a dodatkowym członkiem spółka (...)) w celu wzięcia udziału w postępowaniu publicznym na wykonanie zadania w zakresie ochrony obiektów i mienia (...) - (...) w W. , ⚫ umowę konsorcjum z 3 września 2020 r. (którego liderem był (...), a dodatkowym członkiem (...)) w celu wzięcia udziału w postępowaniu publicznym na wykonanie usługi w zakresie kompleksowej całodobowej ochrony osób, obiektów i mienia na terenie Instytutu (...) wraz z obsługą miejsc parkingowych , ⚫ umową konsorcjum z 1 grudnia 2020 r. (którego liderem był (...), a dodatkowym członkiem Biuro Ochrony PHU (...) K. R.) w celu wzięcia udziału w postępowaniu publicznym na wykonanie usługi w zakresie ochrony fizycznej osób i mienia znajdującego na nieruchomościach administrowanych przez Zarząd Mienia miasta (...) W. , ⚫ umowę konsorcjum z 24 lutego 2021 r. (którego liderem był (...), a dodatkowym członkiem (...)) w celu wzięcia udziału w postępowaniu na wykonanie usługi w zakresie ochrony osób i mienia na terenie Ośrodka (...) w W. . ⚫ umowę konsorcjum z 13 kwietnia 2021 r. (którego liderem był (...), a dodatkowymi członkami spółki (...) i M. P. S.) w celu wzięcia udziału w postępowaniu na wykonanie usługi w zakresie obsługi parkingów w Kampusie (...) (bezsporne). Współpracę pomiędzy ww. płatnikami potwierdzają dowody finansowe w postaci faktur VAT, które zostały wystawione za ogólne usługi z zakresu ochrony obiektów w ramach konsorcjum albo za udział w konsorcjum (k. 244-248 tom I akt kontroli). Po wygranym przetargu przez spółki (...), inspektor R. B. przywiózł m.in. M. W., R. A.
(1)i D. S. umowy zlecenia do podpisania z ww. spółkami (zeznania M. W. – k. 84-85 a.s.; zeznania R. A.
(1)– k. 85-86 a.s.; zeznania D. S. – k. 86-87 a.s.). W 12 grudnia 2019 r. M. W. podpisał z (...) reprezentowaną przez S. K. umowę zlecenia, w której zobowiązał się w okresie od 15 grudnia 2019 r. do 14 grudnia 2019 r. do wykonywania samodzielne bez nadzoru i kierowania ze strony zleceniodawcy prac związanych z ochroną osób i mienia w obiektach objętych ochroną przez zleceniodawcę, wykonywania obowiązków ochronnych zgodnie z zakresem czynności ustalonym między zleceniodawcą a jego klientami, wykonywania obowiązków ochronnych według grafików służb uzgadnianych w zespole chroniącym konkretny obiekt wykonywana obowiązków ochronnych na terenie obiektów wskazanych przez zleceniodawcę, za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinowej w kwocie 14,70 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 64 a.s.; karty wynagrodzeń pracowników – k. 203-205 akt kontroli). Następnie, 30 grudnia 2019 r. M. W. podpisał z (...) reprezentowaną przez S. K. kolejną umowę zlecenia, w której zobowiązał się w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. do wykonywania samodzielne bez nadzoru i kierowania ze strony zleceniodawcy prac związanych z ochroną osób i mienia w obiektach objętych ochroną przez zleceniodawcę, wykonywania obowiązków ochronnych zgodnie z zakresem czynności ustalonym między zleceniodawcą a jego klientami, wykonywania obowiązków ochronnych według grafików służb uzgadnianych w zespole chroniącym konkretny obiekt wykonywana obowiązków ochronnych na terenie obiektów wskazanych przez zleceniodawcę, za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinowej w kwocie 17 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 64 a.s.; karty wynagrodzeń pracowników – k. 203-205 akt kontroli). W dniu 31 grudnia 2020 r. M. W. podpisał z (...) reprezentowaną przez S. K. kolejną umowę zlecenia, w której zobowiązał się w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. do wykonywania samodzielne bez nadzoru i kierowania ze strony zleceniodawcy prac związanych z ochroną osób i mienia w obiektach objętych ochroną przez zleceniodawcę, wykonywania obowiązków ochronnych zgodnie z zakresem czynności ustalonym między zleceniodawcą a jego klientami, wykonywania obowiązków ochronnych według grafików służb uzgadnianych w zespole chroniącym konkretny obiekt wykonywana obowiązków ochronnych na terenie obiektów wskazanych przez zleceniodawcę, za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinowej w kwocie 18,30 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 64 a.s.; karty wynagrodzeń pracowników – k. 203-205 akt kontroli). Ww. ubezpieczony miał zawartą również umowę zlecenia z (...).J. K. i z tego tytułu został zgłoszony wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Umowy z obiema spółkami były zawierane w okresach pokrywających się ze sobą zgłoszeniami do ubezpieczeń (bezsporne). W dniu 12 grudnia 2019 r. R. A.
(1)podpisał z (...) reprezentowaną przez S. K. umowę zlecenia, w której zobowiązał się w okresie od 15 grudnia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. do wykonywania samodzielne bez nadzoru i kierowania ze strony zleceniodawcy prac związanych z ochroną osób i mienia w obiektach objętych ochroną przez zleceniodawcę, wykonywania obowiązków ochronnych zgodnie z zakresem czynności ustalonym między zleceniodawcą a jego klientami, wykonywania obowiązków ochronnych według grafików służb uzgadnianych w zespole chroniącym konkretny obiekt wykonywana obowiązków ochronnych na terenie obiektów wskazanych przez zleceniodawcę, za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinowej w kwocie 14,70 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 64 a.s.; karty wynagrodzeń pracowników – k. 123-125 akt kontroli). Następnie, 30 grudnia 2019 r. R. A.
(1)podpisał z (...) reprezentowaną przez S. K. kolejną umowę zlecenia, w której zobowiązał się w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. do wykonywania samodzielne bez nadzoru i kierowania ze strony zleceniodawcy prac związanych z ochroną osób i mienia w obiektach objętych ochroną przez zleceniodawcę, wykonywania obowiązków ochronnych zgodnie z zakresem czynności ustalonym między zleceniodawcą a jego klientami, wykonywania obowiązków ochronnych według grafików służb uzgadnianych w zespole chroniącym konkretny obiekt wykonywana obowiązków ochronnych na terenie obiektów wskazanych przez zleceniodawcę, za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinowej w kwocie 17 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 64 a.s.; karty wynagrodzeń pracowników – k. 123-125 akt kontroli). W dniu 31 grudnia 2020 r. R. A.
(1)podpisał z (...) reprezentowaną przez S. K. kolejną umowę zlecenia, w której zobowiązał się w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 14 grudnia 2021 r. do wykonywania samodzielne bez nadzoru i kierowania ze strony zleceniodawcy prac związanych z ochroną osób i mienia w obiektach objętych ochroną przez zleceniodawcę, wykonywania obowiązków ochronnych zgodnie z zakresem czynności ustalonym między zleceniodawcą a jego klientami, wykonywania obowiązków ochronnych według grafików służb uzgadnianych w zespole chroniącym konkretny obiekt wykonywana obowiązków ochronnych na terenie obiektów wskazanych przez zleceniodawcę, za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinowej w kwocie 18,30 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 64 a.s.; karty wynagrodzeń pracowników – k. 123-125 akt kontroli). Ww. ubezpieczony miał zawartą również umowę zlecenia z (...).J. K. i z tego tytułu został zgłoszony wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Umowy z obiema spółkami były zawierane w okresach pokrywających się ze sobą zgłoszeniami do ubezpieczeń (bezsporne). W dniu 12 grudnia 2019 r. D. S. podpisał z (...) reprezentowaną przez S. K. umowę zlecenia, w której zobowiązał się w okresie od 15 grudnia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. do wykonywania samodzielne bez nadzoru i kierowania ze strony zleceniodawcy prac związanych z ochroną osób i mienia w obiektach objętych ochroną przez zleceniodawcę, wykonywania obowiązków ochronnych zgodnie z zakresem czynności ustalonym między zleceniodawcą a jego klientami, wykonywania obowiązków ochronnych według grafików służb uzgadnianych w zespole chroniącym konkretny obiekt wykonywana obowiązków ochronnych na terenie obiektów wskazanych przez zleceniodawcę, za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinowej w kwocie 14,70 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 64 a.s.; karty wynagrodzeń pracowników – k. 128 akt kontroli) Następnie, 30 grudnia 2019 r. D. S. podpisał z (...) reprezentowaną przez S. K. kolejną umowę zlecenia, w której zobowiązał się w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 30 listopada 2020 r. do wykonywania samodzielne bez nadzoru i kierowania ze strony zleceniodawcy prac związanych z ochroną osób i mienia w obiektach objętych ochroną przez zleceniodawcę, wykonywania obowiązków ochronnych zgodnie z zakresem czynności ustalonym między zleceniodawcą a jego klientami, wykonywania obowiązków ochronnych według grafików służb uzgadnianych w zespole chroniącym konkretny obiekt wykonywana obowiązków ochronnych na terenie obiektów wskazanych przez zleceniodawcę, za wynagrodzeniem określonym w stawce godzinowej w kwocie 17 zł brutto. W umowie nie sprecyzowano obiektów, na których czynności te miały być wykonywane (k. 64 a.s.; karty wynagrodzeń pracowników – k. 128 akt kontroli) Ww. ubezpieczony miał zawartą również umowę zlecenia z (...).J. K. i z tego tytułu został zgłoszony wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Umowy z obiema spółkami były zawierane w okresach pokrywających się ze sobą zgłoszeniami do ubezpieczeń (bezsporne). M. W., R. A.
(1)i D. S. wykonywali zlecone im czynności w Urzędzie Dzielnicy P. w systemie 24/48 godzin jako pracownicy ochrony. W miesiącu było to 240 godzin albo 264 – w zależności od tego, ile dni miał miesiąc. Nie było rozgraniczenia, że w okreslonych godzinach pracują dla jednej firmy, a w innych dla drugiej, wobec czego ubezpieczeni nie rozróżniali, kiedy pracują dla (...), a kiedy dla (...). Ubezpieczeni wykonywali swoje obowiązki wyłącznie na jednym obiekcie. Dostali stroje służbowe – białą koszulę, spodnie oraz identyfikatory na smyczy, na których z jednej strony był napis (...), natomiast z drugiej strony (...). Odzież służbową przekazał im inspektor – R. B.. Białe koszule były bez logo, a na podkoszulkach był napis „ochrona”. Wynagrodzenie otrzymywali gotówką w jednej kwocie za cały miesić pracy bez podziału na spółki. Koperty z gotówką przywoził R. B. (zeznania J. S. – k. 80-82 a.s.; zeznania J. W. – k. 82-83 a.s.; zeznania M. W. – k. 84-85 a.s.; zeznania R. A.
(1)– k. 85-86 a.s.; zeznania D. S. – k. 86-87 a.s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych w 2023 r. przeprowadził u odwołującego kontrolę. Organ rentowy ustalił, że kontrolowany płatnik składek (...) zatrudniał na podstawie umów zlecenia osoby, które jednocześnie miały zawarte umowy o pracę, bądź umowy zlecenia z płatnikiem składek (...). Były to w przeważającej większości czynności związane z ochroną osób i mienia oraz wykonywaniem obowiązków ochronnych. Umowy zlecenia z kontrolowaną firmą (...) były zawierane w okresach pokrywających się z okresem zgłoszenia do ubezpieczeń w spółce (...). W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym przyjętych w toku kontroli zeznań osób ubezpieczonych organ rentowy ustalił, że ubezpieczeni świadczyli pracę w zakresie usług ochrony na obiektach wskazanych przez (...). Przesłuchani zleceniobiorcy nie byli w stanie stwierdzić, czynności które wykonywali w ramach umowy ze spółką (...). Pomimo faktu, że sporządzono dwie umowy to zatrudnienie wykonywano w jednym miejscu, realizując te same czynności. Niektórzy z przesłuchanych zleceniobiorców w ogóle nie byli świadomi, że mieli zawartą umowę zlecenia z (...) , uważali że są zatrudnieni tylko w (...) (akta kontroli). Pismem z dnia 25 października 2023 r. organ rentowy zawiadomił ubezpieczonych o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie obowiązku złożenia dokumentów korygujących (zawiadomienia z dnia 25 października 2023 r. – akta kontroli). Decyzją z 23 listopada 2023 r. (nr (...)) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1a i 3 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2, art. 17 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 46 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 58 § 1 i 2, art. 83 § 1, art. 353
(1)k.c. w zw. z art. 69 ust. 1, art. 76a ust. 1, art. 81 ust. 1 i 6 oraz art. 85 ust. 4 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz art. 61 § 1, 2 i 3 KPA, stwierdził, że M. W. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od 15 grudnia 2019 r. do 14 grudnia 2021 r. u płatnika składek (...) (...), M. D. sp. j. z siedzibą w W.. Jednocześnie organ rentowy ustalił na 0 zł podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne M. W. za okres od stycznia 2020 r. do grudnia 2021 r. W uzasadnieniu wskazano, że ubezpieczony faktycznie wykonywał czynności jedynie na rzecz zleceniodawcy (...) spółka jawna J. K.
(2)z siedzibą w W. i to ten podmiot powinien być płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne od całego przychodu uzyskanego przez M. W., w tym także kwot wynikających z umowy zlecenia z zawartej z (...) (k. 64 a.s.). Analogiczne ustalenia i uzasadnienia zawierały decyzje z 23 listopada 2023 r.: - nr (...), którą organ rentowy stwierdził, że D. S. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od 15 grudnia 2019 r. do 30 listopada 2020 r. u płatnika składek (...) (...), M. D. sp. j. z siedzibą w W., a podstawa wymiaru składek powinna wynosić 0 zł; - nr (...), którą organ rentowy stwierdził, że R. A.
(1)nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od 15 grudnia 2019 r. do 14 grudnia 202 r. u płatnika składek (...) (...), M. D. sp. j. z siedzibą w W., a podstawa wymiaru składek powinna wynosić 0 zł (k. 64). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych do akt dokumentów, których autentyczność nie była kwestionowana przez strony, a także na podstawie zeznań świadków J. S. i J. W., ubezpieczonych M. W., R. A.
(1), D. S. i częściowo na podstawie zeznań S. K. i D. K.. Sąd dał wiarę zeznaniom M. W., R. A.
(1)i D. S., bowiem uznał je za spójne i logiczne. Z zeznań ubezpieczonych wynika, że wykonywali oni wynikające z umów zlecenia czynności dla spółek (...) w tym samym czasie i była to ta sama praca, wykonywana w tym samym miejscu. Nie rozróżniali pracy na rzecz jednej bądź drugiej spółki. Za wiarygodne Sąd uznał również zeznania świadków J. S. i J. W.. Świadkowie opisali zasady współpracy ze (...) spółka jawna oraz (...). J. S. pracowała na jednym obiekcie z M. W. i R. A.
(1). Sąd nie dał wiary zeznaniom S. K. i D. K. co do niezależnego od siebie zatrudniania równolegle tych samych osób w odwołującej oraz zainteresowanej spółce - twierdzenia te pozostawały bowiem w sprzeczności ze złożonymi dokumentami, które w sposób ogólny i ramowy zakreślały zakres współpracy i które nie były sprecyzowane w innych dokumentach. Odwołująca i zainteresowana nie wykazały aby spółki zawierały odrębne umowy z poszczególnymi klientami dotyczącymi obsługi różnych obiektów w zakresie różnych usług, nie zostały także złożone do akt dokumenty potwierdzające szczegółowe rozliczenia między spółkami dotyczące przepływu pracowników. Jakkolwiek spółki zawierały formalnie odrębne umowy z tymi samymi zleceniobiorcami, to nie wskazywały jakie dokładnie czynności i na jakich obiektach mają oni wykonywać. Formalny jedynie podział wynagrodzenia na dwie umowy pozwalał na odprowadzenie składek na ubezpieczenia społeczne tylko od części wynagrodzenia i w konsekwencji zmniejszenie obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.. Sąd na podstawie art. 235
(2)§ 1 pkt 2 i 5 k.p.c. pominął wniosek o przesłuchanie świadka A. B., bowiem pracował on w (...) oraz na parkingu przy (...), zatem na innych obiektach, niż R. A.
(1), M. W. i D. S. (k. 91 a.s.). Nadto, Sąd na podstawie art. 235
(2)§ 1 pkt 5 k.p.c. pominął wniosek odwołującej o zobowiązanie zainteresowanej spółki do przedstawienia potencjalnych przelewów dla ubezpieczonych za sporny okres, mając na uwadze, że ubezpieczeni zgodnie zaprzeczyli, żeby w spornym okresie otrzymywali wynagrodzenia przelewem. Ubezpieczeni wskazali, że otrzymywali wynagrodzenia w gotówce, którą przekazywał im w kopercie R. B.. Brak jest podstaw do kwestionowania wiarygodności zeznań ubezpieczonych w tym zakresie (k. 91 a.s.). Sąd zważył, co następuje: Odwołania nie zasługiwały na uwzględnienie. Istota przedmiotowego postępowania sprowadzała się do oceny prawidłowości zakwestionowania przez organ rentowy umów zlecenia zawartych przez ubezpieczonych z odwołującą spółką. W analizowanej sprawie decydujące znaczenie miało zatem rozstrzygnięcie, czy doszło do zbiegu tytułów do objęcia ubezpieczeniem, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zbieg tytułów ubezpieczenia występuje, gdy jedna osoba wykonuje kilka rodzajów działalności, z którymi wiąże się obowiązek ubezpieczenia społecznego. Przepis art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w sytuacji zbiegu tytułów do podlegania ubezpieczeniu społecznemu daje możliwość wyboru jednego z tych tytułów ubezpieczonemu. Zamiarem ustawodawcy było stosowanie tej instytucji jedynie wówczas, gdy u danej osoby wystąpi rzeczywisty zbieg tytułów do podlegania ubezpieczeniu społecznemu, a nie wtedy, gdy zobowiązany w sposób sztuczny i nienaturalny doprowadza do wytworzenia takiego zbiegu, wyłącznie na użytek skorzystania ze swoistego ustawowego dobrodziejstwa przewidzianego w przepisie art. 9 ust. 2 ustawy systemowej. Istotne jest przy tym, aby zatrudnienie w oparciu o każdą z umów zlecenia miało dla podmiotów je zawierających realny wymiar i znaczenie. W ocenie Sądu, w analizowanej sprawie nie ma podstaw do zastosowania regulacji z art. 9 ust. 2 ustawy systemowej, ponieważ materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu nie pozwala na uznanie, że ubezpieczonych łączyły z odwołującą i zainteresowaną odrębne stosunki zobowiązaniowe. Wskazać należy, że ubezpieczeni nie byli w stanie stwierdzić, które czynności były wykonywane w ramach umowy podpisanej z (...).J. K., a które w ramach podpisanej z (...). Pomimo, że sporządzono dwie umowy to zatrudnienie wykonywano w jednym miejscu, realizując te same czynności. Ubezpieczeni wynagrodzenie za wykonane czynności otrzymywali w jednej kwocie za dany miesiąc, wypłacane gotówką przez R. B.. Identyfikatory, które nosili zawieszone na szyi ubezpieczeni z jednej strony miały kartę (...), natomiast z drugiej strony kartę (...). Odzież służbową przekazał im inspektor – R. B.. Białe koszule, w których pracowali były bez logo, a na podkoszulkach był napis „ochrona”. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że pomimo podpisywania przez wskazane podmioty odrębnych umów w pokrywających się okresach, doszło de facto do powstania jednego stosunku zobowiązaniowego - umowy zlecenia, w ramach którego M. W., R. A.
(1)i D. S. świadczyli czynności z zakresu ochrony osób i mienia na rzecz (...). Wskazuje na to chociażby wymieniona już wcześniej umowa konsorcjum 5 listopada 2019 r. celem wzięcia udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na wykonanie usługi w zakresie ochrony i monitorowania obiektów Urzędu Dzielnicy (...) w W. na lata 2019 – 2021 (na którym to obiekcie wykonywali zlecenia ubezpieczenie M. W., R. A.
(1)i D. S.), a zgodnie z którą to umową jej liderem była (...) spółka jawna K.. Słusznie organ rentowy uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w toku kontroli, powiązania biznesowe oraz przepływy finansowe pomiędzy (...) s.j. i (...) s.j. wskazują, że spółki ukształtowały stan faktyczny w taki sposób, aby obejść przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Podkreślić należy, że orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że w sytuacji, gdy finalnym odbiorcą usługi jest ten sam podmiot, zleceniobiorca wykonuje czynności w tym samym miejscu i czasie, to rozbicie tego zlecenia na dwie umowy, zawierane z dwoma podmiotami bez jakiegokolwiek logicznego czy ekonomicznie uzasadnionego celu, nie można rozumieć inaczej, niż jako działanie w celu obejścia prawa - działanie pozorujące zbieg tytułów do ubezpieczenia społecznego (vide: postanowienie SN z dnia 15 maja 2020 r. sygn. akt III UK 207/19, wyrok Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2019 r., I UK 110/18). W wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu (sygn. akt III AUa 993/18) Sąd wskazał, że zredagowanie dwóch umów zlecenia przez podmioty o ścisłym powiązaniu kapitałowym, obejmujących w istocie tożsamy zakres obowiązków i wskazanie, jako tytułu do objęcia ubezpieczeniami społecznymi tylko jednej z nich, należy traktować jako obejście prawa w rozumieniu art. 58 § 1 kodeksu cywilnego, którego celem jest pozorowanie zbiegu tytułów ubezpieczenia społecznego i obniżenie kosztów wynikających z obowiązku odprowadzania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne (vide: również wyrok SA w Warszawie III AUa 360/20). Zasada swobody umów (art. 353
(1)KC) umożliwia stronom umowy ukształtowanie stosunku prawnego według ich uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie, ani zasadom współżycia społecznego. Natomiast o czynności prawnej, która ma na celu obejście ustawy można mówić, gdy pozwala na uniknięcie zakazów, nakazów lub obciążeń wynikających z przepisu ustawy i tylko z takim zamiarem została dokonana (por. wyrok Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2006 r., II UK 51/05). Sztuczny podział jednego stosunku zobowiązaniowego na kilka umów zlecenia, w ocenie Sądu, miał na celu obejście ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ rentowy prawidłowo uznał, że M. W., D. S. i R. A.
(1)nie podlegali ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnym w (...) (...), (...) Spółka Jawna i że spółka ta nie była zobowiązana do uiszczania z tego tytułu składek. (...).J. K. będąc podstawowych zleceniodawcą powinna być płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie od przychodów uzyskanych przez ubezpieczonych z tytułu umów zlecenia zawartych z odwołującą. Sąd uznał także, że nie ma prawnej możliwości zmiany zaskarżonych decyzji na niekorzyść odwołującej się spółki poprzez nałożenie na (...) zobowiązania z tytułu obu umów zlecenia z ubezpieczonymi, aco sugerował na rozprawie pełnomocnik odwołującej Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 KPC oddalił odwołania od zaskarżonych decyzji. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 2 k.p.c., zasądzając od (...) (...), (...) spółki jawnej w W. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. kwotę 1.080,00 zł (360 zł x 3), która została ustalona na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023r., poz. 1935 ze zm.). Renata Gąsior