III Nsm 710/20

Sygn. akt III Nsm 710/20 UZASADNIENIE postanowienia z dnia 21 grudnia 2020 r. Wnioskodawca Ł. M. , wniósł o zmianę wyroku Sądu Okręgowego w Opolu sygn. I RC 1837/13 w zakresie miejsca zamieszkania małoletniego, poprzez ustalenie, że miejscem zamieszkania małoletniego A. M. będzie każdorazowo miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Ponadto wniósł o udzielenie zabezpieczenia na czas postępowania w sprawie. Uczestniczka postępowania A. W. nie wyraziła zgody, aby przedmiotowa sprawa toczyła się przed polskim sądem. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Małoletni A. J. (2-ga imion) M. ur. (...) w O. pochodzi ze związku małżeńskiego A. W. i Ł. M., rozwiązanego przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie sygn. I RC 1837/

1. Na mocy powołanego orzeczenia wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem A. M. powierzono obojgu rodzicom ustalając, iż miejscem zamieszkania dziecka będzie miejsce zamieszkania matki. Małoletni A. M. mieszkał do 2019 r. w Polsce. We wrześniu 2019 r. A. W. zabrała syna do Niemiec, gdzie mieszka na stałe. Dowód: - wyrok Sądu Okręgowego w Opolu k. 17, - odpis skrócony aktu urodzenia k. 18, - zaświadczenie k. 19, 20, - informacja k. 21-23, - umowa użyczenia k. 24-25 - wywiad kuratora k.
2. Prokuratura Rejonowa w Opolu postanowieniem z dnia 8 listopada 2019 r. odmówiła wszczęcia dochodzenia w sprawie o to, że w dniu 02 września 2019 r. w A. A. W., jako osoba powołana do opieki, uprowadziła i zatrzymuje wbrew woli Ł. M. – małoletniego A. M. – wobec stwierdzenia, iż brak jest znamion czynu zabronionego. Dowód: - postanowienie k.
3. Obecnie małoletni A. M. przebywa u swojej matki A. W. w Niemczech. Wnioskodawca i jego partnerka nie mają kontaktu z małoletnim. Jedynie Ł. M. ma możliwość dostępu do zdjęć zamieszczanych przez syna na jednej z platform społecznościowych. Małoletni nie przebywa pod żadnym adresem w Polsce. Rodzice małoletniego pozostają w konflikcie, w który zaangażowany jest również aktualny mąż matki małoletniego. Wnioskodawca kieruje wobec uczestniczki postępowania liczne zastrzeżenia co do zgodności z dobrem dziecka pozostawania małoletniego przy matce. Dowód: - płyta CD k. 27, 47, - wydruk z portalu k. 48-52, - wywiad kuratora k.
4. Uczestniczka postępowania A. W. w sądzie w Niemczech złożyła wniosek o odebranie praw rodzicielskich wnioskodawcy. Dowód: - pozew/wniosek w języku niemieckim k. 75-
5. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Wniosek podlegał odrzuceniu. Z art. 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 wynika, iż w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej, jurysdykcję mają sądy państwa członkowskiego, w którym w chwili wniesienia pozwu lub wniosku dziecko ma zwykły pobyt. Ustęp 1 stosuje się z zastrzeżeniem przepisów art. 9, 10 i
6. W myśl art. 12 ust. 3 powołanego rozporządzenia, sądy państwa członkowskiego są także właściwe jeżeli dziecko posiada istotne związki z tym państwem członkowskim, zwłaszcza z tego tytułu, że jedna z osób posiadających odpowiedzialność rodzicielską zwykle zamieszkuje w tym państwie członkowskim lub dziecko jest obywatelem tego Państwa Członkowskiego oraz wszystkie strony postępowania sądowego zaakceptowały właściwość sądów wyraźnie lub w inny bezsprzeczny sposób, w chwili wniesienia powództwa i leży to w najlepszym interesie dziecka. Zgodnie z treścią art. 1099 § 1 i § 2 k.p.c. brak jurysdykcji krajowej sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy. Brak jurysdykcji krajowej stanowi przyczynę nieważności postępowania. Przechodząc na grunt przedmiotowego postępowania w pierwszej kolejności należy podnieść, iż miejscem zamieszkania małoletniego A. M. jest miejsce zamieszkania matki A. W. , co wynika z wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. I RC 1837/
7. Bezsporne jest, że matka małoletniego zamieszkuje na stałe w Niemczech. Z motywu 12 rozporządzenia Nr 2201/2003 wynika, iż podstawa jurysdykcji przewidziana w art. 12 ust. 3 tego rozporządzenia stanowi wyjątek od kryterium bliskości, zgodnie z którym w dotyczących dziecka sprawach z zakresu odpowiedzialności rodzicielskiej jurysdykcja powinna należeć w pierwszej kolejności do sądów państw członkowskich zwykłego pobytu dziecka, czego wyraz stanowi art. 8 ust. 1 tego rozporządzenia. Wyjątek ten ma na celu przyznanie pewnej autonomii stronom postępowań dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej. Trybunał podkreślił, że w związku z tym wymóg dotyczący jednoznacznego uznania jurysdykcji sądu, przed którym wszczęto postępowanie, przez wszystkie strony postępowania należy interpretować ściśle (wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie G., C-215/15, pkt 41). Zgodnie z art. 12 ust. 3 lit. b) powołanego rozporządzenia, powstanie jurysdykcji sądu w oparciu o ten przepis wymaga „uznania jej wyraźnie lub w inny jednoznaczny sposób”. W wyroku L (C-656/13, pkt 56) Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że ten przepis wymaga ustalenia, że istnieje wyraźna, a przynajmniej jednoznaczna zgoda wszystkich stron postępowania wobec prorogacji jurysdykcji. Zgoda ta nie istnieje, gdy do danego sądu zwrócił się o rozpoznanie sprawy tylko jeden ze uczestników postępowania, a drugi uczestnik inicjuje w tym samym sądzie, w późniejszym terminie, inne czynności, mające na celu zakwestionowanie jurysdykcji tego sądu (wyrok L, pkt 57; E. S., Jurysdykcja w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, 2018-06-15). Odnosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy podkreślić, że uczestniczka postępowania – matka małoletniego A. W., skierowała do tutejszego Sądu pismo, w którym wskazała, iż nie wyraża zgody, aby niniejsze postępowanie toczyło się przed sądem polskim. Tym samym nie doszło do realizacji przesłanki warunkującej możliwość posiadania jurysdykcji przez sąd państwa członkowskiego niebędącego państwem członkowskim zwykłego pobytu dziecka. Orzeczenie w przedmiocie kosztów uzasadnia treść przepisu art. 520 § 1 k.p.c.