Sygn. akt VI Ka 684/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Andrzej Teki
§ 1
kk z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 30 lipca 2025 r. sygn. akt II K 60/25 I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego Z. E. w ten sposób, że w punkcie I części dyspozytywnej podwyższa orzeczoną wobec niego karę grzywny do 250 (dwustu pięćdziesięciu) stawek dziennych przy przyjęciu, że jedna stawka dzienna równa się kwocie 10 (dziesięciu) złotych; II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w kwocie 270 złotych, w tym wymierza mu opłatę w kwocie 250 złotych za drugą instancję. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 684/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt II K 60/25 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca oskarżonego ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐co do winy ☒co do kary ☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐uchylenie ☒zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty
- Z. E. Sytuacja materialna oskarżonego która pogorszyła się w ostatnim okresie Kserokopie umowy zlecenia i szczegółowej listy płac w okresie od września do listopada 2025 r. 146 - 149 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------------ -------------------------------------------------- -------------- --------- 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu
- Kserokopie umowy zlecenia i szczegółowej listy płac w okresie od września do listopada 2025 r. Brak podstaw do kwestionowania wiarygodności dokumentów, przedłożonych przez oskarżonego, niekwestionowanych jednak przez prokuratora. 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- ------------------------------ -------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut
- Obraza przepisów prawa materialnego mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art.
§ 5k.k.
w zw. z art. 44b § 2 k.k. poprzez jego niezastosowanie i nieorzeczenie względem Z. E. przepadku równowartości pojazdu marki W. (...), którego wartość ustalono na kwotę 12.900zł pomimo tego, że Z. E. prowadził pojazd w ruchu lądowym po drodze publicznej znajdując się w stanie nietrzeźwości, gdzie wynik pierwszego badania zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu wynosił 0,94 mg/dm3, zaś drugiego 1,19 mg/dm3, a przy tym orzeczenie przepadku pojazdu mechanicznego nie było w przypadku oskarżonego niemożliwe lub niecelowe z uwagi na jego utratę przez sprawcę, zniszczenie lub znaczne uszkodzenie. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny 2. Rażąca niewspółmierność kary orzeczonej wobec Z. E. za zarzucane mu przestępstwo i wymierzenie mu, przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k., kary grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych po 10 złotych każda, co powoduje, że tak wymierzona kara jest niewspółmiernie rażąco łagodna w stosunku do okoliczności popełnienia czynu, stopnia zawinienia oskarżonego, a także społecznej szkodliwości czynów, które to okoliczności jednoznacznie przemawiają za znacznie surowszym wymiarem wobec niego kary, przez co wyrok ten nie spełnia walorów prewencji ogólnej i indywidualnej. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut nr 1 Zarzut dotyczący obrazy przepisów prawa materialnego okazał się niezasadny. W niniejszej sprawie bezsporne było, że prowadzony przez oskarżonego Z. E. samochód W. (...) nie stanowi jego wyłącznej własności, jest on jego współwłaścicielem, w związku z czym zgodnie z art. 44b § 2 k.k. możliwe było jedynie orzeczenie przepadku równoważności tego pojazdu którą – zgodnie z wyżej wymienionym przepisem – ustalono w sposób bezsporny na kwotę 12.900 zł. Nie sposób w tej sytuacji nie zauważyć, że orzeczenie wobec oskarżonego obowiązku uiszczenia tej kwoty byłoby dla niego kolejnym obciążeniem finansowym obok kary grzywny i świadczenia pieniężnego o którym mowa w art. 43a § 2 k.k. Sąd Odwoławczy nie znajduje dostatecznych przesłanek aby zakwestionować stanowisko Sądu I instancji, który uznał, iż w niniejszej sprawie zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami do odstąpienia od orzeczenia przepadku w formie pieniężnej równowartości pojazdu. Według stanowiska doktryny możliwość nieorzeczenia przepadku ze względu na wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami może być zastosowana wtedy, gdy spełnione zostaną trzy konkretne warunki: wystąpienie sytuacji o charakterze wyjątkowym, jej uzasadnienie szczególnymi okolicznościami oraz ich szczególność, przy czym to Sąd dokonuje oceny tych okoliczności, kierując się posiadaną wiedzą i doświadczeniem życiowym (por. M. Budyn-Kulik [w:] Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, red. M. Mozgawa, LEX/el. 2025 ). W tym kontekście zauważenia wymaga dotychczasowy stosunek do przestrzegania prawa prezentowany przez oskarżonego i jego postawa życiowa. Oskarżony, pomimo 63 lat w chwili popełnienia przestępstwa, nie był dotychczas karany przez Sąd, co nie było kwestionowane w apelacji. Nawet więc jeżeli problemem oskarżonego jest nadużywanie alkoholu ( co może wynikać z przedłożonej przez niego karty informacyjnej leczenia szpitalnego – k. 80 ), nie przekładało się to dotychczas na kierowanie pojazdami w stanie nietrzeźwości, nie zagrażało bezpieczeństwu w komunikacji. Oskarżony w postępowaniu sądowym przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, przejawiał głęboki żal oraz skruchę, co widoczne było także przed Sądem Okręgowym na rozprawie odwoławczej. Nie przedstawiono w toku postępowania dowodów kwestionujących wyjaśnienia oskarżonego, że do spożycia alkoholu w dniu zdarzenia i jazdy w stanie nietrzeźwości doszło w wyniku trudnej sytuacji osobistej, powzięcia informacji o zdradzie wieloletniej partnerki. Orzeczenie przepadku w formie możliwej w niniejszej sprawie i postulowanej w apelacji nie byłoby przy tym dodatkowym, realnym zabezpieczeniem przed jazdą oskarżonego w stanie nietrzeźwości w przyszłości, a jedynie dodatkowym obciążeniem finansowym i w tym kontekście nie sposób nie zauważyć istotnego spadku wysokości dochodów oskarżonego w ostatnim czasie, co wynika także z dowodów przeprowadzonych w postępowaniu odwoławczym. Mając na uwadze całokształt powyższych okoliczności, Sąd Odwoławczy zgodził się z Sądem Rejonowym, iż w realiach niniejszej sprawy zaistniał „wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami” w rozumieniu art.
§ 5
k.k., co uzasadniało odstąpienie od orzeczenia przepadku samochodu w formie orzeczenia jego równoważności. Zarzut nr 2 Zarzut dotyczący rażącej niewspółmierności kary okazał się częściowo zasadny. Czyn popełniony przez oskarżonego, pomimo istnienia wielu okoliczności łagodzących, jest czynem o znacznej społecznej szkodliwości, gdyż naruszał podstawowe zasady bezpieczeństwa w komunikacji i stwarzał realne zagrożenie dla życia i zdrowia innych uczestników ruchu drogowego. Istotny tutaj był nie tylko stopień nietrzeźwości oskarżonego ale także czas i miejsce popełnienia przestępstwa. Kluczowe znaczenie przy ustalaniu odpowiedniej liczby stawek dziennych mają przede wszystkim okoliczności związane z samym czynem. O doborze właściwej liczby stawek dziennych w pierwszej kolejności przesądzają znaczenie i powaga popełnionego czynu, oceniane przez pryzmat jego społecznej szkodliwości (por. M. Filipczak [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. J. Kulesza, Warszawa 2025, art. 33.). W tym kontekście kara grzywny orzeczona przez Sąd Rejonowy w wysokości 150 stawek dziennych była niewątpliwie rażąco łagodna. Sąd Odwoławczy w ramach możliwej zmiany zaskarżonego wyroku był jednak limitowany wnioskiem zawartym w apelacji, w której oskarżyciel publiczny wnioskował o podwyższenie tej kary do wysokości 250 stawek dziennych. Natomiast przy wymiarze stawki dziennej grzywny Sąd zobowiązany jest wziąć pod uwagę aktualne dochody sprawcy, jego sytuację osobistą i rodzinną, stan majątkowy oraz realne możliwości zarobkowe (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 20.02.2015 r., II AKa 22/15, LEX nr 1661278.). Sytuacja majątkowa oskarżonego uległa pogorszeniu w ostatnim czasie o czym już była mowa powyżej. Dochody oskarżonego uległy istotnemu pomniejszeniu co związane jest m.in. z utratą prawa do prowadzenia samochodu, o czym oskarżony wyjaśniał na rozprawie głównej. Oskarżony nie posiada znacznego majątku, a uzyskiwany przez niego udokumentowany dochód wynosił w ostatnich miesiącach 2025 r. ok. 1.500 zł. miesięcznie. Sąd Okręgowy nie znalazł w tej sytuacji podstaw do uwzględnienia apelacji w części dotyczącej podwyższenia stawki dziennej grzywny, orzeczonej przez Sąd I instancji w wysokości 10 zł. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez:
- wymierzenie Z. E., kary grzywny w wymiarze 250 stawek dziennych po 20 zł każda.
- orzeczenie wobec Z. E. przepadku równowartości pojazdu marki W. (...),to jest kwoty 12.900zł. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Mając na względzie argumentację przytoczoną w poprzedniej części uzasadnienia wniosek zawarty w apelacji okazał się zasadny jedynie w części dotyczącej podwyższenia ilości stawek dziennych grzywny ze 150 do 250 stawek, w pozostałej części wniosek nie był uzasadniony.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ---------------------------------------------------------------------------------------------------------
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy w znacznej części, tj. poza podwyższeniem ilości stawek dziennych grzywny ze 150 do 250 stawek. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Mając na uwadze całą argumentację przedstawioną powyżej zaskarżony wyrok w wyżej opisanej znacznej części należało utrzymać w mocy. 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok wobec oskarżonego Z. E. w ten sposób że w pkt. I części dyspozytywnej podwyższył orzeczoną wobec oskarżonego karę grzywny do 250 stawek dziennych przy przyjęciu że jedna stawka dzienna równa się kwocie 10 złotych. Zwięźle o powodach zmiany Sąd Odwoławczy w uzasadnieniu szczegółowo przedstawił i omówił wszystkie argumenty, które przemawiały za uwzględnieniem apelacji oskarżyciela publicznego w wyżej wymienionej części. 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- Bezwzględna przyczyna odwoławcza ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.
- Zasada ne peius ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------- -------------------------------------------------------------------------------------------
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III. Na podstawie art. 635 k.p.k. w zw. z art. 627 k.p.k. Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w kwocie 270 zł. ( 250 zł. opłata za II instancje + 20 zł. ryczałt za doręczenia ) nie znajdując podstaw – pomimo obecnej sytuacji finansowej oskarżonego - do zwolnienia od zapłaty tak małej kwoty.
- PODPIS 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika
- Podmiot wnoszący apelację oskarżyciel publiczny Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Rozstrzygnięcie co do wymiaru kary oraz przepadku. 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐co do winy ☒co do kary ☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐uchylenie ☒zmiana