Sygnatura akt I ACa 241/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 czerwca 2024 roku Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie: Sędzia Leon Miroszewski (przewodniczący) Sędzia

§ 1pkt 3 i 5 k.p.c.

poprzez oddalenie wniosków dowodowych o przeprowadzenie dowodów z opinii innego biegłego z zakresu z zakresu rachunkowości, ekonomii i księgowości ze znajomością finansów publicznych i rachunkowości budżetowej (zgłoszonych w pismach procesowych pozwanego: na fakty i okoliczności w nich wskazane), podczas gdy miały one istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy (jednocześnie zaznaczając, że pozwany zgłosił zastrzeżenia w trybie art. 162 k.p.c. na rozprawie w dniu 29 listopada 2021r.); e) art. 227 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. i w zw. z art. 286 k.p.c. w zw. z art.

§ 1pkt 2 i 5 k.p.c.

poprzez dopuszczenie przez Sąd I instancji dowodu z opinii uzupełniającej oraz dowodu z dokumentów stanowiące podstawę jej wydania złożonych przez stronę powodową po wydaniu pierwszej opinii przez biegłego tj. z dokumentów załączonych do pisma powoda z dnia 26.11.2020 r. jako spóźnionych, powodujących zwłokę w rozpoznaniu sprawy, a nie złożonych przez stronę powodową w toku niniejszego postępowania do tej pory ze względu na decyzje procesowe strony powodowej, na która na podstawie art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. to na stronie powodowej spoczywał obowiązek wykazania zasadności roszczenia zgłoszonego pozwem. Należy podkreślić, że obowiązkowi strona powodowa w oczywisty sposób nie sprostała, co potwierdza m.in. opinia biegłego M. J. z dnia 9.10.2020r. Zatem dopuszczenie przez Sąd I instancji dowodów z nowych dowodów -znanych i dostępnych dla strony powodowej przed rozpoczęciem tego postępowania, tj. złożeniem pozwu - byłoby oczywiście nieuzasadnione. Poza tym należy wskazać, że przepisy, na które powoływała się strona powodowa zgłaszając wnioski dowodowe z ww. dokumentów tj. art. 207 k.p.c. i art. 217 k.p.c. zostały uchylone, a wskazywany przez nią przepis art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019r. nie dotyczy przedmiotowego postępowania;

1. f)art. 126 § 1 pkt 7 k.p.c. w zw. z art. 130 k.p.c. przez brak zwrotu pisma powoda z dnia 26.11.2020r., podczas gdy strona pozwana wskazała przed Sądem I instancji na oczywisty brak formalny ww. pisma powoda z dnia 26.11.2020r. albowiem nie zostały wymienione załączniki do pisma, co zgodnie z art. 126 SI pkt 7 k.p.c., co powinno skutkować jego zwrotem zgodnie z art. 130 k.p.c.;
2. g)art. 100 k.p.c. w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez uznanie, że powód wygrał niniejsze postępowanie prawie w całości, podczas gdy Sąd I instancji oddalił roszczenie w kwocie 167.856,30 zł (z dochodzonych 5097.439,50 zł); III. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
3. a)art. 6 k.c. w zw. z art. 49 ust. 5 i 6 u.d.j.s.t. poprzez stwierdzenie, że strona powodowa była obowiązana do wykazania wysokości faktycznie poniesionych, uzasadnionych kosztów realizacji zadań zleconych, wysokości przyznanej dotacji oraz spełnienia przesłanek z art. 49 ust. 5 i 6 u.d.j.s.t., a nie musiała udowadniać, że ponoszone przez nią wydatki były realizowane zgodnie z zasadami celowości, oszczędności i gospodarności (a więc przyjęcie swoistego domniemania, że skoro wydatki były poniesione, to były uzasadnione), podczas gdy „uzasadnione koszty” to właśnie koszty poniesione celowo oraz w sposób oszczędny i gospodarny, co doprowadziło do faktycznego przerzucenia na stronę pozwaną ciężaru dowodu co do tego, jaka powinna być wysokość dotacji;
4. b)art. 49 ust. 6 u.d.j.s.t. poprzez uznanie, że przepis ten może być podstawą dochodzenia zwiększenia dotacji celowej w związku z częściowym finasowaniem zadania zleconego ze środków własnych jednostki samorządu terytorialnego, a także poprzez przyjęcie, że istnieje możliwość dochodzenia uzupełnienia dotacji po zakończeniu roku budżetowego podczas wykładnia systemowa i funkcjonalna sprzeciwiają się tego rodzaju interpretacji;
5. c)art. 49 ust. 1, 3, 4, 5 i 6 u.d.j.s.t. w związku z art. 44 ust. 1 pkt 2, art. 126, art. 129, art. 149 ust. l, art. 168, art. 169, art. 242, art. 249 ust. 1 pkt 2, art. 254 pkt 2 i 3 u.f.p. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, w wyniku uznania, że ocena zasadności roszczenia jednostki samorządu terytorialnego o zapłatę, dochodzonego na podstawie art. 49 ust 6 u.d.j.s.t. może zostać dokonana w oderwaniu od przepisów prawa budżetowego, określających zasady planowania, uchwalania i wykonywania budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego;
6. d)art. 481 1 k.c. poprzez zasądzenie odsetek w terminie wskazanym w pkt. I zaskarżonego wyroku i w wysokości ustalonej jak od zaległości podatkowych, podczas gdy roszczenie dochodzone pozwem nie może być roszeniem opartym na art. 49 ust. 6 u.d.j.s.t., a co najwyżej jest roszeniem o zwrot środków własnych jednostki samorządu terytorialnego wydatkowanych na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej; Jednocześnie wskazał, że wymienione powyżej naruszenia przepisów prawa procesowego miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziły do zasądzenia stronie powodowej przez Sąd I instancji kwoty wskazanej w pkt I zaskarżonego wyroku wraz odsetkami w wysokości i terminie wskazanym w wyroku, podczas gdy roszczenie powoda nie zasługiwało na uwzględnienie w jakiejkolwiek części i powinno zostać oddalone w całości. Mając na uwadze powyższe zarzuty, pozwany wniósł o: 1) zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej według norm przepisanych; ewentualnie 2) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania; w każdym zaś przypadku wniósł o: 3) zasądzenie od powoda zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej według norm przepisanych. Nadto w związku z zarzutem wskazanym w pkt II. (
7. ii)lit. d oraz także na podstawie art. 380 k.p.c. wniósł o rozpoznanie postanowienia Sądu I instancji wydanego na rozprawie w dniu 29 listopada 2021r. w przedmiocie oddalenia wniosków dowodowych o przeprowadzenie dowodów z: dowodu z kolejnej opinii uzupełniającej biegłego M. J. lub dowodu z opinii innego biegłego z zakresu z zakresu rachunkowości, ekonomii i księgowości ze znajomością finansów publicznych i rachunkowości budżetowej (zgłoszonych w pismach procesowych pozwanego: na fakty i okoliczności w nich wskazane), (jednocześnie zaznaczając, że pozwany zgłosił zastrzeżenie w trybie art. 162 k.p.c.) oraz jego zmianę poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie przez Sąd Il instancji dowodów z:
8. a)dowodu z kolejnej opinii uzupełniającej biegłego M. J. lub z dowodu z opinii innego biegłego z zakresu z zakresu rachunkowości, ekonomii i księgowości ze znajomością finansów publicznych i rachunkowości budżetowej (zgłoszonych w pismach procesowych pozwanego: na fakty i okoliczności w nich wskazane). Strona pozwana podkreśliła, iż przy wydatkowaniu środków z dotacji celowej jednostka samorządu 100 terytorialnego zobowiązana jest do uwzględnienia zasady wydatkowania tych środków określonej w art. 254 pkt 3 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którą dokonywanie wydatków następuje w granicach kwot określonych w planie finansowym, z uwzględnieniem prawidłowo dokonanych przeniesień i zgodnie z planowym przeznaczeniem, w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. Jednocześnie pozwany podniósł, że ww. wniosek dowodowy jest uzasadniony nierozpoznaniem istoty sprawy przez Sąd I instancji i wskazanymi powyżej uchybieniami procesowymi, a konieczność jego powołania pojawiła się na etapie postępowania przed Sądem Il instancji. W odpowiedzi na apelację, powód wniósł o jej oddalenie w całości a także zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W postępowaniu apelacyjnym Sąd Apelacyjny uzupełnił postępowanie dowodowe i dodatkowo ustalił: Weryfikacja mająca na celu ustalenie celowości, prawidłowości, legalności oraz gospodarności ponoszenia przez Powiat (...) wydatków na utrzymanie Terminalu Towarowych Odpraw Celnych i Drogowym Przejściu Granicznym w Ś. w okresie od dnia 1 stycznia 2010 roku do dnia 22 lutego 2013 roku mogła być realizowana przez biegłego w odniesieniu do całej zbiorowości (100 % populacji) lub w odniesieniu do reprezentatywnej próby. Ze względu na zakres populacji operacji księgowych (każdy dowód księgowy generuje dokumenty pomocnicze, zestawienia, decyzję, procedury zarzadzania i kontroli oraz ewidencji i sprawozdawczości) biegły w zakresie wydatków rzeczowych i dokonywanych rozliczeń dokonał badania zdefiniowanej 5 % procentowej próby. Przyjęty poziom ufności oraz błąd maksymalny, zapewnia obraz badanej zbiorowości ustalony na podstawie próby; dodatkowo wybranej w sposób losowy i systematyczny; i daje racjonale zapewnienie dokonania obiektywnej i niezależnej oceny badanej zbiorowości. Biegły zauważa, że w badanej próbie nie wystąpiły błędy istotne, który wskazywałyby na wątpliwości w zakresie możliwości ekstrapolacji wyników badania próby na całą zbiorowość. Gdyby podczas badania próby wystąpiły błędy merytoryczne lub formalno — rachunkowe o istotnym znaczeniu biegły miałby obowiązek zwiększenia ilości badanych dokumentów jednak w tym przypadku nie było konieczności metodycznego powiększenia wartości próby. Cel badania został osiągnięty (dla przyjętej próby i metodyki) rozumiany jako uzyskanie racjonalnego zapewnienia, że udokumentowane w aktach sprawy operacje księgowe dotyczące ponoszenia przez Gospodarstwo (...) oraz Starostwo Powiatowe w S. w okresie od dnia 1 stycznia 2010 roku do dnia 22 lutego 2013 roku wydatków na utrzymanie Terminalu Towarowych Odpraw Celnych i Drogowym Przejściu Granicznym w Ś. były realizowane zgodnie z zasadą minimalizowania wydatków przy jednoczesnej ich realizacji w sposób legalny, celowy, gospodarny, zasadny, adekwatny (zgodnie ze zdefiniowanymi wcześniej zasadami). Nadto w zakresie stanów początkowych, zakupów i zużycia oleju opałowego na potrzeby ogrzania obiektów Drogowego Przejścia Granicznego i Terminala Towarowych Odpraw Celnych w Ś. w okresie 2010-luty 2013 roku, nie ujawniono w aktach sprawy kart rozchodowych wskazujących na przekazywanie zakupionego oleju opalowego poza organizacją. Pojawienie się przypadków nietypowych w zakresie zużycia oleju opalowego przy operacjach typowych (dla poszczególnych lat), co po weryfikacji i wyjaśnieniu w opinii uzupełniającej nie występowało. Biegły dokonał również szczegółowej analizy kształtowania się cen oraz koszt6w zakupu oleju opalowego na konkurencyjnym rynku, kt6ry identyfikuje wysoki wzrost cen produktu naftowego służącego do ogrzewania obiekt6w. Dodatkową determinantą gospodarności wyjaśniającą większa ilość zakupu w 2010 roku był występujący w kolejnych latach - 2011, 2012 oraz 2013 roku wzrost cen zakupu co skutkowało ograniczeniem wydatków na zakupy po wyższych cenach oraz wykorzystaniem nadwyżki sald końcowych oleju opałowego wskazywanych dla poszczególnych czasookresów. Biegły zaprezentował w opinii uzupełniającej kształtowanie się cen oleju opałowego na konkurencyjnych rynkach. (dowód: wyjaśnienia biegłego sądowego z dnia 31 grudnia 2023 r.) Sąd Apelacyjny zważył, co następuje Apelacja pozwanego skutkowała zmianą zaskarżonego wyroku jedynie w części odnoszącej się do początkowej daty biegu odsetek, co doprowadziło do wydania wyroku reformatoryjnego w tym zakresie. W apelacji podniesiono zarzuty dwojakiego rodzaju - odnoszące się do naruszenia prawa procesowego i te, które dotyczą naruszenia prawa materialnego. W pierwszej kolejności sąd drugiej instancji rozważył zasadność zarzutów dotyczących prawa procesowego, gdyż dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny może stać się podstawą dla oceny roszczenia zgłoszonego w sprawie przez powoda. Podkreślenia na wstępie wymaga to, że podczas dokonywania oceny zasadności wywiedzionego przez pozwanego środka odwoławczego należy mieć na uwadze przede wszystkim treść przepisu art. 378 § 1 k.p.c., nakładającego na sąd drugiej instancji obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji oznacza związanie sądu odwoławczego zarzutami naruszenia prawa procesowego (por. Sąd Najwyższy m.in. w uchwale z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt III CZP 49/07), za wyjątkiem tego rodzaju naruszeń, które skutkują nieważnością postępowania. Nie dostrzegając ich wystąpienia w niniejszej sprawie, a nadto akceptując częściowo argumentację Sądu pierwszej instancji, w tych wszystkich jej aspektach, które nie zostały objęte zarzutami apelacyjnymi, jak również poczynione przez ten Sąd ustalenia faktyczne (w oparciu o przeprowadzone w sprawie dowody i te, które uzupełniająco przeprowadzono w postępowaniu apelacyjnym), zadość wymogowi konstrukcyjnemu niniejszego uzasadnienia czyni odwołanie się do tej argumentacji, bez potrzeby jej powielania. Przechodząc do analizy poszczególnych zarzutów apelacyjnych, w pierwszej kolejności rozważania wymaga zarzut nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c., albowiem jego uwzględnienie samoistnie determinowałoby kierunek rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego. Tytułem wyjaśnienia wskazać należy, że pojęcie „nierozpoznania istoty sprawy” odnosi się do roszczenia będącego podstawą powództwa i zachodzi, gdy sąd pierwszej instancji nie orzekł w ogóle merytorycznie o żądaniach stron, zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu albo pominął merytoryczne zarzuty pozwanego (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1998 r., II CKN 897/97, OSNC z 2000 r. z. 1, poz. 22; z dnia 17 listopada 1999 r., III CKN 450/98, OSNC z 2000 r. z. 5, poz. 97 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2016 r.; sygn. akt IV CZ 63/16 i z 28 września 2016 r.; sygn. akt III CZ 33/16). Jednocześnie istotę sprawy ocenia się z jednej strony na podstawie analizy żądań pozwu, a z drugiej strony - przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. W doktrynie utrwalony jest pogląd, że treścią powództwa jest żądanie urzeczywistnienia w konkretnym przypadku określonej normy prawnej przez wydanie orzeczenia sądowego określonej treści. Nierozpoznanie istoty sprawy sprowadza się więc do pozostawienia poza oceną sądu okoliczności faktycznych stanowiących przesłanki zastosowania norm prawa materialnego. Tymczasem apelujący upatruje podstaw tego zarzutu w nie wyjaśnieniu czy poniesione przez powoda wydatki określone w pozwie na realizację zadań zleconych z administracji rządowej w 2010 – 2013 r. wskazane w sprawie były rzeczywiście niezbędne, uzasadnione i konieczne dla zrealizowania przez powoda zadań zleconych z zakresu administracji rządowej w sposób terminowy i pełny (w rozumieniu art. 49 ust. 1 i 5 u.d.j.s.t.) przy uwzględnieniu kwestii celowości, zasadność i oszczędność ponoszonych przez powoda wydatków na zadania zlecone z zakresu administracji, czy istniała potrzeba i zasadność zaangażowania w tym celu środków własnych przez stronę powodową i czy strona powodowa wydatkowała środki publiczne w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. Oczywistym jest, że zarzut ten nie wpisuje się w zakres pojęciowy nierozpoznania istoty sprawy, gdyż w rzeczywistości opiera się na kontestowaniu ustaleń faktycznych oraz ocen prawnych, stanowiąc wyłącznie polemikę ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, wyrażonym wobec powyższych kwestii w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie może być natomiast mowy o tym, że Sąd Okręgowy pominął taki aspekt sporu, który pozwalałby na stwierdzenia, że zaniechano zbadania w pełnym zakresie materialnej podstawy żądania pozwu i nie przeprowadzono merytorycznej oceny powództwa w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skoro więc Sąd pierwszej instancji uwzględnił wynikające z zebranego materiału procesowego wszystkie fakty, mające znaczenie na rozstrzygnięcie sprawy, poddając je weryfikacji prawnej, to brak jest przesłanek do uznania, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał merytorycznie sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. Po dokonaniu ponownej oceny materiału procesowego w ramach i granicach postępowania apelacyjnego, Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy w zasadniczym zakresie prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, a poczynione ustalenia faktyczne w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy (zawarte w wyodrębnionej redakcyjnie części uzasadnienia zaskarżonego wyroku) znajdują odzwierciedlenie w treści przedstawionych w sprawie dowodów. Sąd odwoławczy czyni te ustalenia częścią uzasadnienia własnego wyroku, nie znajdując potrzeby powtórnego ich szczegółowego przytaczania. Uzupełnieniem są ustalenia dokonane w toku postępowania apelacyjnego, o których była mowa wyżej. Dla skuteczności zarzutu naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. konieczne jest wskazanie przyczyn dyskwalifikujących dokonaną przez Sąd I instancji ocenę dowodów. Skarżący powinien więc wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając, a więc że naruszył zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego (por. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2006 roku, VI ACa 567/06; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 29 listopada 2016 roku, I ACa 643/16). Nadto powinien wykazać, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2004 roku, II CK 369/03). Jeżeli natomiast z zebranego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena ta nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego samego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Oczywiście bez znaczenia dla podważenia ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego jest zaprezentowanie przez skarżącego po prostu jego wersji co do faktów istotnych w sprawie. W okolicznościach niniejszej sprawy, w tym w świetle zarzutów apelacji, nie sposób uznać, że doszło do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanej normy prawnej. Przeciwnie, Sąd Okręgowy ocenił dowody zgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego i na ich podstawie wyciągnął trafne wnioski. Pozwany zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przypisał Sądowi I instancji nieprawidłowe przyjęcie, że przedstawione przez stronę powodową dokumenty stanowią dowody poniesienia wydatków na realizację zadań zleconych. W ocenie pozwanego strona powodowa nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na celowości, zasadność i oszczędność ponoszonych przez powoda wydatków na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Z argumentacją pozwanego nie sposób się zgodzić. Okoliczność, że powód wydatkował środki z przekazywanych dotacji w należyty sposób wynika nie tylko z przedłożonych przez powoda dokumentów ale także zeznań świadków oraz opinii biegłego. Słusznie zatem wskazał Sąd I instancji, że środki z przekazywanych dotacji wykorzystywane były na bieżące czynności, takie jak w szczególności naprawy, utrzymanie obiektów w stanie używalności, przeglądy, czynności techniczne czy też czynności niezbędne. Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 233 §1 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c. polegający na dokonaniu przez Sąd I instancji dowolnej oceny materiału dowodowego, które w konsekwencji spowodowało dokonanie przez Sąd I instancji błędnych ustaleń faktycznych przez przyjęcie niepoprawnych wniosków w oparciu o środki dowodowe w postaci jego opinii uzupełniającej z dnia 9.08.2021 r., a nie pierwszej opinii złożonej w sprawie z dnia 9.10.2020 r. Podstawą oparcia się przez Sąd Okręgowy na opinii biegłego z dnia 9 sierpnia 2021 r. był fakt, że pierwsza opinia sporządzona została w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Jednocześnie powód dopiero po zapoznaniu się z treścią opinii z dnia 9.10.2020 r. i wskazanymi tam brakami, miał możliwość przedłożenia dokumentów, które okazały się niezbędne do sporządzenia pełnej i rzetelnej opinii, zwłaszcza z zakresie oceny zasadności wydatków ponoszonych przez powoda. Sąd Apelacyjny stwierdza również, że powołany w sprawie biegły M. J., wydając opinie z dnia 9 sierpnia 2021 r. stwierdził, że przedłożone przez powoda dowody były wystarczające do ustalenia prawidłowości, celowości oraz gospodarności ponoszenia przez Powiat (...) wydatków na utrzymanie Terminalu Towarowych Odpraw Celnych i Drogowego Przejścia Granicznego w Ś. w okresie od dnia 1 stycznia 2010 roku do dnia 22 lutego 2013 roku. Wydatki te były realizowane i dokonywane zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o finansach publicznych i na tej płaszczyźnie nie ma zastrzeżeń co do tych wydatków. Weryfikacja dokumentów przedłożonych przez stronę powodową wskazuje, że kwoty wynikające z tych dokumentów były wydatkowane w sposób gospodarny, oszczędny, celowy i adekwatny. Twierdzenia tego nie zmieniają zarzuty strony apelującej dotyczące nadmiernych, jej zdaniem, zakupów oleju opałowego. Odnośnie do powyższego biegły M. J. w zakresie swej specjalizacji stwierdził, że nie dostrzega nieprawidłowości w wydatkowaniu i rozliczaniu tego zakupu. Okoliczność ta wynika zarówno z opinii uzupełniającej jak i z wyjaśnień biegłego z dnia 31 grudnia 2023 r. Nadto wskazać należy, że w orzecznictwie przyjęto, że ewentualnie wadliwe dopuszczenie spóźnionego materiału procesowego (twierdzenia faktycznego lub dowodu), nie może samo w sobie stanowić skutecznego w aspekcie żądania zmiany wyroku zarzutu skargi kasacyjnej lub apelacji (por. wyrok SN z dnia 9 sierpnia 2019 roku, II CSK 3503/18, OSNC 2020, nr 6, poz. 51). Sąd odwoławczy w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym zbędna w niniejszej sprawie byłaby opinia innego biegłego z zakresu rachunkowości, ekonomii i księgowości. Jeśli bowiem pozwany kwestionowałby merytoryczna zasadność ponoszenia jakiegoś wydatku (np. określonej ilości oleju), to właściwym biegłym nie jest księgowy, tylko specjalista od systemów grzewczych. Stąd też brak było podstaw do uwzględnienia wniosku, którego podstawę stanowił przepis art. 380 k.p.c. Tym samym za niezasadne uznać należało także zarzuty naruszenia art. 232 k.p.c. (nota bene norma w zdaniu pierwszym tego przepisu skierowana jest do stron, a nie do sądu), art. 286 k.p.c. oraz art.

§ 2, 3 i 5 k.p.c.

Za całkowicie bezpodstawny uznać należało także zarzut naruszenia art. 100 k.p.c. w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Wskazywana przez pozwanego kwota 167.856,30 zł stanowi niewiele ponad 3% z dochodzonej kwoty. Tym samym obciążenie wyłącznie pozwanego kosztami postępowania było prawidłowe. Przechodząc do zarzutów apelacji dotyczących naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że ugruntowane jest orzecznictwo, z którego wynika, iż dotacja celowa, o której mowa w art. 49 ust. 1 o dochodach jednostek samorządu terytorialnego jest dotacją o charakterze obligatoryjnym. Jedną z niewielu, w stosunku do której ustawodawca sformułował zasadę adekwatności. Ustawodawca przyjął w tym zakresie pełną odpowiedzialność administracji rządowej za finansowanie zadań publicznych należących do jej kompetencji, zleconych do wykonania samorządowi. Żaden przepis rangi ustawowej nie nakłada na jednostki samorządowe obowiązku finansowania zadań zleconych z zakresu administracji rządowej z dochodów własnych, jeżeli poziom środków przekazanych w formie dotacji nie jest wystarczający ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2018r, V CSK 144/17. LEX nr 2475062). Jednocześnie zupełnie pomija skarżący, że artykuł 49 ust. 5 i 6 u.d.j.s.t. ma zastosowanie zarówno w wypadkach przekazania przyznanej dotacji w niepełnej wysokości lub z uchybieniem terminu ustawowego, jak i przekazania ustalonych w budżecie dotacji w wysokości niezapewniającej właściwej realizacji zadań. W sytuacji, gdy dla wykonania zleconych jednostce samorządu terytorialnego zadań nie wystarczyłyby środki jej przekazane z budżetu państwa może ona na podstawie tego przepisu skutecznie żądać różnicy pomiędzy kwotą, jaka rzeczywiście była potrzebna dla pełnego ich wykonania, a wysokością przekazanej dotacji (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 11 marca 2021 r., I ACa 566/20). Wbrew twierdzeniom skarżącego art. 49 ust. 6 u.d.j.s.t. daje możliwość dochodzenia uzupełnienia dotacji po zakończeniu roku budżetowego. Ani w przywoływanym art. 49 u.d.j.s.t., ani w żadnym innym przepisie nie przewidziano zakazu dochodzenia należnego świadczenia po upływie roku budżetowego. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe dało podstawy do przyjęcia, że powód dokonywał wydatków na utrzymanie w/w nieruchomości w podanym okresie w sposób gospodarny. Powiat (...) dokonywał wydatków na utrzymanie nieruchomości w podanym okresie kierując się zasadą minimalizacji wydatków. Koszty generowane przez w/w nieruchomości czyniły podane w pozwie wydatki ponoszone przez Powiat (...) zasadnymi. Wysokość wydatków poniesionych przez Powiat (...), jak dla nieruchomości Skarbu Państwa i wykonywania zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, przedstawiona w pozwie, została przez powoda skalkulowana w sposób prawidłowy pod względem arytmetycznym. Metodologię wyliczeń zastosowaną przez powoda, jak dla określania wysokości należnej powodowi dotacji celowej, w kwocie wskazanej w pozwie, należy uznać za prawidłową. Weryfikacja dokumentów przedłożonych przez stronę powodową wskazuje na to, że kwoty wynikające z tych dokumentów były wydatkowane w sposób gospodarny, celowy i zgodny z zasadą minimalizacji wydatków. Tym samym także w tym zakresie apelacja pozwanego nie zasługiwała na uwzględnienie. Za niezasadny uznał sąd drugiej instancji zarzut przedawnienia. Wbrew zarzutowi pozwanego, roszczenie nie jest przedawnione. Pozew w niniejszej sprawie został wniesiony do Sądu Okręgowego w dniu 12 lutego 2018 r. W chwili wniesienia pozwu art. 118 k.c. stanowił, że jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Roszczenie dochodzone w pozwie obejmowało okres od 20010 r. do 2013 r. Jednocześnie zauważyć należy, że przedmiotowe roszczenie, nie jest roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie dotyczy ono także świadczeń okresowych, tym samym nie uległo ono przedawnieniu w chwili wniesienia pozwu. Całkowicie niezrozumiałe jest odwoływanie się przez skarżącego do art. 442 1 § 1 k.c. Przepis ten stanowi dotyczy roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, natomiast roszczenie powoda nie wskazuje na wynikające z deliktu w rozumieniu powołanego przepisu. Sąd drugiej instancji dokonał zmiany zaskarżonego wyroku - jedynie w części daty początkowej zasądzenia odsetek uznając, iż z uwagi na niedojście do skutku ugody w dniu 19 grudnia 2016 r. odsetki należało zasądzić od dnia 20 grudnia 2016 r., a nie jak wskazał Sąd I instancji od dnia następującego po odebraniu przez pozwanego wniosku o zawezwanie do próby ugodowej w dniu 24 listopada 2016 r. - o czym orzeczono w pkt I wyroku na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego wydano na podstawie art. 98.k.p.c. przy zastosowaniu zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Apelacja co do zasady i co do wysokości została oddalona, uwzględniono ją jedynie w nieznacznej części. W konsekwencji sąd drugiej instancji uznał, że powodowi należne są pełne koszty postępowania apelacyjnego- w wysokości wynagrodzenia pełnomocnika reprezentującego go w postępowaniu apelacyjnym, ustalonego w stawce minimalnej obliczonej od wartości przedmiotu zaskarżenia apelacją- ustalone zgodnie z § 2 pkt 8 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie na kwotę 11.250 zł. Artur Kowalewski Leon Miroszewski Tomasz Sobieraj