polegającego jak to określono na wadliwym sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, polegające na braku wyjaśnienia przez Sąd I instancji podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia, w szczególności przez całkowity brak ust. l pkt 4a ustawy z 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych, a który pozwalałaby inaczej interpretować zwrot „od ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego" zawarty w treści komentowanego przepisu, jako wyznaczający początek biegu 60 dniowego terminu. Wymaga zatem wyjaśnienia, że art.
określa konstrukcyjne elementy uzasadnienia wyroku, do których należy: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione; wskazanie dowodów, na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Dla skuteczności zarzutu obrazy tego przepisu konieczne jest wykazanie przez skarżącego, że uchybienie sądu w tym zakresie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Co do zasady bowiem sposób uzasadnienia orzeczenia nie ma wpływu na wynik sprawy, ponieważ uzasadnienie wyraża jedynie motywy podjętego wcześniej rozstrzygnięcia. Z tego względu zarzut naruszenia art.
może okazać się uprawniony tylko wówczas, gdy z uzasadnienia nie da się odczytać, jaki stan faktyczny lub prawny stanowił podstawę rozstrzygnięcia, co uniemożliwiałoby kontrolę instancyjną, jednak w niniejszej sprawie tego typu okoliczność nie miała miejsca. W ocenie sądu odwoławczego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku istotnie jest ułomne i lakoniczne, nie zawiera właściwej argumentacji prawnej, ale zawiera konieczne elementy i dlatego orzeczenie poddaje się kontroli instancyjnej. Zasygnalizować warto, że również pod rządami art. 328 § 2 k.p.c. okoliczność, że uzasadnienie było zbyt lakoniczne, dla oceny formalnej poprawności motywów pozostawało bez znaczenia. Zarzut naruszenia art.
może być usprawiedliwiony tylko w tych wyjątkowych przypadkach, w których treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia całkowicie uniemożliwia dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia. Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego - w niniejszej sprawie wnioskodawczyni Ł. X. domagała się przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (t.j. Dz. U. 2026r. poz. 115), przy czym sporne było spełnienie warunku cytowanego przepisu, odnoszącego się do niezachowania terminu na zarejestrowanie się przez wnioskodawczynię we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Stan faktyczny sprawy jest niesporny, a w szczególności to, że faktycznie Ł. X. nie spełniła przesłanki zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w terminie 60 dni od formalnego stwierdzenia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgłoszenia tego dokonała w dniu 17.04.2024r.. Co wymaga zaakcentowania Ł. X. zaprzestała pobierać świadczenie pielęgnacyjne z MOPS z dniem 31.03.2024r. – a nie do 9.01.2024r.. Na skutek bowiem udzielenia przez wnioskodawczynię informacji, iż mąż A. X. otrzymał prawo do świadczenia wspierającego i na prośbę wnioskodawczyni z dnia 11.04.2024r. na mocy decyzji Burmistrza Miasta R. z dnia 15.04.2024r. uchylono decyzję o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 09.01.2024r, natomiast decyzją z dnia 17.04.2024r. ustalono, iż świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres 09.01.2024r. do 31.03.2024r. i w wysokości 8.193,00 zł podlega zwrotowi, jako nienależne. Wnioskodawczyni zwróciła całe świadczenie za wymieniony okres. W myśl, bowiem art. 63 ust. 6 ustawy o świadczeniu wspierającym, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego, co miało bezpośredni wpływ na utratę przez Ł. X. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wstecz, czyli od 9.01.2024r.. W dniu wydania decyzji przez Burmistrza Miasta R. z dnia 17.04.2024r. Ł. X. złożyła natychmiast wniosek we właściwym powiatowym urzędzie pracy. Jest jednak również niewątpliwe i niesporne, że zgłoszenie to nie mogło nastąpić wcześniej, gdyż wnioskodawczyni była uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego, które dopiero ww. decyzją zostało wstecznie wstrzymane, a równolegle trwała procedura ze złożonego w dniu 2 stycznia 2024r. wniosku do X. Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia dla męża wnioskodawczyni A. X.. Decyzją z dnia 07.03.2024r. doręczoną wnioskodawczyni w dniu 12.03.2024r. ustalono poziom wsparcia dla męża wnioskodawczyni A. X. od dnia 09.01.2024r. wyrażony w wartości punktowej 100 punktów. Podkreślenia, zatem na kanwie niniejszej sprawy wymaga, że postępowanie w przedmiocie uzyskania świadczenia wspierającego jest de facto postępowaniem dwuetapowym. W pierwszym etapie należy uzyskać decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, a dopiero po uzyskaniu tej decyzji istnieje możliwość złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego. Jak wynika z przepisu art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. 2023 poz.1429) złożenie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego w terminie 3 miesięcy od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia powoduje, że prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie tej pierwszej decyzji tj. decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Co istotne i warte pokreślenia w okolicznościach niniejszej sprawy to, to, że celem świadczenia wspierającego jest udzielenie wsparcia finansowego osobie niepełnosprawnej (w tym przypadku A. X.). Nie kompensuje ono osobie zamieszkującej i gospodarującej z osobą niepełnosprawną kosztów prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Służy ono wyłącznie „częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych osób niepełnosprawnych". Uzyskanie decyzji o poziomie potrzeby wsparcia na podstawie orzeczenia (...) nie jest równoznaczne z nabyciem prawa do świadczenia wspierającego. Co więcej już z samej powyższej regulacji wynika, że uzyskanie prawa do świadczenia wspierającego będzie następowało w terminie, co najmniej kilku miesięcy. W przypadku męża wnioskodawczyni ta okoliczność przełożyła się na zastosowanie art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym, zgodnie, z którym, jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, zostanie złożony wniosek, prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, co z kolei oznaczało, że skoro wniosek o świadczenie wspierające był z 26.03.2024r., to A. X. nabył prawo do świadczenia wspierającego od 9.01.2024r. W dniu 8.04.2024r. ZUS wydal decyzję o przyznaniu świadczenia wspierającego, a w dniu 17.04.2024r. Ł. X. dokonała rejestracji w (...), czyli w dniu wydania decyzji przez Burmistrza Miasta R. z dnia 17.04.2024r. Ł. X. niewątpliwie wszystkie wymagane czynności dokonywała w pierwszych możliwych terminach, a zgłoszenie do Urzędu Pracy nastąpiło natychmiast po wydaniu decyzji o wstrzymaniu wypłaty i zwrocie świadczenia pielęgnacyjnego. Wypada też przypomnieć, że stosownie do treści art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz. U z 2025 r. poz.1208) świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tym osobom, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zatem istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc osobom rezygnującym z zatrudnienia z uwagi na konieczność objęcia opieką niepełnosprawnego członka rodziny. Świadczenie przyznawane jest w celu zrekompensowania osobom zdolnym do pracy kosztów związanych z decyzją o rezygnacji z zatrudnienia, w szczególności utraconych przez nie dochodów. Świadczenie to stanowiło, zatem dla Ł. X. ekwiwalent zarobków za pracę. Tymczasem stosownie do treści art. 2 ust. 3 pkt 1 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2019 r. 2173) świadczenie to przysługuje osobie, która jest zarejestrowana, jako bezrobotna. Osobą bezrobotną jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz. U. z 2019.1482). Zatem świadczenie przedemerytalne przewidziane jest dla osób wyrażających wolę i chęć podjęcia zatrudnienia, ale tego zatrudnienia nieznajdujących, nie zaś dla osób rezygnujących z zatrudnienia. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4a i ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, która zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1208), po upływie, co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki: nadal jest zarejestrowana, jako bezrobotna; w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych. Taka konstrukcja świadczenia przedemerytalnego sprawia, że jest ono dedykowane osobom legitymującym się przede wszystkim odpowiednim stażem pracy (okresem uprawniającym do emerytury), które po ustaniu poprzedniego zatrudnienia (ew. innego przewidzianego w tej ustawie źródła dochodu) mają trudności z podjęciem kolejnego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i z tego powodu rejestrują się jako osoby bezrobotne. Warunkiem przyznania świadczenia przedemerytalnego jest przy tym stosunkowo długi, bo przynajmniej 180 - dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, podczas którego osoba bezrobotna nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a więc pozostawał w gotowości do świadczenia pracy, który to warunek został przez wnioskodawczynię spełniony. Ł. X. spełniła wszystkie powyższe warunki za wyjątkiem warunku zarejestrowania w ww. terminie we właściwym powiatowym urzędzie pracy. W tej kwestii należy ponownie odwołać się do stanowiska, że celem unormowań ustawy i prawa do świadczenia przedemerytalnego jest zapewnienie wsparcia socjalnego dla osób tracących źródło utrzymania z przyczyn od siebie niezależnych przed nabyciem uprawnień emerytalnych, które ze względu na wiek nie są w stanie skutecznie konkurować na rynku pracy. Taki cel ustawy został przedstawiony w uzasadnieniu projektu (Sejm IV kadencji, druk nr 2420). W myśl zaś art. 63 ust. 6 ustawy o świadczeniu wspierającym, świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej wart. 43 cyt. ustawy w brzmieniu dotychczasowym, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51 cyt. ustawy, nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego. Analizując powyższe przepisy i odmienne cele poszczególnych świadczeń, tj. świadczenia pielęgnacyjnego, prawa do świadczenia wspierającego i świadczenia przedemerytalnego Sąd Apelacyjny wskazuje na istnienie luki w przepisach wynikającej z artykułu 45 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429) zgodnie z którym w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 779) wprowadzono zmianę w art. 2 w ust. 1 pkt 4a który otrzymał brzmienie "zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, 658, 852 i 1429), lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1297), pobieranych nieprzerwanie przez okres, co najmniej 365 dni, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana, albo przyznaniem osobie, nad którą opieka była sprawowana, prawa do świadczenia wspierającego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429), i do dnia, w którym ustało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna i osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub" - bez uwzględnienia, że przyznanie prawa do świadczenia wspierającego stwierdzane jest z datą wsteczną po przeprowadzeniu postępowania, które trwa jak wskazuje niniejszy przypadek, oraz jak wynika z praktyki sądowej wiele miesięcy. Zgodnie zaś z treścią art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2024 r., z wyjątkiem art. 4 ust. 1 pkt 3 - w zakresie osób, którym w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie 85 i 86 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 39, pkt 4, pkt 5 - w zakresie osób, którym w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie 78 i 79 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 39 - które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.. Apelujący wskazał w apelacji, że „analiza przepisów ustawy przedemerytalnej, ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustawy o świadczeniu wspierającym, pozwala dostrzec, iż ustawodawca wprowadzając do polskiego systemu prawnego nowe świadczenie w postaci świadczenia wspierającego, uwzględnił kwestię uprawnień sprawującego opiekę do świadczenia pielęgnacyjnego, nadając jednocześnie art. 2 ust. l pkt 4a ustawy przedemerytalnej aktualne jego brzmienie. Inaczej rzecz ujmując, zdaniem apelującego - wprowadzając do polskiego systemu prawnego instytucję świadczenia wspierającego, przy jednoczesnej korekcie m.in. brzmienia art. 2 ust. l pkt 4a ustawy przedemerytalnej, ustawodawca taki właśnie miał zamiar i tak a nie inaczej zamierzał określić sposób obliczania terminu na zarejestrowanie się przez opiekuna we właściwym powiatowym urzędzie pracy tj. wprost tak jak wynika to z językowego brzmienia cyt. przepisu”. Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie da się zaakceptować wskazywanej przez apelujący organ rentowy koncepcji oznaczającej, że w istocie ubiegający się o świadczenie ubezpieczony (w tym przypadku Ł. X.) utraci prawo do świadczenia tak pielęgnacyjnego - za okres w toczącego się postępowania o świadczenie wspierające, jak i do świadczenia przedemerytalnego - wskutek braku możliwości zarejestrowania się w wymaganym terminie we właściwym urzędzie pracy. Długość trwania postępowania w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia, a następnie przyznania świadczenia wspierającego ma oczywisty wpływ na możliwość wykazania wymaganego ww. okresu 60 dni do zarejestrowania się we właściwym urzędzie pracy. Przedłużające się postępowanie w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia i przyznania świadczenia wspierającego może prowadzić – tak jak w niniejszej sprawie - do pozbawienia ubezpieczonego realnej możliwości spełnienia warunku, o którym mowa w art. art. 2 ust. l pkt 4a oraz art.2 ust.3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych tj. zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym Sąd stwierdza istnienie luki w prawie polegającej na braku wprowadzenia stosownej regulacji odnośnie do sposobu liczenia okresów z art. 2 ust. l pkt 4a oraz art.2 ust.3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych skorelowanej ze zmianą brzmienia wprowadzoną w art. 45 z dniem 1 stycznia 2024 r. przez ustawę z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie ulega, zatem wątpliwości, że okres od 9 stycznia 2024 r. do 30 kwietnia 2024 r. winien być uwzględniony w ten sposób, że o ten właśnie okres wydłużony zostanie okres 60 dni poprzedzających dzień zarejestrowania we właściwym urzędzie pracy. Nie do zaakceptowania jest zdaniem Sądu odwoławczego taka interpretacja przepisu art.2 ust. l pkt 4a oraz art.2 ust.3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, która pomija okoliczność długości postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia wspierającego, i to, że na skutek przedłużenia tego postępowania, (co w ostatnim czasie na terenie Polski ma miejsce w coraz większym zakresie wskutek niewydolności systemu jednostek ustalających stopień niepełnosprawności osób wnioskujących) może dojść do sytuacji, w której spełnienie przesłanki zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego stanie się w ogóle niemożliwe i to nie z przyczyn leżących po stronie ubezpieczonego. Apelujący odwołuje się do brzmienia art.2 ust.1 pkt 4a ustawy o świadczeniach przedemerytalnych i jego językowej wykładni, wskazując, iż „początkiem biegu owego terminu jest jedynie chwilą utraty prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nie zaś chwila uzyskania informacji o utracie prawa do takiego świadczenia, bez względu na to czy utrata prawa do świadczenia pielęgnacyjnego następuje ex tunc czy ex nunc”. A w dalszej części argumentując, że „Skoro ustawodawca w treści art.2 ust. l pkt 4a ustawy o świadczeniach przedemerytalnych posłużył się sformułowaniem „od ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego" to właśnie data utraty prawa wyznacza początek biegu terminu, nie zaś jakakolwiek inna”. Taka jednak interpretacja ww. stanu prawnego jest nie do przyjęcia, gdyż traci w pola widzenia faktyczny, realny brak możliwości zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wskutek długotrwałego, dwuetapowego postępowania o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego oraz poprzedzającego tę decyzję, uzyskania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia dla osoby niepełnosprawne. Pamiętać też należy o tym, że uzyskanie decyzji o poziomie potrzeby wsparcia na podstawie orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nie jest równoznaczne z nabyciem prawa do świadczenia wspierającego. Ustawodawca pominął zatem całkowicie okoliczność nieraz bardzo wydłużonej długości postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia wspierającego, i to, że na skutek przedłużenia tegoż może dojść do sytuacji – jak w niniejszej sprawie - w której spełnienie przesłanki zachowania terminu 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy nie będzie możliwe i to nie z przyczyn zawinionych przez ubezpieczonego – w tej zaś konkretnej sprawie przez wnioskodawczynię Ł. X.. Jeszcze raz przypomnieć trzeba, że zupełnie inne cele towarzyszą świadczeniu wspierającemu, którego celem jest udzielenie wsparcia finansowego osobie niepełnosprawnej (a nie jego opiekunowi), świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest osobom zdolnym do pracy (opiekunom) w celu zrekompensowania im kosztów związanych z decyzją o rezygnacji z zatrudnienia, a w szczególności utraconych przez nie dochodów, zaś świadczenie przedemerytalne przewidziane jest dla osób wyrażających wolę i chęć podjęcia zatrudnienia, ale tego zatrudnienia nieznajdujących, nie zaś dla osób rezygnujących z zatrudnienia. W takiej zaś właśnie sytuacji znalazła się wnioskodawczyni. W świetle, zatem wskazanego powyżej stanowiska Sąd Apelacyjny nie podzielił poglądu wyrażonego w apelacji, a związku z powyższym apelację oddalił na podstawie art. 385 kpc. SSA Ewa Preneta-Ambicka Sygn. akt III AUa 311/25 ZARZĄDZENIE 1. Opis wyroku z uzasadnieniem wraz z aktami rentowymi doręczyć pełn. ZUS O/U. i wnioskodawczyni. 2. Kal. 60 dni. Ewa Preneta-Ambicka 20.02.2026r. 1
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.