IV P 307/21

(1)prowadzącemu działalność gospodarczą: AB A. B.

(1)w W. o ustalenie, ekwiwalent za urlop, odszkodowanie za okres wypowiedzenia uchyla w całości wyrok zaoczny z dnia 17 grudnia 2021r. i powództwo oddala, zasądza od powoda T. B. na rzecz pozwanego A. B.

(1)kwotę 3.600 zł. tytułem kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, ustala i przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w (...)na rzecz radcy prawnego P. S. kwotę (...) ( w tym VAT 552 zł. ) tytułem pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. UZASADNIENIE Powód T. B. wniósł pozew przeciwko A. B.

(1)prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą AB A. B.

(1)w Ś. domagając się ustalenia istnienia stosunku pracy łączącego strony na podstawie ustnej umowy na czas nieokreślony z dnia 22.02.2020r., zasądzenia 4.000 zł. tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy , 2.000 zł. tytułem wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W replice do odpowiedzi na pozew (k. 67) nastąpiła zmiana powództwa na kwotę 8.000 brutto zł. tytułem ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i odszkodowania za okres wypowiedzenia- zgodnie z zaświadczeniem o zarobkach. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż w dniu 22.02.2020r. doszło do zawarcia pomiędzy stronami umowy o pracę na czas nieokreślony, przedstawienia rozkładu czasu pracy i zakresu obowiązków. Przedmiotem umowy miało być wykonywanie przez powoda czynności związanych z prowadzeniem stacjonarnego sklepu zoologicznego (...) i internetowego pod adresem www.egady.pl. , zaś wynagrodzenie ustalono na stawkę minimalną. Powód nie przeszedł szkolenia bhp. Powód zaznaczył, iż już wcześniej tj. od dnia 6.12.2019r. pomagał w prowadzeniu sklepu około 2 godzin dziennie. Pozwany przekazał wtedy powodowi, że zatrudni go na pełny etat. Powód podniósł i wskazywał na okoliczności, które jego zdaniem odpowiadały definicji stosunku pracy zawartej w art. 22 kp. Wskazał, iż obsługiwał klientów, informował o ofercie firmy. Zdaniem powoda w dniu 5.07.2021r. doszło do rozwiązania z nim umowy o pracę, co pracodawca uzasadnił likwidacją sklepu stacjonarnego. W okresie wypowiedzenia powód nie otrzymał wynagrodzenia, mimo gotowości do pracy. Ponadto w okresie zatrudnienia nie korzystał z urlopu wypoczynkowego. Pozwany unikał kontaktu z powodem. Powód powziął informacje, iż pozwany nie zlikwidował sklepu, a na miejsce powoda zatrudnił inną osobę. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwany zaprzeczył, aby strony w spornym okresie łączył stosunek pracy. Strony znały się, pozwany uważał powoda za „ speca od zwierząt ” . Pozwany wskazał, iż powód był jego pracownikiem w okresie 1.12.2018r. do 15.05.2019r. , po czym zrezygnował z pracy u pozwanego, zarejestrował się jako bezrobotny i podjął staż w warsztacie samochodowym. Po zakończeniu stażu powód nie podjął pracy w warsztacie, zaczął przychodzić do pozwanego w poszukiwaniu pieniędzy. Pozwany nie szukał pracownika, ale znając sytuację powoda zlecał mu prace dorywcze. W zamian powód otrzymywał drobne kwoty, zwierzęta albo pokarm dla swoich zwierząt. Pozwany zabierał też powoda jako miłośnika zwierząt na targi. Od około września 2020r. powód dysponował kluczami od sklepu- mieszkał blisko i mógł np. odczytywać liczniki. Pozwany poprosił powoda o zwrot kluczy i nie przychodzenie do lokalu , gdy zauważył brak zbyt dużej ilości drogich zwierząt. W dniu 17 grudnia 2021r. sąd wydał wyrok zaoczny wobec braku wiedzy, iż w dniu 16 grudnia 2021r. do sądu wpłynęła odpowiedź na pozew. Strona pozwana wniosła sprzeciw od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia i oddalenia powództwa w całości; na wniosek pozwanego zawieszono rygor natychmiastowej wykonalności nadany wyrokowi zaocznemu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód T. B. był pracownikiem w sklepie pozwanego w okresie od 1.12.2018r. do 15.05.2019r.; umowa została rozwiązana za porozumieniem stron na prośbę powoda. Następnie powód po około 9 miesiącach ponownie zaczął odwiedzać pozwanego, przebywać u niego w sklepie, pomagać, jednakże w spornym okresie stron nie łączyła żadna stała umowa. Współpracowały ze sobą przy sprzedaży zwierząt posiadanych w większej skali przez pozwanego, w mniejszej przez powoda. Oprócz tego powód na zasadzie dobrowolności pomagał pozwanemu w sklepie, w tym sprzedając towar i doradzając klientom, przyjmując dostawy. Pomoc w sklepie nie była stała, a jeśli miała miejsce była 2,3,4 godzinna albo w przypadku dostaw- powód odbierał je o określonej godzinie. Został zaopatrzony w klucze od sklepu, gdyż blisko mieszkał- dokonywał odczytu liczników, mógł szybko interweniować w razie awarii prądu, odbierać dostawy itp. Powód znał sklep, zasady pracy, asortyment albowiem wcześniej był w nim zatrudniony. Pozwany korzystał też z wiedzy powoda w zakresie zwierząt, ich sprzedaży, pozwalał powodowi w tym zakresie na samodzielność. Czasem powód pomagał przy dostawach, montażach u klientów. W zamian za powyższe powód otrzymywał drobne kwoty, pokarm dla swoich zwierząt ( powód miał własną hodowlę rybek, gadów i owadów ) bądź jakieś zwierzę. Wiadomości dotyczące rozliczenia pojawiały się po zrealizowaniu zadania, sprzedaży zwierząt, wykonania u klientów projektów. Używane w licznych wiadomościach tekstowych stron zwroty ”praca”, „ wynagrodzenie” miały znaczenie kolokwialne. Strony zaprzestały współpracy, gdy pozwany nabrał przekonania, iż powód odpowiedzialny jest za znikanie zwierząt znacznej wartości należących do pozwanego. Dowód: wiadomość watsup k.69-73 wiadomości na pendrive k.9 wiadomości k. 127-157 zeznania świadka A. B.

(2)k. 102, e-protokół (...) zeznania świadka D. B. k. 101, e-protokół (...) zeznania świadków K. U., N. K. k. 101v. e-protokół k. 107 zeznania stron( częściowo) k. 103-106, e-protokół (...) Ustaleń stanu faktycznego sąd dokonał przede wszystkim w oparciu o szeroki materiał wiadomości tekstowych nie tylko tych wydrukowanych, ale także tych, które stosując metodę „ stopklatki ” , udało się odczytać na załączonym przez powoda pendrivie. Wiadomości te dają pełne rozeznanie co do wzajemnych relacji stron, stopnia zażyłości, zasad ich współpracy, braku podporządkowania i dobrowolności w wykonywaniu prac na rzecz pozwanego przez powoda. Analiza ta świadczyła bardziej o wspólnym prowadzeniu sprzedaży przy wykorzystaniu formalnej firmy pozwanego i doświadczenia powoda, jego znajomości zasad hodowli różnych gatunków i rynku zoologicznego. Znamienne jest, że w żadnych wiadomościach nie pojawiają się treści typowe dla stosunku pracy jak ewentualne usprawiedliwianie nieobecności, kwestie urlopu, dni wolnych, spóźnień, świadczeń z ubezpieczeń społecznych związanych z zatrudnieniem, wynagrodzenia w kontekście wskazującym na stosunek pracy itp., zaś świadkowie ( 1 + para) zeznali jedynie odnośnie tego samego bardzo krótkiego okresu, w jakim mieli kontakt z powodem w sklepie pozwanego. Trudno też jest przyjąć stosunek podporządkowania, gdy „pracownik” jest pytany czy chce przyjść do pracy i sam decyduje, o której ją zakończy ( np. „po 15 spadam”, „Chcesz przychodzić do pracy w przyszłym tygodniu?” ) . Z całą pewnością wiadomości te ani inne dowody przeprowadzone w sprawie, nie potwierdzają daty rozpoczęcia przez powoda stałej pracy w ramach stosunku pracy, ustaleń warunków rzekomej umowy o pracę co do daty jej rozpoczęcia, wysokości wynagrodzenia z takiej umowy czy służbowego podporządkowania. Co do zeznań świadków sąd podzielił stanowisko strony pozwanej zawarte w piśmie k. 109 akt. Zeznania świadków były niespójne, trudno było bez wątpliwości ustalić, jakiego dotyczą okresu. Wnioski o przeprowadzenie dowodu z dalszych świadków z pisma z dnia 15.02.23 sąd oddalił po pierwsze – jako spóźnione, po drugie pozwany nie zaprzeczał, iż powód bywał w sklepie i w nim pomagał nawet obsługując klientów, doradzając im, swobodnie poruszając się po sklepie. Przeczył jedynie, iż odbywało się to w ramach umowy o pracę. Dla tej okoliczności zeznania świadków okazały się nieprzydatne. Analizując materiał dowodowy sąd doszedł do przekonania, iż powód zbudował pozew w oparciu o pojedyncze, wyrwane z kontekstu wiadomości z watsupa, że strony prowadziły współpracę, łączyła je zażyłość, która z powodu znanego tylko stronom, ustała. Zeznaniom stron sąd dał wiarę w niewielkim zakresie, a to takim, jaki potwierdzała prowadzona przez strony szeroka korespondencja wiadomości tekstowych. Strony w zeznaniach nie były spontaniczne, zeznania były niespójne wewnętrznie – odnosiło się wrażenie, że strony pomijają w zeznaniach szereg istotnych faktów, co odbierało ich zeznaniom charakter logicznej, spójnej całości. Przy tak ustalonym stanie faktycznym sąd zważył: Powództwo podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 22 § kp przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Zgodnie z art. 86§ 2 wypłaty wynagrodzenia dokonuje się w formie pieniężnej; częściowe spełnienie wynagrodzenia w innej formie niż pieniężna jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy przewidują to ustawowe przepisy prawa pracy lub układ zbiorowy pracy. Z powyższego przepisu i licznych orzeczeń wydanych na jego kanwie wynika, iż praca w ramach stosunku pracy wykonywana jest w sposób ciągły, w warunkach podporządkowania , przy stałej dyspozycyjności pracownika i wynagradzana jest zasadniczo w pieniądzu w wysokości z góry umówionej, wypłacanej w stałych odstępach czasu co najmniej raz w miesiącu. W niniejszym postępowaniu powód nie wykazał, aby strony łączył stosunek pracy posiadający wskazane wyżej cechy. Jak wynika z materiału dowodowego powód nie był pracownikiem pozwanego, a raczej współpracował z nim w sprzedaży zwierząt, służył mu radą i pomocą oraz okazjonalnie pomagał w sklepie pozwanego, bądź przy innych czynnościach ( odebranie dostaw, odczyt liczników itp. ) , które godził się wykonywać z racji bliskości miejsca zamieszkania od sklepu. Strony dokonywały rozliczeń albo w pieniądzu albo w pokarmie czy zwierzętach. Następowało to po finalizacji projektów, zadań które powód otrzymał do wykonania; nie były to stałe kwoty wypłacane regularnie. Powód nie miał też obowiązku świadczenia pracy, sam decydował o której opuści sklep, nie był osobą podległą wykonującą polecenia służbowe pod kierownictwem pozwanego. Powództwo zatem oddalono w całości albowiem wobec oddalenia żądania ustalenia stosunku pracy należało oddalić roszczenia pochodne temu żądaniu mające źródło właśnie w stosunku pracy. Wobec faktu, iż w sprawie wydano wyrok zaoczny , sąd na podstawie art. 347 kpc uchylił wydany w sprawie wyrok zaoczny i powództwo oddalił. W punkcie II wyroku na podstawie art. 98 kpc w zw.z § 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych zasądzono od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.600 zł. tytułem kosztów zastępstwa prawnego wraz z odsetkami . Dla pełnomocnika powoda ustalono i przyznano ze Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w(...) kwotę (...) ( w tym VAT ) tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji pełnomocnika z urzędu opierając się w tym zakresie na rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.