Wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 10 lutego 2026 r., sygn. akt II Ka 822/25
Sygn. akt II Ka 822/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lutego 2026r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący:
SSO Dariusz Półtorak (spr.) Sędziowie:
SO Anita Kowalczyk- Makuła SO Sylwia Olimpia Uszyńska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz przy udziale prokuratora Jarosława Mironiuka po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2026 r. sprawy Ł. X. i C. L. (2) oskarżonych z art. 233 § 1 kk na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonego Ł. X. i obrońcę oskarżonego C. L. (2) od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 11 lipca 2025 r. sygn. akt II K 426/23 I. uchyla wyrok w stosunku do C. L. (2) i sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim;
II. w pozostałej zaskarżonej części wyrok utrzymuje w mocy;
III. zasądza od oskarżonego Ł. X. na rzecz Skarbu Państwa 660 zł opłaty za obie instancje oraz obciąża go wydatkami postępowania odwoławczego w kwocie 20 zł.
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 822/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1 1.
CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 11 lipca 2025 r. w sprawie II K 426/23 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐art. 438 pkt 3 k.p.k.
Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp.
Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp.
Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu .
STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp.
Zarzut 1.
Zarzuty z apelacji obrońcy oskarżonego C. L. (1):
I. Zarzut obrazy przepisów postępowania tj.:
II. zarzut obrazy prawa materialnego:
Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uniewinnienie C. L. (1) od przypisanych mu czynów, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
Rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego jest zgodne z wnioskiem skarżącego o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej C. L. (1) i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, jednakże nie wynika ono z zasadności podniesionych zarzutów, tylko z uwagi na zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o jakiej mowa w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia.
4.
OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1.
W postępowaniu II K 426/23 Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim w stosunku do C. L. (2) zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza, wskazana w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., bowiem pomimo wystąpienia okoliczności o jakich mowa w art. 79 § 1 ust. 3 i 4 k.p.k., obrońca oskarżonego nie brał udziału w rozprawie w terminach: 22 stycznia 2024 r. i 27 lutego 2024 r.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Zgodnie z treścią art. 433 § 1 k.p.k., Sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia, a jeżeli w środku odwoławczym zostały wskazane zarzuty stawiane rozstrzygnięciu - również w granicach podniesionych zarzutów, uwzględniając treść art. 447 § 1-3, a w zakresie szerszym w wypadkach wskazanych w art. 435, art. 439 § 1, art. 440 i art. 455. W niniejszej sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza, którą Sąd Odwoławczy zobligowany był uwzględnić z urzędu wskazana w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., albowiem pomimo wystąpienia przesłanki z art. 79 § 1 ust. 4 k.p.k., obrońca nie uczestniczył w rozprawie w sytuacji, gdy jego udział był obowiązkowy (art.79§3 kpk).
Na mocy postanowienia wydanego przez Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim jeszcze przy pierwszym rozpoznaniu sprawy, na rozprawie w dniu 13 czerwca 2022 r., powołano biegłych lekarzy psychiatrów oraz ewentualnie na ich wniosek także psychologa, w celu zbadania stanu zdrowia psychicznego oskarżonego C. L. (1), wobec powzięcia wątpliwości, co do jego stanu zdrowia psychicznego. W tym miejscu wskazać należy, że sama decyzja o powołaniu dowodu z opinii biegłych psychiatrów oznacza rzeczywiste ujawnienie się po stronie organu procesowego "uzasadnionej wątpliwości" w rozumieniu art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2025 r. III KK 425/24). Po przeprowadzeniu badania, w dniu 29 sierpnia 2022 r., biegli lekarze psychiatrzy sporządzili opinię sądowo-psychiatryczną, w której to zawarli m.in. wnioski, że oskarżony C. L. (2) nie przejawia objawów choroby psychicznej ani upośledzenia umysłowego, jego stan psychiczny nie znosił ani nie ograniczał jego zdolności rozpoznania znaczenia zarzucanych mu czynów i pokierowania swoim postępowaniem, poczytalność oskarżonego w chwili popełnienia zarzucanych czynów, jak i w czasie postępowania nie budzi wątpliwości i aktualny jego stan psychiczny zezwala na jego udział w dalszym postępowaniu karnym, pozwala na prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny. Niemniej jednak, jak powszechnie przyjmuje się w judykaturze, dla ustania obrony obligatoryjnej konieczne jest nie tylko to, aby biegli w wywołanej opinii nie mieli wątpliwości odnośnie stanu zdrowia psychicznego oskarżonego, jak i możliwości prowadzenia przez niego obrony samodzielnie i rozsądnie, ale także to, by sąd wydał postanowienia na podstawie art. 79 § 4 k.p.k. po dokonaniu własnej oceny wydanej przez biegłych opinii (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2025 r. II KK 488/25). Obrona obligatoryjna w wypadkach wskazanych w art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. ustaje bowiem dopiero z chwilą wydania przez sąd postanowienia w trybie art. 79 § 4 k.p.k. stwierdzającego, iż udział obrońcy w postępowaniu nie jest obowiązkowy. Jeżeli zatem sąd nie wydał wskazanego orzeczenia pomimo tego, że biegli lekarze psychiatrzy nie stwierdzili okoliczności, o których mowa w przywołanym przepisie, to obrona w dalszym ciągu ma charakter obligatoryjny, niezależnie od faktu czy obrońca jest wyznaczony z urzędu czy z wyboru (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2025 r.
V KK 304/24). W niniejszej sprawie Sąd tego nie uczynił, przy czym jak już wspomniano powyżej, na rozprawie w terminie 22 stycznia 2024 r. i 27 lutego 2024 r., pomimo nadal istniejących przesłanek obrony obligatoryjnej, nie stawił się obrońca oskarżonego, a na obu rozprawach przeprowadzona została zasadnicza część przewodu sądowego. Na pierwszym terminie odczytane zostały wyjaśnienia oskarżonych, a na rozprawie 27 lutego 2024 r. przesłuchiwani byli kluczowi świadkowie, których depozycje stanowiły osnowę ustaleń faktycznych zaskarżonego wyroku, ponadto wyjaśnienia składał współoskarżony Ł. X.. Czynności podejmowane pod koniec procesu wskazują, że Sąd Rejonowy dostrzegł omawiane uchybienie, bowiem w dniu 11 czerwca 2025 r. na podstawie art. 409 k.p.k. wznowił zamknięty już przewód sądowy, w celu wydania postanowienia w trybie art. 79 § 4 k.p.k. wobec C. L. (1), co też uczynił na rozprawie w dniu 11 lipca 2025 r. Jednakże nie zarządził ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie, w jakim miało to miejsce na wskazanych powyżej dwóch terminach rozprawy, co pozwoliłoby uznać, że doszło do konwalidacji zaistniałego uchybienia. Wobec powyższego niewątpliwie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza z art.
439 § 1 pkt 10 kpk– obrońca nie był na rozprawie, na której jego obecność była obowiązkowa i tym samym zasadnym było uchylenie zaskarżonego wyroku w stosunku do C. L. (2) i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowego w Mińsku Mazowieckim.
5.
ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1.
Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 11 lipca 2025 r. w sprawie II K 426/23 za wyjątkiem rozstrzygnięcia wskazanego w rubryce 5.3.
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wniesiona w sprawie apelacja oskarżonego Ł. X. nie była zasadna i nie podlegała uwzględnieniu. Na czas sporządzania przedmiotowego uzasadnienia brak było wniosku dotyczącego sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku. Jednocześnie Sąd Okręgowy, za wyjątkiem uchybienia opisanego w rubryce 5.3, nie dopatrzył się innych uchybień podlegających rozpatrzeniu z urzędu, a skutkujących dalszą ingerencją w zakresie zaskarżonego wyroku.
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1.
Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1.
Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 11 lipca 2025 r. w sprawie II K 426/23 w stosunku do C. L. (2). art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. ☒ art. 439 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia Jak w rubryce 4.
2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia 3.1.
Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy przeprowadzi przewód sądowy w zakresie dotyczącym oskarżonego C. L. (1), przy czym uznać należy-przynajmniej na chwilę obecną, iż po wydaniu postanowienia w trybie art. 79§4 kpk, ustała obrona obligatoryjna.
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6.
Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 7.
PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego C. L. (2) Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok w zakresie pkt XI-XVI oraz XXVIII 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒uchylenie ☒zmiana