IV Pa 158/25

Sygn.akt. IV Pa 158/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lutego 2026r. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia (del.) Andrzej Bogucki Protokolant: st. sekr. sądowy Barbara Serżysko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2026r. w Z. sprawy z powództwa M. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Izbie Administracji Skarbowej w Z. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Zielonej Górze, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 września 2025r., sygn.akt IV P 258/25 I. zmienia zaskarżony wyrok w zakresie punktów I. i III. w ten sposób, że powództwo oddala; II. odstępuje od obciążania powódki kosztami zastępstwa procesowego za postępowanie przed sądem I i II instancji. sędzia (del.) Andrzej Bogucki IV Pa 158/25 UZASADNIENIE W pozwie wniesionym do Sądu Rejonowego IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z. w dniu 10.07.2025 r. przeciwko Skarbowi Państwa Izbie Administracji Skarbowej w Z. powódka M. K. wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 27.739,38 zł wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 01.06.2017 r., tj. od dnia ustania stosunku służbowego powódki, do dnia zapłaty, tytułem odprawy za zwolnienie ze służby w Służbie Celno-Skarbowej w związku z likwidacją lub reorganizacją jednostki organizacyjnej, w której powódka pełniła służbę. Formułując podstawę faktyczną powództwa wskazała, że była funkcjonariuszką Służby Celnej, od 01.03.2017 r. stała się funkcjonariuszką Służby Celno-Skarbowej, od 01.06.2017 r. została „ucywilniona” wobec faktu, że złożono jej propozycję pracy, którą przyjęła. Zdaniem powódki, jej „ucywilnienie” powinno być traktowane prawnie tak jak zwolnienie ze służby. Powyższe fakty w zestawieniu z obowiązującymi przepisami o wypłacie odpraw stanowią, zdaniem powódki, podstawę żądania zapłaty odprawy. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych. W pierwszej kolejności pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia wskazanego w pozwie. Następnie odnosząc się merytorycznie do żądań pozwu, pozwany wywodził, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw prawnych do wypłaty odprawy pieniężnej z tytułu przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy. Wyrokiem z dnia 05.09.2025 r. Sąd Rejonowy w Z. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 27.739,38 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt I.), oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt II.), nadał wyrokowi w punkcie I. rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 5.845,14 zł, a kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa (pkt IV.). Sąd Rejonowy ustalił, że powódka pełniła służbę w jednostkach pozwanego od 01.04.1993 r., w tym od dnia 15.06.2000 r. na podstawie mianowania. Do 28.02.2017 r. pełniła służbę jako funkcjonariusz celny w Urzędzie Celnym w Z.. Od 01.03.2017 r. powódka z mocy prawa (art. 165 ust. 3 ustawy z dnia 16.11.2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej) stała się funkcjonariuszem Służby Celno - Skarbowej. Uprzednio, w piśmie z 28.02.2017 r., otrzymanym tego samego dnia, powódka otrzymała informację, że od 01.03.2017 r. miejscem wykonywania obowiązków służbowych będzie (...) Urząd Celno-Skarbowy w K.. Pismem z 24.05.2017 r., otrzymanym przez powódkę 26.05.2017 r., złożono powódce propozycję, o której mowa w art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16.11.2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, określającą warunki zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w Z.– umowa o pracę na czas nieokreślony. Pismem z 06.06.2017 r. powódka oświadczyła, że przyjmuje propozycję zatrudnienia. Pozwany wydał powódce świadectwo służby z 09.08.2019 r., zgodnie z którym powódka pełniła służbę stałą od 15.06.2000 r. do 06.06.2017 r. W lipcu 2025 r. powódka złożyła D. Izby Administracji Skarbowej w Z.wniosek o wypłatę odprawy za zwolnienie ze służby w związku z likwidacją lub reorganizacją jednostki organizacyjnej, w której pełniła służbę – w wysokości sześciokrotnego miesięcznego uposażenia, wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od 01.06.2017 r. do dnia zapłaty. W lipcu 2025 r. powódka dowiedziała się o uchwale Sądu Najwyższego z 06.02.2024 r., sygn. akt III PZP 2/23 i w związku z tą wiedzą, złożyła wniosek. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał powództwo za zasadne w przeważającej części zważając, co następuje: Stan faktyczny sprawy był bezsporny, wynikał ponadto głównie ze zgromadzonej dokumentacji osobowej powódki. Na tej podstawie ustalono daty i treść oświadczeń składanych przez powódkę i pozwanego w toku przekształceń wynikających z przepisów o Krajowej Administracji Skarbowej. Sąd uznał wyliczenia pozwanego dotyczące wysokości odprawy hipotetycznie przysługującej powódce ( nawet wyższe niż wyliczenie powódki). Spór sprowadzał się wyłącznie do oceny, czy w powyższych okolicznościach powódka w sensie prawnym została zwolniona ze służby, a tym samym – czy należy jej się odprawa z tego tytułu. Krajową Administrację Skarbową powołano na mocy ustawy z dnia 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 615 ze zm.), kierując się dążeniem do skonsolidowania administracji w miejsce funkcjonujących: administracji podatkowej, kontroli skarbowej i Służby Celnej. Uregulowanie kwestii mających na celu skuteczne i sprawne wejście w życie przepisów dotyczących Krajowej Administracji Skarbowej nastąpiło w ustawie z dnia 16.11.2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm., dalej zwanej p.w. KAS). Zgodnie z art. 165 ust. 3 p.w. KAS, pracownicy zatrudnieni w izbach celnych oraz urzędach kontroli skarbowej oraz funkcjonariusze celni pełniący służbę w izbach celnych albo w komórkach urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych stają się z dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1 (ustawy o KAS), z zastrzeżeniem art. 170, odpowiednio pracownikami zatrudnionymi w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej albo funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej pełniącymi służbę w jednostkach KAS i zachowują ciągłość pracy i służby. W sprawach wynikających ze stosunku pracy i stosunku służbowego stosuje się przepisy dotychczasowe. U powódki skutek ten nastąpił od 01.03.2017 r., gdy powódka z mocy prawa stała się funkcjonariuszką Służby Celno-Skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej w Z. Zgodnie z art. 165 ust. 7 p.w. KAS, D.Krajowej Informacji Skarbowej, dyrektor izby administracji skarbowej oraz d. Krajowej Szkoły Skarbowości składają odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do 31.05.2017 r., pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania. Powódka otrzymała taką propozycję zatrudnienia – na czas nieokreślony w Izbie Administracji Skarbowej w Z. – w piśmie z 24.05.2017 r., otrzymanym przez powódkę 26.05.2017 r. Pismem z 06.06.2017 r. powódka przyjęła propozycję zatrudnienia, co wywołało skutek określony w art. 171 ust. 1 p.w. KAS, stanowiącym, że w przypadku przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby, z dniem określonym w propozycji, dotychczasowy: 1) stosunek pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony albo określony, 2) stosunek służby w służbie przygotowawczej albo stałej – przekształca się odpowiednio w stosunek pracy albo służby w Służbie Celno-Skarbowej, odpowiednio na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony albo określony, mianowania do służby przygotowawczej albo służby stałej. W tym miejscu dochodzimy do istoty sporu w niniejszej sprawie, którą – w innej, choć analogicznej sprawie – zawarto w zagadnieniu prawnym przekazanym postanowieniem Sądu Okręgowego w Poznaniu z 06.03.2023 r., sygn. akt VII Pa 28/22: czy funkcjonariuszowi służby celnej, który zgodnie z art. 165 ust. 3 p.w. KAS stał się funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej, pełniącym służbę w jednostkach Krajowej Administracji Skarbowej i który następnie przyjął propozycję, o jakiej mowa w art. 165 ust. 7 p.w. KAS, określającą nowe warunki zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, stając się, zgodnie z art. 171 ust. 1 p.w. KAS, pracownikiem zatrudnionym w Krajowej Administracji Skarbowej na podstawie umowy o pracę, przysługuje – w związku z zakończeniem służby – per analogiam prawo do odprawy pieniężnej w oparciu o zawarte w powołanym akcie prawnym przepisy regulujące stany podobne – w tym wypadku art. 170 ust. 4 w zw. z ust. 1 p.w. KAS oraz w zw. z art. 163 ust. 4 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o Służbie Celnej? Czy też z powodu enumeratywnego wyliczenia zawartego w art. 170 ust. 1 p.w. KAS, wskazującego jakie sytuacje należy uznać za tożsame z likwidacją urzędu albo zniesienia jednostki administracyjnej, należy stwierdzić, że sytuacja wskazanych funkcjonariuszy jest inna aniżeli osób, którym nie zaproponowano propozycji dalszej służby (pracy) lub odmówili ich podjęcia i wobec powyższego a contrario odprawa pieniężna im nie przysługuje? Czy ewentualnie ww. funkcjonariuszowi przysługuje odprawa, o której mowa w art. 250 ust. 4 ustawy z dnia 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej na zasadach i w wysokości określonych w ust. 1-3 ww. przepisu? Rozstrzygając to zagadnienie, Sąd Najwyższy podjął uchwałę z 06.02.2024 r., sygn. akt III PZP 2/23, o następującej treści: funkcjonariuszowi służby celnej, który zgodnie z art. 165 ust. 3 p.w. KAS stał się funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej pełniącym służbę w jednostkach Krajowej Administracji Skarbowej i który następnie przyjął propozycję, o jakiej mowa w art. 165 ust. 7 tej ustawy, określającą nowe warunki zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, stając się zgodnie z art. 171 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy pracownikiem zatrudnionym w Krajowej Administracji Skarbowej na podstawie umowy o pracę, przysługuje – w związku z zakończeniem służby – prawo do odprawy pieniężnej (art. 163 ust. 4 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o Służbie Celnej, w związku ze stosowanym odpowiednio art. 170 ust. 1, 3 i 4 Przepisów wprowadzających ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej). Dla jasności przytoczyć można tutaj art. 163 ust. 4 nieobowiązującej już ustawy z dnia 27.08.2009 r. o Służbie Celnej, w myśl którego funkcjonariuszowi służby stałej, zwolnionemu ze służby w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej, przysługuje odprawa na zasadach i w wysokości określonych w ust. 1-3. Z kolei art. 170 p.w. KAS podaje, że stosunki pracy osób zatrudnionych w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2, 3 i 6 ustawy, o której mowa w art. 1, oraz stosunki służbowe osób pełniących służbę w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 6 ustawy, o której mowa w art. 1, wygasają: 1) z dniem 31.08.2017 r., jeżeli osoby te w terminie do 31.05.2017 r., nie otrzymają pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby; 2) po upływie trzech miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym pracownik albo funkcjonariusz złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby, jednak nie później niż 31.08.2017 r. (ust. 1). W przypadku, o którym mowa w ust. 1, wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza traktuje się jak zwolnienie ze służby (ust. 3). W przypadku, o którym mowa w ust. 1, pracownikom oraz funkcjonariuszom przysługują świadczenia należne odpowiednio w związku z likwidacją urzędu albo zniesieniem jednostki organizacyjnej w rozumieniu ustawy uchylanej w art. 159 pkt 3 – czyli ustawie z 2009 r. o Służbie Celnej (ust. 4). Uchwała, zgodnie z którą funkcjonariuszowi w identycznej sytuacji prawnej, jak powódka, przysługuje ww. odprawa, jest dla niniejszego sądu w pełni przekonująca i ostatecznie rozstrzyga wszelkie wątpliwości zaistniałe w orzecznictwie lub wyrażane przez stronę pozwaną w niniejszej sprawie. Sąd Rejonowy uznaje argumentację wyrażoną w uzasadnieniu uchwały za w pełni przekonującą, a ponadto zauważa, że zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 08.12.2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 622), Sąd Najwyższy jest organem władzy sądowniczej, powołanym do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez zapewnienie zgodności z prawem i jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych i sądów wojskowych przez rozpoznawanie środków odwoławczych oraz podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne. Choć więc uchwała nie wiąże niniejszego sądu w rozpatrywanej tu sprawie, to jednak odstąpienie od wykładni w niej przedstawionej musiałoby zostać poprzedzone dogłębną i przekonującą argumentacją natury jurydycznej, do czego nie ma podstaw. Sąd Rejonowy obecnie w pełni podziela stanowisko wyrażone w uchwale, uznając, że jest ona w pełni aktualna i znajduje bezpośrednie przełożenie na realia niniejszej sprawy. Poniżej warto przytoczyć najważniejsze argumenty na poparcie powyższego stanowiska. Otóż Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, z którego wynika, że zawierając umowę o pracę – strony stosunku służbowego jednocześnie przyjmują, iż ulega zakończeniu dotychczasowy administracyjnoprawny stosunek służbowy funkcjonariusza służby celno-skarbowej. Nie jest to jednak „przekształcenie”, w którym nowy stosunek pracy zastępuje poprzedni, czyli przykładowo jak w odnowieniu z art. 506 k.c., lecz sytuacja, w której poprzedni stosunek służby ulega zakończeniu i strony zawierają nowy (odrębny) stosunek prawny (stosunek pracy). Wybór zatrudnienia pracowniczego nie oznacza zatem, że stosunek służbowy nie kończy się. Ustanie w takiej sytuacji stosunku służbowego, wynikające w istocie z uzgodnienia, że funkcjonariusz będzie zatrudniony jako pracownik, uzasadnia stwierdzenie, że dochodzi do zwolnienia z dotychczasowej służby (uchwała Sądu Najwyższego z 19.02.2020 r., III PZP 7/19, postanowienie Sądu Najwyższego z 04.02.2021 r., sygn. akt II PSKP 6/21). Z p.w. KAS wynika, że wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza, który nie otrzymał propozycji zatrudnienia oraz funkcjonariusza, który odmówił propozycji zatrudnienia traktuje się jako zwolnienie ze służby w związku z likwidacją urzędu albo zniesieniem jednostki organizacyjnej. W aspekcie prawa do otrzymania świadectwa służby funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej, który przyjął propozycję pracowniczego zatrudnienia nie może być w innej (gorszej) sytuacji, czyli pozostać bez świadectwa służby (tak: uchwała III PZP 7/19). Istnieje zatem możliwość uznania takiego samego zapatrywania w odniesieniu do prawa do odprawy pieniężnej i wypełnienia luki w drodze analogii przez przyjęcie, że funkcjonariuszowi Służby Celno-Skarbowej, którego stosunek służbowy wygasł a następnie uległ „przekształceniu” w stosunek pracy na podstawie art. 171 ust. 1 p.w. KAS, przysługuje odprawa na podstawie art. 163 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej w związku ze stosowanym odpowiednio art. 170 ust. 3 i 4 p.w. KAS. Podstawa do przyjęcia poglądu o przysługiwaniu odprawy w takiej sytuacji wynika z prokonstytucyjnej wykładni przepisów ustawowych, uwzględniających zasadę równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Sąd Najwyższy dostrzegł przy tym, że funkcjonariusz, który przyjął propozycję nawiązania umowy o pracę, utrzymuje (kontynuuje) zatrudnienie, a więc jest w „lepszej” sytuacji (w każdym razie odmiennej) niż funkcjonariusz (pracownik), którego stosunek służbowy (stosunek pracy) wygasł wobec nieotrzymania propozycji dalszej służby (pracy) lub odmowy ich podjęcia. Należy jednak mieć na względzie, że wygaśnięcie stosunku służbowego w ramach tzw. „ucywilnienia” powoduje dla funkcjonariusza pozostającego w zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę cały szereg niekorzystnych konsekwencji uzasadniających odprawę za „utratę munduru” (na przykład niemożność nabycia prawa do emerytury na zasadach przysługujących funkcjonariuszom). W ocenie Sądu Najwyższego, podstawa do przyjęcia poglądu o przysługiwaniu odprawy w takiej sytuacji wynika z prokonstytucyjnej wykładni przepisów ustawowych, uwzględniającej zasadę równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne. Sąd Najwyższy stanął zatem na stanowisku, zgodnie z którym, mimo że prawo do odprawy nie wynika wprost z art. 170 ust. 1 p.w. KAS, konieczne jest odstąpienie od jego wykładni językowej na rzecz wykładni funkcjonalnej i systemowej. Taka możliwość wynika z analizy orzeczeń Sądu Najwyższego, w których podkreśla się trafnie, że odejście od wyników wykładni językowej jest uzasadnione wtedy, gdy prowadzi ona do absurdu albo do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji lub gdy zachodzi sprzeczność jej wyników z podstawowymi założeniami systemu prawnego albo niemożność jej akceptacji ze względów moralnych lub społecznych. W ocenie Sądu Najwyższego, odprawa w służbach mundurowych ma charakter gratyfikacji za wieloletnią służbę dla Rzeczypospolitej Polskiej. Jest to dodatkowym uzasadnieniem dla jej wypłaty osobie, która w sposób niezawiniony i wbrew swojej woli służbę tę kończy. W przypadku funkcjonariusza, którego służba na skutek przyjęcia zaproponowanych warunków zatrudnienia na stanowisku w ramach korpusu służby cywilnej uległa zakończeniu i który utracił szereg uprawnień składających się na tzw. „prawo do munduru”, konieczne jest zrekompensowanie mu dotychczasowych szczególnych warunków służby związanych z pracą w formacji mundurowej. Dlatego uzasadnione jest odstąpienie od rezultatów wykładni gramatycznej, szczególnie biorąc pod uwagę konstytucyjną zasadę równości w zakresie ochrony praw majątkowych. Sąd Najwyższy wskazał, że art. 64 ust. 2 Konstytucji RP jest uznaną w orzecznictwie Sądu Najwyższego podstawą uzasadniającą przyznanie świadczenia funkcjonariuszom (por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26.01.2006 r., III PZP 1/05, OSNP 2006 nr 15-16, poz. 227). Sąd Najwyższy zauważył, że w wyroku z 27.04.2022 r., I PSKP 64/21, Sąd Najwyższy przedstawił już podobną wykładnię, że funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, którego stosunek służbowy wygasł a następnie uległ „przekształceniu” w stosunek pracy na podstawie p.w. KAS, należy traktować tak samo, jak funkcjonariusza, którego stosunek służbowy wygasł wobec nieotrzymania propozycji dalszej służby lub odmowy jej podjęcia. Dodatkowo w uzasadnieniu uchwały z 06.02.2024 r. Sąd Najwyższy nie zgodził się ze stanowiskiem, że skoro funkcjonariusz nawiązuje stosunek pracy w ramach Krajowej Administracji Skarbowej, to jego sytuacja jest jakościowo lepsza od sytuacji funkcjonariusza, który odrzucił przedstawioną mu propozycję. Sytuacja tych dwóch funkcjonariuszy jest analogiczna w zakresie wygaśnięcia stosunku służbowego, zarówno jeden, jak i drugi tracą swój status funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, a w konsekwencji związane z nim przywileje (jak również obowiązki). Kwestia ta nie może być bagatelizowana, pamiętać bowiem należy, że stosunek służby jest stosunkiem prawnym o szczególnym charakterze, powiązanym z pewnymi doniosłymi obowiązkami, ale gwarantującym równocześnie pewne szczególne uprawnienia (o rozmaitym charakterze – wynagrodzeniowym, emerytalnym, zaopatrzeniowym, czy związanym z posiadaniem stopnia służbowego oraz stabilnością zatrudnienia). W momencie wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusz jest tych uprawnień pozbawiany, w dodatku wbrew pewnemu zobowiązaniu państwa, które gwarantowało funkcjonariuszowi stabilizację i w zasadzie dożywotnią możliwość korzystania z uprawnień związanych z pełnioną przez niego służbą. Nie ma przy tym znaczenia, czy po tym wygaśnięciu stosunku służbowego, nawiązywany jest z byłym już funkcjonariuszem stosunek pracy w ramach KAS, czy też zmuszony on jest poszukiwać innej pracy. Wygaśnięcie stosunku służbowego i utrata uprawnień stają się bowiem faktem, zaproponowanie zatrudnienia pracowniczego naturalnie pomniejsza negatywne skutki ekonomiczne po stronie funkcjonariusza, powoduje, że nie musi on poszukiwać zatrudnienia, jednak nie powoduje przywrócenia uprawnień związanych ze stosunkiem służbowym. Ustawodawca niestety nie dostrzegł wskazanych powyżej skutków zaproponowania i przyjęcia przez funkcjonariusza zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na tyle wyraźnie, by przewidzieć expressis verbis prawo do odprawy w tego rodzaju sytuacjach, nie oznacza to jednak, że prawo takie nie przysługuje. Jest to bowiem przypadek, w którym pewna luka legislacyjna może zostać wypełniona przez sięgnięcie do innych (niż językowa) metod wykładni. A w tym akurat przypadku, zarówno wykładnia systemowa, jak i wykładnia celowościowa dokonywane w oparciu o treść przepisów ustaw wprowadzających KAS, jak również uchylanej ustawy o Służbie Celnej, czy w końcu art. 64 ust. 2 Konstytucji RP pozwalają na przyjęcie, że w przypadku wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, a następnie nawiązania z nim stosunku pracy na podstawie umowy o pracę zawartą z tą Służbą funkcjonariuszowi przysługuje również odprawa pieniężna na podstawie art. 163 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej w związku ze stosowanym odpowiednio art. 170 ust. 1, 3 i 4 p.w. KAS. Zgodnie z art. 163 ust. 4 uchylonej ustawy o Służbie Celnej funkcjonariuszowi służby stałej, zwolnionemu ze służby w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej, przysługuje odprawa na zasadach i w wysokości określonych w ust. 1-3 tego artykułu. Przepis ten odnosi się bezpośrednio do zniesienia lub reorganizacji jednostki organizacyjnej, nie zaś do likwidacji i przekształcenia całej Służby, nie budzi jednak wątpliwości Sądu Najwyższego, że w takiej sytuacji, jak będąca podstawą dla rozpatrywanego zagadnienia prawnego, do funkcjonariusza per analogiam znajdzie odpowiednie zastosowanie art. 170 ust. 4 p.w. KAS, który przyznaje świadczenia należne w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki w rozumieniu ustawy o Służbie Celnej. Wynika to ze wskazanego powyżej faktu tożsamości sytuacji funkcjonariusza, którego stosunek służbowy wygasł z uwagi na nieprzyjęcie zaproponowanych warunków, jak również z uwagi na ich przyjęcie i nawiązanie w miejsce wygasłego stosunku służbowego, stosunku pracy. Tym samym funkcjonariuszowi należna jest odprawa na podstawie art. 163 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej. Wszystkie powyższe argumenty uzasadniają roszczenie powódki wywiedzione w niniejszej sprawie, w zakresie wyliczonym przez stronę pozwaną. Na koniec sąd wyjaśnia, że nie uznał zarzutu przedawnienia, podniesionego przez stronę pozwaną. Do odprawy zasądzonej na rzecz powódki w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 252 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, ulokowany w jej dziale VI, rozdział 6 –„Uposażenie i inne świadczenia pieniężne funkcjonariuszy”. Przepis ten, z uwagi na treść i systematykę aktu prawnego, odnosi się do „uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych” wskazanych w tym rozdziale. Tymczasem świadczenie zasądzone na rzecz powódki wynika z art. 163 ust. 4 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o Służbie Celnej w zw. ze stosowanym odpowiednio art. 170 ust. 1, 3 i 4 Przepisów wprowadzających ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej. Ustawa o KAS nie reguluje przedawnienia tej odprawy. Jak wynika z art. 277 ustawy o KAS, spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 276 ust. 1 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Przeniesienie tych spraw na drogę sądową tym bardziej uzasadnia stosowanie przez sąd pracy przepisów o przedawnieniu stosowanych w sprawach z zakresu prawa pracy. Chodzi o art. 291 § 1 k.p., zgodnie z którym roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Roszczenie o odprawę stało się wymagalne dzień po zakończeniu służby, czyli w przypadku powódki – 07.06.2017 r. Niewątpliwie więc na dzień wniesienia niniejszego pozwu było przedawnione. Sąd jednak uznał zarzut pozwanego za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.). Funkcjonariusze nie ze swojej winy podlegali zmianom i przekształceniom w zakresie ich stosunków służbowych (pracy). Skomplikowany stan prawny mógł budzić w nich wątpliwości interpretacyjne. Pozostawali oni w kilkuletnim stanie „zawieszenia”, pozbawieni pewności co do swojego statusu służbowego (zawodowego) i swoich praw. Kilkuletnie opóźnienie w skutecznym dochodzeniu roszczeń nie jest wynikiem opieszałości funkcjonariuszy, lecz niejasną sytuacją prawną spowodowaną przez luki ustawowe. Powódka wskazywała na uchwałę Sądu Najwyższego z 06.02.2024 r., sygn. akt III PZP 2/23, która również dla tutejszego sądu stanowi kluczowy argument przy rozstrzyganiu sprawy. Roszczenie powódki jest w pełni uprawnione i słuszne, dlatego sąd nie widzi żadnych podstaw, by z jakichkolwiek względów odstępować od udzielenia powódce należnej jej ochrony prawnej. Mając powyższe na względzie, na podstawie powołanych wyżej przepisów, orzeczono jak w sentencji wyroku, zasądzając na rzecz powódki kwotę zgodną z wyliczeniami pozwanego. Jeśli chodzi o żądane przez powódkę odsetki, to Sąd wyraża następujące zapatrywanie. Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawa, a obowiązujący porządek prawny opiera się na prawie stanowionym. Problem jakości prawa stanowionego w ostatnich latach, kiedy to w istocie władza ustawodawcza przez aklamację zatwierdzała projekty aktów prawnych autorstwa władzy wykonawczej, doprowadził do jego erozji i naruszenia utrwalonych tradycyjnie zasad. Sąd Najwyższy rozpoznając indywidulane sprawy o znaczeniu powszechnym, a w ślad za nim sądy powszechne, korygując ową erozję spowodowały, iż system wymiaru sprawiedliwości przeistoczył się w praktyce w system common law znany krajom anglosaskim. W istocie w wielu przypadkach wydanie wyroku przez sąd I instancji ugruntowuje precedens. Jednakże wyrok oparty nie na przepisie prawa stanowionego, lecz precedensie podlega kontroli i dopiero prawomocne rozstrzygnięcie przesądza o potwierdzeniu prawa jednostki. Tym samym odsetki za opóźnienie orzeczone zostały dopiero od uprawomocnienia się wyroku, a dalej idąc żądanie w tym zakresie uległo oddaleniu ( pkt. II wyroku). Ubocznie Sąd wskazuje, że ma żadnych podstaw, aby przypisywać w takim stanie faktycznym stronie pozwanej opóźnienie, zwłokę czy najmniejszą minimalną nieterminowość w realizacji roszczenia, zwłaszcza że mamy do czynienia z jednostką s.f.p. Dlatego orzeczono jak w pkt. II. O rygorze natychmiastowej wykonalności Sąd orzekł na podstawie art. 477