Sygn. akt XXIII Zs 130/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2025r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych w składzie: Przewodniczą

§ 5pkt 1 i pkt 2 lit.

§ 5pkt 1 i 2 lit.

b w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania, obciążając nimi zamawiającego. KIO 2701/25 Kolejno Izba uznała, że odwołanie wykonawcy (...) sp. z o.o. częściowo zasługiwało na uwzględnienie. Mając na uwadze argumentację szeroko przedstawioną już powyżej, tj. dotyczącą rozważań poczynionych w odniesieniu zarzutów odwołania o sygn. akt (...)25 Izba uznała, że oferty złożone przez wykonawców z grupy (...) podlegały odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP oraz art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy PZP w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP, co skutkowało uwzględnieniem zarzutu wskazanego w punktach 4 i 5 petitum odwołania oraz zarzutów wynikowych w stosunku do tych zarzutów, czyli zarzutów oznaczonych punktami 9, 10 i

Izba oddaliła natomiast zarzut podniesiony w 6 petitum odwołania. W ramach tego zarzutu odwołujący wskazał, że informacje przekazane przez wykonawców z grupy (...) wprowadzały zamawiającego w błąd, zostały podane w wyniku zamierzonego działania, a co najmniej w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa oraz miały istotny wpływ na decyzje zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Skład orzekający uznał, że odwołanie skupiało się przede wszystkim na okolicznościach opisanych w ramach zarzutów z punktów 4 i
Izba uwzględniła te zarzuty, w tym zarzut najdalej idący wykluczenia wykonawców z grupy (...) na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP. Przedmiotowy przepis dotyczy obligatoryjnej przesłanki wykluczenia wykonawcy i w ramach jego zakresu zawierały się wszystkie okoliczności wskazane przez odwołującego, jako uzasadnienie zarzutu z punktu
Tym samym uwzględnienie zarzutu naruszenia art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP skonsumowało wszystkie okoliczności składające się na uzasadnienie zarzutu z punktu 6, stąd skład orzekający nie znalazł powodów do uznania, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy doszło jeszcze dodatkowo do naruszenia art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy PZP. Izba oddaliła również zarzuty wskazane w punktach 1-3 petitum odwołania. Skład orzekający wskazał, że w związku z uwzględnieniem zarzutów z punktów 4 i 5, rozstrzygnięcie trzech pierwszych zarzutów pozostawało bez wpływu na wynik postępowania. Tym samym już z tego powodu zarzuty te podlegały oddaleniu. Skład orzekający odniósł się też do dokonanych przez wykonawców z grupy (...) zastrzeżeń tajemnicy przedsiębiorstwa w odniesieniu do każdego dokumentu i każdej informacji wskazując, iż ich pisma dotyczące tych zastrzeżeń zawierały szczegółowe uzasadnienie ich zasadności w czasie do tego przeznaczonym i w formie do tego odpowiedniej. Tym samym Izba oddaliła zarzuty naruszenia art. 18 ust. w zw. z art. 11 ust. 2 (...) wskazane w punktach 1-
Ostatnie dwa zarzuty oznaczone punktami 7 i 8 dotyczyły oferty konsorcjum (...). Izba w zakresie tych zarzutów przychyliła się do stanowiska zamawiającego, który wskazywał, że przedmiotowe zarzuty należy uznać za przedwczesne. W konsekwencji Izba nie rozpatrzyła merytorycznie tych zarzutów i oddaliła je jako przedwczesne. W związku z powyższym Izba uznała, że odwołanie podlegało uwzględnieniu w części odnoszącej się do zarzutów podniesionych w punktach 4, 5, 9, 10 i 11 petitum odwołania i na podstawie art. 553 zdanie pierwsze ustawy PZP orzekła jak w sentencji. Odnośnie kosztów postępowania odwoławczego, z uwagi na merytoryczne rozpoznanie 11 zarzutów, przy uwzględnieniu 5, Izba na podstawie art. 575 ustawy PZP orzekła o tych kosztach w 1/2 części na rzecz odwołującego i w 1/2 części na rzecz zamawiającego. O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła zatem stosownie do jego wyniku, na podstawie art. 557 ustawy PZP, art. 574 ustawy PZP i art.

§ 5pkt 1 i pkt 2 lit.

b w zw. z § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 roku poz. 2437). Zrelacjonowany powyżej wyrok Krajowej Izby Odwoławczej zaskarżyli przystępujący po stronie zamawiającego wykonawcy (...) sp. z o.o. (sygn. akt XXIII Zs 130/25), (...) S.A. (sygn. akt XXIII Zs 132/25) oraz (...) S.A. (sygn. akt XXIII Zs 133/25). Poniżej przedstawione zostaną zakresy zaskarżenia wywiedzione w poszczególnych skargach, zaś zarzuty oraz wnioski skarg zostaną ujęte łącznie, albowiem treść zarzutów i wniosków we wszystkich skargach była zbieżna. Skarżący (...) sp. z o.o. (sygn. akt XXIII Zs 130/25) zaskarżył w części wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 18 sierpnia 2025 roku, wydany w sprawach o sygn. akt KIO 2678/25, sygn. akt KIO 2686/25, sygn. akt KIO 2701/25 tj.:  w odniesieniu do punktu 1 rozstrzygnięcia dotyczącego sprawy o sygn. akt KIO 2678/25, w którym Izba uwzględnia odwołanie w zakresie zarzutów podniesionych w punktach 2.1 i 2.2 petitum odwołania i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty we wszystkich trzech częściach postępowania, ponowienie badania i oceny ofert oraz odrzucenie oferty złożonej przez (...) sp. z o.o. (w ramach części 3 zamówienia),  w odniesieniu do punktu 1 rozstrzygnięcia dotyczącego sprawy KIO 2686/25, w którym Izba uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty we wszystkich trzech częściach postępowania, ponowienie badania i oceny ofert oraz odrzucenie oferty złożonej przez (...) sp. z o.o. (w ramach części 3 zamówienia),  w odniesieniu do punktu 1 rozstrzygnięcia dotyczącego sprawy KIO 2701/25, w którym Izba uwzględnia odwołanie w części dotyczącej zarzutów podniesionych w pkt 4, 5, 9, 10 i 11 petitum odwołania i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty we wszystkich trzech częściach postępowania, ponowienie badania i oceny ofert oraz odrzucenie oferty złożonej przez (...) sp. z o.o. (w ramach części 3 zamówienia). Skarżący (...) S.A. (sygn. akt XXIII Zs 132/25) zaskarżył w części wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 18 sierpnia 2025 roku, wydany w sprawach o sygn. akt KIO 2678/25, sygn. akt KIO 2686/25, sygn. akt KIO 2701/25 tj.:  w odniesieniu do punktu 1 rozstrzygnięcia dotyczącego sprawy o sygn. akt KIO 2678/25, w którym Izba uwzględnia odwołanie w zakresie zarzutów podniesionych w punktach 2.1 i 2.2 petitum odwołania i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty we wszystkich trzech częściach postępowania, ponowienie badania i oceny ofert oraz odrzucenie oferty złożonej przez (...) S.A. (w ramach części 2 zamówienia),  w odniesieniu do punktu 1 rozstrzygnięcia dotyczącego sprawy KIO 2686/25, w którym Izba uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty we wszystkich trzech częściach postępowania, ponowienie badania i oceny ofert oraz odrzucenie oferty złożonej przez (...) S.A. (w ramach części 2 zamówienia),  w odniesieniu do punktu 1 rozstrzygnięcia dotyczącego sprawy KIO 2701/25, w którym Izba uwzględnia odwołanie w części dotyczącej zarzutów podniesionych w punktach 4, 5, 9, 10 i 11 petitum odwołania i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty we wszystkich trzech częściach postępowania, ponowienie badania i oceny ofert oraz odrzucenie oferty złożonej przez (...) S.A. (w ramach części 2 zamówienia). Skarżący (...) S.A. (sygn. akt XXIII Zs 133/25) zaskarżył w części wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 18 sierpnia 2025 roku, wydany w sprawach o sygn. akt KIO 2678/25, sygn. akt KIO 2686/25, sygn. akt KIO 2701/25 tj.:  w odniesieniu do punktu 1 rozstrzygnięcia dotyczącego sprawy o sygn. akt KIO 2678/25, w którym Izba uwzględnia odwołanie w zakresie zarzutów podniesionych w punktach 2.1 i 2.2 petitum odwołania i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty we wszystkich trzech częściach postępowania, ponowienie badania i oceny ofert oraz odrzucenie oferty złożonej przez (...) S.A. (w ramach części 1 zamówienia),  w odniesieniu do punktu 1 rozstrzygnięcia dotyczącego sprawy KIO 2686/25, w którym Izba uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty we wszystkich trzech częściach postępowania, ponowienie badania i oceny ofert oraz odrzucenie oferty złożonej przez (...) S.A. (w ramach części 1 zamówienia),  w odniesieniu do punktu 1 rozstrzygnięcia dotyczącego sprawy KIO 2701/25, w którym Izba uwzględnia odwołanie w części dotyczącej zarzutów podniesionych w punktach 4, 5, 9, 10 i 11 petitum odwołania i nakazuje zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty we wszystkich trzech częściach postępowania, ponowienie badania i oceny ofert oraz odrzucenie oferty złożonej przez (...) S.A. (w ramach części 1 zamówienia). Zaskarżonemu wyrokowi skarżący (...) sp. z o.o. (sygn. akt XXIII Zs 130/25), (...) S.A. (sygn. akt XXIII Zs 132/25) oraz (...) S.A. (sygn. akt XXIII Zs 133/25) zarzucili: I. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP w zw. z art. 3 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1 u.z.n.k. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że w przypadku wykonawców należących do jednej grupy kapitałowej i stanowiących jedną jednostkę gospodarczą fakt, że wykonawcy ci uzgadniają i składają oferty w różnych częściach danego zamówienia, może być uznany za działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami lub jako działanie mające na celu utrudnienie innym przedsiębiorcom dostępu do zamówienia i uprzywilejowanie wykonawców powiązanych kapitałowo kosztem innych wykonawców, co ma wynikać z rzekomego zawarcia przez tych wykonawców porozumienia eliminującego konkurencję między podmiotami należącymi do tej samej grupy kapitałowej oraz ich skoordynowanym działaniem przy przygotowywaniu poszczególnych ofert, podczas gdy ustalenia wykonawców należących do tej samej grupy kapitałowej i stanowiących jedną jednostkę gospodarczą nie stanowią wyrazu ich niezależnych woli, ale wyrażają wolę grupy kapitałowej i nie jest właściwe uznawanie ich działań za przejaw porozumienia, do zawarcia którego konieczne jest wystąpienie co najmniej dwóch niezależnych woli wyrażonych przez dwa niezależne podmioty, a jakiekolwiek uprzywilejowanie podmiotów należących do grupy kapitałowej i wystąpienie nieuczciwego współzawodnictwa z innymi podmiotami, które do grupy nie należą, nie zostało udowodnione i w okolicznościach sprawy (postanowień Specyfikacji Warunków Zamówienia) było, de facto, niemożliwe; II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP w zw. z art. 57 ust. 4 lit.

d)Dyrektywy 2014/24/UE oraz art. 65 ust. 1 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy PZP poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że w przypadku wykonawców należących do jednej grupy kapitałowej i stanowiących jedną jednostkę gospodarczą fakt, że wykonawcy ci składają oferty w różnych częściach danego zamówienia - niezależnie od tego, czy wykazują że oferty te zostały przygotowane niezależnie - może być uznany za porozumienie naruszające konkurencję, podczas gdy ustalenia wykonawców należących do jednej grupy kapitałowej i stanowiących jedną jednostkę gospodarczą nie stanowią wyrazu ich niezależnych woli, ale wyrażają wolę grupy kapitałowej i nie jest właściwe uznawanie ich działań za przejaw porozumienia, do zawarcia którego konieczne jest wystąpienie co najmniej dwóch niezależnych woli wyrażonych przez dwa niezależne podmioty/wykonawców/konkurentów; III. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 542 ust. 1 ustawy PZP i art. 552 ust. 1 ustawy PZP w zw. z art. 534 ust. 1 ustawy PZP, art. 531 ustawy PZP, i w zw. z art. 555 ustawy PZP poprzez dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób wybiórczy, dowolny, a nie swobodny, i bez uwzględnienia zasad doświadczenia życiowego i zasad logiki, a w konsekwencji przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych, a także do ich sprzeczności z treścią materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem skutkowało przyjęciem przez Izbę, że:  pomiędzy skarżącymi i spółkami należącymi do tej samej grupy kapitałowej istniało porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, zmierzające do obejścia postanowień Rozdziału XVIII Specyfikacji Warunków Zamówienia, czego podstawą miała być skoordynowana decyzja o niekonkurowaniu między sobą w poszczególnych częściach postępowania, a także wspólne przygotowanie ofert,  złożenie ofert przez skarżących i spółki należące do tej samej grupy kapitałowej odbyło się w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji polegającego na skoordynowanym działaniu wykonawców przejawiającym się w formalnym rozdzieleniu ofert przy faktycznej jedności interesów, wspólnym zapleczu wykonawczym i koordynacji działań, co w konsekwencji doprowadziło Krajową Izbę Odwoławczą do błędnego przekonania, że skarżący podlegają wykluczeniu z postępowania, a ich oferty powinny zostać odrzucone. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący (...) sp. z o.o. (sygn. akt XXIII Zs 130/25), (...) S.A. (sygn. akt XXIII Zs 132/25) oraz (...) S.A. (sygn. akt XXIII Zs 133/25) wnieśli o: 1) uwzględnienie skarg w całości poprzez orzeczenie co do istoty sprawy, 2) na podstawie art. 588 ust. 2 ustawy PZP w zw. z art. 554 ust. 1 i ust. 3 ustawy PZP, zmianę zaskarżonego wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 18 sierpnia 2025 roku wydanego w sprawie o sygn. akt (...)25, (...)25, (...)25 i orzeczenie co do istoty sprawy: - poprzez oddalenie w całości odwołań z dnia 30 czerwca 2025 roku rozpoznanych pod sygn. akt (...)25, (...)25, (...)25, - poprzez obciążenie kosztami postępowania odwoławczego w całości odwołujących, tj.: - w sprawie o sygn. akt (...)25 - wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia (...) sp. z o.o., (...) S.A. oraz (...) sp. z o.o., - w sprawie o sygn. akt (...)25 - wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia (...) sp. z o.o. (...) sp. k. oraz (...) sp. z o.o., - w sprawie o sygn. akt (...)25 - (...) sp. z o.o., 3) udzielenie zabezpieczenia roszczeń niepieniężnych na podstawie art. 730 § 1 i 2 w zw. z art. 730 1 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 579 ust. 2 ustawy PZP, poprzez wydanie postanowienia o ustanowieniu zakazu zawarcia przez zamawiającego umowy w sprawie zamówienia publicznego w postępowaniu (w zakresie wszystkich trzech części) do czasu prawomocnego zakończenia postępowania skargowego zainicjowanego skargami, ewentualnie w przypadku zawarcia umowy - poprzez nakazanie zamawiającemu wstrzymania wykonania umowy do czasu rozstrzygnięcia skarg, 4) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania odwoławczego prowadzonego przed Krajową Izbą Odwoławczą, 5) na podstawie art. 374 k.p.c. w zw. z art. 579 ust. 2 ustawy PZP o rozpoznanie skarg na rozprawie, 6) (w zakresie wniosku zawartego pod pozycją numer 3) uznanie sprawy za przypadek niecierpiący zwłoki w rozumieniu art. 735 § 2 k.p.c., 7) zasądzenie od przeciwników skargi na rzecz skarżących skarżący (...) sp. z o.o., (...) S.A. oraz (...) S.A. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedziach na skargę przeciwnicy skargi wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia (...) sp. z o.o., (...) S.A., (...) sp. z o.o. wnieśli o oddalenie skarg (...) sp. z o.o., (...) S.A. oraz (...) S.A. w całości jako bezzasadnych, zasądzenie od skarżących na rzecz przeciwników skargi kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 579 ust. 2 ustawy PZP wniesiono o odrzucenie wniosków o zabezpieczenie zawartych w poszczególnych skargach z uwagi na ich niedopuszczalność, ewentualnie na podstawie art. 730 1 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 579 ust. 2 ustawy PZP o oddalenie wniosków o zabezpieczenie w całości z uwagi na ich bezzasadność. Przeciwnicy skargi wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia (...) sp. z o.o(...) sp. k. oraz (...) sp. z o.o., (odwołujący w sprawie o sygn. akt KIO 2686/25) wnieśli o oddalenie wszystkich skarg w całości, odrzucenie wniosków o zabezpieczenia ewentualnie ich oddalenie oraz zasądzenie od każdego ze skarżących na rzecz przeciwników skargi kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W pismach procesowych przeciwnik skargi (...) sp. z o.o. (odwołujący w sprawie o sygn. akt (...)25) wniósł o oddalenie skarg (...) sp. z o.o., (...) S.A. oraz (...) S.A. w całości jako bezzasadnych oraz o zasądzenie od skarżacych na rzecz przeciwnika skargi (...) sp. z o.o. kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Przeciwnicy skargi wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia (...) S.A., (...) S.A. (przystępujący do postępowania odwoławczego po stronie odwołujących) wnieśli o oddalenie skargi wywiedzionej przez (...) sp. z o.o. w całości, oddalenie wniosku o ustanowienie zabezpieczenia roszczenia o zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego jako bezzasadnego oraz przeprowadzenie rozprawy. Postanowieniami z 20 października 2025 roku wnioski skarżących o udzielenie zabezpieczenia zostały odrzucone. Rozpoznając skargi wykonawców (...) sp. z o.o., (...) S.A. oraz (...) S.A. Sąd Okręgowy – Sąd Zamówień Publicznych zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny podniesionych w skargach zarzutów zwrócić należy uwagę, że skarżący (...) sp. z o.o. (sygn. akt XXIII Zs 130/25), (...) S.A. (sygn. akt XXIII Zs 132/25) oraz (...) S.A. (sygn. akt XXIII Zs 133/25) złożyli wnioski o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania odwoławczego prowadzonego przed Krajową Izbą Odwoławczą. Wnioski te podlegały jednakże pominięciu. Wskazać bowiem należy, że w postępowaniu skargowym odpowiednio stosuje się przepisy o postępowaniu apelacyjnym, co oznacza też, że na podstawie art. 391 § 1 k.p.c. mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu przez sądem pierwszej instancji. Sąd drugiej instancji natomiast rozpoznając sprawę na skutek apelacji bierze pod uwagę ustalony stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy apelacyjnej (orzekania - art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.), co jest oczywistą konsekwencją systemu apelacji pełnej, przyjętej w kodeksie postępowania cywilnego. Tym samym sąd rozpoznający skargę bierze pod uwagę całokształt materiału znajdującego się w aktach sprawy, w tym stanowiska wygłoszone na rozprawie i zawarte w pismach procesowych, jak i samo zaskarżone rozstrzygnięcie i jego uzasadnienie. W rezultacie w sprawie nie jest konieczne zgłaszanie przez strony wniosków dowodowych z dokumentów składających się na akta postępowania odwoławczego, stanowiących podstawę wydania (skarżonego następnie) rozstrzygnięcia. Zauważyć tu też należy, że zgłoszenie „dowodów z dokumentów” bez ich wyszczególnienia i sprecyzowania tez dowodowych, w tym wobec ewentualnego oddalenia dowodów przez Izbę, w myśl przepisu art. 235 1 k.p.c. jak i art. 381 k.p.c. w zw. z art. 579 ust. 2 ustawy PZP stanowiło o braku zasadność wskazanych wyżej wniosków dowodowych (pkt 4 wniosków skarg). Przechodząc do meritum sprawy Sąd Okręgowy uznał, iż skargi wykonawców (...) sp. z o.o., (...) S.A. oraz (...) S.A. nie były zasadne, co stanowiło podstawę do ich oddalenia. Sąd Okręgowy wskazuje, iż w całości podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Krajową Izbę Odwoławczą stanowiące podstawę uwzględnienia odwołań złożonych: w sprawie o sygn. akt KIO 2678/25 przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia (...) sp. z o.o., (...) S.A. oraz (...) sp. z o.o.; w sprawie o sygn. akt KIO 2686/25 przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia (...) sp. z o.o. (...) sp. k. oraz (...) sp. z o.o. oraz w sprawie o sygn. akt KIO 2701/25 przez (...) sp. z o.o., jak i wywody prawne w tym zakresie zawarte w uzasadnieniu wyroku Izby. Zauważyć też należy, iż w istocie wywody zawarte w części merytorycznej skarg sprowadzają się do prezentowania przez skarżących własnej, a konkurencyjnej wobec Krajowej Izby Odwoławczej oceny faktycznej i prawnej sprawy. W ocenie Sądu Okręgowego natomiast Krajowa Izba Odwoławcza w sposób staranny, wyczerpujący i wszechstronny wyjaśniła podstawy uwzględnienia odwołań we wszystkich sprawach. Ocena materiału dowodowego w zaskarżonym zakresie została też dokonana w sposób wszechstronny i bezstronny, nie naruszała granic oceny swobodnej, była zgodna z zasadami doświadczenia życiowego oraz nie zawierała błędów faktycznych lub logicznych, stąd ustalenia te Sąd Okręgowy uznaje za własne. Sąd Okręgowy podziela także argumentację prawną przedstawioną przez Krajową Izbę Odwoławczą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnoszącą się do uwzględnienia odwołań. Żaden z zarzutów wywiedzionych w skargach wykonawców (...) sp. z o.o., (...) S.A. oraz (...) S.A. nie uzyskał też aprobaty Sądu Okręgowego. Dla przejrzystości wywodu w pierwszej kolejności zaakcentowania wymaga, iż zamawiający Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. z siedzibą w K. w prowadzonym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego pod nazwą „Budowa linii 400 kV C. - nacięcie linii G. - G.” o numerze referencyjnym (...) zgodnie z rozdziałem III (Opis przedmiotu zamówienia) punktem 1 Specyfikacji Warunków Zamówienia podzielił przedmiot zamówienia na trzy części. Zgodnie zaś z rozdziałem XI (Opis sposobu przygotowywania oferty) punktem 1 Specyfikacji Warunków Zamówienia każdy wykonawca mógł złożyć ofertę na jedną lub więcej części zamówienia, stąd maksymalna liczba części, na które wykonawca mógł złożyć ofertę to 3 (trzy) części. Kolejno także w rozdziale XVIII (Oferty częściowe, wariantowe oraz zamówienia, o których mowa w art. 388 ustawy), punkcie 1 Specyfikacji Warunków Zamówienia zamawiający ponownie wskazał, iż dopuszcza składanie ofert częściowych, a przedmiot zamówienia został podzielony na 3 części. Każdy wykonawca mógł złożyć ofertę na jedną lub więcej części zamówienia, maksymalna liczba części, na które wykonawca mógł złożyć ofertę to 3 (trzy) części. Zamawiający ograniczył zatem maksymalną liczbę części zamówienia, której udzieli jednemu wykonawcy do 1 (jednej) części z zastrzeżeniem, że ograniczenie to nie ma zastosowania w sytuacji, gdy wykonawca złoży ofertę jako jedyny na dwie lub trzy części. Zamawiający określił też obiektywne zasady wyboru, w których częściach zostanie wykonawcy udzielone zamówienie w przypadku, gdy w wyniku przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia jeden wykonawca miałby złożyć ofertę na większą liczbę części zamówienia, niż wynosi maksymalna liczba, na którą może zostać mu udzielone zamówienie. Informacje dotyczące podziału przedmiotowego zamówienia na części oraz zasad składania i wyboru ofert najkorzystniejszych w poszczególnych częściach zamówienia zostały także przywołane w ogłoszeniu o zamówieniu. Podkreślić należy, iż przywołane postanowienia dokumentacji przetargowej nie zostały zaskarżone w ustawowym terminie przez żadnego z potencjalnych wykonawców. Przyjęty przez zamawiającego podział zamówienia na części i zasady wyboru w ramach przedmiotowego postępowania najkorzystniejszej oferty znajdowały zatem swoje oparcie w art. 91 ustawy PZP: „1. Zamawiający może udzielić zamówienia w częściach, z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania o udzielenie zamówienia, lub dopuścić możliwość składania ofert częściowych w ramach jednego postępowania o udzielenie zamówienia, określając zakres i przedmiot części oraz wskazując, czy ofertę można składać w odniesieniu do jednej, kilku lub wszystkich części zamówienia. (…) 3. Zamawiający może ograniczyć liczbę części, którą można udzielić jednemu wykonawcy, pod warunkiem że maksymalną liczbę części, jaka może być udzielona jednemu wykonawcy, wskaże w ogłoszeniu o zamówieniu, a w przypadku trybu negocjacji bez ogłoszenia - w zaproszeniu do negocjacji. 4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, zamawiający określa w dokumentach zamówienia obiektywne i niedyskryminujące kryteria lub zasady, które zastosuje w celu wyboru, w których częściach zostanie wykonawcy udzielone zamówienie w przypadku, gdy w wyniku przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia jeden wykonawca miałby uzyskać większą liczbę części zamówienia, niż wynosi maksymalna liczba, na które może zostać mu udzielone zamówienie.” Wskazana regulacja oznacza zatem, że ustawodawca usankcjonował podział jednego dużego zamówienia na części. Takie postępowanie było też wynikiem – co w doktrynie nie budzi wątpliwości – implementacji wytycznych Unii Europejskiej, która oczekiwała od państw członkowskich stwarzania warunków pozwalających na zwiększenie udziału małych i średnich przedsiębiorstw w rynku zamówień publicznych. Jednym z narzędzi, za pomocą którego cel ten mógł być realizowany, jest podział dużych zamówień na mniejsze części, tak aby zakres zamówienia na jaki można złożyć ofertę bardziej odpowiadał możliwościom małych i średnich przedsiębiorstw. Wskazać tu też należało, iż przytoczony przepis jest implementacją art. 46 ust. 1 dyrektywy 2014/24/UE oraz motywu 78 preambuły do tej dyrektywy. Zgodnie bowiem z art. 46 ust. 1 dyrektywy 2014/24/UE zamawiający powinien rozważyć podzielenie danego zamówienia na części – tak, aby ułatwić udział małych i średnich przedsiębiorstw w postępowaniu. Jednocześnie, zgodnie z motywem 78 preambuły do dyrektywy 2014/24/UE, zamówienia publiczne powinny być wręcz dostosowane do potrzeb małych i średnich przedsiębiorstw, w szczególności poprzez dzielenie dużych zamówień na części. Celem doprecyzowania, w jaki sposób instytucje zamawiające mogą ułatwić dostęp MŚP do udziału w zamówieniach publicznych, Komisja Europejska wydała «Europejski kodeks najlepszych praktyk ułatwiających dostęp MŚP do zamówień publicznych» (dalej «Kodeks praktyk»). Zgodnie z Kodeksem praktyk, podział zakupów publicznych w sposób oczywisty ułatwia dostęp dla MŚP, zarówno pod względem ilościowym (wielkość poszczególnych części może lepiej odpowiadać możliwościom produkcyjnym MŚP), jak i jakościowym (zakres poszczególnych części może lepiej odpowiadać specjalizacji branży, w której działa MŚP). Takie działanie ma ponadto sprzyjać zwiększeniu konkurencji – co niesie korzyści również po stronie instytucji zamawiających ( Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 27 sierpnia 2019 roku, sygn. akt KIO 1568/19). Powołać tu też należało motyw 79 dyrektywy 2014/24/UE) : W przypadku podziału zamówienia na części, instytucjom zamawiającym należy, na przykład w celu ochrony konkurencji lub zagwarantowania niezawodności dostaw, zezwolić na ograniczenie liczby części, o które może się ubiegać wykonawca; należy im również zezwolić na ograniczenie liczby części, które mogą zostać przyznane jednemu oferentowi. Wobec powyższego oczywistym jest stwierdzenie, iż nie zakwestionowane w ramach procedury odwoławczej zapisy dokumentacji przetargowej w zakresie powyżej przywołanym przez Sąd Okręgowy, dokonane przez zamawiającego Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A., są zgodne z regulacjami krajowymi jak i unijnymi w zakresie dotyczącym udzielania zamówień publicznych. Ponadto w sposób jasny i precyzyjny wskazane przepisy wyznaczają zasady jakimi kierować winni się wykonawcy chcący uzyskać przedmiotowe zamówienie, aby ich działania mieściły się w ramach uczciwej konkurencji, a więc były zgodne z jedną z kardynalnych zasad udzielania zamówień publicznych zawartą w art. 16 pkt 1 ustawy PZP. Sąd Zamówień Publicznych nie stracił zatem z pola widzenia, iż analiza przedmiotowej sprawy winna zostać dokonana przez pryzmat obowiązujących regulacji prawnych w korelacji z postanowieniami dokumentacji przetargowej wiążącymi wykonawców składających oferty w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pod nazwą „Budowa linii 400 kV C. - nacięcie linii G. - G.”. Skład Orzekający stanął zatem na stanowisku, że wobec tak ukształtowanych w niniejszej sprawie postanowień Specyfikacji Warunków Zamówienia – w szczególności przywołanych zapisów zawartych w pkt 1 rozdz. III, pkt 1 rozdz. XI, pkt 1 rozdz. XVIII SWZ – przepis art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP należy interpretować w kontekście całego postępowania o udzielenie zamówienia, nie zaś wyłącznie mając na względzie poszczególne części zamówienia rozpatrywane oddzielnie. Sąd Zamówień Publicznych podziela tu też pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego wydanego w sprawie o sygn. akt XXIII Ga 1921/17 z dnia 23 kwietnia 2018 roku, który pomimo zmiany ustawy PZP zachowuje swoją aktualność. Przekładając go na grunt przedmiotowej sprawy wskazuje , że podział jednego zamówienia na części nie powoduje, iż każda jego część z chwilą podziału staje się odrębnym zamówieniem /odrębnym bytem, tu – 3 odrębnymi zamówieniami, ale za to wszczętym jednym ogłoszeniem o zamówieniu czy też z jednym SWZ. Jest odwrotnie : wyodrębniona część zamówienia nadal stanowi część/fragment tego zamówienia. To, że części jednego zamówienia nie mają odrębnego, niezależnego bytu świadczą też zapisy art. 91 ustawy PZP stanowiące wprost o uprawnieniu/dopuszczalności zamawiającego do udzielenia zamówienia w częściach. Zwrócić tu też należy uwagę na treści dokumentów ogłoszonego przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. zamówienia, tj. na wyraźnie sformułowaną przez tego zamawiającego wolę, iż był to jedynie podział zamówienia na części. Gdyby uznać też inaczej, ograniczenia w składaniu ofert byłyby niezgodne z prawem krajowym i europejskim. Ustawodawca bowiem uniemożliwiałby wykonawcom złożenie oferty na zamówienie publiczne, tym samym dyskryminowałby określone podmioty tylko dlatego, że uczestniczą w innych analogicznych zamówieniach, będących odrębnymi postępowaniami. Tylko też dlatego, że są to wyłącznie części większego zamówienia publicznego, w których wykonawca ma prawo uczestniczyć, następuje dopuszczalne ograniczenie do pewnego jego zakresu (określonych części). Innymi słowy wykonawca może/ma prawo starać się o takie zamówienie lecz nie ma możliwości/prawa, aby je zdobyć w całości, tym samym pozbawiając takiej możliwości innych wykonawców. W takim wypadku nie ogranicza się jednak konkurencji lecz ją wzmacnia umożliwiając konkurowanie większej ilości podmiotów, w tym MŚP, także umożliwiając takim podmiotom zawarcie umów. Gdyby nie podział dużego zamówienia, ich udział w postępowaniu mógłby też z uwagi na wielkość ich potencjału być iluzoryczny. Stanowisko Sądu Okręgowego nie jest hipotetyczne, gdyż chociażby w zamówieniach publicznych na budowę autostrad przed 2016 roku wygrywały wyłącznie wielkie koncerny budowlane posiadające doświadczenie i zasoby na wykonanie całości zamówienia, a MŚP pozostawała wyłącznie rola podwykonawców. Wobec powyższego wskazania wymaga, iż skarżący (...) sp. z o.o., (...) S.A. oraz (...) S.A. ograniczając pierwotne oświadczenia o przynależności do grupy kapitałowej wyłącznie do części, w których złożyli oferty, podjęli nieuzasadnioną próbę forsowania poglądu sprzecznego z istotą niniejszego postępowania podzielonego na części. Ich stanowisko sprowadzało się do błędnego traktowania poszczególnych części zamówienia jako autonomicznych bytów, podczas gdy stanowią one elementy jednego, spójnego postępowania. Tym samym należało uznać za w pełni uprawnione działanie zamawiającego, który zasadnie wezwał skarżących do przedłożenia oświadczeń o przynależności do grupy kapitałowej w odniesieniu do wszystkich części zamówienia. W konsekwencji, oświadczenia dotyczące grupy kapitałowej (składane na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP) muszą być oceniane przez zamawiającego w kontekście całego postępowania. Tylko taka analiza pozwala zweryfikować, czy poprzez złożenie ofert na różne części przez podmioty powiązane, nie doszło do naruszenia ograniczeń ustanowionych na podstawie art. 91 ust. 2 ustawy PZP. Uwypuklenia wymaga, iż rozpatrując normę zawartą w art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP należy uwzględniać możliwość złożenia ofert częściowych w ramach prowadzonego postępowania, jako okoliczności wypełniającej dyspozycję tego przepisu. Ta norma prawna nie zawiera jednak dalszych ograniczeń w jej stosowaniu, w tym wskazania, że oferty częściowe składane przez podmioty z grupy kapitałowej musiałyby być złożone wyłącznie w tej samej części, aby zachodziła podstawa do ich wykluczenia ( Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 23 kwietnia 2018 roku, sygn. akt XXIII Ga 1921/17). W konsekwencji, w przedmiotowym postępowaniu, kiedy podmioty należące do wspólnej grupy kapitałowej składając oferty na różne części w danym zamówieniu podejmują działania, które mogą prowadzić do zakłócenia konkurencji w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, norma zawarta w art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP może mieć zastosowanie. Znamiennym jest, iż w ramach przedmiotowego postępowania oferta każdej ze spółek tj. (...) sp. z o.o., (...) S.A., (...) S.A. okazała się najkorzystniejsza, odpowiednio każda w jednej z trzech części postępowania, a więc to jedna grupa kapitałowa wykonywałaby de facto całość zamówienia, a podział na części i wskazanie w warunkach zamówienia ograniczenia co do wyboru danego wykonawcy jedynie do wykonania jednej części byłby fikcją. Powyższe rozważania w sposób niebudzący wątpliwości dowodzą, że ustanowione w Specyfikacji Warunków Zamówienia limity dotyczące liczby części zamówienia, jakie mogą zostać udzielone jednemu wykonawcy, mają charakter wiążący. W konsekwencji, rygory te muszą być ściśle przestrzegane zarówno przez zamawiającego na etapie oceny ofert, jak i przez wykonawców, a jakakolwiek próba ich obejścia stanowi naruszenie fundamentalnych zasad transparentności oraz równego traktowania oferentów. Następnie wskazać należało, iż Sąd Okręgowy, co do zasady, nie widzi podstaw do uniemożliwienia członkom tej samej grupy kapitałowej do ubiegania się o wykonanie całości lub części tego samego zamówienia. W kontekście jednak podmiotów będących członkami tej samej grupy kapitałowej, w obliczu tak ukształtowanych postanowień SWZ, winni oni jednak wskazać na etapie składania ofert w jaki sposób przynależność do grupy kapitałowej wpłynęła na proces przygotowania ofert poszczególnych członków grupy. Powiązani ze sobą w ramach grupy kapitałowej wykonawcy chcąc zostać uznani za oddzielnych wykonawców, aby móc uzyskać wszystkie 3 części zamówienia powinni bowiem przedstawić dowody, że dysponują samodzielnością w prowadzeniu swej polityki handlowej i działalności gospodarczej, zwłaszcza w zakresie udziału w przetargach. Chodzi tu przykładowo o zawarte umowy, wewnętrzne procedury lub standardy, które gwarantują zarówno niezależność, jak poufność przy opracowaniu ofert. Ponadto argumentacja wykonawców powinna być nakierowana na wykazanie różnic pomiędzy ich ofertami lub wnioskami o dopuszczenie do udziału, w szczególności odnośnie do sposobu wykonania zamówienia (oferowanie różnych rozwiązań, w których każdy z członków grupy się specjalizuje), kalkulacji ceny, łańcuchów dostaw, planowanego podwykonawstwa, wykazów zrealizowanych zamówień, osób skierowanych do realizacji zamówienia lub sprzętu. Musi się zaznaczać indywidualne, przemyślane podejście do sporządzenia ofert, które wyklucza przyjęcie, że w danym przypadku członkowie grupy kapitałowej porozumieli się co do stosowania nieuczciwych praktyk, takich jak rozstawianie i wycofywanie ofert lub złożenie oferty kurtuazyjnej (jak Prawo zamówień publicznych. Komentarz pod redakcją Huberta Nowaka, Mateusza Winiarza, Urząd Zamówień Publicznych, wydanie II, 2023 r., str. 389-391). Jak wynika z ustaleń faktycznych Izby, które Sąd Zamówień Publicznych podziela uznając za prawidłowe, oferty skarżących zawierały szereg elementów świadczących o braku autonomii i niezależności w ich przygotowaniu. Były to powiązania dotyczące osób składających podpisy pod ofertami, tożsame błędy językowe w ofertach, niemal identyczny sposób uporządkowania załączników do oferty, ich nazewnictwo, jak i korzystanie z tych samych podmiotów udostępniających zasoby i w takim samym zakresie. Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia (...) sp. z o.o. (...) sp. k. oraz (...) sp. z o.o. złożyli wydruk opracowanej przez nich prezentacji, zatytułowanej „Dwa poziomy zmowy przetargowej”. Prezentacja ta zawierała szczegółowe zestawienie i opis podobieństw występujących w ofertach trzech wykonawców z grupy (...), w tym tożsame literówki, niestandardowe stosowanie znaków interpunkcyjnych czy sposoby wypełnienia poszczególnych fragmentów w składanych dokumentach. Za słuszne należało uznać stanowisko Izby zgodnie z którym podobieństw tych nie można było wytłumaczyć inaczej, niż skoordynowaniem procesu przygotowania i złożenia ofert przez wszystkich skarżących. W tym miejscu wskazania wymaga, iż jak stanowi art. 108 ust 1 pkt 5 ustawy PZP z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawcę jeżeli zamawiający może stwierdzić na podstawie wiarygodnych przesłanek, że wykonawca zawarł z innymi wykonawcami porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, w szczególności jeżeli należąc do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów, złożyli odrębne oferty, oferty częściowe lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, chyba że wykażą, że przygotowali te oferty lub wnioski niezależnie od siebie. Przepis ten stanowi implementację do polskiego prawa art. 57 ust. 4 pkt
d)dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE („dyrektywa klasyczna”

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.