UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 843/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 16 października 2025 roku w sprawie II K 307/
- 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.1.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☒co do winy ☒co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒uchylenie ☒zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.
- Ustalenie faktów 1.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.
- 1.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.
- 1.
- Ocena dowodów 1.1.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.
- ( Obrońca ) Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to: art. 7 KPK w zw. z art. 410 KPK przez dokonanie dowolnej w miejsce swobodnej oceny dowodów, bowiem w oparciu o wybiórczą, powierzchowną i jednostronną analizę ujawnionego w sprawie materiału dowodowego, a to w szczególności poprzez: - nienadanie wystarczającej wagi tej istotnej okoliczności, iż oskarżony już w styczniu 2022 r. składał reklamacje do firmy (...) wskazując, że nie zawierał umowy i już wtedy czynił starania zmierzające do wyjaśnienia sprawy, co powinno prowadzić do wniosku, że oskarżony nie działał ze świadomością, a tym bardziej z kierunkowym zamiarem bezpośrednim doprowadzenia firmy (...) do pokrzywdzenia; - pominięcie tej istotnej okoliczności, iż wbrew zeznaniom świadka G. X., w aktach sprawy nie znajduje się nigdzie potwierdzenie złożenia przez oskarżonego internetowego zamówienia na przedmiotowy tablet, ani w ogóle jakakolwiek mailowa korespondencja oskarżonego z firmą (...), zaniechania dostrzeżenia, że oskarżony nawet składając reklamacje czynił to drogą tradycyjną pocztową, co powinno prowadzić do wniosku zgodnego z doświadczeniem życiowym, że oskarżony miałby trudności ze świadomym zawarciem umowy przez Internet, zwłaszcza skoro takie sprawy dotychczas każdorazowo załatwiał wyłącznie osobiście w punkcie obsługi w miejscowości C., a w swoim miejscu zamieszkania nie dysponował dostępem do Internetu; - pominiecie ustaleń postępowania przygotowawczego z k 36 i 38, z których wynika, że oskarżony w ramach umowy miał otrzymać tablet marki N. (...)
(2), (...) o nr (...) (...) wraz z przypisaną kartą (...) o nr abonenckim (...) (k.36), natomiast wspomniana karta SIM o numerze abonenckim (...) w zadaniowanym czasie do dnia 06.12.22, pozostawała aktywna, współpracowała z urządzeniem o nr (...), i logowała się w zasięgu nadajników (...) w miejscowości A. (woj. (...)) (k.38), co powinno prowadzić do wniosku, że rzeczywistym beneficjentem umowy pozostaje inna osoba niż oskarżony, który nie przebywał nigdy w miejscowości A. w woj. (...); - zaniechanie zweryfikowania w ramach inicjatywy dowodowej z art. 167 KPK prawdziwości podpisu (parafy) złożonej kurierowi (...), który miał doręczyć oskarżonemu dokumenty i tablet (k.60) w sytuacji, gdy podpis ten nie jawi się jako pochodzący od oskarżonego; - pominięcie tej istotnej okoliczności, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby ktokolwiek widział przedmiotowy tablet w posiadaniu oskarżonego, aby ten go używał, przenosił, zbywał, etc., co powinno prowadzić do wniosku, że oskarżony nigdy nie otrzymał rzeczonego sprzętu elektronicznego, nawet jeżeli w jakichś okolicznościach złożył swój podpis pod „zatwierdzeniem umowy”; - pominięcie tej istotnej okoliczności, iż oskarżony wyjaśniał, że podpisywał różne dokumenty, ale nigdy świadomie nie podpisał zatwierdzenia umowy będącej przedmiotem niniejszego postępowania, a zatem należało przyjąć wszechstronnie oceniając materiał dowodowy, że nawet jeśli oskarżony złożył podpis badany przez grafologa, to brak jest przekonujących dowodów na to, że składając go działał z przestępczym zamiarem otrzymania tabletu i niezapłacenia za niego, zwłaszcza że brak jest jednoznacznych dowodów, że tablet ostatecznie otrzymał (a nie, że np. tylko potwierdził odbiór przesyłki, której zawartość mogła wpaść po drodze w ręce szeregu nieustalonych osób, albo przesyłka od początku mogła nie zawierać tabletu). Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę skarżonego orzeczenia, a polegający na: - nieprawidłowym ustaleniu, że oskarżony działając z góry powziętym bezpośrednim zamiarem doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1196,39 zł z tytułu różnicy pomiędzy promocyjną a zwykłą ceną wydanego sprzętu tj. tablet marki N. (...)
(1), (...) o nr (...) (...) i nieopłaconych usług telekomunikacyjnych w ten sposób, że zamówił a następnie zawarł w formie wysyłkowej umowę świadczenia usług telekomunikacyjnych w formie jednej multiumowy nr (...), podpisując ją dnia 31-05-2021r. w miejscu dostawy w sytuacji, gdy brak jest dowodów wskazujących na to, że oskarżony złożył internetowe zamówienie i że otrzymał tablet, jest jedynie dowód, że oskarżony złożył swój podpis na potwierdzeniu zawarcia umowy, bez wykazania w jakich okolicznościach i w jakim stanie świadomości podpis ten został złożony. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty te zostaną rozpoznane łącznie, co pozwali uniknąć powielania tych samych rozważań i ocen. Zaprezentowana w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku analiza tego materiału dowodowego w odniesieniu do zarzucanego oskarżonemu czynu chociaż lakoniczna, zasługuje na uwzględnienie, jest przekonująca i pozwala na uznanie, że sąd ten prawidłowo ustalił sprawstwo oskarżonego. Przedmiotem rozważań sądu I instancji były nie tylko dowody obciążające oskarżonego ale również wszelkie dowody temu przeciwne, zaś dokonana ocena materiału dowodowego uwzględnia reguły procesowe sformułowane w art. 7 KPK, słowem zgodna jest z zasadami prawidłowego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego i nie zawiera błędów logicznych. W kontekście potencjalnej odpowiedzialności z art. 286 KK pamiętać należy, że nie każdemu niewywiązaniu się w umowy cywilnoprawnej można przypisać znamiona przestępstwa oszustwa. Przestępstwo oszustwa określone w art. 286 § 1 KK jest przestępstwem umyślnym, zaliczanym do tak zwanej celowościowej odmiany przestępstw kierunkowych. Przypisanie przestępstwa z art. 286 § 1 KK wiąże się z wykazaniem, że sprawca obejmował swoją świadomością i zamiarem bezpośrednim kierunkowym wprowadzenie w błąd innej osoby oraz to, że doprowadza ją w ten sposób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Musi to zostać udowodnione ponad wszelką wątpliwość ( zob. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 24 stycznia 2018 r. II KK 448/17, Legalis ). W konsekwencji stwierdzenie, że doszło do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, jest możliwe w sytuacji, gdy świadczenie wzajemne nie zostało w całości przez sprawcę zaspokojone. Niekorzystnym rozporządzeniem mieniem, o którym mowa w art. 286 § 1 KK jest każda czynność o charakterze określonej dyspozycji majątkowej, odnosząca się do ogółu praw majątkowych, ale też zobowiązań kształtujących sytuację majątkową, która skutkuje ogólnym pogorszeniem się sytuacji majątkowej pokrzywdzonego, w tym zmniejszeniem szansy na zaspokojenie roszczeń w przyszłości ( zob. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 18 kwietnia 2018 r. III KK 380/17, Legalis ). Znamiona oszustwa wypełnia również działanie sprawcy, który w umowie zobowiązuje się do dokonania określonej transakcji, jeżeli jednocześnie towarzyszy temu zamiar niedotrzymania uzgodnionego terminu i odłożenia wywiązania się ze zobowiązania na czas bliżej nieokreślony, w tym uzależniony od ewentualnego powodzenia określonych inwestycji dokonanych w przyszłości. W tym kontekście należy podkreślić, iż: - z zeznań G. X. ( reprezentującego w postępowaniu pokrzywdzoną firmę ) wynika, iż za pośrednictwem autoryzowanego sklepu wysyłkowego (...) sp. z o.o. w G. osoba podająca się za A. V.
(1)zamówiła a następnie zawarła w formie wysyłkowej umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych, podpisując ją w miejscu dostawy. Kurier wręczający multiumowę adresatowi powinien okazany przez klienta dokument tożsamości zweryfikować z danymi wpisanymi na multiumowie. Zgodnie z listem przewozowym przesyłka miała być doręczona na adres oskarżonego ( potwierdzają to dane dotyczące kontroli statusu przesyłki ). Okoliczności zawarcia tej umowy wynikają z niekwestionowanych twierdzeń G. X.. Nie miał on jakichkolwiek powodów, aby bezpodstawnie obciążać oskarżonego. Nie ulega wątpliwości, iż osoba podająca dane A. V.
(1)zamówiła w pokrzywdzonej firmie wykonanie umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, i na adres A. V.
(1)ta przesyłka dotycząca wykonania tej umowy została dostarczona; - przesyłkowa została dostarczona A. V.
(2)31 maja 2021 roku ( k 25 ). Wskazuje na to także kopia listu przewozowego, wskazującego że (...) odebrał przesyłkę pod adresem swojego miejsca zamieszkania, co potwierdził nieczytelną parafą, która z uwagi na brak odniesienia do jakichkolwiek liter, nie nadaje się do badania grafologicznego ( k 59-60 ). Na potwierdzeniu zawarcia umowy widnieje odręczny podpis (...). Jednoczenie pismo to zawierało oświadczenia, iż w trakcie procesu sprzedaży odbiorca zgodził się, aby dokumenty z zamówienia zostały przesłane w formie pliku (...) na adres e-mail podany w zamówieniu i zaznaczył, że otrzymał na e-mail (...)PL dokumenty i potwierdził zawarcie umowy ( k 9 ). Przy podpisaniu potwierdzenia umowy został sporządzony skan dowodu osobistego oskarżonego, którego dane są zgodne z dowodem osobistym oskarżonego. Ponadto w toku postępowania przygotowawczego ustalono, że posługiwał się on e-mailem, podanym w toku zawierania tej transakcji, na który były wysyłane dokumenty. Nadto z opinii grafologicznej wynika bezspornie, że podpis na potwierdzeniu zawarcia umowy (...) został sporządzony przez oskarżonego. Okoliczności te wskazują, iż przesyłka ta została wysłana na adres oskarżonego ( zgodnie ze zgłoszeniem oferty zawarcia umowy ), odebrana przez niego osobiście ( o czym świadczy autentyczny jego podpis na potwierdzeniu zawarcia umowy i uiszczenie opłaty 1 złotych ). O jego świadomości przeprowadzonej transakcji świadczy zwłaszcza to, że na zgłoszony przez niego adres e-mail przychodziła korespondencja dotycząca zawarcia i treści umowy. Okoliczności te przeczą wersji oskarżonego, iż taka przesyłka wprawdzie do niego dotarła, ale jej nie odbierał. A. V.
(1)przyznał, że „internet w sieci L. nie działa w jego miejscowości. Ja w C. w firmie (...) brałem na próbę internet w telefonie, ale ja to odwołałem, nic od tej sieci więcej nie brałem”. „Teraz są światłowody, przedtem w ogóle nie było u mnie zasięgu ( k 151 odw. ). Oznacza to że umowę zawarł pochopnie, prognozując jednocześnie jej jednostronne nieprzestrzeganie i nie poinformował o tym kontrahenta ( pomimo aktywacji karty SIM tabletu i numeru abonenckiego, na nazwisko A. V.
(1)). Wyrazem tego był brak uiszczania jakichkolwiek opłat z tytuł zawartej umowy, zatrzymanie tabletu. Należy podkreślić, iż oskarżony miał zgodnie z umową możliwość odstąpienia od umowy do 14 dnia od jej zawarcia ( punkt 9c – k 6 ). Tymczasem kroki w tym celu podjął dopiero, gdy pokrzywdzona firma próbowała egzekwować zaległości płatnicze. W piśmie interwencyjnym z dnia 23 grudnia 2021 roku podniósł, że „Zdecydował się na usługi mobilnego Internetu świadczonego przez L., jednak w jego miejscowości internet tej sieci nie działał. W związku z tym udał się niezwłocznie do państwa biura w C. i w trybie natychmiastowym wypowiedział przedmiotową umowę” ( k 115 ). Kontrahent nie ma jednak żadnych danych pozwalających na przyjęcie, że w sposób przewidziany umową oskarżony ją wypowiedział. A. V.
(1)przedstawił w tym piśmie odmienną wersję, niż prezentowana w wyjaśnieniach. Faktem jest, iż od początku nie przestrzegał warunków umowy, zatrzymał tablet ( czy i jak go później rozdysponował nie wpływa na ustalenie jego sprawstwa ), nie wypowiedział umowy w sposób przewidziany w umowie. W odniesieniu do warunków zawarcie i wykonania tej umowy można postawić mu zarzut oszustwa, gdyż należy przyjąć, że w chwili zawierania zobowiązania (umowy) sprawca działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, tj. dążył do uzyskania świadczenia przez wprowadzenie w błąd lub wyzyskanie błędu co do okoliczności mających znaczenie dla zawarcia umowy, mając świadomość, że gdyby druga strona umowy znała rzeczywisty stan, nie zawarłaby umowy lub nie zawarłaby umowy na tych warunkach, na jakich została zawarta. Istotą penalizacji art. 286 § 1 kk jest ochrona każdego podmiotu przed pogorszeniem jego sytuacji majątkowej wskutek takich zachowań sprawcy, o jakich mowa tym w przepisie. Tymczasem oskarżony wprowadził w błąd pokrzywdzonego i już przy zawieraniu umowy nie chciał jej wykonywać zgodnie z warunkami, bowiem uzależniał jej wykonanie od okoliczności, o których kontrahenta nie poinformował ( nie zweryfikował przed zawarciem umowy jak działa Internet tej sieci w jego miejscu zamieszkania ). Jednocześnie samodzielnie zarządzał przedmiotem umowy, w konsekwencji swoją bezczynnością, brakiem wypowiedzenia umowy i zwrotu tabletu, zaniechaniem uiszczania jakichkolwiek opłat - okazał, że nie chciał stosować się do jej postanowień. Przy ocenie prawnokarnej zachowań wynikających z umowy, tylko przez całościową, kompleksową ocenę wszystkich okoliczności dotyczących zawarcia przedmiotowej transakcji, zachowania się oskarżonego przed i po zawarciu umowy, możliwości finansowych i stosunku do kontrahenta w związku z upływem terminu płatności, można wysnuć poprawne wnioski, czy mamy do czynienia z oszustwem, czy tylko z niekaralnym niedotrzymaniem warunków umowy. Zarzut rażącego naruszenia art. 7 KPK wymaga wykazania wad w sposobie dokonania oceny konkretnych dowodów, podczas gdy apelacja kwestionuje jedynie wynik oceny domagając się podzielenia oceny dokonanej przez jej autora. Wbrew odmiennym twierdzeniom zawartym w apelacji, mającym charakter polemiczny – nie ma podstaw, ani do skutecznego kwestionowania dokonanej przez sąd I instancji oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, ani też poczynionych na podstawie tego materiału dowodowego ustaleń faktycznych w sprawie. Istotą przypisanego oskarżonemu przestępstwa z art. 286 § 1 KK jest właśnie to, że doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia przez pokrzywdzoną firmę, inicjatywą i zawarciem umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, której wykonanie ze swojej strony uzależnił od dodatkowych czynników, o czym nie powiadomił pokrzywdzonej firmy, nie zamierzając zastosować się do obowiązków nabywcy w razie, gdyby jakość przekazu internetowego go nie zadowoliła. Brzmienie przepisu art. 286 § 1 KK nie pozostawia wątpliwości, iż wprowadzenie w błąd odnosić się musi do osoby dokonującej niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Określone sposoby działania sprawcy muszą poprzedzać niekorzystne rozporządzenie mieniem przez pokrzywdzonego, stąd też istotnym znamieniem oszustwa jest związek przyczynowy między wprowadzeniem w błąd, czy wyzyskaniem błędu a niekorzystnym rozporządzeniem mieniem. Do realizacji znamienia wprowadzenia w błąd lub wyzyskania błędu dochodzi bowiem nie tylko wtedy, gdy już w chwili zawierania umowy sprawca nie miał w ogóle zamiaru uiszczenia całości należności za świadczenie, ale także wtedy, gdy świadomie zataił przed kontrahentem obiektywnie istniejącą sytuację, która ma wpływ na możliwość realizacji warunków transakcji wynikających z umowy. Wystarczające jest wykazanie, że ujawnienie prawdziwego stanu rzeczy powstrzymałoby pokrzywdzonego od zawarcia umowy lub skłoniło do bardziej skutecznego zabezpieczenia jej realizacji. Do wprowadzenia w błąd skutkującego niekorzystnym rozporządzeniem mieniem dochodzi również w wyniku wywołania błędnego wyobrażenia o okolicznościach decydujących o rozporządzeniu lub sposobie rozporządzenia ( por. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 6 grudnia 2017 r. V KK 240/17, Legalis ). Gdyby pokrzywdzona firma wiedziała o ryzyku związanym ze spłatą zobowiązania przez oskarżonego, to z takim klientem umowy by nie zawarła. Dla wsparcia tej tezy należy przywołać wywód zamieszczony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2015 r. III KK 148/15 ( Legalis ): „Następstwem przyjęcia szerokiego rozumienia pojęcia „mienie” jest równie szerokie traktowanie terminu „niekorzystne rozporządzenie mieniem”, zaliczając do niego wszelkie działania bądź sytuacje, które w majątku pokrzywdzonego powodują jakiekolwiek niekorzystne zmiany. Zupełnie zasadnicze znaczenie ma zwłaszcza przesunięcie akcentu jeśli chodzi o elementy podmiotowe przestępstwa oszustwa. Do realizacji znamienia wprowadzenia w błąd lub wyzyskania błędu dochodzi bowiem nie tylko wtedy, gdy już w chwili zawierania umowy sprawca nie miał w ogóle zamiaru uiszczenia całości należności za uzyskiwany towar lub inne świadczenie, ale także wtedy, gdy świadomie zataił przed kontrahentem obiektywnie istniejącą sytuację, która ma wpływ na możliwość realizacji warunków transakcji wynikających z umowy. Wystarczające jest wykazanie, że ujawnienie prawdziwego stanu rzeczy powstrzymałoby pokrzywdzonego od zawarcia umowy lub skłoniło do bardziej skutecznego zabezpieczenia jej realizacji. Do wprowadzenia w błąd skutkującego niekorzystnym rozporządzeniem mieniem dochodzi również w wyniku wywołania błędnego wyobrażenia o okolicznościach decydujących o rozporządzeniu lub sposobie rozporządzenia. Ten kierunek wykładni znamion przestępstwa z art. 286 § 1 KK został zaakceptowany w orzecznictwie sądów powszechnych (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 12 sierpnia 2016 r., sygn. II AKa 194/16). Dla przestępstwa oszustwa nie ma potrzeby wykazywania, że w chwili zawierania umowy sprawca nie miał zamiaru zapłacić za uzyskane świadczenie. Wystarczające jest ustalenie, że pokrzywdzony nie zawarłby umowy, gdyby wiedział o okolicznościach, które były przedmiotem wprowadzenia go w błąd przez sprawcę. Do wprowadzenia w błąd skutkującego niekorzystnym rozporządzeniem mieniem wystarczające jest więc wywołanie błędnego wyobrażenia o okolicznościach decydujących o rozporządzeniu lub sposobie rozporządzenia. Do wprowadzenia w błąd skutkującego niekorzystnym rozporządzeniem mieniem wystarczające jest więc celowe wywołanie błędnego wyobrażenia o okolicznościach decydujących o rozporządzeniu lub sposobie rozporządzenia (tak m.in.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt III KK 148/15, Legalis ). W orzecznictwie trafnie podkreśla się, iż znamiona przestępstwa oszustwa zrealizowane są w sytuacji niewyjawionego kontrahentowi uzależnienia zapłaty od zdarzeń przyszłych i niepewnych, w szczególności jeżeli zawarciu umowy towarzyszy powzięty z góry zamiar niedotrzymania uzgodnionego terminu zapłaty i odłożenia go na czas bliżej nieokreślony oraz uzależnienia zapłaty od ewentualnego powodzenia określonych inwestycji dokonanych w przyszłości (zob. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 4 marca 2014 r., II AKa 16/14, KZS 2014/7-8/108; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 10 lipca 2014 r., II AKa 229/14, KZS 2014/10/71; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 5 czerwca 2013 r., II AKa 157/13, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2016 r., II AKa 21/16 - Legalis). Nie można w niniejszej sprawie zarzucać, że niektóre dowody nie stanowiły podstawy ustaleń faktycznych, jeśli sąd je rozważył i ocenił na płaszczyźnie art. 7 KPK jako niewiarygodne. Odrzucenie przez sąd pewnych dowodów w końcowej ocenie, przy jednoczesnym uwzględnieniu innych dowodów, stanowi przecież uprawnienie sądu. Kontrola instancyjna oceny dowodów nie obejmuje sfery przekonania sędziowskiego, jaka wiąże się z bezpośredniością przesłuchania, sprowadza się natomiast do sprawdzenia, czy ocena ta nie wykazuje błędów natury faktycznej (niezgodności z treścią dowodu, pominięcia pewnych dowodów) lub logicznej (błędności rozumowania i wnioskowania) albo czy nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy, a takich błędów sąd merytoryczny uniknął. Zarzut rażącego naruszenia art. 7 KPK wymaga wykazania wad w sposobie dokonania oceny konkretnych dowodów, podczas gdy apelacja kwestionuje jedynie wynik oceny domagając się podzielenia oceny dokonanej przez jej autora. Przepisu art. 410 KPK nie można rozumieć w ten sposób, że każdy z przeprowadzonych dowodów ma stanowić podstawę ustaleń faktycznych Apelacja obrońcy podważa stanowisko sądu przede wszystkim z pozycji wyjaśnień tego oskarżonego oraz własnych subiektywnych ocen wymowy przeprowadzonych na rozprawie dowodów, przy wybiórczym i subiektywnym ujęciu ich zakresu, charakteru i treści. Obrońca oskarżonego złożył alternatywny wniosek o warunkowe umorzenie wobec A. V.
(1)postępowania, co zawiera w sobie postulat przyjęcia, że przedmiotowy czyn stanowi wypadek mniejszej wagi wyczerpujący dyspozycję art. 286 § 3 KK w za. z art. 286 § 1 KK. Sąd odwoławczy zgodził się z tym stanowiskiem. Przypisany oskarżonemu czyn o tym charakterze należy do „drobnych” przestępstw. A. V.
(1)ma 73 lata. Czyn ma związek z zamówieniem usług telekomunikacyjnych, przez osobę w podeszłym wieku przez Internet, co z uwagi na umiejętności posługiwania się komputerem przez oskarżonego, przekazy treści podejmowanych czynności również informatycznie, jak również słabe rozeznanie co do skuteczności zasięgów tego operatora, powodowały że oskarżony bagatelizował warunki umowy i przyzwalał sobie na decydowanie o jej wykonaniu, zwłaszcza nie czuł się zobowiązany do jej respektowania, gdy uzna złą jakości połączeń. Zmniejsza to stopień społecznej szkodliwości tego czynu i zawinienia sprawcy. Ponadto wysokość szkody nie jest wysoka i nie determinuje większego stopnia społecznej szkodliwości tego czynu. Wniosek ( Obrońca ) Wniosek o: - zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu zabronionego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; - z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia apelacji w zasadniczej części, wnoszę o zmianę wyroku przez warunkowe umorzenie postępowania na okres próby. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Argumenty podniesione w apelacji obrońcy nie mogły doprowadzić do zmiany zaskarżonego wyroku i uniewinnienia oskarżonego od przypisanego mu czynu, bowiem ocena kluczowych w sprawie dowodów nie zawiera sprzeczności, błędów logicznych, nie pozostając również w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego. Obrońca oskarżonego, polemizując z dokonanymi przez sąd merytoryczny ustaleniami, nie przedstawił argumentów, które mogłyby doprowadzić do w tym zakresie uniewinnienia A. V.
(1). Nie można mówić o istnieniu jakiejkolwiek realnej potrzeby ponownego rozpoznania sprawy, w sytuacji możliwości wykorzystania przez sąd II instancji inicjatywy dowodowej nadanej mu przez treść art. 452 § 2 KPK. Jeśli zatem sąd okręgowy uznałby, że zachodzi potrzeba poszerzenia i weryfikacji materiału dowodowego, to samodzielnie winien ten materiał uzupełnić, a następnie dokonać jego stosownej oceny, zwłaszcza, że w sprawie niniejszej nie występowały ograniczenia z art. 454 KPK do wydania orzeczenia reformatoryjnego. Z uwagi na aktualne brzmienie art. 452 § 2 KPK oraz treść art. 167 KPK, regułą jest obecnie prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przed sądem drugiej instancji i orzekanie reformatoryjne, zaś uchylenie wyroku sądu I instancji w oparciu o przesłankę z art. 437 § 2 KPK powinno mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych, kiedy bez ponowienia wszystkich dowodów nie jest możliwe wydanie trafnego rozstrzygnięcia. Poczynione przez sąd ustalenia faktyczne odnośnie sprawstwa oskarżonego znajdują odpowiednie oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Brak jest podstaw faktycznych i prawnych do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Argumenty wywiedzione w apelacji nie mogły też doprowadzić do zmiany zaskarżonego wyroku i uniewinnienia oskarżonego, bowiem nie pozwala na to ocena istotnych w sprawie dowodów. Weryfikacja materiału dowodowego w instancji odwoławczej doprowadziła jedynie do potwierdzenia i uzupełnienia analiz w zakresie oceny dowodów. W wyniku przeprowadzonej analizy sąd odwoławczy nie stwierdził podstaw do ustalenia, iż wyjaśnienia oskarżonego negujące sprawstwo w ramach przedmiotowych czynów zasługują na wiarę. Wymierzona reakcja karna ma oddziaływać na sprawcę poprzez osiągnięcie celu zapobiegawczego i wychowawczego. Cel zapobiegawczy zostaje osiągnięty, jeśli ukarany sprawca w przyszłości nie popełni już przestępstwa, natomiast cel wychowawczy odnosi się do zmiany osobowości sprawcy, jego postawy, w szczególności do wykształcenia u niego poszanowania dla norm prawnych. Kluczowym kryterium przy orzekaniu kary w perspektywie prewencji indywidualnej jest osobowość sprawcy. Sąd jest zobligowany do postawienia prognozy kryminologicznej, zgodnie z kryteriami wskazanymi w art. 53 § 1 i 2 KK. Taka prognoza kryminologiczna powinna stanowić bazę do dokonywania wyboru optymalnej sankcji, mając na względzie zarówno rodzaj, jak i surowość kary ( por. M. Szczepaniec, Wybór optymalnej..., s. 42). Sprawstwo oskarżonego w świetle zebranych dowodów nie budzi wątpliwości. Sąd odwoławczy przyjął, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi. Podstawową przesłanką zastosowania warunkowego umorzenia postępowania jest stwierdzenie, że wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne. Oznacza to przede wszystkim, że sąd, rozważając stosowanie tego środka, musi najpierw ustalić wszystkie przesłanki odpowiedzialności karnej (zob. post. SN z 27.11.2003 r., I KK 301/03, OSNKW 2004, Nr 1, poz. 9). Zwraca się także uwagę, że wymagany nieznaczny stopień winy powinien być w szczególności przyjmowany, gdy zachodzą kodeksowe okoliczności zmniejszające winę, tj. takie, z którymi ustawodawca karny łączy zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary lub odstąpienia od jej wymierzenia. Ustalenie stopnia społecznej szkodliwości czynu następuje przede wszystkim na podstawie okoliczności wskazanych w art. 115 § 2 KK. Stopień ten musi być wyższy od „znikomego”, ale niższy od „znacznego”. Oznacza to, że sąd, chcąc zastosować warunkowe umorzenie postępowania, może wziąć pod uwagę tylko te czyny zabronione, które charakteryzują się małą lub średnią szkodliwością społeczną (wyr. SA w Krakowie z 30.3.2005 r., II AKa 50/05, KZS 2005, Nr 5, poz. 33), poza zastosowaniem tej instytucji pozostają natomiast te przestępstwa, które charakteryzują się znacznym (wysokim) stopniem społecznej szkodliwości. Jak wcześniej zaznaczono, czyn o tym charakterze jest „drobnym” przestępstwem i zachodzą okoliczności zmniejszające jego stopień społecznej szkodliwości i stopień zawinienia sprawcy. Czyn ten sprawca popełnił na emeryturze i ma związek on z zawarciem umowy cywilnoprawnej, której warunki zbagatelizował. W konsekwencji zdaniem sądu odwoławczego zostały spienione przesłanki umożliwiające warunkowe umorzenie wobec oskarżonego postępowania karnego w postaci wymogu, aby wina i społeczna szkodliwość czynu nie były znaczne. Oskarżony nie był uprzednio karany. Przez kilkadziesiąt lat dorosłego życia przestrzegał porządku prawnego. Niekaralność sprawcy stanowi zawsze okoliczność łagodzącą – świadczy bowiem pozytywnie o dotychczasowym życiu oskarżonego. Warunki i właściwości osobiste oskarżonego w kontekście możliwej reakcji karnej mają charakter łagodzący. Względy prewencji indywidualnej i generalnej przemawiają za złagodzeniem zastosowanej wobec niego reakcji karnej. Oskarżonego nie trzeba „odstraszać” karą, natomiast już sam przebieg postępowania tworzy wobec niego warunki, aby zrozumiał naganność swojego postępowania, co z pewnością przełoży się na przestrzeganie przez oskarżonego prawa w przyszłości. Z danych osobopoznawczych wynika jednoznacznie, iż prowadzi on ustabilizowane życie, co wskazuje, że czyn ten był incydentem w jej dotychczasowym zachowaniu. Czyn ten był uwarunkowany sytuacyjnie. Szczegółowe przesłanki dotyczące osoby sprawcy uzasadniają postawioną wobec niej dodatnią prognozę kryminologiczną. Postawy oskarżonego z punktu widzenia przyjętego przez porządek prawny systemu aksjologicznego – są pozytywne i nie ma potrzeby obecnie ich korygowania poprzez wymierzenie jej kary. Za represję rażąco niewspółmierną uznaje się taką karę, która - pomijając dyrektywy wymiaru kary - w sposób istotny odbiega od tej, jaką należałoby wymierzyć przy uwzględnieniu okoliczności przedmiotowych charakteryzujących czyn przypisany sprawcy oraz podmiotowych, związanych z jego osobą. W tym zakresie apelacja mogła skutkować warunkowym umorzeniem postępowania z uwagi na wagę, charakter czynu oraz sylwetkę sprawcy. Sąd odwoławczy uznał ostatecznie, iż zaistniały przesłanki do warunkowego umorzenia postępowania wobec A. V.
(1). Dlatego w miejsce rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonym wyroku, przyjmując, że przedmiotowy czyn stanowi wypadek mniejszej wagi, warunkowo umorzył postępowanie wobec oskarżonego na okres próby 1 roku ( art. 66 § 1 i 2 KK, art. 67 § 1 KK ). Określony tak okres próby stworzy warunki i jest wystarczający do weryfikacji postawionej wobec oskarżonego pozytywnej prognozy kryminologicznej. Orzeczenie świadczenia pieniężnego w kwocie 300 złotych przede wszystkim służyć będzie poprawczo-wychowawczym celom orzekanego środka probacyjnego. Określona z tego tytułu kwota sprzyja realizacji zadań w zakresie prewencji indywidualnej; jednocześnie jest możliwa do wykonania przez oskarżonego. Przy kształtowaniu jej wysokości sąd odwoławczy miał na względzie dochody oskarżonego oraz jego wiek.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.
- Bezpodstawne orzeczenie w zaskarżonym wyroku obowiązku naprawienia szkody. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Sąd odwoławczy uchylił orzeczony wobec oskarżonego w punkcie 2 obowiązek naprawienia szkody. Obowiązek naprawienia szkody wygasa, gdy poszkodowany odzyska w toku postępowania całe utracone mienie. Orzekając środek z art. 46 KK sąd powinien ocenić wartość szkody u poszkodowanego, nie zaś korzyści u sprawcy (por. wyr. SN z 29.1.1976 r., Rw 684/75, OSNKW 1976, Nr 6, poz. 83). Na podobnym stanowisku stanął Sąd Najwyższy, wskazując, że nie może budzić wątpliwości, że obowiązek naprawienia szkody dotyczy tylko szkody, której nie naprawiono, a sąd, orzekając na podstawie art. 46 § 1 KK, uwzględnić musi rozmiar już naprawionej szkody. Zobowiązanie do naprawienia szkody nie może bowiem zmierzać do przysporzeń w majątku pokrzywdzonego (wyr. SN z 12.4.2018 r., III KK 128/18, Legalis). Prowadzi to do wniosku, że uprzednie naprawienie przez szkody wyklucza możliwość nałożenia na niego środka kompensacyjnego. W niniejszej sprawie pokrzywdzona spółka sprzedała dług innemu podmiotowi, jej szkoda została więc w toku postępowania zrekompensowana przez inny podmiot, który wykupił przedmiotową wierzytelność i wszedł na miejsce dotychczasowego wierzyciela. Okoliczność tę pominął sąd I instancji i zasądził na rzecz pokrzywdzonego całość odszkodowania, co prowadziłoby do otrzymania przez niego świadczenia przekraczającego rozmiar szkody i skutkowałoby jego bezpodstawnym wzbogaceniem. Obowiązek naprawienia szkody może być orzeczony na rzecz pokrzywdzonego. Instytucja, która nabyła przedmiotowy dług, nie jest pokrzywdzonym w rozumieniu art. 49 §1 KPK. Nie stosuje się więc wobec niej art. 67 § 3 KK w uregulowanym w nim zakresie i nie można te tej podstawie orzec na jej rzecz obowiązku naprawienia szkody. Jednoczenie bezpośrednio pokrzywdzony tym czynem sprzedał ten dług, uzyskując odpowiednią rekompensatę pieniężną od podmiotu, który go przejął. Dlatego obowiązek orzeczony w zaskarżonym wyroku należało uchylić.
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.
- Przedmiot utrzymania w mocy Sprawstwo Wina Opłata za I instancję Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Brak podstaw faktycznych i prawnych do korekty zaskarżonego wyroku w tych zakresach. 1.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.
- Przedmiot i zakres zmiany Sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w tej sposób, że: - przyjął, że zarzucany oskarżonemu czyn stanowi wypadek mniejszej wagi określony w art. 286 § 3 KK w zw. z art. 286 § 1 KK i na podstawie art. 66 § 1 1 i 2 KK, art. 67 § 1 KK postępowanie karne wobec oskarżonego warunkowo umorzył na okres próby 1 roku; - uchylił obowiązek naprawienia szkody orzeczony w punkcie 2; - na podstawie art. 67 § 3 KK orzekł od oskarżonego na rzecz (...) świadczenie pieniężne w kwocie 300 złotych. Zwięźle o powodach zmiany Powody zmiany wyroku zostały wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia. 1.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3 4 5 Sąd odwoławczy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. V. M. 1033, 20 złotych, 2 tym 23 % VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postepowaniu odwoławczym. Od skazanego w sprawach z oskarżenia publicznego sąd zasądza koszty sądowe na rzecz Skarbu Państwa ( art. 627 KPK ).Przepis art. 627 KPK stosuje się odpowiednio w razie warunkowego umorzenia postępowania ( art. 629 KPK ). Uregulowanie te oznaczają, iż zasadą jest, iż w przypadku warunkowego umorzenia postępowania koszty procesu w sprawie ponosi oskarżony, w tym także orzeczonego na etapie postępowania odwoławczego ( art. 634 KPK ). Sąd odwoławczy uwzględniając podeszły wiek oskarżonego, jego możliwości dochodowe zasądził od niego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 500 złotych tytułem częściowego zwrotu wydatków za postępowanie odwoławcze; w pozostały zakresie zwolnił go do tych wydatków, jak również od opłaty za obie instancje ( art. 624 § 1 KPK ).
- PODPIS 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wina' Kara 0.1.1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☒co do winy ☒co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 0.1.1.
- Wnioski ☒uchylenie ☒zmiana